T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/412 Esas
KARAR NO :2026/466
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/03/2018
KARAR TARİHİ:30/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;18.10.2015 tarihinde sigortalı ... plakalı araç ile ... sayılı forkliftin yapmış olduğu kazada yolcu ... yaralandığını, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 1120-310-24811532 nolu, 06.07.2015-06.07.2016 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, yaralanan ... tarafından, müvekkili şirket aleyhine, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davası ile maddi tazminat davası açıldığını, iş bu yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile ...'un kaza sebebiyle uğramış olduğu sürekli ve geçici iş göremezlik zararının ; 359.901,93-TL olarak tespit edildiğini, 2015 yılı itibariyle poliçe limitinin 290.000,00 TL olduğundan, söz konusu bilirkişi raporuna istinaden davacılar vekiline 290.000,00 TL ana alacak ve faiz ve fer'ileri ile birlikte 15.09.2017 tarihinde 363.199,05 TL ödenerek, davacının zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini, hem yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları hem de ceza yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporlarında sigortalı araç sürücüsü ...'a % 25, ... nolu forklift sürücüsü Mevlüt Talaş'a ise % 75 oranında kusur atfedildiğini, müvekkili şirket tarafından zararın tamamı ödendiğinden ve kazaya karışan forkliftin Trafik Sigorta Poliçesi bulunmadığından davalı ... Hesabına işbu davanın açılması zorunluluğunın doğduğunu, beyanla fazlava ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere; 272.399,29-TL'nin ödeme tarihleri olan olan 15.09.2017 tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile, bu poliçelerden dolayı sorumluluklarının davacının kusuru oranında olmak üzere, yaralanma ve sürekli sakatlık halinde olay tarihi itibariyle kişi başı azami 290.000,00-TL ile sınırlı olduğu, kaza tarihi itibarı ile 01/06/2015 tarihinden sonra gerçekleşmiş kazalar için açılmış olan davalarda karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası yeni genel şartlarının uygulanması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelemek kaydı ile; ayrıca yine aktüer raporunda, ... 18. asliye ceza mahkemesi 2015/695 e. sayılı dosyasından alınan kusur raporunda asli kusur tali kusur değerlendirmesi yapılmış olup, hesap bilikişisi tarafından kusur oranı yüzdelikleri kendisine tevdi edilen bilirkişilik görevi dışında yapılmış olan görev sınır aşımı şeklinde bir değerlendirme olduğu, bu halde, bir değerlendirme ve hesaplama yapılması üzerine davacı tarafından sulhen yapılan ödemenin ve yine kusur yüzdeliği net olmayan tutarın müvekkili kurumun sorumluluğu gibi yöneltilmesinin kabul edilemez olduğunu, yeniden bir kusur değerlendirmesi yapılması ve yüzdelik kısımlarının açıkça belirlenmediği halde sorumluluk dağılımlarının davacı tarafından yapılmasının hakkaniyet ve hukuka aykırı olduğunu, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu beyanla haksız açılan davanın tümden reddine, maluliyet oranının tespiti açısından Adli Tıp Kurumundan veya 30/03/2013 tarih ve 28603 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliği çerçevesinde yetkili bir hastaneden rapor alınmasını, kusur durumunun tespiti açısından dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas dairesine gönderilmesini, poliçe teminatına girmeyen kazanç kaybı, tedavi gideri, bakım, yol masrafı ve diğer dolaylı zararların tümden reddini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; davacı sigorta şirketine ZMM Sigortası ile sigortalı ... plakalı araca 18/10/2015 tarihinde ... sayılı forkliftin çarpması sonucu ... plakalı sayılı araçta bulunan ...'un yaralanması sonucu ZMM sigortasından yapılan ödemenin kusuru oranında ve kazaya karışan forkliftin ZMM Sigortası bulunmadığından dolayısıyla davalı ... Hesabından rücuen tahsili talebinden ibarettir.
Mahkememizin 21/09/2021 tarih ... sayılı kararı ile ; davanın kısmen kabulü ile; 240.299,26-TL rücuen alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği , kararın davalı vekili tarafından istinaf edildiği , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 30/05/2024 tarih 2021/2410 Esas 2024/936 Karar sayılı kararı ile , "İlk Derece Mahkemesince kazaya karışan forklifte ait malik ve tescil bilgileri de belirtilerek bahsi geçen folklifin Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 20-a/3 bendi gereğince işlem yapılıp yapılmadığı araştırılması, buna göre ZMMS yaptırılmasının zorunlu olup olmadığı değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır. " şeklinde mahkememiz hükmünün kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Kaldırma ilamından sonra mahkememizce devam eden yargılamada, 18.10.2015 tarihinde sigortalı ... plakalı araç ile ... sayılı forkliftin yapmış olduğu trafik kazasına ilişkin HMK.'nun 221. maddesi kapsamında "Mahkeme, üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin taraflarca ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna karar verirse, bu belgenin ibrazını emreder. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkes, elindeki belgeyi ibraz etmek; belgeyi ibraz edememesi hâlinde ise bunun sebebini delilleri ile birlikte açıklamak zorundadır. Mahkeme yapılan açıklamayı yeterli görmezse, bu kimseyi tanık olarak dinleyebilir. Belgeyi ibraz zorunda olanlar, tanıklıktan çekinmeye ilişkin hükümlere göre, belgeyi ibrazdan veya bu konudaki tanıklıktan çekinebilirler. Belgeyi ibraz veya bu konuda tanıklık yapmak zorunda olanlar hakkında, tanıklara ilişkin hükümler uygulanır" dava dışı ... (TC: ...)'ın Mernis adresine müzekere yazılarak ... seri nolu forklifte ait tescil bilgi ve belgelerin , malikine ait bilgi ve belgelerin, (motor no, şasi no, plaka no, vs,) hususunda bilgi ve belgeleri sunması için 2 haftalık süre verilmesine karar verildiği ancak süresinde beyanda bulunulmaması üzerine dava dışı ...'ın HMK 221. Madde uyarınca tanık olarak dinlenilmesine karar verildiği, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesine 07.05.2025 tarihli talimat gönderme yazısındaki hususlar doğrultusunda tanık ...'ın kazaya konu edilen hususlara ilişkin ayrıntılı beyanları alınmadığından yeniden talimat yazıldığı ancak bu sefer talimatın bila ikmal iade döndüğü , daha sonra ... Ticaret ve Sanayi Odasına müzekkere yazılarak; maliki ... olan ... sayılı forkliftin (iş makinesinin) Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 20-a/3 bendi gereğince işlem yapılıp yapılmadığı araştırılarak mahkememize bilgi verilmesinin istenmesine karar verildiği ve ... ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, ...-20754/2015/... sayılı tahkikat evrakına konu, 18.10.2015 tarihinde ... plakalı araç ile ... sayılı forkliftin yapmış olduğu trafik kazasına ilişkin ... seri nolu sürücüsü ...(...) olduğu belirtilen malikinin ... olduğu belirtilen forklifte ait tescil bilgi ve belgelerin, malikine ait bilgi ve belgelere (motor no, şasi no, plaka no, vs,) mahkememizce ihtiyaç duyulmakla ayrıca forkliftin tescilinin yaptırılıp yaptırılmadığı, kaza tarihi olan 18/10/2015 tarihinde zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırılıp yaptırılmadığı hususlarında gerekli araştırmalar yapılarak mahkememize bu hususta bilgi verilmesinin istenmesine karar verildiği, gelen yazı cevaplarında ilgili şasi numarasına ait tescilli iş makinesi tespit edilemediği, forkliftin maliki olan ...'la yapılan görüşmede forkliftin kazadan önce satın alındığı herhangi bir belgesi bulunmadığı belirtildiği anlaşılmıştır.
Toplanan delillere ve dosya kapsamına göre; davacı tarafından, davacı sigorta şirketine ZMM Sigortası ile sigortalı ... plakalı araca 18/10/2015 tarihinde ... sayılı forkliftin çarpması sonucu ... plakalı sayılı araçta bulunan ...'un yaralanması sonucu ... plakalı sayılı aracın ZMM sigortacısı olan davacı tarafından dava dışı ...'a yapılan ödemenin ... sayılı forklift sürücüsünün kusuru oranında ve kazaya karışan forkliftin ZMM Sigortası bulunmadığından davalı ... Hesabına karşı açılan rücuen alacak davasında Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sırasında İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurulu'ndan alınan 01.10.2020 tarihli raporda sürücü ...’un %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu, sürücü ...’ın %70 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, 20.04.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda 2918 sayılı KYTK'nun 34.Maddesine göre Karayolunda Taşımacılık yapmayan ve sadece işyerinde Yükleme-Boşaltma işinde kullanılan İş Makinesi Forklifin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılması zorunluluğu söz konusu olmayıp, bu nedenle davalı ... Hesabının dava konusu olay nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı, davalı ... Hesabının sorumluluğuna gidilebileceğinin kabulü halinde ve o takdirde; davacı ... Sigorta A.Ş' nin rücuen alacağının 240.299,26 TL olduğunun tespit edildiği, forkliftin tescilinin bulunmadığı ancak kazaya yol açan iş makinesinin karayoluna çıkarıldığı, iş makinesinin 2918 sayılı KTK 3 maddesi gereğince motorlu taşıt olduğu, bu durumda KTK 85 maddesi gereğince işletenin sorumluluğunun bulunduğu, KTK 91 maddesi gereğince işletenin sorumluluğunun bulunduğu durumlarda sigorta yaptırmak zorunda olduğu, iş makinelerinin istisna olarak kanunda yer almadığı dikkate alındığında sigortası bulunmayan iş makinesi sebebiyle tazminat talebinin ... Hesabı'na yöneltilebileceği (Yargıtay 4 HD 2021/16259 E- 2021/10277 K sayılı ilam, Yargıtay 4 HD 2022/5886 E-2023/7357 K sayılı ilam) 2918 sayılı KTK 91 maddesi gereği aynı yasanın 85/1 maddesi kapsamındaki sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirilmiştir. İşletenin sorumluluğu tehlike sorumluluğu olmakla birlikte, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91 maddede düzenlenen sorumluluğu ise sözleşmeye dayalı sorumluluktur. Zorunlu mali sorumluluk sigortasının yaptırılmaması durumunda, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 14 maddesi gereği, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kaza tarihindeki limitleri dahilinde, işletenin üçüncü kişilere karşı sorumluluğu ... Hesabı tarafından karşılanacaktır.5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 14 maddesi ve ... Hesabı Yönetmeliği 16 maddesi gereği, ... Hesabı'nın hak sahiplerine yaptığı ödemeler bakımından, zarardan sorumlu olan kişilere karşı rücu hakkı bulunmaktadır. (Yargıtay 4 HD 2024/2116 E-2025/15018 K sayılı ilam).
Mahkememizce kaldırma ilamı öncesi aldırılan bilirkişi heyet raporunda her ne kadar 2918 sayılı KYTK'nun 34.Maddesine göre davalı ... Hesabının dava konusu olay nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı rapor edilmiş ise de, gelen yazı cevaplarından forkliftin tescilinin yaptırılmadığı anlaşıldığı, rücuya konu trafik kazasının yukarıda açıklandığı üzere forkliftin kara yoluna çıkartılması neticesinde kara yolunda meydana geldiği ve yukarıda belirtilen emsal Yargıtay kararında da değinildiği üzere karayoluna çıkarılan forklift ile yapılan trafik kazası nedeniyle, işletenin sorumlu olması halinde, zorunlu mali mesuliyet sigortasını yaptırmayan, işletenin sorumluluğunu üstlenen ... hesabının da sorumlu olacağının kabulünün gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 240.299,26-TL rücuen alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-)240.299,26-TL rücuen alacağın 15/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 16.414,84 TL karar ve ilam harcından 4.651,90 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 11.762,94 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3)-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 4.651,90 TL peşin harç, 5,20 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.693,00 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-)Davacının karşıladığı bilirkişi ücreti ile davetiye ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 4.518,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 3.985,59 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 532,41 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davalının karşıladığı davetiye ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 150,00 TL yargılama giderinin, red / talep oranına göre hesaplanan 17,68 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 132,32 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 32.100,03 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-)Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/06/2026
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)