T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/366 Esas
KARAR NO:2025/584
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/07/2023
KARAR TARİHİ:26/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkili şirketin lehtari olarak hamili olduğu ... Bankası ... Şubesi, 31/05/2023 tarihli, 34.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çek müvekkil şirket tarafından, ... ...'nun Sinan şubesinden ... ... takip no.lu ve ck ... seri no.suna kayıtlı olarak ... mh. ... Sk. Kapı no:9 ... adresinde kain ... isimli firmaya kargolanmış ve çek kargoda iken çalındığını, mezkur çek ve diğer çekler için için .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... esas sayılı dosyası kapsamında çek iptali davası açılmış ve çeklerin üzerine ödeme yasağı konulduğunu, kargoya verilen çeklerden biri olan ... Bankası ... Şubesi, 31/05/2023 tarihli, 34.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çek ...San. Ve Tic. A.ş. şirketi tarafınca ele geçirilmiş ve .... İcra Dairesinin ... esas no.lu dosyası kapsamında müvekkili şirkete karşı kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, mezkur çekte görünen ciro silsilesinde yer alan firmaların hiçbirini müvekkili tanımadığını, bu firmalarla hiçbir ticari ilişkisi yoktur ve olmadığını, davalı dahil olmak üzere ciranta olarak yer alan tüm firmalar hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuş bununla birlikte davalı dahil aynı firmaların başkaca kişilerin çeklerini de aynı ... firmasından yahut ... firması ile işbirliği içinde ele geçirdikleri ve bu kişiler hakkında da icra takipleri yapıldığınahenüz icra takibi başlatılmayan diğer çeklerinde aynı kişi ve kişiler tarafından çalınarak piyasaya sürüldüğü düşündüklerini, müvekkilin ... Bankası ... Şubesi, 31/05/2023 tarihli, 34.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekten dolayı davalılara karşı borcu olmadığının ve çeklerin son yetkili hamilinin müvekkili şirket olduğunun tespiti ile çekin müvekkili şirkete ait olduğundan müvekkil şirkete iadesine, açıkça haksız ve kötü niyetli olan davalılar aleyhine asıl alacak miktarının %20'den az olmamak üzere müvekkili lehine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilin yetkili ve meşru hamili olduğu, 34.000,00-TL bedelli 31.05.2023 keşide tarihli ve ... seri numaralı çeke müstenid alacağı sebebiyle tarafımızca .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosya ile takibe geçildiğini, akabinde davacı tarafça huzurda görülmekte olan işbu dava ikame edildiğini, dava konusu çekin bedeli tarafımıza ödendiğini, işbu sebep ile söz konusu davanın görülmesinde davacının herhangi bir hukuki yararı bulunmadığını, istirdat davasında yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesi veya takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunun açıkça belirtildiğini, davalının resmi adresinin İstanbul olduğu dikkate alındığında ... Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkisiz olduğunu, davacı tarafça davalı müvekkile yönelik pek çok asılsız ithamda bulunulmuşsa da davacı tarafın tüm iddiaları haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı müvekkili dava konusu çeki üst cirantası olan dava dışı ... ... Şirketinden ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu fatura ve tahsilat makbuzu karşılığı iktisap ederek ticari defter ve belgelerine de bu şekilde yansıttığını, ilgili mevzuat, yüksek yargı kararları, dava konusu çek üzerindeki ciro zinciri ve cevap dilekçesi ekinde sunulan müvekkili şirket ile çeki kendisine ciro eden şirket arasındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ve belgeler ile davacı tarafın iddialarını ispat edecek herhangi bir kesin delil sunamadığı bir bütün halinde değerlendirildiğinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iddia ve talepler ile ikame edilen işbu davanın reddi ile birlikte davacı aleyhine, alacağın % 20’sindan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; TTK 792 Mad uyarınca rızası hilafına elden çıktığına iddia edilen çekin, istirdadına( 34.000 TL bedelli ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan menfi tespit ve istirdat ) ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; Banka hesapları, çek dökümü, ... alındısı, nüfus kayıtları, ilgili bankalar tarafından verilen cevabi yazılar, tanık, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi incelemesi, .... İcra Dairesinin ... Esas no.lu dosya, ... Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma dosyaları ve açılacak ceza dosyaları, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma dosyası ve açılması sonrasında ceza davası dosyaları, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyaları, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı Dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas no.lu dosyası, müvekkil ve davalılara ait Ticari Defterler, makbuz, fatura, irsaliye, hesap hareketleri, icra dosyaları, tanık, keşif, bilirkişi yemin ve sair her türlü yasal delile dayanmıştır.
... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ...Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu borçlusunun ..., ... ... Limited Şirketi, ... Tekstil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... ... Anonim Şirketi, ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, 34.000,00-TL asıl alacak olmak üzere toplam 37.662,22-TL alacak için 21/06/2023 tarihinde takibe girişildiği anlaşılmıştır. ( Takibe konu 31/05/2023 tarih ... seri nolu 34.000,00-TL bedelli çek )
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 12/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tarafların iddia ve savunmaları, Davacının incelenen ticari defter kayıtları, icra dosyası ve tüm
dosya kapsamı üzerinde yapılan ve detaylarına işbu raporun yukarıdaki ilgili bölümlerinde yer verilen
inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda:
... İcra Md 21.06.2023 tarih ... E Sayılı Kambiyo takibine konu edilen
... Bankası A.Ş/ ... Şubesinin 23.05.2023 keşide tarihli ... seri nolu 34.000.00 TL
bedelli çekin,
Keşideci Dava dışı ... Giyim-... tarafından Ticari İlişki gereğince davacı
... Tekstil Sanayi ve Tic.Ltd Şti’i emrine düzenlendiği,
Dava konusu çekin Dava dışı keşideciİbrahim ...’nın davacı ... Tekstil
Sanayi ve Tic.Ltd Şti’ne Ticari ilişki çerçevesinde oluşan/oluşacak borcuna mahsuben düzenelendiği
ve Davacı ticari defter kayıtları ile muavin kayıtları incelemesinde söz konusu çekin davacı ticari
defterlerinde kayıtlı olduğu, tespit edildiği, (Ayrıca alınan çekler hesabı ve alacaklı cari hesap kayıtları ile
sabit olduğu)
Davacı ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede; Davacı ile dava dış çek
keşidecisi ... dışında, Davacının çekte ciranta olarak yer alan şirketlerle her hangi
bir ticari ilişki olduğuna dair tespit yapılamamıştır.
Çekin dava dışıİbrahim ... tarafından davacı şirket emrine düzenlenmesi ve çekin
... ile davacı tarafından 21.11.2022 tarihinde ... ... A.Ş ‘ya teslim ile Alıcı; ... gönderilmesi sürecinde çekin
kargoda kaybedilmesi ile davacı tarafından çek zayi davası ve ödemeden men kararı alındığı,
C.Savcılıklarına şikayette bulunulduğu,
Gelişen süreç için Çeki elinde bulunduran son hamil konumundaki Davalı ... ... A.Ş tarafından dava konusu çek ile ilgili olarak ... İcra Md. ... E Sayılı
Dosyası üzerinden Kambiyo Takibi başlatıldığı,
Davacı emrine düzenlenen dava konusu 31.05.2023 tarihli 34.000 TL bedelli Çek ile ilgili
olarak, Çekte davacı ... Tekstil Sanayi ve Tic.Ltd Şti olarak atılı bulunan kaşe ve imzanın
davacı tarafından atılı olmadığı hususnda her hangi bir beyanının bulunmadığı, Davacı cirosundan
sonraki Ciranta ... ... Ltd Şti ile Davacı arasında ticari bir
ilişkin varlığına da Davacı ticari defter kayıtlarından tespit edilemediği,
Davacı şirket ile ... …Ltd Şti arasında ticari bir ilişkinin varlığının davacı defterlerinde
tespit edilememiş olması karşısında çekteki Ciro silsilesinin bozuk/kopuk olduğunun
değerlendirlebileceği, Davacının Kendisinden sonraki Cirantalarla her hangi bir ticari ilişkisinin
bulunmadığının davacı tarafından iddia edildiği,
Davalı ile kendisinden önceki Cirantalar arasında ticari bir ilişkinin varlığı da yukarıdaki
açıklamalar çerçevesinde tespit edilemediği, d
olayısıyla tarafımıza sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden davalının vermis olduğu
her hangi mal veya hizmet dolayısıyla senedi elinde bulundurmuş olduğunun ticari defter kayıt ve
muavin kayıtları bilirkişi incelemesine ibraz edilmediğinden bu aşamada ispat edilememiş olduğu,
Davalı ...A.Ş ile çekte kendinden önceki Cirantalar aralarındaki ticari
ilişkinin var olup olmadığı hususuna ilişkin her hangi bir kayıt ibraz edilmediği, dava konusu çekin
davalı tarafından elde edilmesinın de davalı tarafından ispat edilememiş olması karşısında, davalının
alacak talebinden söz edilip edilemeyeceği hususunun hukuki takdiri Mahkemenizde olacağı, Davalılar aleyhine İstanbul Hukuk Mahkemelerinde benzer nitelikte olmak üzere, İşbu raporun
ilgili “d.-) TC.İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’nun 04.07.2024 ve 04.03.2025 tarihli Yazıları :”
başlığı altında da tespit edişldiği üzere birçok Esas ve D.İş sayılı dosyalarından benzer nitelikteki
davalarda tarfa oldukları,
çek bir ödeme vasıtası olup, cironun, bir borç ilişkisi sebebine dayalı olarak yapılmasını ve dolayısıyla
davacı ile hamil arasında ticari bir bağın ve bu ticari ilişkiden dolayı hamil lehine alacak hakkının
doğmuş olmasını beklemek gerekir. Oysa böyle bir ticari ilişkinin mecvut olduğu hususunda dosya
kapsamında hiçbir veri ya da bilgi bulunmamaktadır. Ayrıca son hamil Davalı ... ...
A.Ş’nin de Ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapılması yönünde karar verilmesine
ragmen davalı şirket ticari defter kayıt ve belgelerini Bilirkişi İncelemesine ibraz etmediğinden bu
hususuta her hangi bir tespit ve değerlendirmenin de yapılamamış olması, davalı yan ticari defter kayıt
ve belgelerini bilirkişi incelemesine ibraz etmiş olsa idi; dava konusu çekin davalı tarafından ne tür bir
ticari ilişki ile elde edildiği, çekin ciro yoluyla elde edilmesinde kendisinden önceki ciranta ... A.Ş ile olan Ticari ilişkininin olup olmadığı, dava konusu
çekin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, Davalı ile dava dışı çekte ciranta olan ...
Internatıonal A.Ş adına her hangi bir mal ve hizmet faturası düzenlenip düzenlenmediği gibi
hususların tespitinin imkan dahilinde olabileceği, Davalı tarafından dosyaya her hangi bir Ticari defter
kayıt ve belgelerini incelemeye sunmamış olduğundan tüm bu hususlarda tespit ve değerlendirmme
yapılamamış olup, bu hususun da sayın mahkeme tarafından dikkate alınmasının yararlı olabileceği,
ayrıca davalılar aleyhine İstanbul Hukuk Mahkemelerinde benzer nitelikte olmak üzere, İşbu raporun
ilgili “d.-) TC.İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’nun 04.07.2024 ve 04.03.2025 tarihli Yazıları :”
başlığı altında da tespit edildiği üzere birçok Esas ve D.İş sayılı dosyalarından benzer nitelikteki
davalarda taraf oldukları hususununun da göz önünde bulundurulmasının isabetli olabileceği, mevcut
durumda, davacının anılan senetten dolayı bir sorumluluğundan bu aşamada söz edilemeyeceği hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davalı yanın, 21/06/2023 tarihinde davalı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası 34.000,00-TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davacı yanın işbu menfit tespit davasını açtığı,... İcra Md 21.06.2023 tarih ... E Sayılı Kambiyo takibine konu edilen ... Bankası A.Ş/ ... Şubesinin 23.05.2023 keşide tarihli ... seri nolu 34.000.00 TL bedelli çekin, Keşideci Dava dışı ... Giyim-... tarafından Ticari İlişki gereğince davacı ... Tekstil Sanayi ve Tic.Ltd Şti’i emrine düzenlendiği, Dava konusu çekin Dava dışı keşideciİbrahim ...’nın davacı ... Tekstil
Sanayi ve Tic.Ltd Şti’ne Ticari ilişki çerçevesinde oluşan/oluşacak borcuna mahsuben düzenelendiği ve Davacı ticari defter kayıtları ile muavin kayıtları incelemesinde söz konusu çekin davacı ticari
defterlerinde kayıtlı olduğu, tespit edildiği, Davacı ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemesi sonucunda davacı ile dava dış çek
keşidecisi ... dışında, Davacının çekte ciranta olarak yer alan şirketlerle her hangi bir ticari ilişki olduğuna dair tespit yapılamadığı, Çekin dava dışı ... tarafından davacı şirket emrine düzenlenmesi ve çekin
... ile davacı tarafından 21.11.2022 tarihinde ... ... A.Ş ‘ya teslim ile Alıcı;.... gönderilmesi sürecinde çekin kargoda kaybedilmesi ile davacı tarafından çek zayi davası ve ödemeden men kararı alındığı,
C.Savcılıklarına şikayette bulunulduğu, Çeki elinde bulunduran son hamil konumundaki Davalı, ... Cephe Sistemleri A.Ş tarafından dava konusu çek ile ilgili olarak ... İcra Md. ... E Sayılı
dosyası üzerinden kambiyo takibi başlatıldığı, Davacı emrine düzenlenen dava konusu 31.05.2023 tarihli 34.000 TL bedelli Çek ile ilgili olarak, Çekte davacı ... Tekstil Sanayi ve Tic.Ltd Şti olarak atılı bulunan kaşe ve imzanın davacı tarafından atılı olmadığı hususnda her hangi bir beyanının bulunmadığı, Davacı cirosundan
sonraki Ciranta ... ... Ltd Şti ile Davacı arasında ticari bir ilişkin varlığına da Davacı ticari defter kayıtlarından tespit edilemediği,
Davacı şirket ile ... …Ltd Şti arasında ticari bir ilişkinin varlığının davacı defterlerinde tespit edilememiş olması karşısında çekteki Ciro silsilesinin bozuk/kopuk olduğunun
değerlendirlebileceği, Davacının Kendisinden sonraki Cirantalarla her hangi bir ticari ilişkisinin
bulunmadığının davacı tarafından iddia edildiği,
Davalı ile kendisinden önceki Cirantalar arasında ticari bir ilişkinin varlığının tespit edilemediği, davalının vermis olduğu
her hangi mal veya hizmet dolayısıyla senedi elinde bulundurmuş olduğunun ticari defter kayıt ve
muavin kayıtları bilirkişi incelemesine ibraz edilmediğinden bu aşamada ispat edilememiş olduğu,
Davalılar aleyhine İstanbul Hukuk Mahkemelerinde benzer nitelikte olmak üzere, İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’nun 04.07.2024 ve 04.03.2025 tarihli müzekkere cevabında da Esas ve D.İş sayılı dosyalarından benzer nitelikteki
davalarda tarfa oldukları,
Son hamil Davalı ... ...
A.Ş’nin de Ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapılması yönünde karar verilmesine
ragmen davalı şirket ticari defter kayıt ve belgelerini Bilirkişi İncelemesine ibraz etmediğinden bu
hususuta her hangi bir tespit ve değerlendirmenin de yapılamadığı, davacının anılan senetten dolayı bir sorumluluğunun bulunmadığı hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE;
- Davanın .... İcra dairesinin ... E. sayılı dosyasında takibe konu 23/05/2023 keşide tarihli ... seri nolu 34.000-TL bedelli çek yönünden davacının davalılara BORÇLU OLUNMADIĞININ TESPİTİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 2.322,54-TL harçtan peşin alınan 269,85 -TL, 374-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.678,69-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 269,85-TL peşin harç, 38,40-TL vekalet harcı, 374,00-TL tamamlama harcı, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti, 2.315,00-TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 12.267,10-TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair Davacı vekilinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/09/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.