T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/296 Esas
KARAR NO :2025/168
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/05/2024
KARAR TARİHİ:21/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil “... “...Sisteminin Türkiye’deki Kullanım haklarının tek sahibi olduğu, Davalı ise “... Kafetaryası olarak faaliyet gösterdiği, Taraflar arasında 08.11.2019 tarihli Alt İmtiyaz Sözleşmesi’nin davalı tarafından İhlal edilmesi ile sözleşmesel cezai şart alacağına ilişkin davalı aleyhine İcra takibi başlatılmış, davalının itirazı ile de huzurdaki işbu dava açıldığı, Usule İlişkin açıklamalar : ... İcra Md. ... E Sayılı takibe davalının itirazı ile takibin
başvurulduğu,, akabinde dava şartı gereğince Arabuluculuğa başvurulduğu ... Büro sayılı, ... Arabuluculuk sayıl dosyadan tarafların anlaşamaması ile 15.04.2024 tarihli anlaşmazlık tutanağı düzenlendiği, Görev yönünden Mahkemenizin görevli olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 26 maddesi uyarınca da, taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, Taraflar arasında imzalanan alt imtiyaz sözleşmesi çerçevesinde Müvekkilin Francıse’i olarak “... “ adresindeki satış noktasında ... markası ile faaliyet göstermekte olan davalı ; alt imtiyaz Sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal etmekte ve yapılan ihtarlara rağmen geçen sürede işbu ihlalleri düzeltmediği gibi sürekli yeni ihlallerde bulunarak müvekkil şirketin hem marka imajına zarar vermekte hem de sözleşmenin feshine kadar gidecek hukuki aykırılıklarda bulunduğu, Şöyleki ; Müvekkil; Alt İmtiyaz sözleşmesinin “Denetim ve İnceleme “ başlıklı 10 maddesinde : “Franchise veren, bu anlaşmaya uyulup uyulmadığını belirlemek amacıyla gerekli gördüğü zamanlarda satış noktasını denetleme konusunda sınırsız hakka sahip olacaktır…..bu anlaşmaya uygun olmayan ürün, hizmet ve koşullar tespit edilirse bu aykırılıklar masrafları Franchise alana ait olmak üzere derhal giderilecektir….” Düzenlemesi yer aldığı, bu doğrultuda, Alt imtiyaz sözleşmesinin bir çok
maddesinin ihlal edildiği ve Davacı; 25.10.2023- 07.11.2023 ve 09.03.2024 tarihli tutanaklarla tespit edildiği, Satış noktasında yapılan 25.10.2023 tarihli denetimde Masa, sandalye ile sair unsurların alt imtiyaz sözleşmesine ve Franchıse Konseptine aykırılıklar olduğu tespit edildiği, uygun olmayan logo; Mimari düzenlemeler, iç ve dış mekan uygulamalarının düzeltilmediği tespit edildiği, satış noktasında sözleşmeye aykırı şekilde otel müşterilerine yönelik kahvaltı tezgahları ile hizmet verildiği, Alt İmtiyaz Sözleşmesinin satış noktası’nın işleyişine ilişkin 9 maddesindeki hükümlerine yönelik nerdeyse tümünün davalı tarafından ihlal edildiği, 07.11.2023 tarihinde yapılan denetimde Franchise sisteminin ürün gamında olmayan dışarıdan tedarik edilen ve alt imtiyaz sözleşmesi çerçevesinde şubede stoklanması, depolanması ve satılması yasak olan ürünlerin muhafaza edilmekte ve satılmakta olduğu tespit ve kayıt alına alındığı, Sçözleşmenin 9.2 maddesinde : “... markalı ürünler ile Franchıse veren’in yazılı olarak rıza gösterdiği sair ürün ve hizmetleri sunacağını ve sunacağı tüm ürün ve hizmetler için EL Kitaplarında ve işbu anlaşmada belirtilen standart ve koşullara uyacağını
kabul ve beyan eder.” 9.3 Maddesi : “... markası altında başka bir markaya ait ürün satmayacağını kabul ve beyan eder.” 9.6 maddesi : “Franchıse alan, bunlara ek olarak Franchıse veren’in yazılı rızası olmadan ... Franchıse Sistemi standartlarından ve el Kitaplarından her hangi bir sapmaya yol açacak her türlü davranıştan kaçınacağını, Franhıse Veren’in yazılı olarak izin vermediği, iznini geri aldığı her hangi bir mal ve hizmetin satışını derhal durduracağını kabul, beyan ve taahhüt eder.” Düzenlemelerine rağmen, Sözleşme hükümlerinin davalı tarafından ihlal edildiğinin tespit edildiği ve ihlaller tutanak altına alındığı, sözleşmenin açık ihlalleri karşısında, ... Noerliğinin 08.11.2023 tarih ... Yevmiyeli İhtarname keşide edilerek işbu ihlallerin en geç 30 gün içinde giderilmesi ve sözleşmenin 9.11.1 maddesi ile düzenlenmiş olan 5.000 USD cezai çartın ödenmesi ihtarında bulunulduğu, ancak İhtarnameyi tebliğ alan davalı tarafa tanına sürede ihlallerin hiç birinin giderilmesi gibi sözleşmesel Cezai şart bedelinin de ödenmediği, müvekkil şirketin Mimari departmanı tarafından favalıya gönderilen 10.11.2023 tarihli E.Posta ile değiştirilmesi gereken aykırılıklara ilişkin 3.cü bir yazılı bildirim daha yapılmış hiçbir geri dönüş alınmaması üzerine davalı aleyhine ....İcra Md. ... E Sayılı ödeme emri ile Cezai şart alacağının icraya konulduğu, davalının itirazı ile takibin durdurulduğu, diğer davalı ..., Sözleşmenin 17 maddesi gereğince diğer davalının borçlarından garanti veren sıfatı ile sorumlu olduğu, davalının yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz İtirazın iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine % 20’den az olmamak üzre icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama masraflarının davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı taraflara usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; 161.309,50-TL alacağa ( taraflar arasında düzenlenen 08/11/2019 tarihli alt imtiyaz sözleşmesinin ihlalinden kaynaklı cezai şart bedeli) ilişkin ... icra dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; 08/11/2019 tarihli Alt İmtiyaz Sözleşmesi, .... Noterliği'nin 08/11/2023 tarihli, ... Yev. No'lu ihtarnamesi, .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası, 15/05/2023 tarihli ve 10/11/2023 tarihli e-postalar, İhlal ve aykırılıklara ilişkin 25/10/2023/,07/11/2023, 09/03/2024 tarihli tutanaklar, mimari projeye aykırılıkların karşılaştırmalı tablosu, arabuluculuk dosyası ve anlaşmazlık tutanağı, tarafların ticari defter, kayıt ve belgeleri, keşif, tanık, bilirkişi incelemesi, yemin ve ikamesi mümkün her türlü yasal delile dayanmıştır.
... İcra Md. ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlularının ... İnşaat Turizm Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... olduğu, 5.0000,00-USD (cezai şart alacağı) alacak için 15/03/2024 tarihinde takibe girişildiği, davalılara borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçluların süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 03/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Mali incelemeler sonucunda taraflar arasındaki Uyuşmazlık konusunun, taraflar arasında imzalanan 08.11.2019 tarihli
Alt İmtiyaz Sözleşmesi’nin davalı tarafından İhlal edildiği iddiası ile sözleşmenin 9.11.1 maddesi ile kararlaştırılan 5.000 USD’lık Cezai şart bedelinin, davacı tarafından talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında imzalaan Sözleşmenin, davacının iddia ettiği ihlallerin davalı tarafından yapıldığı hususunda kanaat getirilmesi halinde, 5.000 USD’nın takip 15.03.2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine uygun olarak %3,50 (Kamu Bankalarınca azami 1 yıl vadeli USD Mevduat Faiz Oranı-TCMB) faiz talep edilebileceği, Genel değerlendirme: Sözleşmeni 9.11.-1 nolu maddesi hükmünün yorumundan çıkan anlama göre; Franchise Veren tarafından yapılan rutin kontrollerde Franchise Alan tarafından Franchise Verenin onayı olmaksızın standart dışı ürünlerin kullanıldığının tespiti durumunda Franchise Alana Cezai Şart uygulanacak olup, uygulanacak Cezai Şartlar aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
Tespit’te Franchise Alana yazılı ihtarda bulunulacak ve 5.000 USD Cezai Şart uygulanacaktır.
Tespit’te Franchise Alana yazılı ihtarda bulunulacak ve 15.000 USD Cezai Şart uygulanacaktır. Tespit’te Franchise Alana sözleşmenin feshedileceği ihbar edilecek ve 50.000 USD Cezai Şart uygulanacaktır.
Davacının tek taraflı olarak düzenlettirdiği 25.10.2023 ve 07.11.2023 tarihli Tutanaklarda, Franchise Alan’ın standart dışı ürünler ve malzemeler kullandığının tespit edildiği, yazılmış ve kendi çalışanlarınca
imzalanmıştır. Sonrasında, davacı tarafından davalıya 08.11.2023 tarihli İhtarname keşide edilmiş ve sözleşmenin 11-1 nolu maddesi hükmü uyarınca 5.000 USD tutarında derhal ödenmesi, ihtar ve talep edilmiştir. Talep edilen Cezai Şartın ödenmemesi üzerine de, 5.000 USD Cezai Şartın tahsili talebiyle davalı aleyhine İcra Takibi başlatılmıştır. Davacının tek taraflı olarak kendi çalışanlarına düzenlettirdiği Tutanakların, davacının iddia ettiği gibi davalının Satış Noktasında standart dışı ürünler ve malzemeler kullandığını ispata yeterli olmadığı, bu nedenle de davacının 5.000 USD’lik Cezai Şartın tahsilini takip tarihi itibariyle davalıdan talebe hak
kazanamadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin 08/01/2025 tarihinde bilirkişi raporunun tebliğ edildiği ancak, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin 18/02/2025 tarihinde sunduğu ve süresi içerisinde bilirkişi raporuna itiraz etmediği anlaşılmıştır
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, 15/03/2024 tarihinde davalı borçlular aleyhine ... İcra Md. ... esas sayılı dosyası 5.000,00-USD tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanların takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu (taraflar arasında imzalanan 08/11/2019 tarihli alt imtiyaz sözleşmesinin davalı tarafından ihlal edildiği iddiası ile sözleşmenin 9.11.1. Maddesi ile kararlaştırılan 5.000,00USD cezai şart bedelinin davacı tarafından talebine ilişkin olduğu)
Taraflar arasında franchise sözleşmesinin 10 yıl (27.2 maddesine göre ) süre ile akdedildiği, Sözleşmenin 9.11 nolu maddesi hükmüne göre satış noktasında sadece franchise verenden veya franchise veren tarafından onaylanmış kaynaklardan temin edilen gıdalar ve malzemelerin kullanılacağı, sözleşmeni 9.11.-1 nolu maddesine göre; Franchise Veren tarafından yapılan rutin kontrollerde Franchise Alan tarafından Franchise Verenin onayı olmaksızın standart dışı ürünlerin kullanıldığının tespiti durumunda Franchise Alana Cezai Şart uygulanacak olup, uygulanacak Cezai Şartlar aşağıdaki gibi belirlendiği,
-1.Tespit’te Franchise Alana yazılı ihtarda bulunulacak ve 5.000 USD Cezai Şart uygulanacaktır.
-2.Tespit’te Franchise Alana yazılı ihtarda bulunulacak ve 15.000 USD Cezai Şart uygulanacaktır.
-3. Tespit’te Franchise Alana sözleşmenin feshedileceği ihbar edilecek ve 50.000 USD cezai şart uygulanacaktır şeklinde olduğu,
Davacının tek taraflı olarak düzenlettirdiği 25.10.2023 ve 07.11.2023 tarihli Tutanaklarda, Franchise Alan’ın standart dışı ürünler ve malzemeler kullandığının tespit edildiği, yazılmış ve kendi çalışanlarınca
İmzalandığı, Sonrasında davacı tarafından davalıya 08.11.2023 tarihli İhtarname keşide edilmiş ve sözleşmenin 11-1 nolu maddesi hükmü uyarınca 5.000 USD tutarında derhal ödenmesi, ihtar ve talep edildiği,
Talep edilen Cezai Şartın ödenmemesi üzerine de, 5.000 USD Cezai Şartın tahsili talebiyle davalı aleyhine İcra Takibi başlatıldığı, Davacının tek taraflı olarak kendi çalışanlarına düzenlettirdiği tutanakların, davacının iddia ettiği gibi davalının Satış Noktasında standart dışı ürünler ve malzemeler kullandığını ispata yeterli olmadığı, bu nedenle de davacının 5.000 USD’lik cezai şartın tahsilini takip tarihi itibariyle davalıdan talebe hak
kazanamadığı hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 615,40-TL harcın başlangıçta peşin alınan 1.950,55 -TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.335,55-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı yanca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Davalılar duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
5-)Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen taraflara/vekiline iadesine,
Dair davacı vekillerinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/02/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.