T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/380 Esas
KARAR NO:2024/740
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/07/2024
KARAR TARİHİ:22/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, distribütör ve davalı arasında 01.08.2013 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili Şirket ile bayi/distribütör arasında akdedilmiş olan Sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin müvekkili şirket tarafından eksiksiz olarak yerine getirilmesine rağmen, karşı tarafın sözleşme'ye aykırı hareket ettiğini, sözleşemeye konu ürünlerin ticaretini bıraktığı, işletmenin faal olmayıp devredildiğinin öğrenildiğini, bunun akabinde davalının işyerinde, .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyası kapsamında yerinde inceleme gerçekleştirilmiş olup dosyaya sunulan bilirkişi raporunda; -keşif yapılan ... faal olarak kullanılmadığı, iç kısımlarının duvar örülerek bölümlere ayrıldığı, ayrılan bölümlerden bir kısmının boş olduğu, diğer kısmının ise keşif mahalinde hazır bulunan yeni bir kiracı tarafından depo olarak kullandığı ve sair hususların tespit ve rapor edildiğini, davalı müvekkili şirket ile imzalamış olduğu Sözleşme karşılılığında genel katkı almasına ve çeşitli yükümlülükler altına girmesine rağmen Sözleşme’deki yükümlülüklerini ihlal ettiğini, işletmesini sözleşme'ye aykırı bir şekilde kapattığını, faaliyetlerine son verdiğini, sözleşme'ye konu ürünlerin ticaretini bıraktığını, müvekkili şirket ve bayi/distribütör tarafından sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin tamamı eksiksiz olarak yerine getirilmiş olmasına rağmen sözleşmeye aykırı davranan davalıya .... Noterliği'nin 22.12.2023 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek taraflar arasındaki sözleşme'nin müvekkil şirket tarafından haklı nedenlerle feshedildiğini ve sözleşme gereği davalıya ödenen 37.200,00-TL yatırım tutarının ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faiz ticari faizi de dahil olmak üzere T.C.M.B. tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte ve sözleşme’nin 21. Maddesi gereği 25.000,00-USD cezai şart tutarının 3 gün içerisinde müvekkili şirket'e ödenmesinin ihtar edildiğini, davalı yan sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğinden ve gönderilen ihtarnameye rağmen ödeme yapmadığından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasıyla katkı bedeli iadesi, cezai şart, ihtarname ve delil tespiti masraflarının ödenmesi talebiyle ikame ettikleri icra takibine davalının itiraz etmiş olması nedeniyle işbu davayı açtıklarını, davalı (borçlu) aleyhine başlatılan icra takibine 01.03.2024 tarihinde haksız olarak itiraz etmesi neticesinde icra takibinin durduğunu, arz ve izah edilen sebeplerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davalının .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, tüm yargılama giderlerinin, harç ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı cevap dilekçesinde özetle; ...'e borcunun bulunmadığını, öncesinde aralarında bir anlaşma olduğunu, 1995'ten beri esnaf olduğunu, ...'in malını sattığını, 2019'a kadar devam ettiğini, pandemiden dolayı dükkanların kapandığını, iflas ettiğini, Maliye'ye kapanışı verdiğini, hiç bir zaman eksik bir iş yapmadığını, ticari olarak battığını, evinin, arabasının, iş yerlerinin, yazlığının v.s. hepsinin satıldığını, şimdi ise kirada oturduğunu, emekli olduğunu, başka bir gelirinin olmadığını, ...'in bu hususta yanlış yaptığını, kendisinin anlaşma dışında başka bira satmadığını, bu nedenle gereğini arz ve talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Satış noktası sözleşmesinin haklı nedenle feshi ile ödenen katkı payının iadesi ve cezai şart alacağından kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin itirazın iptali davası olduğu görüldü.
Davada, mahkemenin görevli olup olmadığının incelenmesi HMK.nun 114/c bendi gereğince dava şartlarından olup; mahkemece re'sen incelenmesi gerekir.
Ticaret Mahkemelerinin görevi TTK.nun 4. ve 5.maddelerinde gösterilmiş olup, bu maddelerde belirtilen dava ve işlere bakmaya görevlidir.
Ticari davalar mutlak ve nispi ticari dava olarak ikiye ayrılır. Buna göre ya tarafların her ikisinin de tacir olup uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgili bulunması (nispi ticari dava) yahut uyuşmazlığın ticaret kanununda düzenlenen işlerden (mutlak ticari dava) kaynaklanması gerekmektedir. Uyuşmazlığa konu hukuksal ilişki taraflar arasında imzalanan satış noktası sözleşmesinden kaynaklanmakla dava konusu itibariyle mutlak ticari dava değildir.
Dosya kapsamından davalının gerçek kişi tacir kaydının bulunmadığı, Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na yazılan müzekkereye verilen cevapta davalının ...-... sicil numarası ile ... Esnaf Odası'na kayıt olduğu ve bu kaydının halen devam ettiği , davalının duruşmada alınan beyanları da göz önüne alındığında davalının tacir olmadığı anlaşılmaktadır. Yukarıda da açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya her iki tarafın da tacir olması ( nispi ticari dava) ya da her iki taraf tacir olmasa dahi dava konusu hukuki ilişkinin TTK'da düzenlenen işlerden olması (mutlak ticari dava) gerekmektedir. Bu sebeple mahkememiz görevsizdir. Görevli mahkeme genel görevli asliye hukuk mahkemelerdir. Bu sebeple aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(... Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi'nin 26/01/2023 tarih 2022/1238-2023/57 Esas-Karar sayılı kararı)
HÜKÜM:
1-)İş bu davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından HMK 'nun 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
HMK 20 madde uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın GÖREVLİ VE YETKİLİ İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-)H.M.K.'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren taraflardan herhangi birinin iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili Mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-)Yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti hususunun H.M.K'nun 331. maddesi uyarınca davaya görevli ve yetkili mahkemede devam edilmesi halinde o mahkemede, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde dosya ele alındığında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde mahkememizce değerlendirilmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalının yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır