T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/87 Esas
KARAR NO :2024/868
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:06/02/2023
KARAR TARİHİ:04/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ...Ş. İle davalı ... ... Ve Tic. A.Ş. Arasında Kasım 2017 yılında davalıya ait " ... " adresinde bulunan iş yerinin temizlik işleri, mutfak işleri, gözetim- denetim ve hizmet yönetimi işlemlerinin gördürülmesi hususunda Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, İmzalanan sözleşme uyarınca müvekkil şirket davacıya ait Değirmenköy'de bulunan fabrikada temizlik, mutfak ve gözetim işleri için yeterli sayıda sigortalı personelini görevlendirerek davalıya ait iş yerinde çalıştırılmasını üstlenecek, davacı da her ay düzenli olarak müvekkil şirketin hizmetinin karşılığını ödeyeceği, Kasım 2017'de akdedilen sözleşmenin bitiş tarihi olarak 31/12/2018 belirlenmişse de sözleşmenin Yürürlülük, Süre ve Fesih Hakkı kenar başlıklı 7. Maddesine göre " Sözleşme bitim tarihinden 31 ARALIK 2018 en az bir ay önce taraflardan herhangi biri tarafından sona erdirilmediği taktirde, sözleşmedeki şartlar aynı kalmak üzere aynı süre için uzar" hükmü uyarınca 31 ARALIK 2021 tarihine dek sözleşme süresi uzatıldığını, Ancak tarihler 20/12/2021' i gösterdiğinde davalı şirket vekili tarafından .... Noterliği'nin 20/12/2021 tarih, ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek taraflar arasında ki hizmet sözleşmesinin 31/12/2021 tarihi itibariyle feshedileceği bildirildiğini, .... Noterliği'nin 20/12/2021 tarih, ... Yevmiye numaralı ihtarnamesinde; "Keşideci ... ve Kimteks'in tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla, 2017 ve 2018 yıllarında akdedilen iki adet Hizmet Sözleşmesi'ni bundan sonra yenilemeyeceklerini, 31/12/2021 tarihi itibari ile ayrı ayrı feshedildiğini, personellerinize gerekli bildirimleri ve varsa gerekli ödemeleri yapmanız gerektiğini, ayrıca personellerinizin herhangi bir talebinden Keşideci şirketleri bertaraf etmekle yükümlü olduğunuzu, belirtilen sözleşmeler nedeniyle keşidecilerin uğradığı/ uğrayacağı zarar(lar)ın şirketinizden tazminini talep edilebileceğini, ihtaren ve ihbaren bildiririz" denildiğini, en az bir ay öncesinden bildirim yükümlülüğüne aykırı ve haksız bir şekilde sözleşme feshedildiğini, bu nedenle müvekkil davacı şirket adına davalı işverenliğe ait fabrikada çalışan tüm personellerde 31/12/2021 tarihi itibariyle işlerinden çıkartıldığını, Personeller işten çıkartılırken sözleşme gereğince davalının yükümlülüğünde olan işçilik alacaklarının ödeneceği belirtilmiş, müvekkil şirkette işlerine son verilen personellere işçilik alacakları ve tazminatlarının ödeneceği hususunda taahhüt verildiğini, ... şirketinde çalıştırılan personellerin kıdem tazminatı, yıllık izin gideri, fazla mesai ücreti, ubgt ücretleri davalı ... tarafından ödeneceği belirlendiği, hizmet sözleşmesinin feshedilmesi üzerinden 1 aydan fazla süre geçmesine rağmen henüz ödemelerin yapılmadığı Taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince sorumluluk bulunmasına rağmen işten çıkartılan personellere gerekli ödemeleri yapılmadığı için personellerden ..., ..., ..., ... isimli personeller işçilik alacaklarının tahsili istemiyle işçilik alacaklarının tahsili istemli dava açmak niyetiyle zorunlu arabuluculuğa başvurduğunu, davalı şirket tarafından sözleşme tek taraflı beyan ile sonlandırıldığına göre çalışan personellere kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi ve varsa fazla mesai, yıllık izin ve ubgt ücretlerinin ödenmesi gerektiğini, bu nedenle her iki şirketin lehine olacak şekilde bir uzlaşmaya varmış ve personellerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretlerini ödediğini, uzlaşma kapsamında; ...' a (7.119,17 TL kıdem tazminatı, 5.475,24 TL ihbar tazminatı ve 1.350,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplamda 13.944,41TL) ...'e (20.687,19 TL kıdem tazminatı, 8.024,46 TL ihbar tazminatı, 1.575,00 TL yıllık izin ve 1.350,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplamda 31.636,65 TL) ...'e (13.657,70 TL kıdem tazminatı, 5.475,24 TL ihbar tazminatı, 706,47 TL yıllık izin ücreti ve 1.350,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplamda 21.189,41TL) ...'a (20.687,19 TL kıdem tazminatı, 8.024,46 TL ihbar tazminatı, 1.575,00 TL yıllık izin ücreti ve 1.350,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplamda 31.636,65 TL)...'a (20.687,19 TL kıdem tazminatı, 8.024,46 TL ihbar tazminatı, 6.300,00 TL yıllık izin ve 1.350,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplamda 36.361,65TL)...'a (10.741,87 TL kıdem tazminatı, 5.475,24 TL ihbar tazminatı, 706,47 e 1.350,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplamda 36.361,65TL)...'a (10.741,87 TL kıdem tazminatı, 5.475,24 TL ihbar tazminatı, 706,47 TL yıllık izin ve 1.350,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplamda 18.273,58 TL)...'a (20.687,19 TL kıdem tazminatı, 8.024,46 TL ihbar tazminatı, 1.575,00 TL yıllık izin ücreti ve 1.350,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplamda 31.636,65 TL) Genel toplamda ise; 114.267,50 TL Kıdem Tazminatı, 48.523,56 TL İhbar Tazminatı, 12.437,94 TL Yıllık izin ve 9.450,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere 184.679,00 TL ödeme yapıldığını, açıklanan nedenlerle taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin 6/e maddesi uyarınca işten çıkartılan personellere ödenen tazminatlar için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin davalıdan rücuen tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ile davacı arasında 2017 yılında Hizmet Sözleşmesi akdedilmiş olup bu çerçevede davalı işyerinde, davacının temizlik, mutfak ve gözetim-denetim personelleri istihdam edildiğini, Süreç içerisinde davalının akde aykırı davranışları olduğunu, Personel ...’nın iş akdinin davacı tarafından usulsüz feshedilmesi üzerine davalının dava ve icra takipleri ile muhatap olmuş ve bunları bir vekil aracılığı ile takip etmek durumunda kaldığını, Davacının gözetim-denetim personeli ...’ın görevde bulunduğu esnada, 22.05.2021 Cumartesi günü saat 11:50-12:00 civarında davalı işyerinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, yaşanılan güvenlik zafiyetini davalıya yazılı olarak bildirmiş, personele ne gibi yaptırım uyguladığını sormuş ve davalıdan görevini ihmal eden personel yerine başka bir personeli istihdam etmesini istediğini, davacıdan Hizmet Sözleşmesi’nin 4.1.-k maddesi uyarınca yaptırmakla yükümlü olduğu üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası poliçesi istendiğini, Ancak davacı ne sigorta yaptırdığına dair bir bilgiyi vermiş ne de sigorta poliçesini teslim ettiğini, davacının süre gelen ihlalleri karşısında müvekkil, hizmet sözleşmesini haklı nedenle feshederek, sözleşmeyi yenilemeyeceği hususunu davalıya bildirdiğini, Taraflar arasında müzakereler yapılmışsa da davacının istemiş olduğu ödeme kalemlerinin hizmet sözleşmesi hükümlerine aykırı olduğu belirtilerek müzakereler sonlandırıldığını, Arabuluculuk görüşmelerinde davacı anlaşmayacağını belirttiğini, . Bu şekilde davalıyı devre dışı bırakan davacı daha sonra personelleri ile Avukatlık Kanunu md. 35/A çerçevesinde anlaşma yaptığını, personellerle tam bir mutabakat içinde olmadan ödeme yaptığını, Davacı, .... Noterliğinden ihtar keşide ederek ödemeler yaptığını iddia ederek 184.679-TL istediğini, davacı tarafından yapılan ödemelerin tümünü ve doğru yapıldığını kabul etmemiş olmak kaydıyla; herhangi bir borcunun olup olmadığının tespit edilebilmesi için personellerin SGK giriş-çıkış bildirgelerini, son aylık ücret bordrolarını, işçilere yapılan ödeme dekontlarını ve müvekkil şirketi de kapsayacak ibra belgelerini istendiğini, davacı tarafından müvekkile herhangi bir belge, bilgi gönderilmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince davalının davacıya herhangi bir ihbar tazminatı ya da vekalet ücreti ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, Yıllık izin ücreti bakımından personellerin işvereni davacı şirket olduğu, personellerin işe geliş-gidişlerini, çalışma saatlerini, düzenleyen davacı olduğunu, Dolayısıyla senelik izin haklarının davacı tarafından personellere kullandırılması gerektiğini, Kıdem tazminatları bakımından ise personellerin davalı işyerinde hangi tarihler arasında çalıştığı, çıkış bildirgelerinin verilip verilmediği, hak edip etmediği vb. hususlar davacıya sorulmuş ve istenmişse yanıt verilmediği, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Dava, Taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalı yükümlülüğündeki personellerin işçilik ücretlerinin davacı tarafça ödendiğinden bahisle ödenen bu bedelin rücuen tahsili için açılan tazminat davasıdır.
Bilirkişi 22/02/2024 tarihli raporunda özetle; dava dışı işçilerden ... ve ...'a ilişkin "Sigortalılık Tescil ve Hizmet Kaydı" belgeleri ile İşe Giriş-İşten Ayrılış Bildirgelerinin ilgili Sosyal Güvenlik Merkezlerinden celp edilmesi, Dava dışı işçiler ..., ..., ..., ... 'a ilişkin Son 2 Aylık Maaş Bordosu , varsa yıllık ücretli izin belgeleri ve/veya dava konusu işçilik alacakları kalemleri hakkındaki hesaplamaları gösterir bilgi/ belgelerin davacı şirketten celp edilmesi hususunda ön rapor sunmuştiur.
Mahkememizce eksiklikler giderildikten sonra dosya rapor düzenlenmek üzere yeniden bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişi 29/05/2024 tarihli raporunda özetle; 1.seçenek : Taraflar Arasındaki Hizmet Alımı Sözleşme Hükümlerine Göre, Davalının Kıdem Tazminatı Ve Yıllık İzin Ücreti Alacak Kalemlerinin Tamamından Sorumlu Tutulabileceği Kabul Edildiği Takdirde: dava dışı işçilere ödenen 102.096,05 TL 'nin (Net) davalıdan rücu edilebileceği hesaplandığına, 2.seçenek: Taraflar Arasındaki Hizmet Alımı Sözleşme'nde Tarafların Sorumluluk Oranlarının/Miktarlarının Açıkça Belirlenmediği ve Buna Göre Tarafların Yarı Yarıya Sorumlu Tutulabileceği Kabul Edildiği Takdirde : dava dışı işçilere ödenen (137.256,09 TL' nin yarısı olan) 68.628,05 TL 'nin (Net) davalıdan rücu edilebileceği hesaplandığını tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi 01/10/2024 tarihli ek raporunda özetle; 1.seçenek : A.) Taraflar Arasındaki Hizmet Alımı Sözleşme Hükümlerine Göre, Davalının Kıdem Tazminatı Ve Yıllık İzin Ücreti Alacak Kalemlerinin Tamamından Sorumlu Tutulabileceği Kabul Edildiği Takdirde: dava dışı işçilere ödenen 102.096,05 TL 'nin (Net) davalıdan rücu edilebileceği hesaplandığına, B.) (Yol ve Yemek Ücreti Dahil Olmak Üzere) Taraflar Arasındaki Hizmet Alımı Sözleşme Hükümlerine Göre, Davalının Kıdem Tazminatı Ve Yıllık İzin Ücreti Alacak Kalemlerinin Tamamından Sorumlu Tutulabileceği Kabul Edildiği Takdirde: dava dışı işçilere ödenen 130.542,72 TL 'nin (Net) davalıdan rücu edilebileceği hesaplandığına, 2.seçenek: A.)Taraflar Arasındaki Hizmet Alımı Sözleşme'nde Tarafların Sorumluluk Oranlarının/Miktarlarının Açıkça Belirlenmediği ve Buna Göre Tarafların Yarı Yarıya Sorumlu Tutulabileceği Kabul Edildiği Takdirde: dava dışı işçilere ödenen (137.256,09 TL TL' nin yarısı olan) 68.628,05 TL 'nin (Net) davalıdan rücu edilebileceği hesaplandığına, B.)(Yol ve Yemek Ücreti Dahil Olmak Üzere) Taraflar Arasındaki Hizmet Alımı Sözleşme'nde Tarafların Sorumluluk Oranlarının/Miktarlarının Açıkça Belirlenmediği ve Buna Göre Tarafların Yarı Yarıya Sorumlu Tutulabileceği Kabul Edildiği Takdirde : dava dışı işçilere ödenen (176.514,65 TL' nin yarısı olan) 88.257,32 TL 'nin (Net) davalıdan rücu edilebileceği hesaplandığına, 3.seçenek : Ayrı Bir Seçenek Hesaplama Yapılmamış İse De, Dava Dışı İşçilere Ödenen Tüm Alacak Kalemlerinin Davalıdan Rücu Edilebileceğine Karar Verilmesi Halinde, ( EK-2 de yer alan tabloda detaylı hesaplandığı üzere) dava dışı işçilere ödenen alacak kalemlerinin 176.514,65 TL'sinin rücu edilebileceği tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekili 01/11/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 1.000,00-TL olarak açmış oldukları dava yönünden son gelen ek rapor doğrultusunda müddeabihi 101.096,05 TL daha arttırmakla 102.096,05 TL'ye ıslah ettiklerini belirtmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Davacı ile davalı arasında davalının iş yerinde temizlik, mutfak işleri, gözetim ve denetim işlemlerinin gördürülmesi hususunda Kasım 2017 tarihli hizmet alım sözleşmesinin akdedildiği anlaşılmış olup, davacı iddiasında davalının taraflar arasındaki sözleşmenin 7. Maddesine göre uzayan ve 31/12/2021 bitim tarihine rağmen sözleşmeyi 1 ay evvel bildirim yükümlülüğüne aykırı davranarak 20/12/2021 tarihinde keşide edilen .... Noterliğinin 20/12/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 31/12/2021 tarihi itibariyle feshedileceğine ilişkin ihtarname ile feshetmesi üzerine davacı şirket adına davalının işverenliğine ait fabrikada çalışan tüm personellerinin 31/12/2021 tarihinde işlerinden çıkarıldığını ve davacının SGK kayıtlarına tabi olarak istihdam edilen ancak davalının iş yerinde görevlendirilen çalışanlarının, davalı tarafla yapılan yazışmalar neticesinde ödeme konusunda olumlu dönüş alamaması neticesinde asıl işveren olarak davacı tarafça ödendiği ve bu tutarın davalıdan rücuen tahsilini talep etmiş, davalı taraf ise savunmasında, taraflar arasında akdedilen Kasım 2017 tarihli hizmet alım sözleşmesini ve bu sözleşme kapsamında davacı çalışanlarının davalı iş yerinde istihdam edildiğini belirterek davacının sözleşmeye aykırı davranışları olduğunu, davalı iş yerinde istihdam edilen davacı çalışanı ...'nın iş akdinin usulsüz feshedilmesi nedeniyle yargılama süreci ile karşı karşıya kaldığını, yine davalı iş yerinde istihdam edilen davacı çalışanı ...'ın görevi başında iken gerçekleşen hırsızlık olayı nedeniyle başka personel istihdamını istediğini ve sözleşmeye göre davacının yaptırmakla yükümlü olduğu üçüncü şahıs mali mesuliyet poliçesinin yapılmadığını, bu gerekçelerle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, işten çıkarılan çalışanlara ilişkin ödeme kalemlerinin hizmet sözleşmesi hükümlerine aykırı olduğunu, bu hususta davacı ile yapılan müzakerelerden sonuç alınamadığından müzakerelerin sonuçlandırıldığını ve dava dışı işçilerle yapılan müzakerelerde davalının saf dışı bırakıldığını, davacınnı yanlış hesaplamalarıyla yapılan ödemelerden davalının sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
Yapılan incelemede taraflar arasında Kasım 2017 tarihli Hizmet alım sözleşmesi yapıldığı ve davacının SGK kayıtlarına tabi çalışanların davalının iş yerinde istihdam edildiği hususu taraflar arasında çekişmesiz olup, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ücret ve ödeme başlıklı 6. Maddesinde sorumluluk hususunda davacı ile davalı arasında mutabakat sağlanarak personele ödeme yapılacağı ve ödemenin davalıya fatura edileceği belirtilmişse de sözleme maddesi içeriğinden tarafların sorumluluk miktarlarının iç ilişkide açıkça belirlenmediği gibi iddia ve savunmalara göre de davacı ile davalı arasında sorumluluk hususunda mutabakat sağlanmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin Kasım 2017 tarihinde akdedildiği ve bitiş süresinin 31/12/2018 olmasına rağmen fesih bildirimi yapılmaması nedeniyle sözleşme süresinin uzaması nedeniyle sözleşme ilişkisinin 2021 yılına kadar devam ettiği ve davalının fesih bildirimi ile 31/12/2021 tarihi itibariyle geçerli olmak üzere sözleşmenin davalı tarafça feshedildiği anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmede feshin haklı olup olmamasına göre dava dışı işçiler için yapılacak ödemelerin sorumluluğuna dair herhangi bir madde bulunmadığından davalı tarafça yapılan feshin haklı olup olmadığı hususunda değerlendirme yapmaya gerek görülmemiş olup, burada davacı SGK kayıtlarına tabi davalı iş yerinde çalışan işçilerin çalıştığı süre nedeniyle hak kazandıkları işçilik alacaklarının rücuen tahsili talebi söz konusu olduğundan ve alınan bilirkişi raporunda davacının ödeme yaptığı ve davalı işyerinde çalışan dava dışı işçilerin ayrı ayrı işe giriş tarihleri ve işten çıkış tarihleri belirlenmiş, taraflar arasındaki sözleşmenin Kasım 2017 tarihli olması ve uzama süreleri neticesinde davalının feshi nedeniyle sözleşme ilişkisinin 31/12/2021 tarihinde sona erdiği, ödeme yapılan dava dışı işçilerin ise işe giriş tarihleri raporda ayrı ayrı belirtilmiş ve hepsinin işe giriş tarihlerinin sözleşmenin akdedildiği tarihten sonra olduğu ve çıkış tarihlerinin ise hepsinde 31/12/2021 olduğu görülmüş ve bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada dava dışı işçilerin çalışma sürelerine göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ve arabuluculuk vekalet ücreti yönünden alacak kalemleri belirlenmiştir. Dava dışı işçiler davacı şirketin SGK kayıtlarına tabi çalışanları olduğundan ihbar tazminatı hususunda sorumluluk davacıya aittir. Her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmede iç ilişkide sorumluluk açıkça belirlenmemişse de dava dışı işçilerin ödenen kıdem tazminatı ve yıllık izin işçilik alacakları davalı iş yerinde görevli oldukları sürelere ilişkin olduğundan bu alacak kalemlerinin davalının sorumluluğunda olduğu değerlendirildiğinden bilirkişi ek raporlarında 1. Seçeneğin A maddesinde yer alan tabloda hesaplanan 102.096,05-TL'nin davalının sorumluluğunda olduğu ve davacı tarafça da ıslah dilekçesi ile dava değerini bu tutara artırdığı ve dava dilekçesi ile ıslah dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığı anlaşıldığından, davanın kabulü ile 102.096,05-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kabulüne,
Davacının rücuen talep ettiği 102.096,05-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 6.974,18-TL harçtan, 179,90-TL peşin harç ile 1.727,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 5.067,28-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 248,25-TL tebligat/ posta gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 179,90-TL başvurma harcı, 179,90-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcı, 1.727,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.360,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleşiğinde yatırana/ vekiline iadesine
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır