T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/320 Esas
KARAR NO : 2026/494
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/05/2024
KARAR TARİHİ : 07/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... San. Ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Tur. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... Cad. No:61 .../İstanbul adresindeki projeye 1 adet ... temin ve montajı için 10.10.2022 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme gereği müvekkilinin teknik proje çizimlerini hazırlayıp davalıya gönderdiğini ve davalı tarafça onaylandığını, sözleşmenin ilk taksidi 3.811,40 Euro'nun müvekkiline ödendiğini, müvekkilinin projelerin onaylanmasını müteakip ... malzemelerinin üretimi için yurtdışı ve yurtiçi firmalarla anlaşarak malzemeleri ürettirdiğini ve gümrük işlemleri ile ilgili vergi ve masrafları ödediğini, sözleşmenin 3/4. maddesi uyarınca malzemelerin sevke hazır hale geldiğinin müvekkilince 19.04.2023 tarihli e-posta ile davalıya bildirildiğini ve eksik ödemelerin yapılması, malzemelerin teslim alınması ve ... kuyusunun teslim edilmesinin talep edildiğini ancak davalının bu yükümlülükleri yerine getirmediğini, müvekkilince 04.12.2023 tarihinde yeniden e-posta gönderilmesine ve 05.04.2024 tarihli ihtarname ile 10 gün süre verilmesine rağmen davalının ödeme yapmadığını ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkilinin 09.05.2024 tarihinde sözleşmeyi haklı nedenlerle feshetmek zorunda kaldığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında malzeme üretim bedelleri, gümrük masraf ve vergileri için yaklaşık 8.000 Euro ve 25.000 TL, malzemelerin deposunda kalması nedeniyle sözleşmenin 14/E.8 maddesi gereğince günlük 30 Euro depolama maliyeti olmak üzere 13.000 Euro, sözleşme süresince yaptırdığı sigorta bedelleri ve damga vergisinin yarısı olan 1.725,97 TL zarara uğradığını, bu zararların tahsili için arabuluculuk görüşmelerinden anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.000 Euro'nun 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca uygulanan bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile birlikte ve 21.725,97 TL'nin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ...'taki projeye 1 adet ... temin ve montajı için 10.10.2022 tarihli sözleşme imzalandığını, ancak sözleşmenin yabancı para (Euro) üzerinden yapılmasının 13 Eylül 2018 tarihli 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'ın 4/g maddesine aykırı olduğunu ve bu nedenle sözleşmenin bu maddesinin geçersiz olduğunu, sözleşme bedelinin sözleşme tarihindeki Türk Lirası karşılığı olması gerektiğini, müvekkilinin 3.811,40 Euro'yu zamanında ödediğini ancak davacının gerekli keşif ve altyapıyı sağlamadığını, edimini yerine getirmediğini, davacının ilk taksiti aldıktan sonra ortadan kaybolduğunu, telefonlara çıkmadığını ve müvekkilini oyaladığını, asansörün zamanında teslim ve montajı yapılmadığından apartman dairelerinin kiraya verilemediğini ve müvekkilinin 17 daire için yaklaşık 1.700.000 TL kira kaybı yaşadığını, müvekkilinin zorunlu olarak başka bir firmaya ... yaptırdığını, davacının yaklaşık 2 yıl sonra edimini ifa etmek istediğini ancak sözleşme süresinin çoktan geçtiğini, davacının talep ettiği malzeme üretim bedelleri, gümrük masrafları, depoda kalma zararı, sigorta bedelleri ve damga vergisi taleplerinin yerinde olmadığını, davacının edimini ifa etmediğini, bu taleplerin sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, müvekkilinin davacıdan yaklaşık 125.000 TL alacağı bulunduğunu, davacının kötü niyetli olarak dava açtığını belirterek, davanın öncelikle yetki, görev, hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönünden reddine, aksi halde esastan reddine, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında "... Cad. No:61 .../İstanbul" adresindeki ... projesine davalı iş sahibine tesis edilecek 1 adet asansörün temin edilerek montajının yapılması hususunda yaptıkları sözleşmeye istinaden, davalı tarafça sözleşme gereklerini yerine getirmediği, davacının bu nedenle sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği iddialarıyla uğramış olduğu menfi zararları tazmin edilmesi istemiyle açılan alacak davası olduğu görüldü.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 17/07/2025 tarihli raporda; Davacı ... Anonim Şirketi firmasınca, sözleşme şartlarına uygun olarak gerekli ödemelerin zamanında yapılmadığından dolayı davacı tarafın sözleşmeyi tek taraflı feshederek, ... Caddesi No: 61 .../İstanbul adresinde bir ... tesisi montajının yapılmadığı, Davacı şirketin dava dosyasına sunulan 2021, 2022 ve 2023 yılları ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre sahibi lehine delil teşkil edeceği, Davacı ... ... A.Ş.' ye ait 2022 yılı yevmiye defterinde davalı ... Ltd Şti ... cari hesap koduyla kayıtlı olduğu, bu cari kodla yevmiye defterinde yapılan işlemler kayıt altına alındığı, davacı şirketin davalıdan dava dosyasıla sunulan muavin defter dökümüne göre 04.11.2022 tarihi itibariyle 3.138,51 TL ALACAKLI olduğu,Davacı ile davalı arasında 10.10.2022 tarihinde sözleşme kurulduğu; sözleşmede yer alan irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin TBK m. 470 hükmünce eser sözleşmesi olduğu; buna göre davacının yüklenici, davalının da iş sahibi olduğu; davacı yüklenici tarafından davalı iş sahibinin temerrüde düştüğünün ve sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin iddia edildiği; davacı tarafından davalıya .... Noterliği’nden 05.04.2024 tarihinde gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle davalının borçlarını ifa etmediğinin, yasal hakların kullanılacağının beyan edildiği; davacı tarafından davalıya .... Noterliği’nden 09.05.2024 tarihinde gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle sözleşmenin feshedildiğinin beyan edildiği; feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususunu değerlendirmenin uzmanlık alanımın dışında kaldığı; zira ihtarnamedeki beyanların teknik ve mali açıklamalar içerdiği, dava dilekçesindeki talepler incelendiğinde: Davacı yüklenicinin, sözleşme konusu asansörün parçalarının bir kısmını yurtdışında, bir kısmını ise yurtiçinde ürettirdiği ve ödeme yaptığı iddia edilmiş olup “Malzeme Üretim Bedelleri, Gümrük Masraf ve Vergileri” kapsamında şimdilik 1.000Euro + 10.000TL’nin ödenmesinin talep edildiği; borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde davacı yüklenici tarafından iddia edildiği gibi bir malzeme masrafının ve gümrük için hangi ödemelerin yapılıp yapılmadığı; yapılmışsa miktarı, TMK m. 6 ve HMK m. 194 hükümlerince ispatlanır ise bu durumda eserin imalatı için gereken malzeme bedelinin ve bunlar için ödenmiş-ilintili gümrük ödemelerinin istenebileceği kanaatine varıldığı; elbette takdirin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu; bu hususu tespitin ise uzmanlık alanımın dışında kaldığı, Davalı iş sahibinin hazır hale getirilen malzemeleri teslim almaması nedeniyle davacı yüklenicinin bunları depoda muhafaza etmek zorunda kaldığı iddia edilmiş olup sözleşmenin 14.E,b.8 hükmü gereğince günlük depolama maliyetinin 30 Euro/dün-adet olarak fatura edeceği kararlaştırıldığından “Malzemelerin Davacının Deposunda Kalması Nedeniyle Uğranılan Zarar” kapsamında şimdilik 1.000Euro’nun ödenmesinin talep edildiği; borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde davacı yüklenici tarafından depolama maliyetinin yapılıp yapılmadığı; yapılmışsa miktarı TMK m. 6 ve HMK m. 194 hükümlerince ispatlanır ise bu durumda sözleşmenin anılan hükmüne göre davacının bu bedeli isteyebileceği kanaatine varıldığı; elbette takdirin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu; bu hususu tespitin ise uzmanlık alanımın dışında kaldığı, Sözleşmenin 8/son maddesi gereğince davalı yüklenici tarafından sigortanın yaptırıldığı iddia edilmiş olup davacının prim ödemek zorunda kalması nedeniyle uğradığı zarar olarak “Sigorta Bedelleri” kapsamında şimdilik 10.000TL.nin ödenmesinin talep edildiği; borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde davacı yüklenici tarafından sigorta yaptırılıp yaptırılmadığı; sigorta yaptırılmışsa bunun tutarı TMK m. 6 ve HMK m. 194 hükümlerince ispatlanır ise bu durumda sözleşmenin anılan hükmüne göre davacının bu bedeli isteyebileceği kanaatine varıldığı; elbette takdirin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu; bu hususu tespitin ise uzmanlık alanımın dışında kaldığı, Sözleşmenin 18/son maddesinde tarafların damga vergisinden sorumlu olacakları kararlaştırıldığı için uğranılan zarar olarak “Damga Vergisi” kapsamında şimdilik 1.725,97TL.nin ödenmesinin talep edildiği; borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde davacı yüklenici tarafından damga vergisi ödenmişse sözleşmenin sona erdirilmesinden dolayı ödenen damga vergisinin istenebileceği1 kanaatine varıldığı; elbette takdirin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu; bu hususu tespitin ise uzmanlık alanı dışında kaldığı, Dava dilekçesindeki her bir talep ayrı ayrı incelendiğinde: “Malzeme Üretim Bedelleri, Gümrük Masraf ve Vergileri” kapsamında şimdilik 1.000Euro + 10.000TL’nin ödenmesinin talep edildiği; buna ilişkin teknik inceleme yapıldığında: ... Caddesi No: 61 .../İstanbul adresinde 1 adet 630 kg (8 kişi) kapasiteli 7 duraklı ... projesi için İspanyada yerleşik ... firmasından 7 adet durak kapısı ve 1 adet kabin kapısını toplam 2.893,29 EURO bedel karşılığında ithal ettiği, ancak aynı fatura içeriğinde farklı malzemeler de ithal edildiğinden gümrükleme ve vergi bedelinin miktarının belirlenemediği, “Malzemelerin Davacının Deposunda Kalması Nedeniyle Uğranılan Zarar” kapsamında şimdilik 1.000 Euro’nun ödenmesinin talep edildiği; buna ilişkin teknik inceleme yapıldığında: Yurt dışından kat ve kabin kapıları temin edildiği, yurt içinden de muhtelif ... ekipmanları (Çelik halat, şişeler, konsollar, kat kasetleri, kumanda ve otomasyon panosu, muhtelif kablolar, kat kapı kasetleri, kabin üstü, korkuluk, haberleşme, vb.), temin edilerek 30.03.2023 tarihinde davalı tarafa ... malzemelerin hazır olduğunu beyan etmiş ve sözleşme içeriğinde “Iş programına göre hazır olmayan kuyularda ya da depo tahsisi edilemeyen projelerde, YÜKLENİCi malzemeleri kendi deposunda muhafaza edecektir. YÜKLENİCİ, İŞVEREN günlük depolama maliyetini 30 EURO/gün-adet olarak fatura edecektir,” şartı dikkate alındığında yapılan incelemede davacı bu konuda fatura düzenleyip düzenlemediğinin dosya içeriğinden tespit edilemediği, “Sigorta Bedelleri” kapsamında şimdilik 10.000TL.nin ödenmesinin talep edildiği; buna ilişkin mali inceleme yapıldığında 30.10.2023 tarihli ... Sigorta A.Ş. Montaj Tüm Riskler ... nolu poliçe bedelinin 28.598,33 TL olduğunun görüldüğü, “Damga Vergisi” kapsamında şimdilik 1.725,97TL.nin ödenmesinin talep edildiği; buna ilişkin mali inceleme yapıldığında 10/2022 dönemine ilişkin 3.451,94 TL davalı şirket adına damga vergisi ödendiğine dair dekontun var olduğu, dolayısıyla 3.451,94 TL' nin 1/2 si (3.451,94/2=1.725,94) 1.725,94 TL olarak hesap edildiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan ek raporda; Borçlar mevzuatına yönelik ve mali yönden inceleme yapıldığında: Kök rapordaki görüşte değişiklik olmadığı, teknik yönden “Malzeme Üretim Bedelleri, Gümrük Masraf ve Vergileri” kapsamında şimdilik 1.000Euro + 10.000TL'nin ödenmesinin talep edildiği; buna ilişkin teknik inceleme yapıldığında: ... Caddesi No: 61 .../İstanbul adresinde 1 adet 630 kg (8 kişi) kapasiteli 7 duraklı ... projesi için İspanyada yerleşik Fermator firmasından 7 adet durak kapısı ve 1 adet kabin kapısını toplam 2.893,29 EURO bedel karşılığında ithal ettiği, ancak aynı fatura içeriğinde farklı malzemeler de ithal edildiğinden gümrükleme ve vergi bedelinin miktarının belirlenemediği, “Malzemelerin Davacının Deposunda Kalması Nedeniyle Uğranılan Zarar” kapsamında şimdilik 1.000 Euro'nun ödenmesinin talep edildiği; buna ilişkin teknik inceleme yapıldığında: Yurt dışından kat ve kabin kapıları temin edildiği, yurt içinden de muhtelif ... ekipmanları (Çelik halat, şişeler, konsollar, kat kasetleri, kumanda ve otomasyon panosu, muhtelif kablolar, kat kapı kasetleri, kabin üstü, korkuluk, haberleşme, vb.), temin edilerek 30.03.2023 tarihinde davalı tarafa ... malzemelerin hazır olduğunu beyan etmiş ve sözleşme içeriğinde “Iş programına göre hazır olmayan kuyularda ya da depo tahsisi edilemeyen projelerde,YÜKLENİCİ malzemeleri kendi deposunda muhafaza edecektir. YÜKLENİCİ, İŞVEREN günlük depolama maliyetini 30 EURO/gün-adet olarak fatura edecektir,” şartı dikkate alındığında yapılan incelemede davacı bu konuda fatura düzenleyip düzenlemediğinin dosya içeriğinden tespit edilemediği, Sig orta Bedelleri” kapsamında şimdilik 10.000TL.nin ödenm talep edildiği; buna ilişkin olarak sigorta yönünden inceleme yapıldığında, dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı ... A.Ş. adına düzenlenen başlama tarihi 01.10.2023, bitiş tarihi 01.10.2024 olan ... poliçe nolu “Montaj Tüm Riskler Sigortası Poliçesi”nin dava konusu sözleşmede taahhüt edilen proje için düzenlenmiş özel bir poliçe olmadığı, davacı tarafından 12 aylık sigorta süresinde T.C. sınırları içinde gerçekleştirilecek ... ve Yürüyen Merdiven Montajı projelerini kapsayan genel bir poliçe olduğu; davacı tarafından söz konusu poliçe için ödenecek olan 28.598,33 EUR prim tutarından, dava konusu sözleşme ile taahhüt edilen proje kapsamında ne kadar prim tahakkuk edeceği hususunda, düzenlenen poliçenin tüm montaj projelerini kapsayan genel bir poliçe olması nedeniyle değerlendirme yapılamadığı,“Damga Vergisi” kapsamında şimdilik 1.725,97TL.nin ödenmesinin talep edildiği; buna ilişkin mali inceleme yapıldığında 10/2022 dönemine ilişkin 3.451,94 TL davalı şirket adına damga vergisi ödendiğine dair dekontun var olduğu, dolayısıyla 3.451,94 TL'nin 1/2 si (3.451,94/2-1.725,94) 1.725,94 TL olarak hesap edildiği, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; taraflar arası kurulan 10/10/2022 tarihli eser sözleşmesinde davacının yüklenici, davalının da iş sahibi olduğu; sözleşmenin konusu ... Caddesi No: 61 .../İstanbul adresinde1 adet ... tesisinin, 16.150,00 EURO +KDV (70.000,00 TL) karşılığında 630 kg (8 kişi) kapasiteli, makine dairesiz, 1,0 m/s hız, 7 duraklı, 2 panelli teleskopik kapılı özelliğinde olacak şeklinde montajı yapılıp çalışır durumda teslim edileceği belirtildiği, davacı tarafça, sözleşme şartlarına uygun olarak gerekli ödemelerin zamanında yapılmadığından dolayı davacı tarafın sözleşmeyi tek taraflı feshederek, ... Caddesi No: 61 .../İstanbul adresinde bir ... tesisi montajının yapılmadığı, davacı yüklenici tarafından davalı iş sahibinin temerrüde düştüğünün ve sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin iddia edildiği; davacı tarafından davalıya .... Noterliği'nden 05.04.2024 tarihinde gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle davalının borçlarını ifa etmediğinin, yasal hakların kullanılacağının beyan edildiği; davacı tarafından davalıya .... Noterliği'nden 09.05.2024 tarihinde gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle sözleşmenin feshedildiğinin beyan edildiği, yapılan incelemede dava dilekçesi ekinde sunulan Yurt içi satın alınma fatura içeriğinde muhtelif ... aksam ve parçaların temini yapıldığı, ancak temin edilen ... aksam ve parçaların dava konusu ... Caddesi No: 61 .../İstanbul adresinde montajı yapılacak olan 1 adet 630 kg (8 kişi) kapasiteli 7 duraklı ... projesinde kullanım miktarları açık olarak belirtilmediğinden değerlendirme yapılamadığı, aynı fatura içeriğinde farklı malzemeler de ithal edildiğinden gümrükleme ve vergi bedelinin miktarının belirlenemediği, malzemelerin davacının deposunda kalması nedeniyle uğranılan zarara ilişkin sözleşme metninde depolama maliyetinin fatura edileceğinden bahsedilmesine rağmen bu hususta davacı tarafından düzenlenen bir fatura bulunmadığı,dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı adına düzenlenen başlama tarihi 01.10.2023, bitiş tarihi 01.10.2024 olan ... poliçe nolu “Montaj Tüm Riskler Sigortası Poliçesi”nin dava konusu sözleşmede taahhüt edilen proje için düzenlenmiş özel bir poliçe olmadığı, davacı tarafından 12 aylık sigorta süresinde T.C. sınırları içinde gerçekleştirilecek ... ve Yürüyen Merdiven Montajı projelerini kapsayan genel bir poliçe olduğu; davacı tarafından söz konusu poliçe için ödenecek olan 28.598,33 EUR prim tutarından, dava konusu sözleşme ile taahhüt edilen proje kapsamında ne kadar prim tahakkuk edeceği hususunda, düzenlenen poliçenin tüm montaj projelerini kapsayan genel bir poliçe olması nedeniyle değerlendirme yapılamadığı dosya kapsamına uygun hükme dayanak raporlarla tespit edilmiş olmakla, İspat kuralına ilişkin TMK.m.6 hükmüne göre: "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür". HMK.m.190/1 hükmüne göre: "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir". Bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. Dolayısıyla anılan hükümler uyarınca ve dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporu ve tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacının savunmalarını ispata elverişli delil sunmadığı görülmekle; davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu harcın, 1.564,41 TL peşin harçtan düşümü ile artan 832,41 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
3-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-)Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-)Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2026
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)