T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/285 Esas
KARAR NO:2025/400
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/05/2024
KARAR TARİHİ:18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, davalı arasında 01/03/2020 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığı, Sözleşmenin 2. maddesi gereği davalının, Sözleşme süresince Sözleşme adresinde yazılı işyerinde müvekkili şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerini düzenlilik ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, satmayı ve bulundurmayı, 3. maddesi gereği davalı; müvekkil şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği yerli ürünler ile lisanslı üretime konu ürün ve ithal ürün kategorilerini içeren yabancı ürün dahil olmak üzere toplam 12.000 litre miktarındaki ürünü asgari litre dağılımına uygun olacak şekilde satın almayı taahhüt etmeyi, 9. Maddesi gereği davalı, iş yerini en geç 01.02.2020 tarihinde faal olarak işletmeye açmayı, 10/b maddesi gereği davalı bira satışına ilişkin faaliyetlerini kısmamayı ve bira satışını azaltacak davranış ve eylem içerisinde girmemeyi, 20.maddesi gereği sözleşme süresi içerisinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması halinde cezai şart ödeme ve çeşitlice başkaca yükümlülükleri kabul ve taahhüt ettiğini, Müvekkilinin ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyasıyla yaptırdığı tespit raporu ile işyerinde davalının Müvekkili Şirket ile imzalamış olduğu Sözleşme karşılılığında genel katkı almasına ve çeşitli yükümlülükler altına girmesine rağmen yükümlülüklerini ihlal ettiğinin belirlendiğini ve iş yerinin faaliyette
bulunmadığı, iş yerinin 2 yıldır kapalı olduğunun beyan edildiği, sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca toplam 11.600,00 katkı bedeli ödenmiş olduğu ve İşleyiş itibariyle, davalının, satış desteğine ilişkin olarak ödenen genel katkı bedeline ilişkin bayi/distribütöre fatura kesmekte sonrasında bu tutar bayi/distribütör tarafında davacıya fatura edildiğini, davalının Sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması veya Sözleşme hükümlerinden birini ihlal etmesi halinde aldığı katkı payını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren TCMB tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz ile birlikte geri ödeyeceği ve ayrıca 25.000,00-TL cezai şart ödeyeceği hükmünün bulunduğu,
Davalının Sözleşmeye aykırı olarak işletmesini kapatması nedeniyle müvekkil şirketin ürünlerini bulundurmadığı ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit edildiğinden ve Sözleşme’nin ihlalinden doğan ilgili maddeler uyarınca katkı bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek TCMB tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz oranı ile birlikte iadesi, Sözleşme’nin 20. Maddesi uyarınca kararlaştırılan cezai şartın tahsili ve delil tespiti dosyası asıl dava dosyasının eki sayıldığından, delil tespiti yargılama giderleri de asıl davanın yargılama giderleri dahil edilerek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, Davalının .... İcra Dairesinin ... esas dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderlerinin ve ....Noterliği 24.10.2023 tarih- ... yevmiye numaralı ihtarname masrafının da yargılama gideri olarak kabulü ile tüm yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, cevap süresi içerisinde sunulan bir cevap dilekçesi bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasında akdedilen 01/03/2020 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmeye aykırı davrandığından bahisle katkı bedeli iadesi, cezai şart ve ihtar masraflarından kaynaklanan alacağa ilişkin .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, takibin 49.609,21-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının taraflar arasında akdedilen Açık Satış Noktası Sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura, cezai şart ve ihtar masrafı olduğu, 10/02/2024 tarihli ödeme emrinin 16/02/2024 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 19/02/2024 tarihinde, süresi içerisinde yetkiye, borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği görülmüştür.
