T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/300 Esas
KARAR NO :2025/1
DAVA:Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ:23/05/2024
KARAR TARİHİ:06/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, inşaat, yol yapımı, sağlık, yemek hizmeti gibi alanlarda faaliyet yürüten bir şirket olduğunu, bu kapsamda birçok şirketle irtibatlı olup mal alımı yaptığını, ödemelerini düzenli olarak yerine getirdiğini, davacı şirketin ticari faaliyeti gereği yemek yapım ve dağıtım işlerini ifa etmek maksadıyla faaliyetinde kullanacağı mercimek, ayçiçek yağı, makarna ve peynir gibi gıdaların temini için davalı şirket ile anlaştığını, davalı şirket ile gıda alımı konusunda ticari faaliyetleri düzenli bir şekilde devam etmiş ve teslim edilen gıdaların bedelleri davalı şirketin hesabına ödenmiş, bazen de şirkete kesilen ve karşılığı bulunan çeklerle ödeme yapıldığını, ancak 2023 yılı içerisinde müvekkilinin sipariş ettiği gıdalara karşılık davalı şirkete çek kesilmişse de davalı şirket kötü niyetli davranarak sipariş edilen gıdaları teslim etmediği gibi bedelsiz kalmış çeki haksız ve kötü niyetli bir şekilde icra takibine konu ettiğini, takibe konu çekin verilme nedeninin gıda alımı olduğunu, müvekkili, sipariş edip teslim aldığı gıda malzemelerinin ücretini ödediğini, müvekkiline ait ticari defterler, banka kayıtları, maliyeye bildirilen faturalar gibi belgelerin incelenmesi halinde müvekkilinin borcunun olmadığının anlaşılacağını, ayrıca davalı şirketten, sevk irsaliyeleri, ticari defterler, faturalar ve teslim fişleri celp edilip incelenmesi halinde gıda malzemelerinin müvekkiline teslim edilmediğinin anlaşılacağını, müvekkili teslim almadığı gıda malzemeleri sebebiyle borçlu kılınmış ve icra takibine maruz bırakıldığını, müvekkilinin İcra takipleri sebebiyle iflasın eşiğine geldiğini, bu kapsamda; takibe konu çek bedelsiz olmasına, çek düzenlenmesine dayanak olan gıdaların teslimatı gerçekleşmemesine rağmen davalı, söz konusu çeki takibe dayanak göstermek suretiyle .... İcra Dairesi’nin ... esas sayılı dosyasıyla 1.166.988,59-TL tutarlı icra takibi başlattığını, davacı müvekkilinin hesap hareketleri, ticari defter ve belgeleri, gıda malzemelerine ait faturalar ile davalıya ait hesap hareketleri incelendiğinde davacı müvekkiline teslim edilen gıda malzemelerine ilişkin bütün ödemelerin gerçekleştiğinin anlaşılacağını, menfi tespit davasını ikame etmeden önce taraflarca, dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını ancak görüşme sonunda anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle; fazlaya dair talep hakları ile kısmi-fazlaya dair menfi tespit talepleri saklı kalmak üzere, ....İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyasına konu borcun şimdilik 100.000,00-TL tutarı nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, müvekkili ... ... Taahüt Tic. Ltd. Şti.’nin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, tensiple birlikte davalı tarafa müzekkere yazılarak; yapılan ticarete ilişkin faturaların, teslim fişlerinin, sevk irsaliyelerinin ve ticari defterlerin bilgilerini sunmasının istenmesine, yargılama sırasında borcun müvekkilinden tahsil edilmesi durumunda davaya istirdat davası olarak devamına ve tahsil edilen paranın yasal faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davaya ilişkin olarak, menfi tespit davasının kısmi olarak açılamayacağını, iş bu sebepten dolayı davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı yan arasındaki ticari ilişki neticesinde faturalar ve davaya konu olan çek tanzim edildiğini, davaya konu olan çek için .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosya ile faturalar içinse .... İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası ile takip açıldığını, ilgili fatura takibine de davacı yan haksız ve hukuka aykırı olarak borca itiraz ettiği için .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, davacı yan ürünlerin teslim edilmediğini iddia etmiş ise de cevap dilekçelerinde ibraz etmiş oldukları irsaliyelerle görüleceği üzere gıda malzemelerinin tamamı teslim edilmiş olup kaşe imza bilgileri de mevcut olduğunu, davacı yanın ürünleri teslim aldığının açıkça belli iken gıda malzemelerinin teslim edilmediğini iddia ederek dava açmasının tek sebebi alacaklarını sürüncemede bırakmak olduğunu, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca cevap dilekçelerinde sunmuş oldukları cari hesap ekstresin de de görüleceği üzere davaya konu olan çek için müvekkili şirketin alacağının mevcut olup davacı yanca ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin davacı yandan olan alacağının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdii ile ticari defterlerin ve cari hesabın incelenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, arz ve izah edilen ve resen nazara alınacak sebepler muvacehesinde; davanın reddine, işbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K. md 72/4 uyarınca alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Menfi Tespit davasıdır.
Mahkememizin 24/05/2024 tarihli tensip tutanağında ; Yargıtay 19. HD. 28.05.2018 tarih 2017/1648 E. 2018/2994 K., Yargıtay HGK. 10.10.2019 tarih 2017/13-688 E. 2019/1054 K. Sayılı kararları da gözetildiğinde, Menfi Tespit Davası kısmi dava olarak açılamayacağından, HMK. 120. maddesi uyarınca icra takibine konu 1.166.988,59 TL bedel üzerinden hesaplanan 19.929,24 TL harcı yatırmak üzere davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde eksik harcın tamamlatılmaması halinde Harçlar Kanunu 32. maddesi gereğince harç alınmadıkça mütakip işler yapılamayacağından dosyanın işlemden kaldırılacağının davacı vekiline usulune uygun tebligat ile tebliğ edildiği , 01/10/2024 tarihli ilk celsede (Yargıtay 19. HD. 28.05.2018 tarih 2017/1648 E. 2018/2994 K., Yargıtay HGK. 10.10.2019 tarih 2017/13-688 E. 2019/1054 K. Sayılı kararları ) buna dair yakın zamanda verilen İstanbul Bam 16. Hukuk Dairesi'nin 2021/271 Esas, 2023/55 Karar sayılı ilamında "İlk derece mahkemesinin 2015/649 Esas - 2017/18 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, Dairemizin 24/01/2020 tarih ve ... Karar sayılı ilamıyla; "Davacı, dava dilekçesinde harca esas değer olarak 1.000,00 TL göstermiştir. Menfi tespit davalarının kısmi dava olarak açılması mümkün değildir. İcra takibi toplam 248.773,34 TL üzerinden başlatılmıştır. Buna göre mahkemece takipte istenen tutar üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesi gereğince peşin nisbi harcın tamamlatılması gerekir. Bu durumda harç ikmali yapıldıktan sonra yargılamaya kaldığı yerden devam edilip bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine" karar verilmiştir. İstinaf kararı sonrası ilk derece mahkemesi tarafından devam eden yargılamada davacı vekilince 07/04/2020 tarihinde eksik harcın ikmal edildiği anlaşılmıştır." bu husus açıkça vurgulanmış olup anılan sebeple; mahkememizce 27/05/2024 tarihli tensip tutanağı ile verilen 2 haftalık kesin süre ve takip eden iş bu ilk celseye kadar davacı tarafça harç ikmali tamamlanmamış olmakla dosyanın HMK 150 maddesi uyarınca eksik harç tamamlanmak koşuluyla yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına, karar verildiği ve 3 aylık yasal süre içerisinde dosyanın harç ikmali sağlanarak yenilenmediği , yukarıda bahsi geçen Yüksek yargıtay kararları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir arada değerlendirildiğinde menfi tespit davasının kısmi dava olarak açılamayacağı bu nedenle davanın süresi içerisinde harç ikmali sağlanarak yenilenmediği anlaşılmakla açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:
1-)6100 sayılı HMK 120/1-2 ve 150/5 , Harçlar Kanunu 30-32. maddesi gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 615,40 TL maktu karar ve ilam harcın başlangıçta peşin alınan 1.707,75 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.092,35 TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-)Arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL arabulucuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-)Davalı duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (madde 7/1) uyarınca 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının / vekilinin yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/01/2025
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)