T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/456 Esas
KARAR NO:2024/523
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/07/2023
KARAR TARİHİ:12/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirkete ait ... Şubesine ait 31.03.2023 keşide tarihli 150.000.00 TL bedelli çek ticari ilişki gereğince Lehtar ...Ltd Şti emrine kesildiği, çekin zayi olması nedeniyle lehtar ... ATM ... E Sayılı dosyasından Ödeme yasağı kararı alınarak Banka şubesine bildirildiği, en son ciranta ... hesabında para olmasına rağmen (0) bakiye olarak çek yazıldığı, Çek ... İcra Md ... E Sayılı dosyası ile takibe geçtiği, Çek lehtarı ...Ltd Şti, ödeme emrinin tebliğinden sonra ... ATM ... E Sayılı dosyası ile Menfi tespit davası açtığı, dava konusu çek arkasındaki Şirket kaşesi ve cirodaki imzaların kendisine ait olmadığı, çekteki ciro silsilesinin bozuk olduğu, Davalı ... A.Ş’ne borçlu olmadıkları, haciz baskısı altında bulunduklarını, şirketin dava sonuçlanıncaya kadar haklarının zarara uğramaması amaç ile İİK.72 maddesi gereğince % 15 teminat karşılığı İcra İdaresine yatırılacak paranın alacaklı gözüken tarafa ödenmemesi için İhtiyati tedbir kararı verilmesi ve takibin durdurulmasına, icra dosyasına dayanarak 31.03.2023 tarihli 150.000 TL miktarlı keşidecisinin ... Ltd Şti olan çekteki imzanın ve kaşenin lehtar ...Ltd Şti’ne ait olmaması ciro silsilesinin bozuk/kopuk olması ve çekin ceza oluşturacak eylemler ile elde edilerek sahte imza ile cirolanmış olması sebebiyle davacı firmaya 150.000 TL miktarlı çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine davacı tarafın % 20’den aşağı olmamak kaydı ile tazminata mahkum edilmesi yönünde dava açılmış, yatırılan teminatlar mukabilinde sadece ... Ltd Şti yönünden takip durmuş ve dosyaya yatan paraların alacaklıya ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı verildiği, Cirantalar hakkında dava ve icra konusu çekin ceza oluşturacak eylemlerle elde edilerek sahte şirket kaşesi kullanılarak ve sahte imza ile cirolanmış olması sebebiyle çek cirantaları hakkında savcılığa başvurulduğu, Davacı şirket, davalı alacaklıya borcu olmadığı, hiçbir ticari ilişki geçmişi de bulunmadığı, arz edilen nedenlerle lehtar ... ... …Ltd Şti ciro silsilesinde bozuk/kopuk olması, çekin ceza oluşturacak eylemlerle elde edilerek sahte imza ile cirolanmış olması sebebiyle 150.000 TL tutarlı çekten dolayı davalıya borçlu olunmadığının tespitine, Şirketin haciz baskısı altında bulunduğundan ve telafisi mümkün olmayan zararalar meydana getireceğinden haksız olarak açılan ... İcra Md. ... E Sayılı İcra Takibinin İİK 72 maddesi uyarınca durdurulmasına, İcra dosyasınca konulan blokelerin ve hacizlerin fekkine, dosyaya yatırılacak paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde teminatlı veya teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesine, takdir edilecek teminat mukabilinde yahut teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek İcra Veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine, banka hesaplarına konulan blokelerin ve hacizlerin fekkine, ... İcra Md ... E Sayılı haksız icra takibinin durdurulmasına, Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, bu dava sebebiyle uğranılan zararların yasa gereği alacağın % 20’den az olmamak üzere kötü niyetli davalıdan alınmasına, Talebin kabulü ile davalı ... A.Ş ile Davacı arasında mevcut ve geçerli ticari ve hukuki ilişkinin bulunmadığından davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Davacı tarafından, müvekkilin yetkili ve meşru hamili olduğu 31.03.2023 keşide tarihli ve ... seri nolu 150.000 TL bedelli çekten dolayı, ... İcra Md ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra dosyasından Menfi tespite yönelik açılan dava dilekçesine binaen Mahkemenizin 2023/456 E Sayılı dosyası ile görülen işbu dava dilekçesinde ileri sürülen hususla tamamen gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olup işbu sebeple davanın reddini talep edildiği, Şöyle ki; Davacı yan dilekçesinde takibe konu çekin kendileri tarafından keşide edildiğini ve çek lehtarı ile arasındaki borç ilişkisini ikrar ettiği, çekteki imzanı da ikrar ettiğini, İyi niyetli 3.kişi olan müvekkilin çekin zayiine ilişkin iddiaları bilmesine imkan olmadığı gibi kendisinden bilinmesinin beklenmesi de mümkün olmadığı, Söz konusu çek üzerindeki ciro silsilesinin tam ve birbirini düzgünce takip eden cirolardan oluşmakta olup TTK madde 790 göz önüne alındığında davalı müvekkilin meşru hamil olduğunun anlaşılacağı, Davacı tarafın çek lehtarının imzasının sahte olduğunu iddia diyor ise de işbu iddia davacı tarafın keşideci sıfatından kaynaklanan borcunu ortadan kaldırmadığı, davacı tarafın müvekkil aleyhine açtığı işbu davada imzaların sahte olduğuna dair itirazlarını sunması hukuken mümkün olmadığı, Zira 6102 sayılı TTK.m.677 yer alan : “..bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmaya kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişileri imzalarını veya imzalayan yada adlarına imzalanış olan kişileri her hangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez..” hükmü gereği imzaların istiklali prensibi geçerli olduğu, Davacı tarafın dava konusu çeki keşide ettiği hususunda her hangi bir tartışma bulunmadığı, Çek hakkında iptal davası açılmış olması senedin icra takibine konu edilmesine engel olmadığı, çek iptal davası hasımsız ikame edilen bir dava olarak sonuçlanmakta olup kesin hüküm niteliğini haiz olmadığı, çek iptali kararı bir ilam değil, tespit niteliğini haiz bir karar olduğu, bunun haricinde maddi hukuk açısında hukuki neticesinin de bulunmadığı, hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davasında çekin iptaline karar verilmesi senedi elinde bulunduran meşru hamilin takip hakkına etki etmeyeceği, Nitekim evrakın zilyedi ticari senetlerin tedavül etmesinin tabii sonucu olarak senedin meşru hamili olduğunu iddia ederek kıymetli evraka dayalı haklarını her zaman ileri sürebileceği, Çekin zayi olduğu iddiası ve çekin iptali için dava açılmış olması davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığı gibi davacı keşideciyi borçtan kurtaran bir sebepte olmadığı, zaten çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediği gibi müvekkilin kötü niyetli olduğunu da göstermediği, Davacı, Müvekkilin çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiğini iddia ettiği, her ne kadar davacı müvekkile yönelik pek çok asılsız ithamda bulunulmuşsa da davacı tarafın tüm iddiaları haksız ve mesnetsiz olduğu, Davalı dava konusu çeki üst Cirantası olan dava dışı ...A.Ş’den Ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu Fatura ve tahsilat makbuzu karşılığı iktisap ederek ticari defter ve belgelerine de bu şekilde yansıtığı, Kestiği fatura nedeniyle ortaya çıkan vergisel yükümlülüklerini dahi ödeyen müvekkil gelinen aşamada sattığı mal ve hizmet karşılığı edindiği çeki tahsil edememiş olup oldukça büyük zarara uğradığı, bu kapsamda davalı müvekkil tarafından bir üst ciranta olan ... A.Ş ve yetkilisine karşı suç duyurusunda dahi bulunulduğu ilgili soruşturma...C. Başsavcılığı ... Soruşturma No’lu ile devam ettiği, yani müvekkil somut olayda hiçbir kötü niyeti bulunmayıp bizzat suçun mağduru olduğu, müvekkil tarafından dava konusu çekin tahsili amacıyla gerçekleştirilen tüm işlemler yasaların tanıdığı hak ve yetkiler kapsamında gerçekleştirilmiş olup söz konusu işlemlere dayanılarak müvekkili kötüniyetli olmak ile itham etmeninin mümkün olmadığı, sürekli ticari faaliyeti bulunan bir firmanın çekin bedeli tahsil etmek için yasal yollara sahip olmasına rağmen ilgili yasal yolları kullanmaması akla ve mantığa olduğu kadar ticari hayatın işleyişini de aykırılık teşkil edecek olup nitekim müvekkil de ticari faaliyetinin devamı için nakit paraya ihtiyaç duyan firmaların yapacağı şekilde senedin yasal yollardan tahsili yoluna gittiği, her ne kadar müvekkilin çeki kendisine ciro eden şirket ile arasındaki ticari ilişkiyi ve çekin hangi ticari ilişki ile ilgili verildiğini ispat etmek gibi bir yükümlülüğü bulunmasa da durumun meşruiyetine ilişkin Makemeniz nezdinde her hangi bir kuşku duyulmaması açısından müvekkilin çeki ne surette iktisap ettiğini ve çeki müvekkilin ciro eden şirket ile arasındaki ticari ilişkiyi gösterir evraklar işbu dilekçe ekinde sunulduğu, (Ek tahsilat makbuzu ve fatura) TTK m.792 uyarınca çekin rıza dışı elden çıktığının iddia edilmesi halinde ispat yükü rızai hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıda olduğu, aynı kanun hükmü uyarına davacının kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlamasının yanısıra yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu da ispat etmesi gerektiği, Çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çekleri edinme nedeninin kanıtlamakla yükümlü olmadığı, aksi halin kabulü kıymetli evrakın MÜCERRETLİK ilkesini ortadan kaldıracağı, Borçlu olmadığını iddia eden davacı taraf dava dilekçesinde ifade ettiği hususları destekleyecek her hangi bir senet niteliğini haiz kesin delil sunmadığı, ileri sürülen savlar iddiadan öteye gitmediği, huzura görülmekte olan davanın davacı tarafından esasa ilişkin ileri sürdüğü iddiaların tamamen gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, kötü niyetli davacı aleyhine % 20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davanın; 150.000,00-TL alacağa ilişkin ... icra dairesinin ... takip sayılı dosyasında davacının davalıya borçlu olunup olunmadığının tespiti ( menfi tespit ) davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
....İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyasında takip alacaklısının ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi takip borçlularının ... Danış.ve Sağlık Hiz. San. Ticaret Limited Şirketi, ... ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sis.Teks.Kağıt... Ltd.Şti, ... Plastik Kimya... Ltd.Şti aleyhine 19/04/2023 tarihinde 150.000,00-TL asıl alacak olmak üzere toplam 166.245,21-TL yönünden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe girişildiği ( takip dayanağı 31.03.2023 tarih 0007093 seri nolu 150.000,00-TL bedelli çek) anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Davacısının ... Danış.ve Sağlık Hiz. San. Ticaret Limited Şirketi , davalısının ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, 31.03.2023 tarihli 150.000,00 TL miktarlı, keşidecisinin ... ... San. Tic. A.Ş. olan çekteki imzanın ve kaşenin müvekkile ait olmaması, ciro silsilesinin bozuk / kopuk olması, çekin ceza oluşturacak eylemlerle elde edilerek sahte imza ile cirolanmış olması sebebiyle davalı ... Cephe’ye 150.000,00 TL miktarlı çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu, her iki davanın da aynı çeke ilişkin aynı davalı aleyhine açılmış menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır.
HMK.nın 166.maddesi gereğince aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, ikinci mahkemeyi bağlar. Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.
Somut olayda, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında, dosyamızdaki davacı ... Danış ve Sağlık Hiz.San.Tic.Ltd.Şti tarafından dosyamızdaki davalı olan ... San ve Tic.A.Ş aleyhine aynı çeke ilişkin olarak açılan menfi tespit davası olduğu, her iki dava arasında hukuki ve fiili bağlantı olduğu anlaşıldığından aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Mahkememizin işbu dava dosyasının HMK 166.madde uyarınca doğrudan doğruya hukuki ve fiili bağlantı bulunan ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,
3-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
4-HMK 331. Maddesi uyarınca, harç, masraf ücreti vekalet tayin ve takdirine asıl davada nihai kararla birlikte karar verilmesine,
Dair, Davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı HMK'nun 168/(1) maddesi uyarınca nihai kararla birlikte, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle karar verildi.12/07/2024
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.