T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/336 Esas
KARAR NO:2024/254
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:16/05/2023
KARAR TARİHİ:19/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil Şirket ile dava dışı sigortalı ... A.ş arasında 31.03.2019 - 31.03.2020 vadeli Yurtiçi Blok Nakliyat Poliçesinin imzalandığı, Dava dışı sigortalı tarafından ... Fabrikası A.ş'den satın alınan "... ...” emtiasının 23.11.2019 tarihinde Adapazarı'ndan - İstanbul'a taşınmak üzere 50 kg lık 540 çuval, 27.000 kg lık ürünün ... plakalı araca, ...-... seri numaralı sevk irsaliyeleri ile davalı ... şirketi sorumluluğunda dava dışı ... ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti tarafından taşındığını, 24.11.2019 tarihinde emtianın alıcısına teslimi sırasında emtia çuvalları üzerine yabancı bir maddenin (...) bulaşmış olduğu tespit edilmiş ve sevk irsaliyesi üzerine "7.600-Kg teslim alındı, 19.400-Kg iade edildi" şeklinde hasar kaydının düşüldüğünü, bu durumun sigortalı tarafından davalı tarafa ihtarname gönderilmek suretiyle bildiriminin yapıldığını, Davaya konu emtia ... (A) ile Müvekkili şirket tarafından güvence altına alınarak ekspertiz raporu ve diğer tüm belgelerden anlaşılacağı üzere davalı taşıyıcı, sorumluluklarında olan eksiksiz ve sağlam olarak almış oldukları emtiaların emniyetini kendilerinden beklenen düzeyde sağlamayarak hasara uğramasına sebebiyet verdiklerini, Söz konusu taşıma sırasında meydana gelen hasar ve zarar tespiti için ekspertiz raporunun alındığı ve sigortalı ürünlerin uğradığı zarar nedeniyle Müvekkili Şirket tarafından dava dışı sigortalıya 1.037,97-EUR ödeme yapıldığını, davalı tarafın ödeme yapmaması nedeniyle davalı ve taşıyıcı aleyhine ....İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibine başlandığı, takibin fiili taşıyıcı ... ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti. açısından kesinleştiği ve akdi taşıyıcı açısından da borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, dava dışı fiili taşıyıcı ... ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında yapılan haciz işlemleri neticesinde dosyada 01.12.2022 tarihinde 6.011,46-TL tahsilat yapılmış ise de TBK.m.100 hükmü de dikkate alındığında müvekkili şirketin alacağına kavuşamamış olduğundan tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takibin devamı amacıyla itirazın iptali davasının ikame edildiğini, BTK.m.876 Gereğince Davalı Taşıyıcının Hasardan Sorumlu olduğunu, alınan ekspertiz raporu ile hasarın davaya konu taşımanın yapıldığı araç ile daha önce ... cinsi emtia taşınmış, ... taşıması öncesi kasa zeminine naylon serilmiş ancak beyana istinaden kasada 6m2 lik kısmında naylon olmadığı için hasar bu maddenin ... çuvalları üzerine sirayet etmesi" sebebi ile meydana gelmiş olduğu tespit edilmiş ve taşıyıcının gıda taşımasını gerçekleştirmeden önce aracı getirmediği, aracın temizlenmediği, gıda taşımasına uygun önlem alınmadığı ve bu suretle ihmalkar davranılmış olduğu şeklinde değerlendirme yapıldığını, Taşıyıcının söz konusu dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı eylemi nedeni ile toplamda 21.297 kg hamurda kimyasal kontaminasyon riski bulunduğu ve insani tüketime uygun olmadığı 13.12.2019 tarihli rapor ile tespit edildiğini, TTK.m.876 "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyamdan, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur." hükmü gereğince davalı taşıyıcının davaya konu edilen hasar bedelinin tazmininden sorumlu olacağını ve Somut Olayda Sınırlı Sorumluluk Hükümleri Uygulanamayacağını ve Halefiyet ilkesi Gereği Rücu Haklarının bulunduğundan, TTKm.1472 hükmü gereğince sigortacı müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının davalı tarafından müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini ifade ederek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile, Davanın kabulü ile davalı/borçlunun haksız ve kötü niyetli borca ve faize itirazlarının iptaline, .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına ile başlatılan takibin 1.037,97-EUR'ya ödeme tarihinden itibaren CMR.m.27 gereğince işletilecek % 5 faiz üzerinden devamına, diğer borçludan tahsil edilen 6.011,46-TL'lik ödemenin TBK.m.100 dikkate alınmak suretiyle İcra Müdürlüğü tarafından yapılacak hesaplamada dikkate alınmasına, Davalı/borçlunun alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahküm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ihtilafa konu taşıma işleminin tarafı olmadığından, davanın müvekkili, şirkete yöneltilmesinin husumet eksiği nedeniyle mümkün olmadığından işbu davanın pasif husumet yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilmesini, davacı tarafından ikame edilen davaya uygulanacak hükümler ışığında dava konusu olayda yine ödeme üzerinden 1 yıl geçmesiyle dava konusu taleplerin zaman aşımına uğrayacağından, zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, her ne kadar davacı dilekçesinde hasarın nakliye esnasında meydana geldiğini iddia etmekteyse de; ne dava dilekçesinde ne de tek taraflı hazırlanan ekspertiz raporunda emtialarda meydana geldiği iddia edilen hasarların ne şekilde oluştuğu, yükleme/boşaltma/istiflemeesnasında oluşup oluşmadığı, sürücünün/yükleyicinin/boşaltıcının herhangi bir. Kusurunun bulunup bulunmadığı, sevkiyatın gerçekleşeceği hat üzerinde karayolu yol durumundan kaynaklanan bir yol şartının bulunup bulunmadığı ve bunlara benzer çokça çoğaltılabilecek herhangi bir olasılıktan meydana gelip gelmediği hususunda hiçbir detaya hiçbir şekilde yer verilmediğini, ayrıca yükleme ve boşaltma onayları dava dışı sigortalı şirket tarafından gerçekleştirilmekte olduğu için sigortalı şirketin onayladığı bir yüklemede sorun çıkması ihtimalinde sorumluluk müvekkil Şirket'e ait olmadığını, oysaki emtianın taşınması/tahliyesi esnasında herhangi bir hasar meydana geldiği iddia ediliyor ise. öncelikle hasar ve hasarın niteliğinin tespit edilmesi ve işbu hasarın nakliyecinin kusurundan kaynaklandığını ispatlanması gerekmektedir. Ancak Davacı, taşıyıcının kusurunu veya hasarı ispat etmeye elverişli herhangi bir delil ortaya koyamadığını. kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte emtianın taşınması/tahliyesi esnasında şayet herhangi bir kusur var ise, kusurun tespit edilmesi ve işbu kusurun nakliyecinin kusurundan kaynaklandığının ispatlanması gerektiğini, Türk Medeni Kanunu Madde 6 " Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." uyarınca davacı tarafın iddia ettiği hasardan birisinin sorumlu tutulabilmesi için hasarın iddia edilen tarafın sorumluluğundayken oluştuğu, uygun illiyet bağının bulunduğunu, hasarın gerçekleşmiş olduğunu, hasarın tutarını, kusur durumunu ispat etmesi gerektiğini, zira müvekkil Şirket bahse konu taşımanın fiilen gerçekleştirilmesi amacıyla alt taşıyıcı olan ... Nakliyat firması ("...") ile anlaşma sağladığını, davacı tarafça hasarlı ürünlerin nitelik ve niceliğine ait herhangi bir incelemede bulunulmaksızın hasar tespiti yapmış olduğundan taşıyıcıdan tazmini talep edilen tutar fahiş olduğunu, öncelikle yapılmam gereken, davacı tarafından ıslanan ürünlerin niteliklerinin, niceliklerinin, piyasa değerinin tespit edilmesi akabinde hasarın denetime elverişli bir eksper raporu ile belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan "Ekspertiz Raporu" son derece hat ve eksik incelemeye dayalı olarak tanzim edilmiş, tek yanlı bir rapor olduğunu, taraflı olan bu raporu doğrudan hükme esas alınmaması gerektiğini, davanın rücuen tazminata dayanması sebebiyle işbu davada davacının öncelikle hukuken halef olma sıfatının gerçekleşmiş olması gerektiğini, bu hususun tespiti için ise dava konusunun ve dava konusu zararın dava dışı sigortalı ile davacı arasındaki nakliyat sigorta poliçesi kapsamında olması gerektiğini başka bir deyişle davacının sigortalısı ile yaptığı sözleşmede dava konusu hasara neden olan rizikonun teminat dışı bırakılmamış olması zorunlu olduğunu, bilindiği üzere zaman zaman, sigorta şirketleri tarafından teminat kapsamında olmamasına ya da sınırlı sorumluluk hali söz konusu olmasına rağmen sigortalılara hatır ödemesi (ex gratia) yapılabildiğini, ancak Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğu üzere işbu hatır ödemeleri rücu davasına konu edilemeyeceğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2012/8130 E. 2014/197 K. Sayılı kararında, yapılan ödemenin hatır ödemesi kapsamında olduğu ve davacıya rücu hakkı vermeyeceğini, hiçbir şekilde davacının sigortalısına ait emtialardaki hasarın taşımadan kaynaklandığının kabulü anlamına gelmemekle birlikte söz konusu emtianın dava dışı fiili taşıyıcı tarafından gerçekleştirilmiş olup taşıma sırasında meydana gelen her türlü hasardan fiili taşıyıcının sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddine, haksız ve kötü niyetli takip nedeni ile davacı tarafın % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilemsini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; 1.037,97-EURO alacağa ilişkin ... icra ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; sigorta poliçesi, sevk irsaliyesi, fatura, hasar tespit tutanakları ve rapor, ihtarname, ekspertiz raporu, ödeme dekontu, ....İcra Dairesinin ... esas nolu takip dosyası, bilirkişi incelemesi, ticari defter ve kayıtlar, keşif, tanık, yemin ve yasal her türlü delile dayanmıştır.
....İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası celp edilerek incelenmiştir. Alacaklı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından borçlu ... Şirketi aleyhine toplam 1.037,97 Euro alacakla ilgili olarak başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun vekili aracılığı ile 09/12/2020 tarihinde ödeme emrindeki borcun tamamına, bu tutara ilişkin işlemiş faiz tutarına, tüm ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, taraf defter ve belgelerinin incelenerek davacının varsa alacağının tüm ferileri ile birlikte hesaplanması hususunda dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti 22/11/2023 tarihli raporlarında özetle; Davacı gönderilenin uğradığı zararın tazmini talep ve dava hakkı bulunacağı, Dava konusu emtianın ziyanın taşıma sırasında meydana geldiği dolayısıyla taşıma işini üstlenen davalının oluşan zarardan sorumlu olması gerektiği,Dosya ya ibraz edilen belgelerden müşterek sigorta hükümlerine göre davacının 1.037,97.- EURO. Zararı (davalının sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacağı hususu Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde) talephakkı olacağı, Bu durumda davacının, davalıdan;1.037,79 Euro asıl alacak (9376,19TL) +13,22 Euro ödeme tarihi- takip tarihi işlemiş faiz (119,42 TL)=1.051,01 Euro (9.495,61TL) Davacının asil alacağına ( 1.037,79 Euro ) 3095 sayılı Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesi gereğince takip tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceği, “Davacının, davadışıtakip borçlusu Reşadiye ... İnşaat... Ltdti'ninicra dosyasına 01.12.2022 tarihinde ödediği 6.011,46-TL ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğü tarafından BK 100 madde dikkate alınarak borçtan mahsup edilmesi gerekeceği hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti 26/01/2024 tarihli ek raporlarında özetle; Davacı gönderilenin uğradığı zararın tazmini talep ve dava hakkı bulunacağı, Dava konusu emtianın ziyaının taşıma sırasında meydana geldiği dolayısıyla taşıma işini üstlenen davalının oluşan zarardan sorumlu olması gerektiği, dosya ya ibraz edilen belgelerden müşterek sigorta hükümlerine göre davacının 1.037,97. EURO Zararının (davalının sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacağı hususu Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde) talep hakkı olacağı, ( DİĞER BORÇLUDAN TAHSİL EDİLDİĞİ BELİRTİLEN 6.011,46.- TL. TUTARLI ÖDEMEYE İLİŞKİN DOSYADA VERİ OLMAMASI SEBEBİYLE HESAPLAMAYA DAHİL EDİLEMEDİĞİ) İş bu alacağa 12.08.2020 ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının talep edilebileceği hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, 13/11/2020 tarihinde davalı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile toplam 1.037,97 Euro tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanın takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu,
Davalı ... şirketi ile davacı sigorta şirketi ve dava dışı Alıcı şirket ... Anonim. Şirketi A.ş arasında ticari ilişki bulunmadığı, davalı şirketin yine dava dışı ... ... A.Ş. ile ticari münasebeti bulunduğu, somut olayda ... alıcı firma, Gönderici Şirket ... A.Ş. Taşıyan ise davalı ... şirketi olduğu, davacı ile davalı arasında ticari ilişki bulunmadığı, davacının, sigorta poliçesi gereği dava dışı ... A.ş arasındaki poliçe sigorta poliçesi gereğince, dava dışı taşıtan Önem şirketinin, mallarının ayıplı taşınması ve/veya hasara uğraması nedeniyle uğranılan maddi zararın davalı şirketlerden tahsili edilip edilemeyeceği noktasında toplandığı,
.Dava dışı şikete ait ... plaka sayılı araca 23.11.2019 tarihinde yüklenen ve boşaltma sırasında 54 HD 390 plaka sayılı araçtan boşalktılan 540 adet toplam 27.000,00 kg. Emtia, Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Blok Sözleşmesi kapsamında koasüranslı olarak akdedildiği, davacı şirketin koasürans payının % 27,5 olduğu ve her bir hasarda araç başı toplam sigorta bedeli üzerinden % 1 oranında tenzili muafiyet uygulanacağının belirtildiği , Poliçe ile 23.11.2019 tarihinde başlayacak taşıma sigorta güvencesinde olduğu,
23.11.2019 tarihili sevk irsaliyesine; “ ....7.600,00 kg. teslim alındığı, 19.400,00.- kg. İade edildiği şerhinin düşüldüğü” teslim alınan ürünün kullanımı sırasında 11.12.2019 tarihinde tutulan tutanakta şekerden üretimi yapılan 4676 kg. hamurun imha edilmesi kararını içerdiği belirlendiği,
Ekspertiz raporunda yapılan incelemede davacının sigortalısının toplam zararının muafiyet ve sovtaj tenzili akabinde 3.774,47.- Euro olduğu, davacının koasürans payının ise 1.037,98.- Euro olduğu,
Taşıma ücretine ilişkin düzenlenen fatura davalı tarafından ... adına düzenlendiği, davalının iş bu taşıma işleminde akdi taşıyıcı olduğu, davacı gönderilenin uğradığı zararın tazmini talep ve dava hakkı bulunacağı, dava konusu emtianın ziyaının taşıma sırasında meydana geldiği dolayısıyla taşıma işini üstlenen davalının oluşan zarardan sorumlu olması gerektiği, dosya ya ibraz edilen belgelerden müşterek sigorta hükümlerine göre davacının 1.037,97. EURO Zararının olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davacının davasının KABULÜ İLE;
1-.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalı itirazının 1.037,97-EURO asıl alacak üzerinden iptaline, takibin asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca 1 yıllık EURO mevduatına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek faiz oranında faiz yürütülmek suretiyle devamına,
2-Alacağın %20' si oranında 4.456,27-TL icra inkar tazminatının davalı tahsili ile davacı verilmesine,
3-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 1.522,08-TL harçtan peşin alınan 332,70-TL, mahsubu ile bakiye 1.189,38-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 332,70 -TL peşin harç, 25,60 -TL vekalet harcı olmak üzere toplam 538,20 -TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan 501,25-TL davetiye gideri /bilirkişi yol ücreti, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.501,25 -TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Karar kesinleştiğinde davacının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine,
Dair, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır