T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/181 Esas
KARAR NO :2025/359
DAVA:Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ:22/03/2024
KARAR TARİHİ:27/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticarethane grubu sözleşmeli abonesi olarak ... tesisat numaralı kullanım yerinde ... A.Ş. aracılığıyla yasal elektrik tüketimi yaptığını, ancak davalı ... şirketi tarafından müvekkiline atfen sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek eksik ölçüm yapıldığı ve kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla 29.02.2024 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, bu tutanağa dayanılarak toplam 578.089,06 TL bedelli iki adet fatura tahakkuk ettirildiğini, oysa müvekkilinin belirtilen kullanım yerinde kaçak elektrik kullanmadığını, düzenlenen tutanağın müvekkilin imzasını içermediğini ve tek taraflı şekilde davalı şirket çalışanları tarafından hazırlandığını, söz konusu tutanağın resmi belge ya da adi senet niteliğinde olmadığını ve ispat gücüne sahip bulunmadığını, bu nedenle kaçak elektrik kullanım iddiasının hukuken geçerli ve yeterli delillere dayanmadığını, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 43. maddesine göre kaçak tespitin doğru bulgu ve belgelere dayandırılması gerektiğini, bu şartın da somut olayda sağlanmadığını, müvekkiline tahakkuk ettirilen bedelin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ayrıca taraflar arasındaki uyuşmazlıkta EPDK tarifeleri ve yönetmeliklerine uygun hesaplama yapılıp yapılmadığının ancak uzman bilirkişi incelemesiyle tespit edilebileceğini, bu nedenle müvekkilinin borçlu olup olmadığının belirlenmesinin özel teknik uzmanlık gerektirdiğini, somut davada yalnızca 500,00 TL’lik kısım için kısmi menfi tespit davası açıldığını, kalan kısım yönünden haklarının saklı tutulduğunu, müvekkili hakkında alınan ihtiyati tedbir kararının mevcut olduğunu, arabuluculuk sürecinin de tamamlandığını, tüm bu nedenlerle müvekkilinin davaya konu iki faturanın şimdilik 500,00 TL tutarındaki kısmından borçlu olmadığının tespitine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... A.Ş.’nin İstanbul Avrupa yakasında yaklaşık 4,5 milyon aboneye EPDK tarafından onaylanan tarifeler üzerinden görevli tedarik şirketi sıfatıyla hizmet verdiğini, serbest tüketicilerle ikili anlaşmalar yaparak da faaliyet yürüttüğünü, görevleri kapsamında yapılan denetimlerde davacı ... Sanayi Tic. Ltd. Şti.’nin sayaç ölçü sistemine müdahale ederek kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, bu durumun 29.02.2024 tarihli tutanakla kayıt altına alındığını, sayaçtaki S fazı çıkış kablosunun giriş sigortasına bağlanmak suretiyle o fazda kayıt yapılmadığının belirlendiğini, bu nedenle 05.03.2024 tarihli 262.842,59 TL ve 315.246,47 TL bedelli faturaların düzenlendiğini, faturalandırmanın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42 ve 45. maddeleri uyarınca yapıldığını, davacının teknik bir hata değil bilerek ve sistem müdahalesi ile enerji tükettiğini, tutanağın resmi belge niteliğinde olup aksi ispat edilmedikçe geçerli olduğunu, davacı tarafın iddialarını destekleyecek herhangi bir belge sunmadığını, yapılan hesaplamalarda herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, Yargıtay içtihatlarına göre kaçak tespit tutanağına dayanarak yapılan tahakkukun hukuka uygun olduğunu, müvekkili kurumun işlem ve hesaplamalarının yasal mevzuata uygun biçimde yürütüldüğünü, kaçak elektrik kullanımının sabit olduğunu ve tahakkukların usule uygun şekilde oluşturulduğunu, bu nedenle haksız açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Davalı şirket tarafından davacıya kaçak elektrik tespit tutanağına dayanılarak düzenlenen 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 315.246,47-TL bedelli kaçak elektrik tüketim faturası ve 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 262.842,59-TL bedelli ek tüketim faturası olmak üzere toplam 578.089,06-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiği, haksız olarak tahakkuk ettirildiği iddiasıyla kaçak elektrik tüketim bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılan menfi tespit davasıdır.
Taraflar arası uyuşmazlığın; kaçak tahakkukuna talep edilen alacakla ilgili menfi tespit talebi içerdiği, dayalı davalı şirket tarafından davacıya kaçak elektrik tespit tutanağına dayanılarak düzenlenen 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 315.246,47-TL bedelli kaçak elektrik tüketim faturası ve 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 262.842,59-TL bedelli ek tüketim faturası olmak üzere toplam 578.089,06-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiği, haksız olarak tahakkuk ettirildiği iddiasıyla kaçak elektrik tüketim bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılan menfi tespit davası olduğu,
Mahkememizin 27/03/2024 tarihli tensip zaptı ile; "Yargıtay 19. HD. 28.05.2018 tarih 2017/1648 E. 2018/2994 K., Yargıtay HGK. 10.10.2019 tarih 2017/13-688 E. 2019/1054 K. Sayılı kararlarıda gözetildiğinde Menfi Tespit davası kısmi dava olarak açılamayacağından, borç olarak tahakkuk ettirilen 578.089,06-TL fatura bedelleri üzerinden HMK. 120. maddesi uyarınca harcı tamamlamak üzere davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde eksik harcın tamamlatılmaması halinde Harçlar Kanunu 32. maddesi gereğince harç alınmadıkça mütakip işler yapılamayacağından ilk celse dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtar edildiği" davacı vekilince 16/04/2024 tarihinde eksik harcın tamamlandığı anlaşılmakla yargılamaya devam edildiği,
Davacı vekilinin 15/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; "Davacı müvekkilin, davalı tarafından düzenlenen 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 315.246,47-TL bedelli ve 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 262.842,59-TL bedelli faturalar ile borç olarak tahakkuk ettirilen toplam 578.089,06-TL'nın, 572.417,45-TL "kısmından borçlu olmadığının tespitine," karar verilmesi talep ettiği,
Elektrik Mühendisi Bilirkişi tarafından hazırlanan 30.12.2024 tarihli raporda; davacı yapılan kaçak elektrik tüketim tespiti yönünden şartların oluştuğu, kaçak tüketimin somut olduğu, davalının yaptığı kaçak tüketim tespitine göre mevzuata göre labaratuvar raporu alması gerekirken almadığı, yapmış olduğu kaçak tüketim ve ek tüketim tahakkukunun herhangi bir teknik karşılığı bulunmadığı, tespit anındaki tespit edilen güç değerleri, sayacın demand değerleri ve geçmiş tüketim değerlerine göre davacının dönemsel olarak davalını belirlediği kaçak ve ek tüketim miktarına ulaşması mümkün olmadığı, sayaçtaki faz gerilimlerinin değişimi ile eksik tüketim yapması bekleneceği, ancak dengeli beslenen bir tüketim profili olmadığından kesin bir sonuca ulaşmak mümkün olmadığı, burada eş bir sayaçla paralel doğru bağlantı ile belli bir süre izlenerek daha doğru sonuçlara ulaşılabileceği, yine sayacın tüketimi doğru kaydettiği tüketim değerleri de dikkate alınabileceği sayaçtaki 2 faz gerilimlerinin yer değişikliği ile oluşacak en belirgin durum değişen fazların açılarındaki değişime bağlı olarak kapasitif ve endüktif endekslerdeki yükselme olacağı, bu değişime bakıldığında müdahalenin 31.01.2024 sonrası yapıldığı söylenebileceği, tüm dosya kapsamı ele alındığında 29.02.2024 tarihli kaçak elektrik tüketim tutanağına göre belirlenebilecek kaçak tüketim bedeli şayet tedarik şirketince 02/2024 dönemi için fatura düzenlenmemiş ise 123.844,34, fatura düzenlenmiş ise 5.671,61 TL olduğu, elde buna ilişkin kayıt olmadığı, davacının menfi tespit yönünden 02/2024 dönemi faturalandırılmamış ise 454.244,72 TL, faturalandırılmış ise davalının asıl alacak yönünden 572.417,45 TL menfi tespit talebi uygun olabileceği, dava dışı tedarik şirketinden veya davacıdan 31.01.2024 – 29.02.2024 arası dönemi içeren 02/2024 faturası talep edilmek suretiyle değerlendirilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 28.03.2025 tarihli ek raporda ise; Kök rapordaki kanaatlerin aynen korunduğu, davacı yapılan kaçak elektrik tüketim tespiti yönünden şartların oluştuğu, kaçak tüketimin somut olduğu, davalının yaptığı kaçak tüketim tespitine göre mevzuata göre labaratuvar raporu alması gerekirken almadığı, yapmış olduğu kaçak tüketim ve ek tüketim tahakkukunun herhangi bir teknik karşılığı bulunmadığı, tespit anındaki tespit edilen güç değerleri, sayacın demand değerleri ve geçmiş tüketim değerlerine göre davacının dönemsel olarak davalını belirlediği kaçak ve ek tüketim miktarına ulaşması mümkün olmadığı, Sayaçtaki faz gerilimlerinin değişimi ile eksik tüketim yapması bekleneceği, ancak dengeli beslenen bir tüketim profili olmadığından kesin bir sonuca ulaşmak mümkün olmadığı, burada eş bir sayaçla paralel doğru bağlantı ile belli bir süre izlenerek daha doğru sonuçlara ulaşılabileceği, yine sayacın tüketimi doğru kaydettiği tüketim değerleri de dikkate alınabileceği sayaçtaki 2 faz gerilimlerinin yer değişikliği ile oluşacak en belirgin durum değişen fazların açılarındaki değişime bağlı olarak kapasitif ve endüktif endekslerdeki yükselme olacağı, bu değişime bakıldığında müdahalenin 31.01.2024 sonrası yapıldığı söylenebileceği, tüm dosya kapsamı ele alındığında 29.02.2024 tarihli kaçak elektrik tüketim tutanağına göre belirlenebilecek kaçak tüketim bedeli 123.844,34 olduğu, kaçak işlemi 19180 endeksle yapılmış iken dava dışı tedarik şirketince 29.02.2024 tarihinde sayaç endeksi 19200 iken fatura kesildiği, kesik tesisatta sayaç ilerlemiş olmaması gerektiği, zaten bu tüketim için raporda değerlendirildiği üzere kaçak tüketim tahakkuku yapılması gerektiği, perakende şirketinin düzenlediği 63.586,43 TL’lik faturanın iptali gerektiği, ancak işbu davanın konusu olmadığı, davacının kaçak tüketim faturası yönünden 191.402,13 TL ek tüketim faturası yönünden tümüyle 262.842,59 TL olmak üzere toplam 454.244,72 TL, menfi tespit talebi uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; ...'da bulunan ... hizmet numaralı davacı kayıtlı tesisatta 29.02.2024 tarihinde yapılan kontrolde “EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. Madde 1/c. Bendine göre ilgili kullanım yerinde sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek sayacın eksik ölçüm yapmasına sebebiyet vermek suretiyle mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi kullandığı tespit edilmiştir.” ifadesi ile H/... numaralı kaçak elektrik tüketim tutanağı düzenlenerek hizmet sonlandırıldığı, dosya kapsamına uygun teknik raporda 29.02.2024 - 01.12.2023 arası 90 gün üzerinden sayaç tüketimi 40.150 kWh olduğu, davalı tarafından bu tüketime %85 eklenerek 34.127,5 kaçak tüketim olarak tahakkuk edildiği, buna göre davacı işyeri toplam tüketimi 74.277,5 kWh'e denk geldiği, 90 güne bölündüğünde ise günlük tüketim 825,30 kWh göründüğü, bu durumda tespit anında ölçülen akım değerlerine göre davacının aralıksız 24 saat, sayaç üzerindeki max günlük değere göre ise aralıksız 13 saat çalıştığı, bu durumun teknikle izah edilmesi mümkün olmadığı, 01.12.2023 – 09.05.2023 arasında da 206 gün üzerinden sayaç tüketimi 76.100 kWh olduğu davalı tarafından bu tüketime %85 eklenerek 64.685 kWh ek tüketim olarak tahakkuk edildiği, buna göre davacı işyeri toplam tüketimi 140.785 kWh’e denk geldiği 206 güne bölündüğünde ise günlük tüketim 683,4 kWh göründüğü, bu durumda tespit anında ölçülen akım değerlerine göre davacının aralıksız 20 saat, sayaç üzerindeki max günlük değere göre ise aralıksız 11 saat çalıştığı, bu durumunda teknikle izah edilmesi mümkün olmadığı, bu kapsamda davalı ... şirketinin aboneliği bulunan tesisatta müdahalede bulunularak faz sırasının değiştirilmesi ile ilgili yaptığı tespit bakımından kaçak elektrik tüketimi belirlenmesi yönüyle eksiklik bulunmadığı fakat tespit sonrası yapılan iş ve işlemlerin mevzuatta tariflenen hükümlere uymadığı, labaratuvar raporu alınmadığı, TEDAŞ sayaç şartnamesine göre tesis edilecek sayaçlarda bu tip durumların kayıt altına alınması mecburi olduğu, net tarihin kolaylıkla tespit edilebileceği ancak böyle bir uygulama yapılmadığı, yine güç değeri tespitinde sayaçta faz değişikliği halinde %46 eksik kaydedeceği ile ilgili yaptığı tespitin herhangi bir teknik karşılığı bulunmadığı, davacının ölçtüğü faz akımları ve sayaçtaki max demand değeriyle de böyle bir tüketim gerçekleşemeyeceği ortada olduğu, sayaçtaki eksik tüketim için herhangi bir kesin sonuç verilemeyeceği, her halükarda eksik tüketim olması bekleneceği ancak bunun %10-15 gibi bir değere tekabül etmesi bekleneceği, davacının labaratuvar raporu yanı sıra belli bir süre ile doğru bağlantılı sayaç takmak suretiyle farkı izleyerek de neticeye varabileceği ancak bu yöntemi de tercih etmediği, davacının süre bakımından da hatalı işlem yaptığı,31.01.2024 - 29.02.2014 değerleri dikkate alındığında müdahalenin bu aralıkta gerçekleştiği açık bir şekilde belli olduğu, kaçak işlemi 19180 endeksle yapılmış iken dava dışı tedarik şirketince 29.02.2024 tarihinde sayaç endeksi 19200 ile fatura kesildiği anlaşıldığı, halbuki kesik tesisatta sayaç ilerlemiş olmaması gerektiği, perakende şirketinin kesik tesisata fatura düzenlememesi gerektiği, ancak düzenlenen normal tüketim faturası işbu davanın konusu olmadığı, bu itibarla davacının menfi tespit talebinin ek tüketim faturası yönünden tümüyle, kaçak tüketim faturası için 191.402,13 TL olmak üzere toplam 454.244,72 TL menfi tespit talebi uygun olduğu hükme dayanak raporla da tespit edilmiş olmakla; davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, davacının davalı tarafından düzenlenen 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 315.246,47-TL bedelli ve 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 262.842,59-TL bedelli faturalar yönünden; davacının kaçak tüketim faturası yönünden 191.402,13 TL, ek tüketim faturası yönünden tümüyle 262.842,59 TL olmak üzere toplam 454.244,72 TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
"Yargıtay 19. HD. 28.05.2018 tarih 2017/1648 E. 2018/2994 K., Yargıtay HGK. 10.10.2019 tarih 2017/13-688 E. 2019/1054 K. Sayılı kararlarıda gözetildiğinde Menfi Tespit davası kısmi dava olarak açılamayacağından, borç olarak tahakkuk ettirilen 578.089,06-TL fatura bedelleri üzerinden eksik harç ikmal ettirildiğinden dava değeri bu tutar üzerinden kabul edilerek yargılama gideri ve vekalet ücreti hesaplanmıştır."
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİ ile;
1-)Davacının davalı tarafından düzenlenen 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 315.246,47-TL bedelli ve 05.03.2024 tarihli, ... no'lu ve 262.842,59-TL bedelli faturalar yönünden ; davacının kaçak tüketim faturası yönünden 191.402,13 TL , ek tüketim faturası yönünden tümüyle 262.842,59 TL olmak üzere toplam 454.244,72 TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 39.489,26-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 427,60-TL harcın ve 10.027,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 29.034,66-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın red/kabul oranına göre 2.828,77-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 771,23-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacının yaptığı 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 10.027,00-TL tamamlama harcı, 60,80-TL vekalet harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan toplam 6.052,00-TL bilirkişi ücreti ile müzekkere /davetiye giderine ilişkin yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 4.755,47-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)Davalı tarafından yapılan toplam 2.000,00-TL bilirkişi ücreti ile müzekkere /davetiye giderine ilişkin yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 428,46-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 72.136,71-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-)Davacının gider avansından artan bakiyenin re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/05/2025
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)