Mali Müşavir ... ve Borçlar Hukuku Alanında Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... tarafından müşterek imzalı 10/04/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Dosyaya mübrez belgelerden taraflar arasında 01/03/2020 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi akdedildiğinin müşahede edildiği, bahse konu sözleşme kapsamında davalının işletmekte olduğu işyerinde, davacının yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiği, satım konusu ürünlerin 01.03.2020 tarihli sözleşmede 12.000 litre olarak Belirlendiğini, Dosyaya mübrez belgelerden davalının sözleşme süresince (terk tarihi bilinmemektedir.) 1.558 litre ürün sattığı müşahede edildiği, bu yönü ile davalının sözleşme süresince taahhüt ettiği satış miktarına 10.442,00 LT eksiği ile ulaşamadığının tespit edildiği, tüm bu hususların esasında davalının sözleşme ile üstlendiği taahhüdü yerine getirmediğini ortaya koyduğu, davalının satış yükümlülüğünü yerine getirmediği dolayısıyla davacının cezai şart ve katkı payı bedelinin iadesini talep edebileceği kanaatine varıldığı, somut ihtilafta davalı sözleşmede öngörülen ürün satış bedelini yerine getirmediğinden sözleşmeye aykırılığın gündeme geleceği, Sözleşmeye aykırılığın yaptırımının ise 20. Madde hükmünde
kararlaştırıldığı; davacının cezai şart, katkı payı bedelini iadesini talep edebileceği, bu bedellerin toplamının ise, 36.600,00 TL ( 11.600 TL katkı payı + 25.000 TL cezai şart ) olduğu, iv. Heyetimizce davalının satış yükümlülüğünü yerine getirmediği kanaatine varıldığından 1.138,13 TL noter masrafının ve 3.601,45 TL delil tespiti masrafının toplam 4.739,58 TL yargılama gideri olarak davalının sorumluluğunda olduğunun değerlendirildiği,
davacının 4.739,58 TL yargılama gideri alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %9 orandan başlayacak, değişen oranlarda yasal faiz uygulanması gerekeceği, Davacının 11.600 TL katkı payına ödeme tarihi ile takip tarihi arasında 7.320,00 TL işlemiş faiz hesap edildiği, Davacının 11.600,00 TL alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %44,25 orandan başlayacak, değişen oranlarda avans faiz uygulanması gerekeceği, Davacının, davalıdan Cezai şart ile ilgili 25.000,00 TL cezai şart asıl alacak 641,10 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.641,10 TL talep edebileceği ve 25.000 TL’ye takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %9 orandan başlayacak, değişen oranlarda yasal faiz uygulanması gerekeceği, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
2004 sayılı İİK madde 67 uyarınca; "takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde Mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir".
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası sureti incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, takibin 49.609,21-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının taraflar arasında akdedilen Açık Satış Noktası Sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura, cezai şart ve ihtar masrafı olduğu, 10/02/2024 tarihli ödeme emrinin 16/02/2024 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 19/02/2024 tarihinde, süresi içerisinde yetkiye, borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği itiraz üzerine takibin durdurulmasına dair bir kararın alacaklı/vekiline tebliğine dair takip dosyası kapsamında mazbataya ve sair bilgi belgeye rastlanmamakla birlikte, eldeki itirazın iptali davasının 16/05/2024 tarihinde açıldığı, alacaklı/vekiline itiraz üzerine takibin durdurulması kararının tebliğine dair mazbata, sair bilgi belge de bulunmadığından İİK madde 67'de öngörülen bir yıllık sürenin işlemeye başlamadığı gibi takip tarihi ile dava tarihi arasında da 1 yıldan az süre bulunduğu görülmekle eldeki itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında dava ve takibe konu alacağa dayanak olan 01/03/2020 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeye göre davalının sözleşmede yazılı adresinde davacının ürünlerini süreklilik arz edecek şekilde satın alacağı, bulunduracağı ve satacağının kararlaştırıldığı, toplam 12.000 litre tutarında asgari satın alım taahhüdünün bulunduğu, sözleşme süresi boyunca davalının işletmesini kısmen veya tamamen çalıştırmaması durumunda davacıya cezai şart ödeme yükümlülüğünü kabul ve taahhüt ettiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında yapılan delil tespitine göre, alınan raporda da belirlendiği üzere davalının iş yerinin faaliyette bulunmadığı ve 2 yıldır kapalı olduğunun belirlendiği, bu durumda davalının sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı davrandığının belirlendiği, davalının yükümlülüklerine aykırı davranışı nedeniyle, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 20.maddesine göre davacının davalıya daha evvel ödemiş olduğu belirtilen 11.600,00-TL genel katkı bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte geri ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca da 25.000,00-TL tutarında cezai yart ödeyeceğinin de kararlaştırıldığı görülmüş, davalının delil tespiti dosyasında da belirlendiği üzere işletmesinin kapalı olması nedeniyle sözleşmeye aykırı davrandığı anlaşıldığından davacının davalıdan 11.600,00-TL tutarında genel katkı bedelini ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep edebileceği, ayrıca 25.000,00-TL tutarındaki cezai şart alacağını da talep edebileceği belirlenmiş, davacı tarafça bu hususta davalıya .... Noterliği 24/10/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide etmiştir. Davalının işletmesinin kapatıldığı arih kesin olarak belirlenememekle birlikte, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında yapılan tespitte davalının işyerinin kapalı olduğu ve 2yıldan beridir de gayrifaal olduğu belirlendiğinden davalının bu sebeple sözleşmesel yükümlülüğüne aykırı davrandığı gibi, dosyaya sunulan belgeler ve davacının incelenen ticari defter kayıt ve dayanağı belgelerine göre davalının sözleşme süresi boyunca 1.558 litre ürün sattığı ve asgari 12.000 litre satış taahhüdünün yerine getirilmediği, davalının bu sebeple de sözleşmede kararlaştırılan yükümlülüklerine aykırı davrandığı belirlenmiş, bu durumda davacının davalıdan 11.600,00-TL genel katkı payı alacağı ve 25.000,00-TL cezai şart alacağı talep etme hakkı olduğu belirlenmiş, takiple istenen asıl alacak (katkı bedeli ve cezai şart alacakları) tutarları ile MAhkememizce inceleme neticesinde belirlenen tutarların aynı olması nedeniyle 11.600,0-TL ve 25.000,00-TL asıl alacak tutarlarının yerinde olduğu anlaşılmıştır. 11.600,00-TL tutarındaki katkı payı alacağına ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz tutarının 7.320,00-TL olduğu ve davacının davalıya keşide ettiği ihtarname nedeniyle 25.000,00-TL tutarındaki cezai şart alacağına temerrüt tarihi olan 27/10/2023 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz tutarının 641,10-TL olduğu hesaplanmış olup, davacının takip talebinde toplam 8.269,63-TL tutarında işlemiş faiz talebinde bulunduğu ancak Mahkememizce bilirkişi raporunda yapılan hesaplama neticesinde belirlenen işlemiş faiz tutarının toplam 7.961,10-TL olduğu anlaşıldığından, takiple istenen tutarın daha fazla olması nedeniyle 7.961,10-TL işlemiş faiz tutarı yönünden itiraz yerinde olmadığından bu tutara ilişkin itirazın iptaline, ancak işlemiş faize ilişkin fazla 308,53-TL tutarındaki talebin reddi gerekmektedir. Davalının sözleşmeye aykırı davrandığı belirlendiğinden bu hususta davacı tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı delil tespiti dosyası asıl davanı eki sayıldığından ve davacının iddialarının ispatı için kullanıldığından delil tespiti için yapılan yargılama giderlerinin ve buna dayanılarak davalı adına keşide edilen ihtarname masraflarının davalıdan talep edilmesinde de isabetsizlik bulunmadığından bu alacak kalemleri yönünden de davalının takibe itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Netice olarak davalının takibe itirazının 11.600,00-TL genel katkı payı alacağı, 25.000,00-TL cezai şart alacağı, 7.961,10-TL işlemiş faiz alacağı, 3.601,45-TL delil tespiti masrafı ve 1.138,13-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 49.300,68-TL alacak üzerinden iptaline, fazlaya dair 308,53-TL tutarındaki talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
2004 sayılı İİK madde 67/2.maddesi uyarınca; "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." neticeten işbu davada davalı borçlunun itirazının haksızlığına karar verildiğinden hükmolunan meblağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüne,
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının 49.300,68-TL alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 11.600,00-TL katkı bedeli alacağına yıllık %44,25 ve değişen oranlarda ticari avans faizi işletilmek, 25.000,00-TL cezai şart, 3.601,45-TL delil tespiti, 1.138,13-TL ihtar masrafı alacaklarına ise yıllık %9 ve değişen oranlarda yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına,
Fazlaya dair talebin reddine,
2-Alacağın %20'si oranında 9.860,14-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 3.367,73-TL harçtan peşin alınan 599,16-TL harcın mahsubu ile bakiye2.768,57-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre 3.577,61-TL tutarındaki kısmının davalıdan, bakiye 22,39-TL tutarındaki kısmının ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 1.704,00-TL tebligat/ posta gideri, 15.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.704,00-TL'nin haklılık durumuna göre 16.600,00-TL tutarındaki kısmı ile 427,60-TL başvurma harcı, 599,16-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 17.687,67-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır