T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/28 Esas
KARAR NO: 2024/136
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/03/2022
KARAR TARİHİ: 23/02/2024
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/11/2022 tarih 2022/171 esas ve 2022/661 karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşılmış olup mahkememizce yapılan yargılama sonunda;
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalının alacaklı olarak bulunduğu İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası kapsamında, dava dışı takip borçlusu ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin alacağı olması ihtimaline binaen müvekkiline 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, müvekkilin, işbu haciz ihbarnamelerine itiraz etmemesi nedeniyle kendisine 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildiğinin, süresi içerisinde 89/3 haciz ihbarnamesine karşı huzurdaki menfi tespit davasını açma zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkil,... ve Ticaret Limited Şirketi'nin eski ortağı olduğunu, müvekkilin dava dışı takip borçlusu şirkete hiçbir borcu bulunmadığını, davanın kabulüne, müvekkilin dava dışı takip borçlu şirkete hiçbir borcu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafça müvekkili aleyhine açılan dava haksız ve mesnetsiz olduğunu, öncelikle davacı taraf işbu davanın açılmasına kendisi sebebiyet verdiğini, ayrıca davacı, dava dışı...Ltd. Şti'nin eski ortağı değil, kurucusu ve halen ortağı olduğunu, davacı tarafın gerçeğe aykırı iddia ve taleplerini kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla huzurdaki dava, icra müdürlüğü tarafından İİK 89/3 maddesi uyarınca gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı açılmış menfi tespit davası olduğunun, İcra takibi ile sıkı skıya bağlı bu dava türünde görev alacaklının ve borçlunun durumları ile alacağın nevisine göre belirleneceğinin, İcra takibinde hem alacaklı hem de dava dışı borçlu sermaye şirketidir ve tacir olduğunun, alacak da ticari nitelikte olduğunun, ikame edilen davada yetkili ve görevli mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ve Asliye Hukuk Mahkemeleri görevsiz olduğunu, davacı vekilinin bu iddiasının taraflarınca kabulü mümkün olmadığının, davacının iddiası maddi olaya da uygun olmadığının, ispat külfeti de davacı üzerinde olmasına rağmen herhangi bir somut bilgi ve delil de sunulmadığının,
kural olarak üçüncü kişi ikinci haciz ihbarnamesine yasal süresinde itiraz etmezse, borcun zimmetinde sayılması kesinleşeceğinin, üçüncü kişi, zimmetinde sayılması kesinleşen borcu icra dairesine ödemezse, kendisine üçüncü haciz ihbarnamesi gönderildiğinin,
kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı taraf kendisine gönderilen ihbarnamelere süresinde itiraz etmeyerek davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmolunamayacağının, davacı, takip borçlusu şirketin kurucusu ve ortağı olduğunun, dosya borcu davacının zimmetinde olduğunu, öncelikle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine, haksız ve mesnetsiz olarak müvekkili aleyhine açılmış bulunan davanın reddine, davacının haksız ve kötü niyetli dava sebebiyle %20'den az olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; İstanbul... icra dairesinin... takip sayılı dosyasında İİK ' 89/3 haciz ihbarnamesine karşı iş bu menfi tespit davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili; Şirkete ait defter ve kayıtlar, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve sair yasal tüm delile dayanmıştır.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye verilmesi yönünde ara karar oluşturulduğu ve dosya kapsamında bilirkişi raporunu sunmuş olduğu, anlaşılmıştır.
Takip hukukunda, borçlunun kendi elindeki alacakları yanında 3.kişilerde bulunan mal ve alacakları da haczedilebilir. Borçlunun 3.kişilerdeki bir kıymetli evraka bağlı olmayan maaş ve ücretler dışındaki alacakları 2004 sayılı kanunun 106.maddesinin 2.fıkrasına göre menkul hükmünde olduğundan menkul haczine ilişkin usule göre de haczedilebilir. Alacaklının, borçlunun 3.kişideki alacağının haczi talebi üzerine icra müdürü alacağı haczedip, icra tutanağına geçirip 3.kişiye bildirir. Böylece borçlunun 3.kişideki alacağı haczedilmiş olur. 2004 sayılı kanunun 89.maddesinde öngörülen usule göre 3.kişiye haciz ihbarnamesi gönderilmesi 3.kişideki borçlunun alacağının borçluya ödenmesini önleyen bir muhafaza tedbiridir.
Takibin kesinleşmesi üzerine ve alacaklının talebi ile icra müdürü borçlunun 3.kişideki alacağının haczine karar vererek haciz tutanağı düzenler. İcra müdürü 2004 sayılı kanunun 89.maddesinde öngörülen süreci işleterek 1. Ve 2.haciz ihbarnamelerini düzenler.
3.kişi, ikinci haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde bu ihbarnameye itiraz edebilir. Tebliğinden itibaren 7 gün içinde 2.haciz ihbarnamesine itiraz etmez ise borcun 3.kişi zimmetinde sayılması kesinleşir. 3.kişi 7 gün içinde 2.haciz ihbarnamesine itiraz etmemesi nedeni ile zimmetinde sayılması kesinleşen borcu, icra dairesine ödemez ise icra dairesi alacaklının talebi ile 3.kişiye 3.haciz ihbarnamesi gönderir.3.haciz ihbarnamesi ile 3.kişiye 2.haciz ihbarnamesi de 7 gün içinde itiraz etmediği için zimmetinde sayılması kesinleşen, borcu (parayı) (3haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren) 15 gün içinde icra dairesinin banka hesabına ödemesi veya aynı 15 gün içinde takip alacaklısı aleyhine menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye zorlanacağı bildirilir.
Bu kapsamda 3.kişi tarafından açılacak menfi tespit davası, takip alacaklısına karşı açılır. Uygulamada söz konusu menfi tespit davasında, takip borçlusunun da davalı olarak gösterildiği de olmaktadır. Menfi tespit davası yalnızca takip alacaklısına karşı açılmışsa takip alacaklısı bu davayı takip borçlusuna ihbar edebilir. Takip borçlusunun menfi tespit davasına feri müdahalede bulunması da mümkündür.
3.kişi tarafından açılacak menfi tespit davasının konusu, takip borçlusunun kendisinde hiç yada haczedilen miktarda alacağının bulunmadığı, yani takip borçlusuna borcunun olmadığı, malın yedinde bulunmadığı, haciz ihbarnamesi tebliğinden önce ödendiği veya borcun sona erdiğine ilişkin iddiadır. Takip alacaklısı, takip borçlusu ile 3.kişi arasındaki ilişkiye yabancı olduğu gibi 3.kişi de takip alacaklısı ile takip borçlusu arasındaki ilişkiye yabancıdır.
2004 sayılı kanunun 89.maddesinin 3. Fıkrası uyarınca açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme belirlenirken 6100 sayılı kanunun göreve ilişkin hükümlerine bakmak gerekir. 2004 sayılı kanunda söz konusu dava bakımından görev yönünden özel bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu nedenle genel kurallara göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerekmektedir. 6100 sayılı kanunun 2.maddesinde dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, bu kanında ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğu kabul edilmiştir.
6102 sayılı kanunun 4.maddesinde ticari davalar ve çekişmesiz yargı işleri düzenlenmiş, 5.maddesinde de ticari davalar ve ticari nitelikteki çekişmesiz işlerin aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmıştır.
Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı kanunun 89.maddesinin 3.fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeni ile ihbarnameye muhatap olan 3.kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda kanunda özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeni ile görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan sebebin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmış olup, davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06/11/2023 tarih 2023/5228 Esas 2023/6468 Karar sayılı- incelenen kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 18/09/2023 tarih 2023/35 E 2021/35 karar sayılı- ilamı)
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-İş bu davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından HMK 'nun 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
Görevli mahkemenin İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,
2-Mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde daha önce İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/171 esas 2022/661 karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiğinden olumsuz görev uyuşmazlığının halli merci tayini için dosyanın HMK 22/2 maddesi uyarınca İSTANBUL BAM ilgili Hukuk Dairesine gönderilmesine,
3-Merci tayini sonrasında verilen kararda mahkememizin görevli bulunmaması halinde dosyanın re'sen görevli İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
4-6100 sayılı HMK 331/2 madde ve bendi uyarınca yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı
.23/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır