T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/209 Esas
KARAR NO:2025/821
DAVA:Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/03/2023
KARAR TARİHİ:02/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 09.12.2022 tarihinde ... ... Mahallesinde bulunan kapalı fuar alanı tadilat yapım işi için eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında 125.000 TL havale yapıldığını ve kararlaştırılan çeklerin davalıya teslim edilerek günü gelen çeklerin ödendiğini, buna rağmen sözleşmeye göre teslim ve montajı yapılması gereken bazı malzemelerin yapılmadığını, bu eksiklikler nedeniyle ... 5. Noterliğinin 27.01.2023 tarihli ihtarnamesi ile eksik işlerin tamamlanmasının talep edildiğini ancak ihtarnamenin tebliğine rağmen edimin yerine getirilmediğini, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasıyla yapılan tespit sonucu eksik ifanın bilirkişi raporuyla belirlendiğini, bunun üzerine TBK 227 uyarınca bedelden indirim seçimlik hakkının kullanıldığını ve davalıya teslim edilen çeklerin iadesinin ihtar edildiğini ancak iade veya ödeme yapılmadığını, dava tarihi itibariyle müvekkili şirketin davalıya toplam 538.993,93 TL ödeme yaptığını, sözleşme bedelinin KDV dahil 680.000 TL olduğunu, bu haliyle dahi müvekkilinin sözleşme bedelinden fazla ödeme yapmış olacağını, eksik ifa nedeniyle bilirkişi raporuyla tespit edilen 202.771,20 TL, üçüncü kişilere yapılan 108.042 TL ödeme ve vergi dairesine ödenen 50.951,93 TL olmak üzere toplam 361.765,13 TL’nin sözleşme bedelinden indirilmesi gerektiğini, yargılama süresince müvekkilinin ekonomik zarara uğramaması için davalıya teslim edilen 100.000 TL bedelli iki adet çek yönünden tedbir kararı verilmesini, ayrıca davalının eksik ifası nedeniyle şimdilik 1.000 TL tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava; taraflar arası imzalanan kapalı fuar alanı tadilat yapım işi sözleşmesine istinaden sözleşme bedelinden indirim ve işin daha yüksek bir bedelle üçüncü bir kişiye yaptırılmış olması iddiasıyla tazminat talebinden ibarettir.
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu talep sonucunu açıklar beyan dilekçesi ve duruşmada alınan beyanlar ile ; "davanın eksik ifa nedeniyle sözleşme bedelinden indirim yapılması belirli bir miktar paradan borçlu olunmadığının tespitine yönelik sözleşme bedelinden indirim ve tahsili ilişkin olduğu" beyan edildiği görülmüştür.
DAVACI TANIĞI ... DURUŞMADA ALINAN BEYANINDA: "Ben davacı ... Elektrik Şirketinde muhasebeci olarak çalışmaktayım. ... AŞ' nin ekmek fabrikasını yapmak üzere ... AŞ ile davacı şirket arasında sözleşme bulunmaktaydı. Bu sözleşme gereği sandviç. Panel. Soğuk hava depoları ve profiller için davalı şirket ile anlaşıldı. Yazılı sözleşme yapıldıktan hemen sonra davacı şirket tarafından sözleşme bedeli olan 680.000 TL'nin bir kısmını havale yaptık. Bir kısmını için ise vadeli çekler tanzim ettik. Malzemelerin teslim edilmesi gereken süre geçmesine rağmen davalı şirket teslimi gerçekleştirmedi. Davalı şirket birkaç kez arandı. Bir kez bende görüştüm. Çünkü davacı şirket yetkilisi telefonlarına davalı şirket yetkilileri cevap vermemeye başlamıştı. Ben arayıp görüştüğümde gelip yapacağını söyleyerek geçiştirdi. Bir süre sonrada anlaşma gereği teslim edilmesi gereken malzemelerin bir kısmı getirilip monte edildi. Yapılan montajlarda da eksiklikler bulunmaktaydı. Hem eksikliklerin giderilmesi hem de eksik malzemelerin tamamlanması için defalarca davalı şirket aranmasına rağmen irtibat sağlanamadı. Eksik malzemelerde gelmedi. Hatalı ve eksik yapılan işlerde tamamlanmadı. Kaldı ki kısmen yaptığı işleri de başkalarına yaptırmış olup onlara da ödeme yapmadığı için bize gelip başvurdular. Davalı tarafça sözleşme şartlarının yerine getirilmeyeceği anlaşılınca davacı şirket tarafından başka bir şirket ile anlaşma yapıldı. Eksik kalan işler tamamlandı. Zaten davalı şirketin eksik yaptığı ve hiç teslim etmediği malzemelere ilişkin mahkeme tarafından da tespit yapılmıştı. Çek bedelleri de davacı şirket tarafından ödenmiştir. Benim bilgim görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 17.05.2025 tarihli raporda; Davacı’nın tutmakla yükümlü olduğu tarafımıza ibraz edilen 2022 ve 2023 yılına ait (Defter-i Kebir, Yevmiye ve Envanter) yasal defterlerinde yapılan incelemeye göre; ticari defterlerinin tamamını eksiksiz ve usulüne olarak tutmuş olduğu, defterlerin açılış ve kapanış onaylarını zamanında yaptırılmış olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle Davacı’nın ticari defterlerinin HMK.’nın 222.nci maddesi şartlarına göre delil olarak kabul edilebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır. Taraflar arasında bir ticari ilişki olduğu, bu ticari ilişkinin 2022 yılında başladığı ve davacının ticari defter kayıtlarına yansıtıldığı görülmüştür. Davacının incelenen defter kayıtlarına göre, Davalının 617.084,45 TL fatura alacağına karşılık Davacı tarafından 580.000,00 TL ödenmiş olup, sözleşme gereği gibi ifa edilmiş olsa idi Davalının 37.084,45 TL alacaklı durumda olacağı, ancak ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Sayılı dosyasında yapılan 24.02.2023 tarihli keşifte işin %29,819’unun tamamlanmadığı, tamamlanmayan iş bedelinin 202.771,20 TL olduğu, davacının dava tarihi 27.03.2023 itibari ile 102.771,20-TL fazla ödeme yaptığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin konusunun, .../... Mah. Fuar Alanında ... ... Nakliyat Sanayi Ticaret Anonim Şirketine Ait Kapalı Fuar Alanı Tadilat Yapım İşinin davalı tarafından alıcının adresine tesliminde sonra montajlı vaziyette alıcıya(davacıya) teslim etme işi olduğu, sözleşme bedelinin KDV dahil 680.000,00 bedelli olduğu, teslim yeri ve şekli olarak, satıcının malları alıcının tesislerinde çalışır ve eksiksiz vaziyette teslim edeceği , teslim süresi olarak, davalının davacıya taahhüt ettiği malzemeleri ödemeyi aldığı tarihten itibaren en geç siparişten itibaren 15 gün içerisinde İstanbul'da fabrikasından sevk ettikten sonra montajını yaparak teslim edeceği, geciken her gün için 5.000 TL alıcının satıcıya ödeme yapacağı hususlarının belirtildiği, dosyada bulunan ... Soğutma Fiyat Teklif Formunda yapılacak imalatlara ilişkin kullanılacak Malzeme ve işçiliklerin fiyatlandırması yapılarak toplam bedelin KDV dahil 680.034,00 TL olduğu, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin delil tespit talepli ... D.İş Sayılı dosyası ile sözleşmede teslimi konusunda anlaşılan malzemelerden hangilerinin teslim edilip edilmediğinin tespit edilmesi amacıyla keşif yapılarak bilirkişi raporu düzenlendiği, alınan raporda özetle, işin %29,819'unun tamamlanmadığı anlaşıldığı, yapılan mali incelemelerde davacının 2022 ve 2023 yıllarına ait (yevmiye defteri, envanter defteri ve defter-i kebir) ticari defterlerin, 6102 sayılı T.T.K. 64. Maddesi gereği yasal süresi içerisinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, 213 sayılı vergi usul kanunu ve 1 sıra no'lu muhasebe uygulama tebliği kapsamında usule uygun şekilde kayıt edildiği ve 6100 sayılı HMK. 222.nci maddeye istinaden sahibi lehine delil özel olma özelliğine haiz olduğu anlaşıldığı, davalıya ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanak kayıtlarını bilirkişi incelemesine esas olmak üzere nerede bulunduğuna dair açıklama ve beyanda bulunmak üzere HMK 220,222 TTK 18/1, 64 maddeleri uyarınca 2 haftalık kesin süre verildiği, (aksi takdirde dosyanın mevcut delil durumuyla değerlendirileceğinin defter ibraz etmekten vazgeçmiş sayılacağının ) usulüne uygun tebligatla ihtar edildiği ancak davalı tarafça defterlerin sunulmadığı ,yapılan mali incelemelerde davacının sözleşmeye göre yapmış olduğu ödeme toplamı 580.000TL olduğu, sözleşme bedeli 680.000 TL (KDV DAHİL) olduğu göz önüne alındığında; 680.000-202.771,20 TL(sözleşmeye göre tamamlanmayan eksik imalat bedeli ): 477.228,80 TL davalının sözleşmeye göre almaya hak kazandığı iş bedeli bulunduğu davalı sözleşmeye göre 477.228,80 TL imalat yaptığı , davacı tarafından davalıya toplamda 580.000,00-TL ödeme yapıldığı , 580.000-TL (davacı tarafından davalıya yapılan ödeme)-477.228,80-TL 102.771,20-TL davacının davalıya tamamlanmayan işler sebebi ile yapmış olduğu fazla ödeme olduğu, alınan dosya kapsamına uygun hükme dayanak raporla tespit edilmiş olmakla, sonuç olarak; tarafların iddia ve savunmaları ile dosyadaki yazılara, davanın vasıf ve mahiyetine, ispat hukuku hükümleri çerçevesinde ve davacı vekilinin son celse alınan beyanları ve dava sonucunu açıklar talep dilekçesi de bir arada değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabulü ile; davacının sözleşme bedelinden indirim talebi seçimlik hakkını kullanmasının uygun olacağı değerlendirilmekle davacının davalıya sözleşme bedelinden indirim bedeli olan 102.771,20-TL ödenmiş olduğundan 102.771,20-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-)Davacının sözleşme bedelinden indirim talebi seçimlik hakkını kullanmasının uygun olacağı değerlendirilmekle davacının davalıya sözleşme bedelinden indirim bedeli olan 102.771,20-TL ödenmiş olduğundan 102.771,20-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 7.020,30-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 6.182,06-TL harcın mahsubu ile bakiye 838,24-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacının yaptığı 179,90-TL başvuru harcı, 6.182,06-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan toplam 19.681,75-TL bilirkişi ücreti ile müzekkere/davetiye giderine ilişkin yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 5.587,61-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacının gider avansından artan bakiyenin re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/12/2025
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)