T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/571 Esas
KARAR NO:2025/360
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/09/2023
KARAR TARİHİ:27/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... tarafından, dava dışı işçi ...’ya .... İş Mahkemesi’nin .... sayılı ve 24.04.2018 tarihli kararı uyarınca ödenen 58.998,72 TL tutarındaki kıdem, ihbar, fazla mesai ve diğer işçilik alacaklarının davalı ... firmaları olan ..., ..., ..., ... ve ... şirketlerinden rücuen tahsilini talep ettiklerini, ödeme sonrasında .... İcra Dairesi ... E. sayılı icra dosyasıyla icra takibine maruz kalındığını, söz konusu işçiyi değişen dönemlerde ve farklı iş ortaklıkları şeklinde çalıştıran bu şirketlerin, kamu ihale sözleşmeleri ve Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde çalıştırdıkları süreyle orantılı olarak bu alacaklardan sorumlu olduklarını, adi ortaklık kuran davalı şirketlerin kendi dönemlerindeki işçilik borçlarından müteselsilen sorumlu sayıldıklarını, ihale sözleşmeleri ve şartnamelerinde yer alan hükümler uyarınca yüklenici firmaların işçilere karşı doğan tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğunun açıkça kararlaştırıldığını, yüklenici şirketlerin kendi işçileriyle ilgili iş kanunundan doğan tüm özlük haklarının ödenmesinden doğrudan yükümlü olduklarını, bu bağlamda müvekkili idare ile davalı şirketler arasındaki ilişkinin Kamu İhale Kanunu, Borçlar Kanunu ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini, işbu alacağın kurum zararı doğurmaması amacıyla rücuen tahsilinin zorunlu olduğunu, arabuluculuk sürecinin 2023/... büro ve 2023/... numaralı dosya ile anlaşamama ile sonuçlandığını, bu nedenle bilirkişi marifetiyle her bir davalının sorumluluk oranının tespit edilerek ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsiline, ayrıca müvekkili tarafından ödenen yargılama giderleri, vekalet ücreti ve icra masraflarının aynı şekilde davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının açtığı davanın görevli ve yetkili olmayan mahkemede açıldığını, davacının tacir sıfatı taşımadığını ve uyuşmazlığın ticari nitelik taşımadığını, bu nedenle davanın ticaret mahkemesinde değil, asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini, yetki yönünden de müvekkil şirketin merkezinin Bakırköy yargı çevresinde olduğunu belirterek görev ve yetki itirazında bulunduklarını, ayrıca talep edilen alacağın zamanaşımına uğradığını ve zamanaşımı def’inde bulunduklarını, dava konusu kıdem ve ihbar tazminatlarından asıl işveren olan kamu kurumlarının sorumlu olduğunu, Anayasa Mahkemesi ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince bu yükümlülüğün kamu idaresine ait olduğunu, ihale sözleşmesinde alt işverene rücu hakkı tanınmadığını, kıdem tazminatına ilişkin bedelin teklif birim fiyatına dâhil edilmediğini, müvekkil şirketin yalnızca sözleşme süresince SGK primi, maaş gibi düzenli ödemelerden sorumlu olduğunu, işçinin işten çıkarılma sürecinde de müvekkilin herhangi bir müdahalesinin bulunmadığını, dolayısıyla feshe bağlı alacaklardan da sorumlu tutulamayacağını, dava dışı işçinin iş akdinin sona erdirilmesi ve savunmasının alınmasının tamamen ... ve başka bir firma tarafından yürütüldüğünü, müvekkilin işçilik davası ve icra dosyasının tarafı olmadığını, bu yüzden yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, davacının hem teminat mektubunu nakde çevirmesi hem de dava açarak ikinci kez tahsilat yapmaya çalışmasının hukuka aykırı olduğunu, sorumluluğu kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilin temerrüde düşürülmediği için faiz talebinin de yerinde olmadığını, ayrıca herhangi bir sorumluluk yüklenmesi durumunda dahi müvekkilin sadece kendi çalıştırdığı dönem ve son ücret dikkate alınarak azami %50 oranında sorumlu tutulabileceğini, açıklanan tüm nedenlerle davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçiye ait kıdem tazminatına ilişkin rücu talebinin hukuka ve Anayasa’ya aykırı olduğunu, müvekkil şirketin yalnızca taşeron sıfatıyla hizmet sağladığını, işçilerin tüm maaş ve sosyal haklarının kamu kurumu olan davacı idare tarafından karşılandığını, kıdem tazminatı gibi feshe bağlı alacakların ihale sözleşmesi kapsamında olmadığını, müvekkil şirkete kıdem ve ihbar tazminatına dair herhangi bir ödeme yapılmadığını, dolayısıyla bu alacakların müvekkilden talep edilmesinin mümkün olmadığını, taşeron şirketlerin geçici süreyle hizmet sağladığı işçilerin kıdem tazminatını ödemekle yükümlü tutulmasının hukukun genel ilkelerine ve taşeronluk sisteminin yapısına aykırı olduğunu, ihale sözleşmesi ve şartnamede müvekkile kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü verilmediğini, aksine tüm mali yükümlülüklerin kamu idaresi tarafından karşılandığını, işçiye yapılmayan bu tür ödemelerin davacı kurum tarafından üstlenilmesi gerektiğini, davanın yetki, görev ve zamanaşımı yönlerinden de hukuka aykırı olduğunu, ayrıca müvekkilin hizmetin sona ermesinden sonra ödemediği bir alacak nedeniyle sorumlu tutulamayacağını, kamu ihale kurumundan teklif fiyatına hangi kalemlerin dahil olduğunun sorulması ve ardından dosyanın SGK uzmanı, kamu ihale uzmanı ve hukukçu bilirkişilerden oluşan bir heyete tevdi edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... ... tarafından, dava dışı işçi ...’ya işçilik alacakları kapsamında yapılan ödemelerin müvekkili ... ... Ltd. Şti.’nden rücuen tahsili talebiyle açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin davacı kuruma bağlı ihale kapsamında ve sadece belirli tarihler arasında çalıştığını, dava dışı işçinin yalnızca bu dönemle sınırlı şekilde müvekkil bünyesinde çalıştığını, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının bunu ispatladığını, müvekkili şirketin ne asıl ne de son işveren olmadığını, bu nedenle işçinin kıdem ve ihbar tazminatlarından doğrudan sorumlu tutulamayacağını, eğer mahkemece sorumluluk belirlenirse bunun sadece ilgili dönemle sınırlı olması ve tarafların yarı oranında sorumlu sayılması gerektiğini, Yargıtay içtihatları doğrultusunda bu tür uyuşmazlıklarda teselsül ilkesi gereği ödeme yükümlülüğünün paylaşılması gerektiğini, dava dışı işçinin gerçekte davacının işçisi olduğunu, tüm emir ve talimatları davacıdan aldığını, bu nedenle gerçek işverenin davacı olduğunu ve müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, iş Kanunu m.2/8 ve ilgili Yargıtay kararlarına göre alt işveren ilişkilerinin muvazaalı olduğu durumlarda işçilerin asıl işverenin işçisi sayıldığını, ayrıca Kamu İhale Kanunu ve İş Kanunu’ndaki düzenlemeler uyarınca kıdem tazminatının kamu kurumu tarafından ödenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin dava dışı işçiye ilişkin tüm ödemeleri eksiksiz yaptığını, davacının zamanaşımına uğramış taleplerinin de bulunduğunu, bu nedenle tüm talepleri reddettiklerini, müvekkil şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, davanın tümden reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ... Limited Şirketi'ne ve ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi'ne dava dilekçesinin ve tensip tutanağının usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava; Davalı şirketlerde farklı sürelerle çalışması olan dava dışı ... TCKN’li ...'nın işçilik alacakları kapsamında davacı İdare tarafından .... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına ödendiği belirtilen 58.998,72-TL'nin davalıların sorumluluğu oranında rücuen tahsiline yönelik alacak davasıdır.
İş Hukuku Alanında Uzman Bilirkişi tarafından hazırlanan 04.11.2024 tarihli raporda; dava dosyasına mübrez iki tahsilat makbuzundan, davacı ... İdaresi ...’nün, .... İcra Dairesi’nin E. ... sayılı tâkip dosyası çerçevesinde toplam 58.988,72 TL ödeme yaptığı, dava dosyasında davacı ile davalı alt işverenler arasındaki sözleşmenin metnine rastlanılamadığı, bu nedenle davacı idarenin asıl işveren, davalı şirketlerin ise alt işveren sıfatıyla, dava dışı işçiye ödenen alacaklardan “eşit paylarla” sorumlu olduklarının kabul edildiği, bu esaslar doğrultusunda ayrıntıları raporda gösterildiği üzere, davacının 26.09.2019 tarihinde yapmış olduğu ödemeden: a-) ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti. – ... Güv. Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 12.240,94 TL b-) ... Güvenlik Hiz. A.Ş. - ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 12.777,73 TL c-) ...A.Ş.’nin 2.642,59 TL d-) ... Ltd. Şti.-... A.Ş. İş Ortaklığı’nın 713,80 TL e-) ...Güvenlik Hiz. A.Ş: 1.139,04 TL ile sorumlu olacakları sonuçlarına ulaşılmıştır.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 07.04.2025 tarihli ek raporda ise; dava dosyasına mübrez iki tahsilat makbuzundan, davacı ... İdaresi ...’nün, .... İcra Dairesi’nin E. ... sayılı tâkip dosyası çerçevesinde toplam 58.998,72 TL ödeme yaptığı, dava dosyasına ibraz edilen tip hizmet alım sözleşmeleri ve ... Hizmet Alım Teknik Şartnamesi uyarınca davacı idarenin, işçi alacağı olarak ödediği tutarın tamamı için davalı şirketlere rücu edebileceği, bu esaslar doğrultusunda ayrıntıları raporda gösterildiği üzere, davacının 26.09.2019 tarihinde yapmış olduğu ödemeden: a-) ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti. – ... Güv. Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 24.469,28 TL b-) ... Güvenlik Hiz. A.Ş. - ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 25.543,17 TL c-) ...A.Ş.’nin 5.282,46 TL d-) ... Ltd. Şti.-... A.Ş. İş Ortaklığı’nın 1.426,87 TL e-) ...Güvenlik Hiz. A.Ş: 2.276,94 TL ile sorumlu olacakları sonuçlarına ulaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; dava dosyasına sunulan belgelerden, dava dışı ...'nın, 13.02.2015 tarihinde işçi alacaklarının ödenmesi talebiyle ... ... ile ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti'ye karşı .... İş Mahkemesi'nin E. ... sayılı dosyası üzerinden dava açtığı ,.... İş Mahkemesi, E. ... sayı ve 24.05.2018 tarihli kararında özetle;“(..) Gerek sigorta hizmet cetveli, gerek davalılar arasındaki sözleşmeler doğrultusunda, davacının, güvenlik görevlisi unvanı ile 17.11.2009-18.01.2015 tarihleri arasında, davalı ... işyerinde, ihale ile güvenlik hizmetlerinin görülmesini üstlenen taşeron şirketlerin işçisi olarak çalıştığı, hal böyle olunca taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut bulunduğu ve davalıların dava konusu taleplerden müştereken sorumlu bulunduğu, Kıdem tazminatı olarak 16.387,01 TL'nin iş akdinin fesih tarihi olan 18.01.2015 tarihinden itibaren yürütülecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsili ile davacıya ödenmesine, yıllık izin ücreti olarak 1.333,11 TL'nin 500,00 TL'sinin dava tarihi olan 13.02.2015 tarihinden bakiyesi 833,11 TL'nin ıslah tarihi olan 13.11.2017 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiz oranıyla birlikte davalılardan müştereken tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla mesai ücreti olarak 7.016,21 TL'nn 3.000,00 TL'sinin dava tarihli olan 13.02.2015 tarihinden, bakiyesi 4.016,21 TL tarihinden itibaren yürütülecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsili ile davacıya ödenmesine, dini ve milli bayram ücreti olarak 1.061,79 TL'nin 650,00 TL'sinin dava tarihi olan 13.02.2015 tarihinden, bakiyesi 411,79 TL'nin ıslah tarihi olan 13.11.2017 tarihinden itibaren yürütülecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsili ile davacıya ödenmesine," karar verildiği, .... İş Mahkemesi, E. ... sayı ve 24.05.2018 tarihli kararına karşı davalılar ... ... ve ... ... Hiz. Ltd. Şti. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesi, E. 2019/2370, K. 2022/593 sayı ve 05.05.2022 tarihli kararında, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği , kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesi, E. 2019/2370, K. 2022/593 sayı ve 05.05.2022 tarihli kararı bu tarihte kesinleştiği, dava dışı ..., .... İş Mahkemesi, E. ... sayı ve 24.05.2018 tarihli kararına dayanarak, ... ... ve ... ... Hiz. Ltd. Şti.'ye karşı, 16.10.2018 tarihinde, .... İcra Müdürlüğü'nün E. ... sayılı tâkip dosyası üzerinden ilâmlı icra yoluyla tâkip başlattığı , .... İcra Dairesi, 01.10.2019 tarihinde gerçekleştirdiği dosya hesabında, toplam yekun alacağın 58.998,72 TL olduğunu, icra dosyasında yer alan tahsilat makbuzundan, davacı ... İdaresi ...'nün, .... İcra Dairesi'nin E. ... sayılı tâkip dosyası çerçevesinde toplam 58.998,72 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla; dava dosyasına ibraz edilen davacı ile davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi(eski adı (eski ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti.) ile ... Güv. Hiz. Ltd. Şti. (Ortak Girişim) arasında kurulan tip hizmet alım sözleşmeleri ve ... Hizmet Alım Teknik Şartnamesi uyarınca davacı idarenin, işçi alacağı olarak ödediği tutarın tamamı için davalı şirketlere rücu edebileceği, bu esaslar doğrultusunda dosya kapsamına uygun hükme dayanak bilirkişi raporu da göz önüne alındığında; davacının ödemiş olduğu toplamda 58.998,72-TL'nin; ...Güvenlik Hiz. A.Ş: 2.276,94 TL ile sorumlu olmak, ... ... A.Ş nin (eski ünvan ...A.Ş.’nin) 5.282,46 TL ile sorumlu olmak, ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi (eski adı ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti.) – ... Güv. Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere 24.469,28 TL ile , ... ... A.Ş (eski ünvan ...A.Ş. )-... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi (eski adı ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti.) İş Ortaklığı’nın müştereken ve müteselsilen 25.543,17 TL ile sorumlu olmak, ....-... ... A.Ş nin (eski ünvan ...A.Ş.) İş Ortaklığı’nın müştereken ve müteselsilen 1.426,87 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla davalılardan ödeme tarihi olan 26/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen yukarıda belirtilen miktarlarla sınırlı olmak kaydıyla tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:
DAVACININ DAVASININ KABULÜ İLE;
1-)Davacının ödemiş olduğu TOPLAMDA 58.998,72-TL'nin; ...Güvenlik Hiz. A.Ş: 2.276,94 TL ile sorumlu olmak, ... ... A.Ş nin (eski ünvan ...A.Ş.’nin) 5.282,46 TL ile sorumlu olmak, ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi (eski adı ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti.) – ... Güv. Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN sorumlu olmak üzere 24.469,28 TL ile , ... ... A.Ş (eski ünvan ...A.Ş. )-... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi (eski adı ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti.) İş Ortaklığı’nın müştereken ve müteselsilen 25.543,17 TL ile sorumlu olmak, ....-... ... A.Ş nin (eski ünvan ...A.Ş.) İş Ortaklığı’nın müştereken ve müteselsilen 1.426,87 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla davalılardan ödeme tarihi olan 26/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen yukarıda belirtilen miktarlarla sınırlı olmak kaydıyla tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 4.030,20-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 1.007,56-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.022,64-TL harcın ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerektiğinden 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacının yaptığı 269,85-TL başvuru harcı, 1.007,56-TL peşin harç, 38,40-TL vekalet harcı, 9.178,25-TL bilirkişi ücreti ile davetiye masrafı olmak üzere toplam 10.494,06-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların / vekillerinin yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/05/2025
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)