T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/2 Esas
KARAR NO 2024/873
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/01/2023
KARAR TARİHİ:05/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirketnin ...A.Ş. 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında hizmet veren ve TCMB tarafından lisanslı bir ödeme kuruluşu olduğunu, ... bankalarla imzaladığı anlaşmalar gereğince gerek tüzel kişi şirketlere gerekse şahıs şirketlerine ''Sanal Pos'' hizmeti verdiğini, dijitalleşme ve e-ticaret günümüzde tüm dünyada devasa boyutta ve büyümeye devam ettiğini, ... hizmet verdiği firmalara sağladığı sanal pos hizmetiyle bankalar, satıcılar ve tüketicileri birbirine bağladığını, bu bağlantı sayesinde tüketici istediği banka hesabı veya kredi kartı ile internet üzerinden hızlı ve güvenilir şekilde ödeme yaptığını, davalı şirketin gerçekleştirdiği satış işlemlerine ilişkin dava tarihi itibariyle 543 adet chargeback itirazı yapıldığını, bunlardan bir kısmına karşı itiraz yapılmış, bir kısmının bakiyesi davalının müvekkil şirket nezdinde ki bakiyesinden mahsup edildiğini ancak tüm tutarları karşılamaya yetmediğini, bu nedenle ilgili bankalar tutarları müvekkil şirket...'den tahsil etmeye başladığını, chargeback işlemlerine ilişkin bildirimlerin halen sürmesi, karşı itirazların uygulanması, chargeback başvuru süresinin yukarıda da kısmen değindiğimiz üzere oldukça uzun süreli olması, davalı şirketin gerçekleştirdiği şüpheli işlem hacminin 14.340.138,49 TL'ye yakın olması nedeniyle dava tarihi itibariyle alacak miktarının tespit edilmesinin mümkün olmadığını, işbu nedenle belirsiz alacak davası ikame edilmiş olduğunu, sözleşmenin tarafları tüzel kişiliğe haiz şirketler olup aralarında ticari ilişki olduğunu, bu yönüyle iki tarafından tacir olması nedeniyle görevli Mahkemenini Ticaret Mahkemeleri olduğunu, imza edilen sözleşmenin 16. maddesinin 6. fıkrasında yetki şartı konulduğunu, tarafların tüzel kişi ve tacir olması nedeniyle işbu yetki şartı geçerli olup yetkili mahkeme İstanbul Mahkemeleri olduğunu, alacağın miktarının dava tarihi itibariyle tespiti mümkün olmadığından davayı belirsiz alacak davası olarak ikame ettiklerini, ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafından sözleşmenin ilgili maddelerine uyulmaması, ...'nin zarara uğratılmasını nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin 14.11.2022 tarihinde sözleşme hükümleri uyarınca feshedildiğini, müvekkil şirketin keşide ettiği ... Noterliği 14.11.2022 tarih ... Yevmiye numaralı ihtarname ile taraflar arasındaki sözleşme feshedilmiş ve ihtarname tarihi itibariyle tespit edilebilmiş zararın ödenmesi ihtar edildiğini, davalı ... ... ihtarnameye cevap vermediğini ve müvekkil şirkete herhangi bir ödeme de bulunmadığını, müvekkil şirket...'yi zarara uğratan chargeback itirazlarının bankalarca kabulü dava tarihi itibariyle halen devam ettiğini ve alıcı/müşteriler tarafından davalı ... ...'ın gerçekleştirdiği işlemlerine yapılan chargeback itirazlarının sürdüğü bilindiğini, chargeback itirazının yapılma süresinin olağan itiraz süresinin 120 gün, azami süre olarak ise 540 gün olduğunu , bu minvalde müvekkil şirket...'nin alacak miktarını değiştiren olaylar devam ettiğini, taraflarınca tespit edilebilen şüpheli işlemler göz önünde bulundurulduğunda 2024 Ocak ayına kadar chargeback itirazlarının devam etme ve müvekkil şirketin zarara uğrama olasılığı bulunduğunu, müvekkil şirketin gerçek alacak miktarının tespiti ancak tüm işlemlerin ve chargeback bildirimlerinin bilgilerinin toplanmasıyla tespit edilebileceğini, müvekkil şirketin alacakları sözleşme ve banka kayıtları ile sabit olduğundan ve her geçen zararının büyümesiyle alacakların kavuşması zorlaştığından davalı şirketin malvarlıklarına ihtiyati tedbir konulmasını talep ettikleri, buna müteakiben sözleşmeyi haklı nedenle fesheden davacı müvekkil şirketin HMK 107. Maddesi gereğince toplanacak delil ve bilirkişi raporu doğrultusunda tespit edilen alacak miktarı için talep artırım dilekçesi verme hakları saklı olmak kaydıyla dava tarihi itibariyle 2.778.480,00 TL alacağının yasal faiziyle birlikten davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava ettikleri anlaşıldı.
CEVAP:
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; 30.12.2021 Tarihli... Ödeme Hizmeti Sözleşmesi, Sözleşmenin Kabul Edildiğine Dair Log Kaydı Ve Ekran Görüntüsü, Bankalararası Kart Merkezi - Üye İşyeri Kılavuzu Syf. 11 - 2022 Şubat, 09.12.2022 Tarihli Arabuluculuk Anlaşamama Son Tutanağı, ... 3. Noterliği 14.11.2022 Tarih ,,, Yevmiye Numaralı İhtarnamesi Sureti, Müvekkil Şirkete Ait Ticari Defter ve Kayıtlar ve Diğer Kayıtlar, Türkiye'de Faaliyet Gösteren Bankalardan Celp Edilecek Davalının Gerçekleştirdiği İşlem Kayıtları Ve Chargeback itiraz belgeleri, her türlü bilirkişi incelemesi, keşif, tanık, yemin delili, resmi ve özel kurum kayıtları, her türlü yasal
delile dayanmışlardır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre talimat yoluyla bilirkişiler heyetinden alınan 10/07/2024 havale tarihli raporlarında: ''...Şikayete konu işlemlerin, kişinin kendisine ait ve kimse ile paylaşmaması gereken bilgilerin veya bu bilgileri içerebilecek güvenlik cihazlarının (POS cihazları, kişisel özel eşyaların) başkalarına verilmesi veya uzaktan erişim yoluyla paylaşılması durumunda, bilgiller)/cihaz(lar)'ın esas sahibinin ağır ihmali olabileceği,
E-posta yazışmalarında kullanılan e-posta adreslerinin KEP e-posta adresi olmadığından bilişim delili yönüyle kesinlik arz etmediği,
İlgili mevzuat gereği; Davacı Davacı ...A.2021-2022-2023 yılları inceleme dönemlerinde E-DEFTER tuttuğu, 2021-2022-2023 yılları inceleme dönemlerine ait tutulan Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebirin E-Defter Beratları tarafımdan incelenmiş olup, oluşturma tarihlerinin yasal süresi içinde yapıldığı görülmüştür.
Davacı ...A.Ş.'nin resmi defterlerinde davalı ... ...KİMYA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'ne ilişkin kayıtların 120 ALICILAR Hesabının altında 120.01.01.002 MUHTELİF DİĞER ALICILAR Hesabı (Torba Hesap) ile 329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR Hesabının altında 329.01.01.004 DİĞER TİCARİ BORÇLAR Hesabı (Torba Hesap) olmak üzere iki ayrı ana hesap altında, iki ayrı muavin hesabında, yani tüm müşterilere ait kayıtların ayrıştırmadan aynı hesaba tek kalemde kaydedildiği görüldüğünden, tarafıma sunulan davacı.... bünyesindeki bilgisayar kayıtlarında oluşturularak tarafıma sunulan cari hesap ekstresinde;
2021 yılında ... adına düzenlenen 229.307,12.-TL toplam tutarındaki komisyon faturalarının peşin tahsil edildiği, anılan komisyon faturalarından kaynaklı, Davacının Alacağının olmadığı görülmekle, Davacı... tarafından, davalı ... ... Pazarı... A.Ş.'nin 2021 yılında şahıs şirketi olarak ... olduğundan, 2021 yılında faturalar ... adına düzenlenmiştir.
2022 yılında ... ... Pazarı...A.Ş. adına düzenlenen 1.672.012,37.-TL toplam tutarındı komisyon faturalarının peşin tahsil edildiği, anılan komisyon faturalarından kaynaklı, Davacının Alacağının olmadığı görülmekle, Davacı... tarafından, davalı ... ... Pazarı...A.Ş.'ne düzenlenmiştir.
Tarafıma sunulan Zarar Tablosuna göre Davacının -6.075.770,99.-TL tutarında Zararlı olduğunun detaylandırıldığı görülmekle; anılan zarar davacı resmi defterlerinde tespit edilememiştir.
...'nin sağladığı sanal pos hizmeti üzerinden gerçekleştirilen, davalı satışlarına ilişkin, bankalardan davacı şirkete gönderilen Harcama itirazı (Ters ibraz kaydı /chargeback) işlemi iletildiği, Ulaşan harcama itirazlarına gerekli belgelerin davalı tarafından bankalara sunulamadığından ve blokede olan davalı hesabında yeterli bakiye bulunmadığından, söz konusu tutarlar bankalar tarafından PAYTRnin hesaplarından tahsil edildiğine ilişkin davacı tarafından davalıya çekilen ihtarnamedeki talebin dayanağı olarak bankalar ile davacı şirket arasındaki mailler ve ekindeki tablolar tarafıma sunulmakla, raporumun 9.sayfasından itibaren mail yazışmaları ile ekindeki hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde;
4.850,10.-TL ... ... üye işyeri no.lu hesaba yapılan Borç kaydı
175.329,80.-TL ... ... üye işyeri no.lu hesaba yapılan Borç kaydı
28.283,54.-TL ... Bankası .. üye işyeri no.lu hesaba yapılan Borç kaydı
35.734,42.-TL ... ... ... işyeri no.lu hesaba yapılan Borç kaydı
8.835,88.-TL ... ... ... işyeri no.lu hesaba yapılan Borç kaydı
92.673,21-TL ... ... ... işyeri no.lu hesaba yapılan Borç kaydı
51.956,54.-TL ... ... işyeri no.lu hesaba yapılan Borç kaydı
4.433.181,92.-TL ... ...NOT UN US işyeri no.lu hesaba yapılan Borç kaydı 4.830.845,41.-TL BANKALARDA, DAVACIYA YAPILAN BORÇ KAYDI TOPLAMI olduğu hesap edilmekle;
Raporumun 9.sayfasından itibaren irdelediğim, davacı şirket ile ..., ... Bankası, ... ... ve ... çalışanlarıyla yapılan mail yazışmaları ekindeki hesap hareketleri, davacı resmi defter kayıtlarında davalıya ilişkin kayıtların; tüm müşterilere ait kayıtların ayrıştırmadan aynı hesaba tek kalemde kaydedildiği görüldüğünden, tarafıma sunulan davacı... bünyesindeki bilgisayar kayıtlarında oluşturularak tarafıma sunulan cari hesap ekstresi incelenmiş olup, dava konusu davacının davalıdan talep ettiği zararın resmi defterlerde torba hesapta kayıtlar yapıldığından tespit edilemeyeceği için mail yazışmaları ve ekindeki tablolar incelenmiştir.
Yukarıda detaylandırdığım bankalara, müzekkere yazılarak, irdelenen hesaplara ilişkin hesap hareketlerinin talep edilmesi ve banka hesap hareketlerinin içeriklerinin detaylı olması sebebiyle banka hesaplarının detaylı irdelenmesi için Bankacı Bilirkişi görevlendirilmesi hususunda nihai takdir Sayın Mahkemeye aittir.
Heyetimiz mali / bankacılık incelemesi neticesinde kart hamillerinin sahtecilik itirazı üzerine 4.830.845,41.-TL chargeback kuralları gereği kart hamili bankalarına iade edildiği, yapılan iadenin chargeback kurallarına uygun olduğu ve üye işyeri sözleşmesinin 7. maddesi uyarınca Davalı ... ...Şirketinin Davacı ...ANONİM ŞİRKETİ’nin ödemiş olduğu 4.830.845,41.-TL bedelin iadesini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği..." tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekili 04/11/2024 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile; "...Yeni bilirkişi incelemesi talebimizin kabulü ile; 6493 sayılı kanun çerçevesinde kurulan lisanslı ödeme kuruluşları işlemlerinde bilgili, chargeback itirazlarına göre tutulan yukarıda da izah edilen iki (VUK'na göre ve TFRS'a göre tutulan) muhasebe kayıtlarını ve banka maillerini inceleyebilecek Bankacılık Faaliyetlerinde Uzman Bilirkişi ile mevcut bilirkişinin heyet oluşturarak müvekkil şirket kayıtlarında alacağın ulaştığı güncel miktara ilişkin inceleme yapılmasına karar verilmesi,
Bu aşamada mevcut 10/07/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre belirleme yapıldığından ve Sayın Mahkemece bu rapordaki belirleme dikkate alınarak tarafımıza 2 haftalık kesin süre verildiğinden, yukarıda 1 nolu istemimize konu olan artan güncel alacak tutarına dair yeniden bilirkişi incelemesi yapılması yönündeki talebimiz baki olmak kaydıyla ( fazlaya dair her türlü hak ve alacağımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik) Dava Değeri'ni 3.777.591,79 TL'ye artırdığımızı arz etmekle; artırmış olduğumuz dava değerine göre alacak miktarımızın işleyecek yasal ticari faizi ile tahsiline karar verilmesi,
Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini..." talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davanın sözleşmenin haklı nedenle feshine dayalı olarak belirsiz alacak talebine ilişkindir.
Davacı yan; davacı şirketin bankalarla imzaladığı anlaşmalar gereğince gerek tüzel kişi şirketlere gerekse şahıs şirketlerine ''Sanal Pos'' hizmeti verdiğini, ... hizmeti verdiği firmalara sağladığı sanal pos hizmeti ile bankalar, satıcılar ve tüketicileri birbirine bağladığını, bu bağlantı sayesinde tüketicilerin istediği banka hesabı veya kredi kartı ile internet üzerinden hızlı ve güvenilir şekilde ödeme yaptığını, ancak davalı şirketin gerçekleştirdiği satış işlemlerine ilişkin dava tarihi itibariyle 543 adet chargeback itirazı yapıldığını, bunlardan bir kısmına karşı itiraz yapıldığını, bir kısmının bakiyesinin davalının davacı şirket nezdindeki bakiyesinden mahsup edildiğini ancak tüm tutarları karşılamaya yetmediğini, bu nedenle ilgili bankaların tutarları davacı şirketten tahsil etmeye başladığını, davalı şirketin gerçekleştirdiği şüpheli işlem hacminin 14.340.138,49 TL'ye yakın olduğunu beyanla, sözleşmeyi haklı nedenle feshettiklerini, dava tarihi itibarı ile oluşan 2.778.480,00 TL alacağın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Taraflar arasında 30/12/2021 tarihinde... Ödeme Hizmeti Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 7.maddesinde charceback (ters ibraz) durumunun tanımlandığı görülmektedir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; "...Charcebackin amacı kredi kartı ile gerçekleşen işleme itiraz etmesi şeklinde tanımlanmaktadır. Chargeback ... gibi kredi kart kuruluşlarının kurallarına göre, kredi kart sahipleri kendi kartlarıyla yapılan işlemlere itiraz etme hakkına sahiptirler. Bu itiraz kart sahibi banka tarafından işyeri bankasına iletilir, işyeri bankası ise ilgili işyerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgeleri talep eder. Talep edilen belgelerin yetersiz olması durumunda, söz konusu işlem 27 tutarı işyeri bankası tarafından ilgili işyerinden tahsil edilir ve kart sahibi bankaya aktarılır. Bu işleme “chargeback” denilir.
Chargeback Prosedürünün işleyişi:
Prosedür aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
- Kart sahibi kredi kart bankasına itirazını iletir.
- Kart sahibi banka bu itirazı işyeri bankasına yönlendirir.
- İşyeri bankası ilgili itirazı işyerine sunar ve işlem ile ilgili belgeleri talep eder.
- İşyeri ilgili belgeleri bankaya iletir.
- Eğer işyerine tanınan süre dahilinde hiç belge iletilmediyse veya gönderilen belgeler yeterli görülmezse, itiraz edilen tutar işyeri hesabından çekilir ve kart sahibi bankaya iade edilir.
- Gelen belgeler yeterli görülürse kart sahibi bankaya iletilirler ve itiraz reddedilir. İşyeri ilgili tutarı iade etmek zorunda kalmaz.
Sonuç olarak; yukarıda yer verilen belgeler ile davadışı kart hamilleri tarafından sahtecilik iddiasında bulunulduğu ve davacı ile davalının tarafı olduğu üye iş yeri sözleşmesi uyarınca “sahtecilik meydana gelmesi ve üye işyerinin her ne sebeple olursa olsun belirtilen yükümlülükleri yerine getirmediği hallerde, banka tarafından her nam ve ad altında olursa olsun bir ödemede bulunulması durumunda, Üye İş Yeri, bankanın ilk talebinde satış belgesi tutarının hesabına alacak geçtiği tarihten bu tutar bankaya tamamen geri ödeninceye kadar geçen günler için sözleşmenin 7.maddesi hükmü hesaplanacak faiz, veri ve diğer masraflarıyla birlikte ödemeyi kabul ve taahhüt” ettiği anlaşılmaktadır.
Bilirkişi heyeti mali / bankacılık incelemesi neticesinde kart hamillerinin sahtecilik itirazı üzerine 4.830.845,41.-TL chargeback kuralları gereği kart hamili bankalarına iade edildiği, yapılan iadenin chargeback kurallarına uygun olduğu ve üye işyeri sözleşmesinin 7. maddesi uyarınca Davalı şirketinin, Davacı şirketin ödemiş olduğu 4.830.845,41.-TL bedelin iadesini ödemeyi kabul ve taahhüt” ettiği..." sonuç ve kanaatine varıldığını mütala ettiği görülmüştür.
Davacı vekili 04/11/2024 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile; bilirkişi raporuna itiraz etmiş ise de; bilirkişi raporunun davacı vekiline 24/07/2024 tarihinde tebliğ edildiği halde yasal süresi içerisinde rapora itiraz etmediği görülmüştür.
Davacı vekilinin aynı dilekçesi kapsamında talebini artırarak bilirkişi raporuna göre belirlenen 3.777.591,79 TL'ye artırdığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamında göre; taraflar arasında 30/12/2021 tarihinde... Ödeme Hizmeti Sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme kapsamında davacı yanın davalıya ''Sanal Pos'' hizmeti verdiği, chargeback kuralları gereği davalı şirketin gerçekleştirdiği satış işlemlerine ilişkin dava tarihi itibariyle 543 adet chargeback itirazı yapıldığı, bunlardan bir kısmına davacının karşı itirazda bulunduğu, kart hamillerinin bu sahtelik itirazları üzerine toplam 4.830.845,41 TL'nin charceback kuralları gereği kart hamili bankalara iade edildiği, bu tutardan bir kısmının davalının davacı şirket nezdindeki bakiyesinden mahsup edilmesi sonucu davacı yanın bakiye 3.777.591,79 TL alacak talebinde bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 7.maddesi gereğince davalı yanın davacı şirketin ödemiş olduğu bu tutarı davacıya ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği dikkate alındığından davacı yanın alacak talebinin yasal ve yerinde olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, 3.777.591,79 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlekte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
-3.777.591,79 TL'ye dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 258.047,29-TL harçtan peşin alınan 47.449,50-TL ile 17.062,34 -TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 193,535,45 -TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90 -TL başvurma harcı, 47.449,50--TL peşin harç, 17.062,34 -TL ıslah harcı, 38,40-TL vekalet harcı, 688,50-TL tebligat/ posta gideri, 15.000,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 80.418,64 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 446.207,34-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır