T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/255 Esas
KARAR NO:2024/874
DAVA:Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ:02/05/2024
KARAR TARİHİ:05/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin müteveffa babası tarafından kurulan ve Aile Şirketi olan Davalı Şirket...ve Ticaret Anonim Şirketi (“Davalı Şirket”), İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ... sicil numarası ile kayıtlı olduğu, Davalı Şirket bünyesinde değerli gayrimenkul malvarlığı bulunduğu, Davalı Aile Şirketi mal varlığı üzerinde Müvekkilin pay sahibi annesi ve pay sahibi kız kardeşi arasında haksız pay devirlerinin 2023 yılı hesap döneminde yapıldığı anlaşılmış Müvekkilinin haklarını zedeleyen işlemlere ilişkin tüm yasal haklar saklı tutulduğu, ... 128.428,14 TL toplam itibari değerde 128.428 adet toplam pay, ... 10,00 TL toplam itibari değerde 10 adet toplam pay, ... 63.561,86 TL toplam itibari değerde 63.561 adet toplam pay, ... 42.240,00 TL toplam itibari değerde 42.240 adet toplam pay, .... 21.760,00 TL toplam itibari değerde 21.760 adet toplam pay şeklinde olduğu, Davalı Aile Şirketinde Müvekkilinin, Türk Tiçaret Kanunu (“TTK”) 411. Maddesinde tanımlanan azınlık hissedar konumunda olduğu, Davalı Şirket'in kurucu ortağı müteveffa ...'in kızı Müvekkili ..., uzun yıllardır ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı eylemlere, kendisine gerekli bilgi ve belge paylaşımı yapılmamasına karşı Davalı Şirket yönetimine itirazda bulundukça Davalı Şirketten dışlandığı ve kendisinin makul itirazları göz ardı edildiği, Huzurdaki davamızın konusu ise 2 Nisan 2024 tarihinde yapılan 2023 yılına ilişkin Davalı Şirket Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda Davacı Müvekkil tarafından genel kurul tutanağına geçirilen ve talep edilen özel denetçi atanması talebinin cevapsız bırakılması reddedilmesi sebebi ile Sayın Mahkemece özel denetçi atanması ile ilgili olduğu, davalı Şirket merkez adresinde 02.04.2024 tarihinde 2023 yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantısı düzenlendiği, Olağan Genel Kurul'da, Müvekkilinin bilgi alma ve inceleme talebinde bulunduğu, ancak bu talebin reddedildiği ve Müvekkilinin yazılı olarak sorduğu sorulara bir cevap alamadığı, diğer pay sahiplerinin de aynı Genel Kurulda bilgi talep ettiği, onların da bilgi edinme taleplerinin kabul edilmediği, 02.04.2024 tarihli 2023 yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantısı öncesinde Müvekkili tarafından .... Noterliği 21.03.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin davalı Şirkete gönderildiği, Davacının Davalı Şirket'in 63.561,86 TL toplam itibari değerde pay sahibi olduğu ve pay sahipliğinden kaynaklanan haklarını kullanabilmesi 02.04.2024 tarihinde yapılan Genel Kurul'da özel denetçi atanmasını talep etmiş olmasına rağmen hukuka aykırı olarak talebinin geçiştirildiği, Davalı Şirket tarafından Müvekkiline iletilen, Davalı Şirket'in 2023 yılına ait Bilanço Gelir Tablosundan açıkça anlaşıldığı, Şirketin bilançoları incelendiğinde şirketin tescilli sermayesinin 256.000 TL tutarında olduğu ancak 540 yasal yedekler kısmında 8.204.730,71 TL olduğunun görüldüğü, bu tutarın 2022 yılında 467.705,59 TL olduğu, şirketin yasal yedekler kısmında hatırı sayılır değerde arttığı, bu artışın birdenbire neden kaynaklandığının, neden kar olarak dağıtılmadığının Genel Kurul'da bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında mevcut Yönetim Kurulu'na iletilmiş ise de Yönetim Kurulu tarafından bir cevap verilmeyerek Müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkını kullanma talebi örtülü bir şekilde reddedildiği, Yönetim Kurulu 2023 yılı faaliyet raporlarında ... A.Ş, ve ... AŞ.de Müvekkilinin haklarını zedeleyecek şekilde Müvekkilin annesinden (...'den) kız kardeşine (...'e) ve kız kardeşinden (...'den) annesine (...'e) haksız birer pay devri işlemi söz konusu olduğu da tespit edildiği, ... A.Ş. Ve ... pay devirleri ayrıca ana sözleşmeye de aykırı olduğu, söz konusu pay devirlerinin hisse takası yolu ile mi yapıldığı, böyle ise ... daha kıymetli ve gelir getiren bir şirket olduğu için bakiye tutarlar bakımından kimden kime ne kadar ödeme yapıldığı vs belli olmadığı için bu işlemler hukuka aykır olduğu, pay devri için yönetim kurulunun izni şartının değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararı yok hükmünde olduğundan yönetim kurulu kararının pay devrini tanımasının haksız ve geçersiz olduğu, Müvekkilinin azınlık pay sahipliğinden kaynaklanan haklarını kullanabilmesi için Dayak Şirket hakkında bilgi alma inceleme taleplerini karşılamayan konularda özel denetçi atanarak, Şirketin 2023 yılı ve bu yılın bilançosunu da etkileyen bağlantılı yıllardaki verilerinin de incelenerek bilgi alma hakkı ile sorduğumuz soruların yanıtları için özel denetçi raporu hazırlanmasını talep ettikleri, açıklanan nedenlerle; neticeten davalı Şirket'e özel denetçi atanmasına Davalı Şirketin 02.04.2024 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında cevapsız bırakılan bilgi edinme hakkı ile sorulan konularda ve şirketin 2023 yılı bilanço ve gelir gider tablosunun denetlenebilmesini teminen özel denetçi raporu hazırlanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı taraf Davalı Şirket üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı tarafın, özel denetçi atanması talebine gerekçe gösterdiği bilgi edinme hakkının kullanılmasına dair tüm hususlar süreç içerisinde incelemesine imkan verilecek şekilde şirket merkezinde hazır edildiği, Davacı taraf kendisine sunulan inceleme imkanını kullanıp kullanmamakta iradi özgürlüğe sahip olduğu, yapılan genel kurul öncesi her imkanı mevcut iken somut ve net talebi olmaksızın bu hususu yapılan oylamada muhalefet şerhi mahiyetinde ileri sürmesi ve bu aşamada dava sebebi göstermesi iyiniyet ve hakkaniyet kurallarına uygun olmadığı, ... A.Ş.’nde 2023 yılında bazı hissedarlar arasında yapılan hisse devirleri TTK hükümlerine uygun olarak, Yönetim Kurulumuzca da kabul edildiği ve Ortaklar Pay Defterine işlendiği, yapılan işlem sonucunda davacının hisse adetlerinde artış ve azalış olmadığı, şirket yönetimi gayet basiretli ve tedbirli hareket ettiği ve iyi yönetildiği, 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ile geçici 33 üncü maddesine göre şirket bilançoları enflasyon düzeltme işlemine tabi tutulduğu ve 540 Yasal Yedekler Hesabı 467.705,53 TL iken 31.12.2023 tarihinde 7.737.025,12 TL enflasyon farkı ilave edilerek düzelmesi sonucunda 8.204.730,71 TL’sına ulaştığı, dava dilekçesinde talep edilen tüm belgelerin yasanın emredici hükmü kapsamında yapılan genel kuruldan en az 15 gün önce şirket genel merkezinde hazır edildiği ancak davacı tarafın bu usulün dışına çıkarak işlem tesis etmek istediği, şirket merkezine gelmesi ya da inceleme istemesi durumunun olmadığı, bunun dışında da müvekkili şirketin bir yükümlülüğü bulunmadığı, sunulması gereken tüm belgelerin hissedarlara teslim edildiği, davacı tarafın genel kurulun yapılacağı günden bir gün önce 01.04.2024 tarihinde ilgili evrakları teslim aldığı, dolayısıyla söz konusu ihmalin bizzat davacıdan kaynaklandığı, davacı tarafın cevapsız bırakılan bir talebi ya da istemi olduğunu gösterir hiç bir delil olmadığı, açıklanan nedenlerle ve re'sen değerlendirilecek hususlar kapsamında; haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; 2.04.2024 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağı, Davalı Şirketin finansal tabloları, yıllık faaliyet raporu, bilanço, mizan, şirket fahiş gider artışları ile ilgili olabilecek her türlü yazılı kayıtlar, gelir tablosu, ticaret sicil kayıtları ve ticari defterleri, mevzuat, Ana Sözleşme, şirket kayıtları, finansal kayıtlar, bilgi edinme ve inceleme talepli .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında devam eden dava; bilirkişi incelemesi, tanık, yemin, doktrin, dava dilekçemiz ekinde sunulan belgeler, ihtarnameler, sicil gazeteleri, e-posta yazışmaları, Yargıtay içtihatları, yasal her türlü delile dayanmışlardır.
İncelenen ticaret sicil kaydına göre; ... Endüstriel Metallurji Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi' nin istanbul Ticaret Sicil Memurluğunun ...-0 sicil numarasında kayıtlı "..." adresinde faaliyet gösterdiği, odaya kayıt tarihinin 14/4/1969 olduğu, yönetim kurulu üyelerinin ve şirket yetkililerinin; ..., Eski Ünvanın ... Endüstriel Metalurji Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, şirketin son tescil tarihinin 09/04/2024 olduğu anlaşılmaktadır.
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek incelenen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası incelendiğinde; davacısının ... davalısının ... ENDÜSTRİEL METALLURJİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ, dava konusunun Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) olduğu ve dosyanın 16/09/2024 tarihinde karara çıkarak ve davacının davasının reddedildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 439.maddesi kapsamında davalı şirkete özel denetçi atanması talebine ilişkindir.
Özel denetim isteme hakkı genel kurulun kabulü başlıklı TTK'nın 438. Maddesinde; "(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. (2) Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir." denilmektedir.
Genel kurulun reddi başlıklı TTK'nın 439. Maddesinde; "(1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir. (2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır." hükmüne yer verilmiştir.
Davacı yanın aynı genel kurulda bilgi alma hakkını kullandığı, bilgi alma hakkının reddedildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında bilgi alma ve inceleme talepli dava açtığı, anılan mahkemece yapılan yargılama sonucu; “Somut olayda; davacı tarafça, ortağı olduğu davacı şirketin 02/04/2024 tarihinde yapılan 2023 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında özellikle 2023 yılı detay mizanının kendilerine teslim edilmediği, yasal yedekler konusunda sorularının cevaplanmadığı ve dava dışı pay sahipleri arasındaki pay devirlerine ilişkin bilgi ve belgelerin verilmediği ileri sürülerek eldeki dava açılmış ve alınan 30/07/2024 tarihli Bilirkişi Kurulu raporunda "2023 yılı detay mizanın" davacıya verilmesi, diğer konularda talebinin yerinde olmadığı yönünde görüş bildirilmiş ise de;
Davacının talebine konu yaptığı dava dışı paydaşlar arasında yapılan pay devirleri, davalı şirketin iş ve işlemleri ile ilgisi olmadığından bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında değerlendirilemez. Diğer talep konusu yasal yedekler konusundaki artış ise, bilirkişi raporunda dayanaklarıyla açıklandığı üzere enflasyon düzeltmesinden ve vergi mevzuatından kaynaklanmış ve yönetim kurulunun kasten cevapsız bıraktığı veya haksız olarak reddettiği bir konu değildir. Davacının talebine konu yaptığı "Detay mizanın" verilmesi konusu ise; TTK'nın 437/1. md. gereğince pay sahiplerine verilmesi gereken belgelerden sayılmamıştır. Açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle kesin olarak davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Davacı yanın aynı nedenlerle özel denetçi atanmasını talep ettiği, talep ettiği hususlarda .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında bilirkişi incelemesi yapıldığı, bilirkişi raporunun kapsamı ile anılan mahkeme ilamındaki gerekçeye göre davacı yanın; şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarına dair ikna edici bir delil sunamadıkları anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatin varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın yatırana/ vekiline iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, TTK 440.md gereğince kesin olarak oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır