T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/537 Esas
KARAR NO:2023/860
DAVA:Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ:21/08/2023
KARAR TARİHİ:07/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Belçika'da mukim müvekkil ..., 31/03/2021 tarihinden bu yana davalı şirket Yönetim Kurulu üyesi olduğu, davalı şirket iki tüzel kişi ortaktan oluşmakta olup uzmanlık konuları değerli taşların sertifikalandığını, bu nedenle, işin yapısı gereği, ortakların alelade pay sahibi olmaktan ziyade bu konuyla ilgili uzman kişilerden oluşması gerektiğini, bu ortaklardan birisi Belçika merkezli ...A.Ş olduğu, davalı şirketin yukarıda bahsedilen ortakları arasındaki Ortak Girişim sözleşmesi 08.10.2021 tarihinde feshedildiği, ayrıca, şirketin yaptığı sertifikasyon hizmetinin dünya genelindeki işareti olan “...” markasının sahibi ... ... tarafından, davalı şirketle arasındaki marka lisans sözleşmesi 08.10.2021 tarihinde sonlandırıldığını, dolayısıyla davalı şirketin uluslararası geçerliliği olan pırlanta sertifikasyonu yapması imkânsız hale geldiğini, bu nedenle davalı şirket, temel iştigal konusu olan sertifikasyon hizmeti bakımından artık fiilen önemli bir iş-işlem yapamadığını, bahsi geçen sözleşmelerin feshedilmiş olması nedeniyle şirket genel kurul ve yönetim kurulunda anlaşmazsızlıklar meydana geldiğini, taraflar birbirlerine karşı davalar karşılıklı davalar açmış olup şirkette sulh ortamı kalmadığını, bu nedenle müvekkil Yönetim Kurulu üyesi şirkete sorduğu sorulara herhangi bir yanıt alamadığını, haklı davalarının kabulü ile Yönetim Kurulu üyesi müvekkile; "şirketin hâlihazırda hangi ticari faaliyetleri yürüttüğü, herhangi bir gelirinin olup olmadığı, herhangi bir giderinin olup olmadığı, şirket laboratuvarının şirket adına ya da başka bir kişi adına faaliyette bulunup bulunmadığı, şirketin kirasının hangi kaynak ile ödendiği, kiranın miktarı, şirketin kiraladığı taşınmazın alt kira sözleşmesi ile bir başkasına kullandırılıp kullandırılmadığı, kira sözleşmesinin onaylı bir örneğinin verilmesi, şirketin adına tescilli “... şekil” isimli 2018 ... tescil numaralı markanın şirket tarafından kullanıp kullanılmadığı, kullanılıyor ise hangi faaliyetlerde kullanıldığı, şirketin SGK kayıtlarında görülen işçilerin hangi faaliyetler için çalıştığı" hususlarında bilgi almasına izin verilmesine ve konu ile ilgili tüm materyalin incelenmek üzere bir nüshasının müvekkile verilmesine izin verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı Vekili tarafından davacı ...’in 31/03/2021 tarihinden beri müvekkil şirkette yönetim kurulu üyesi olduğunu, ancak iki tüzel kişi ortağı olan müvekkil şirkette ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar nedeni ile şirkette sulh ortamı kalmayıp, karşılıklı davalar açıldığını, davacının müvekkil şirkete sorduğu sorulara bir cevap alamadığını, son olarak .... Noterliği kanalı ile keşide ettikleri 26/06/2023 tarihli ve ...yevmiye no’lu ihtarname ile sordukları sorulara müvekkil şirket tarafından 15/08/2023 tarihine kadar cevap verileceğinin bildirildiği ancak herhangi bir cevap verilmemesi üzerine işbu davayı açtıklarını beyan edildiğini, söz konusu ihtarname ile talep edilen bilgiler, müvekkil şirkette yaz dönemi yıllık izinlerinin kullanılması, dolayısıyla personel eksikliği olması nedeni ile 15/08/2023 tarihine kadar verilememiş, davacı tarafça da 21/08/2023 tarihinde huzurdaki dava açıldığını, davacı ..., 31/03/2021 tarihinden bu yana müvekkil şirketin imza yetkilisi yönetim kurulu üyesi olmakla birlikte aynı zamanda müvekkil şirketin ortağı ... ... ... şirketinde 2020 yılından bu yana “...”(Mali İşler Direktörü – Hukuk Müdürü) olarak çalıştığını, davacı, ... ...’deki görevinden dolayı gerek müvekkil şirket, gerek ... ... ve dünya üzerindeki diğer iştirakleri hakkında detaylı mali, hukuki ve ticari bilgiye sahip olduğunu, ancak davacı 2022 yılından beri müvekkil şirketin yönetim kurulu toplantılarına katılmamakta, şirketin faaliyetleri ile ilgili bilgi almak için sürekli ihtarnameler keşide etmekte ve davalar açtığını, amacı da elde ettiği bilgileri halen Mali İşler Direktörü – Hukuk Müdürü olduğu müvekkil şirketin yabancı ortağı olan ... ... şirketinin menfaatleri için kullandığını, bu nedenle Sayın Mahkemenizce işbu dava hakkında karar verilirken, davacının bilgi alma hakkını kötüye kullandığı hususunun da anlaşılabilmesi için daha önce .... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... E., ....Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... E. ve.... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... E. sayılı dosyalar üzerinden açmış olduğu davaların dosyalarının celbine karar verilerek bu dosyalara sunmuş bulunduğumuz cevap dilekçeleri ve delillerin de değerlendirilmesini talep etmekteyiz kararı verilmesini talep ettiğini, TTK madde 392/3, yönetim kurulu üyelerinin toplantı dışında bilgi alma hakkını; “Her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında, yönetim kurulu başkanının izniyle, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden, işlerin gidişi ve belirli münferit işler hakkında bilgi alabilir ve görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse, yönetim kurulu başkanından, şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir” şeklinde düzenlendiğini, bu maddede de belirtildiği üzere yönetim kurulu üyesinin toplantı dışında inceleme hakkı ancak yönetim kurulu başkanının izni ile görevinin yerine getirilmesi için gerekliyse mümkün olduğunu, üstelik yönetim kurulu üyesinin toplantı dışında bilgi alma hakkının çerçevesi, işlerin gidişi ve belirli münferit işler olarak belirlendiğini, ancak davacı, hiçbir yönetim kurulu toplantısına katılmamakta, yönetim kurulu üyesi olarak hiçbir görevini yerine getirmemekte, işlerin gidişi ve belirli münferit işler olarak kanunda belirlenmiş olan çerçevenin dışına çıkmadığını, bu nedenle davacı tarafın dilekçesinde yer alan iddiaların doğruluğu olmadığı gibi hukuki gerekçe olarak sunduğu açıklamaların da ilgili mevzuata uygun bir tarafı bulunmadığını, nu nedenlerle davacı tarafından daha önce açılmış bulunan davaların dosyalarının celbine ve incelenmesine karar verilerek mükerrer talepler nedeni ile TTK madde 392 ye aykırı olarak açmış olduğu iş bu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; Davalı şirket esas sözleşmesi ile Temsil İç Yönergesi'ne, Davalı şirket ticaret sicil kayıtlarına, Davalı şirket genel kurul tutanaklarına, Davalı şirket yönetim kurulu karar defterine, Davalı şirket yönetim kurulu faaliyet raporlarına, Davalı şirket finansal ve konsolide finansal tablolarına, Davalı şirket denetleme raporlarına, Davalı şirkete ait her türlü defter kayıtlarına, Davalı şirket banka hesap kayıtlarına, Davalı şirkete ait tüm vergi beyanları ile varsa vergi borçlarını gösterir ayrıntılı kayıtlarına, Ortaklar arasındaki Ortak Girişim sözleşmesinin feshine, Marka Lisans sözleşmesinin feshine, .... Noterliği 26.06.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ve tebliğ şerhine, .... Noterliği 11.07.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Dosyası Gerekçeli Kararına, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Dosyası Gerekçeli Kararına, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Dosyası Gerekçeli Kararına, Yargı kararlarına, Tanık beyanlarına, Yemin deliline, Bilirkişi incelemesine dayanmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK.m.92 gereğince şirket yöneticisinin bilgi almasına izin verilmesi talebine ilişkindir.
Davacı yan, davalı şirketin Yönetim Kurulu üyesi olan davacının, davalı ... ... AŞ.nin hâlihazırda hangi ticari faaliyetleri yürüttüğü, herhangi bir gelirinin olup olmadığı, herhangi bir giderinin olup olmadığı, şirket laboratuvarının şirket adına ya da başka bir kişi adına faaliyette bulunup bulunmadığı, şirketin kirasının hangi kaynak ile ödendiği, kiranın miktarı, şirketin kiraladığı taşınmazın alt kira sözleşmesi ile bir başkasına kullandırılıp kullandırılmadığı, kira sözleşmesinin onaylı bir örneğinin verilmesi, şirketin adına tescilli “... şekil” isimli 2018 ... tescil numaralı markanın şirket tarafından kullanıp kullanılmadığı, kullanılıyor ise hangi faaliyetlerde kullanıldığı, şirketin SGK kayıtlarında görülen işçilerin hangi faaliyetler için çalıştığı hususlarında davacının tayin edeceği bir uzman ile birlikte incelenmesi ve tüm materyallerin bir nüshasının verilmesi için izin verilmesini talep ve dava etmiştir.
TTK 392.maddesi;
" (1) Her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir, inceleme yapabilir. Bir üyenin istediği, herhangi bir defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma veya belgenin yönetim kuruluna getirtilmesi, kurulca veya üyeler tarafından incelenmesi ve tartışılması ya da herhangi bir konu ile ilgili yöneticiden veya çalışandan bilgi alınması reddedilemez. Reddedilmişse dördüncü fıkra hükmü uygulanır.
(2) Yönetim kurulu toplantılarında, yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlüdür. Bir üyenin bu konudaki istemi de reddedilemez; soruları cevapsız bırakılamaz.
(3) Her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında, yönetim kurulu başkanının izniyle, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden, işlerin gidişi ve belirli münferit işler hakkında bilgi alabilir ve görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse, yönetim kurulu başkanından, şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir.
(4) Başkan bir üyenin, üçüncü fıkrada öngörülen bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma istemini reddederse, konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Kurulun toplanmaması veya bu istemi reddetmesi hâlinde üye, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir, mahkemenin kararı kesindir.
(5) Yönetim kurulu başkanı, kurulun izni olmaksızın, yönetim kurulu toplantıları dışında bilgi alamaz, şirket defter ve dosyalarını inceleyemez. Yönetim kurulu başkanının bu isteminin reddedilmesi hâlinde başkan, dördüncü fıkraya göre mahkemeye başvurabilir.
(6) Yönetim kurulu üyesinin bu maddeden doğan hakları kısıtlanamaz, kaldırılamaz. Esas sözleşme ve yönetim kurulu, üyelerin bilgi alma ve inceleme haklarını genişletebilir.
(7) Her yönetim kurulu üyesi başkandan, yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir. "
Hükümlerini içermektedir.
Yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi soncunda; davacının davalı şirketin yönetim kurulu üyesi olduğu, bilgi talep ettiği hususların TTK.m.392 kapsamında olup, yönetim kurulu başkanınca yerine getirilmesi gerektiği, davacının bilgi alma talebini ilettiği, ancak bu talebinin TTK.m.392/f.1'in emredici hükmüne rağmen cevapsız bırakıldığı anlaşılmakla; davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜNE;
Davalı ... ... AŞ.nin hâlihazırda hangi ticari faaliyetleri yürüttüğü, herhangi bir gelirinin olup olmadığı, herhangi bir giderinin olup olmadığı, şirket laboratuvarının şirket adına ya da başka bir kişi adına faaliyette bulunup bulunmadığı, şirketin kirasının hangi kaynak ile ödendiği, kiranın miktarı, şirketin kiraladığı taşınmazın alt kira sözleşmesi ile bir başkasına kullandırılıp kullandırılmadığı, kira sözleşmesinin onaylı bir örneğinin verilmesi, şirketin adına tescilli “... şekil” isimli 2018 ... tescil numaralı markanın şirket tarafından kullanıp kullanılmadığı, kullanılıyor ise hangi faaliyetlerde kullanıldığı, şirketin SGK kayıtlarında görülen işçilerin hangi faaliyetler için çalıştığı hususlarında davacının tayin edeceği bir uzman ile birlikte İNCELENMESİNE VE ÖRNEK ALMASINA TTK.m.392 uyarınca İZİN VERİLMESİNE,
2-Harçlar kanuna göre alınması gereken 269,85-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı yanca yapılan 31,75-TL davetiye/tezkere giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde davacıya / vekiline iadesine,
5-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda TTK.'nın 392/4 maddesi gereğince kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 07/12/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır