T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/456 Esas
KARAR NO 2024/757
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/08/2024
KARAR TARİHİ:25/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait olan ... Bankası, ... Şubesi, ... no.lu, 03.06.2021 keşide tarihli ve 741.200,00-TL. bedelli çek, ... Bankası, ... Şubesi, ... no.lu, 08.06.2021 keşide tarihli ve 738.600,00-TL. bedelli çek, ... ... Şubesi, ... no.lu, 03.07.2021 keşide tarihli, 726.500,00-TL. Bedelli çek, ... ... Şubesi, ..., 05.07.2021 keşide tarihli, 682.150,00-TL. Bedelli çekler; davalı (3) ... ... lehine keşide edilmiş, ciro yoluyla diğer davalıların eline geçtiğini ve en son hamil olan ... A.Ş. tarafından "karşılıksızdır" işlemi yapıldığını, müvekkili şirket yetkilisi olan ... hakkında ....İcra Ceza Mahkemesi' nin ... E. Sayılı dosyasıyla karşılıksız çek keşide etmek suçundan şikayetçi olunduğunu, davacı şirket 02.06.2010 tarihinde; dava dışı 3. kişiler olan ... tarafından kurulduğunu, uzun yıllar akaryakıt işinde faaliyet gösterdiğini, sermeye artırımına gidildiğini, ortaklarının değiştiğini, piyasada güven sağlamış, en sonunda şirketin içi boşaltılarak ve ... isimli kişinin iyi niyetinden, saflığından, bilgisizliğinden ve tecrübesizliğinden yararlanılarak 02.06.2021 tarihinde şirket hisseleri ...' ya devredildiğini, şirket hisselerinin ... ' ya devrinden sonraki tarihlerde, yaklaşık 30 adet ve her biri ortalama 750.000,00-TL. bedelinde olan şirket çekleri davalı (3) .... A.Ş. lehine keşide edildiğini, diğer davalı .... LTD.ŞTİ. tarafından da ciro edilerek Faktoring şirketlerine ve bankalara verildiğini, işbu çeklerin tamamının karşılıksız çıkması sonrasında, müvekkil şirket yetkilisi olan ... hakkında Karşılıksız Çek Keşide Etmek suçundan onlarca şikayette bulunulduğunu, dosyaların birçoğu sonuçlandığını ve kesinleşmiş olduğundan şirket yetkilisi ... cezaevine girmiş ve halen cezaevinde yattığını, ilgili ceza dosyalarında, "çek üzerindeki imzaların müvekkil şirket yetkisine ait olmadığı, müvekkil adına açılan Elektronik Tebligat Sisteminden dahi haberdar olmadığı, bu nedenle imzaya itiraz etme imkanı olmadığı..." şeklindeki savunmalarımıza mahkemelerce itibar edilmediğini ve her bir çekten müvekkili şirket yetkilisinin ayrı ayrı cezalandırılmasına karar verildiğini, sadece ... İcra Ceza Mahkemesi' nin ... E. Sayılı dosyasında yapılan yargılamada mahkeme savunmalarımıza itibar ederek müvekkili şirket yetkilisinin imza örneklerini toplamış ve yapılan bilirkişi incelemesinde şikayete konu çekler üzerindeki imzaların müvekkili şirket yetkilisi ...' ya ait olmadığı tespit edilerek müvekkil şirket yetkilisi ...' nın Beraatına karar verildiğini, birleştirme talebimizin kabulü ile, dosyanın istanbul .... ticaret mahkemesi' nin 2024/ ... e. sayılı dosyasıyla birleştirilmesine,
davanın kabulü ile,; ... Bankası, ... Şubesi, ... no.lu, 03.06.2021 keşide tarihli ve 741.200,00-TL. bedelli çek, ... Bankası, ... Şubesi, ... no.lu, 08.06.2021 keşide tarihli ve 738.600,00-TL. bedelli çek, ... ... Şubesi, ... no.lu, 03.07.2021 keşide tarihli, 726.500,00-TL. Bedelli çek, ... ... Şubesi, ..., 05.07.2021 keşide tarihli, 682.150,00-TL. Bedelli çekleZiraat Bankası, ... /... Şubesi, 4269 no.lu, 16.05.2021 keşide tarihli ve 731.710,00-TL. bedelli çeken kaynaklı olarak, davacı müvekkilin davalılara borçlu olmadığının tespitine, asıl alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere davalılar aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile lehimize hükmedilecek olan avukatlık ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ... A.Ş. diğer davalı ... LPG Dağıtım Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tüm faktoring hizmetlerini; diğer davalı ... tarafından müvekkili şirket tarafından 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununa uygun olarak aralarındaki alacak ilişkisini tevsik eden faturalar karşılığında davacı tarafından keşide edilen çekler doğrultusunda gerçekleştirildiğini, faktoring borçlarının geri ödenmesini teminen tahsilinde faktoring borçlarına mahsup edilmek üzere temlik alınan söz konusu çekler, müvekkili şirkete, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu hükümleri usul ve esaslarına, ilgili yönetmeliğe ve tüm mevzuata uygun olarak devir ve teslim ettiğini, karşılıksız çek keşide etme suçundan şikayetin yapıldığı .... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında eski ve yeni tüm Şirket yetkililerine karşı şikayette bulunulmuş olup, şüphelilerden ..., 04.04.2022 tarihinde sisteme yüklenen bila tarihli savunma dilekçesinde özetle; (ileri tarihli düzenlenen) çeklerin keşide tarihinin 03.07.2021, 03.06.2021, 05.07.2021 ve 08.06.2021 olduğunu, şirketteki paylarını 24.05.2021 tarihinde Sanık ...'e devrettiğini, Sanık ...'in de 02.06.2021 tarihinde şirketteki paylarını diğer sanık ...'ya devrettiğini beyan ederek kendisinin çeklerin keşide edildiği tarihlerde şirkette sorumluluğunun olmadığını, bu tarihlerde yalnızca ... ... ve Pet. Ür. Nak. Oto. İnş. Gıda İth. İhr. San. Ltd. Şirketinin işbu tarihten itibaren (davacı) şirketin tek ortağı ve münferiden temsile yetkili tek yetkilisi ...'nın sorumluluğunun olduğunu ileri sürüldüğünü, diğer bir taraftan ise anılan bu davada müvekkili şirket ile, davalı ... arasında yapılan 14.01.2020 tarihli Faktoring Sözleşmesi kapsamında tahsilinde bedeli faktöring borcuna mahsup edilmek üzere çekler tevdi alınmadığı yönünde hiçbir itirazları olmadığını, Tahsilinde bedeli faktöring borcuna mahsup edilmek üzere müvekkili şirkete tevdi edilen ve faturalarla tevsik edilen ileri tarihli keşide edilmiş olan çekler davacı şirketin ortaklık payları devredilmeden evvel, ... ile yapılan faktöring sözleşmesi kapsamında 01.03.2021, 02.04.2021, 28.04.2021 ve 16.03.2021 tarihlerinde alındığını, işbu dilekçemiz ekinde müvekkili ... A.Ş.'ye hitaben davalı faktöring borçlusu ... Şti. tarafından verilen " Alacak Bildirim Formu (ABF) / Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu / Ön Ödeme Talimatı " belge suretlerini dilekçe ekinde sunduklarını, davacı Şirket, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 9/3. Maddesi uyarınca da önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ilerini de faktoring Şirketi olan müvekkili şirkete karşı ileri süremeyeceğini, bedeli faktoring borcuna mahsup edilmek üzere alınan ve faturalarla desteklenen çekler, davacı şirketin bunları ileri tarihli düzenlediğini açıkça göstermekte olduğunu, bu faturalar, faktoring işlemi öncesinde merkezi fatura kaydı sistemi'nde kontrol edilmiş ve muhatapları tarafından herhangi bir red veya itiraz kaydı olmadığı doğrulanarak, diğer davalı ...'a faktoring finansman hizmeti verildiğini, müvekkili Şirket, mevzuata uygun olarak alacağı devralırken işleme konu faturaları incelediğini, gerekli araştırmayı yapmış ve merkezi fatura sistemi kayıtlarını da kontrol ederek faktoring işlemini sonuçlandırdığını, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen tüm işlemler, yasal mevzuat ve düzenlemelere uygun şekilde tamamlanmış olup müvekkili şirket iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olup, taraflar arasındaki bu hukuki ilişkinin ve def'ilerin dışında olduğunu, işbu dava, müvekkili şirketin davacı aleyhine ikame ettiğini ve halen Saruhanlı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında derdest olan tasarrufun iptali davasının tahkikat aşamasının nihayete ermek üzere olduğu bir zamanda açılmış olup, Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde müesses dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmekte olduğunu, davacı Şirket, dava dilekçesinde kendi ikrarı ile Şirketin malvarlığının tüketildiğini ve ...'nın ancak 02.06.2021 tarihinde Şirket yetkilisi sıfatını iktisap ettiğini beyan etmiştir. Şirket yetkilisi konumuna gelen ...'nın tacir sıfatını haiz olması hasebiyle, Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2. maddesi mucibince basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi kanuni bir mükellefiyet olduğunu, bu itibarla, dava dilekçesinde ileri sürüldüğü üzere tecrübesizlik veya saflık gerekçesiyle davacı şirketin borçlu olmadığını iddiası, hukuken kabul edilemez mahiyette olduğunu, "Basiretli hareket etme" yükümlülüğü, tacirin ticari faaliyetlerini icra ederken göstermesi gereken ihtimam ve basireti ifade ettiğini, bu kriter, alelade bir şahıstan beklenen dikkat ve özenin fevkinde olup, ticari hayatın gerektirdiği ihtisas ve tecrübeye müstenit bir davranış biçimini öngörmekte olduğunu, işbu kanuni düzenleme, ticari hayatta güven ve istikrarın tesisini ve tacirler arasındaki münasebetlerde muayyen bir profesyonellik standardının muhafazasını hedeflemek olduğunu, 6361 sayılı finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri kanununun 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca öncelikle açılan davanın husumet yokluğu sebebiyle müvekkili şirket bakımından usulden reddine karar verilmesini; mahkememiz aksi kanaatte olması halinde ise, davacı şirketin dava ikamesindeki temel dayanağının son şirket yetkilisi ... 'nın imza itirazına istinaden teşekkül ettiğini, buna karşın dava konusu çeklerin ileri tarihli olarak tanzim edilmiş olmaları ve çeklerle ilgili def'ilerin faktoring şirketi sıfatını haiz müvekkili şirkete karşı dermeyan edilemeyeceği hususları nazara alınarak davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini, şirketin dava ikamesindeki temel dayanağının son şirket yetkilisi ...'nın imza itirazına istinaden teşekkül ettiğini, buna karşın dava konusu çeklerin ileri tarihli olarak tanzim edilmiş olmaları ve çeklerle ilgili def'ilerin faktoring şirketi sıfatını haiz müvekkili şirkete karşı dermeyan edilemeyeceği hususları nazara alınarak davanın esastan reddine karar verilmesini; her halükarda yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Lpg Dağ. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle:Müvekkili şirketin merkezi ... ilinde bulunduğunu, müvekkili yönünden yetkili mahkeme ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu öncelikle yetkiye itiraz ettiklerini, müvekkili şirket tarafından dava konusu ileri tarihli düzenlenen çekler faktoring işlemleri sonucunda faktoring borçlarının geri ödenmesini teminen tahsilinde faktoring şirketine verildiğini, davacı şirketin yetkileri faktoring işlemlerinden sonra da değiştiğini, dolayısıyla ileri tarihli düzenlenen çekler yönünden düzenlenme tarihi itibarıyla ...'nın davacı şirket yetkilisi olmasının ve dolayısıyla imzanın ...'ta ait olup olmadığının yahut ileri tarihli düzenlenen çeklerdeki imzaların davacı şirketin eski yetkililerinden birine ait olmasının davacı şirketin borcunun olmadığı iddiasını haklı göstermekte olduğunu, ileri tarihli düzenlenen çeklerle alakalı olarak sonradan çeklerin verildiği tarihten sonra davacı şirketin yetkilisi ... olduğunu, dolayısıyla çeklerde ...'nın imzasının bulunmadığı itirazı değerlendirilmeye alınmaması gerektiğini, eğer bu şekilde bir inceleme yapılacaksa şirketin eski yetkililerinin imza örneklerinin alınarak imza değerlendirilmesinin yapılmasını talep ettiklerini, davacı dava dilekçesinde : ' ...Davacı şirket 02.06.2010 tarihinde; dava dışı 3.kişiler olan ... tarafından kurulmuş, uzun yıllar akaryakıt işinde faaliyet göstermiş, sermeye artırımına gitmiş, ortakları değişmiş, piyasada güven sağlamış, en sonunda şirketin içi boşaltılarak ve ... isimli kişinin iyi niyetinden, saflığından, bilgisizliğinden ve tecrübesizliğinden yararlanılarak 02.06.2021 tarihinde şirket hisseleri ...' ya devredildiği ..' şeklinde beyanda bulunulduğunu, davacının ikrar mahiyetinde beyanlarından da görüleceği üzere bu borçların şirkete ait olduğu konusunda hiçbir çekince bulunmadığını, müvekkili şirket ile diğer davalı faktoring şirketi arasında tüm faktoring hizmetlerini; diğer davalı ... tarafından müvekkili şirket tarafından 6361 sayılı finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri kanununa uygun olarak aralarındaki alacak ilişkisini tevsik eden faturalar karşılığında davacı tarafından keşide edilen çekler doğrultusunda gerçekleştirildiğini, faktoring borçlarının geri ödenmesini teminen tahsilinde faktoring borçlarına mahsup edilmek üzere temlik alınan söz konusu çekler, müvekkile Şirkete, 6361 Sayılı finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri kanunu hükümleri usul ve esaslarına, ilgili yönetmeliğe ve tüm mevzuata uygun olarak devir ve teslim edildiğini, bununla birlikte davaya konu çekleri müvekkili bir önceki cirantasından söz konusu çekleri mal alım satımı karşılığında aldığını, keza davalı faktoring şirketinin de tevsik edilmemiş fatura karşılığında faktoring işlemi yapabilmesi mümkün olmadığını diğer davalıyla müvekkili şirket arasında görülmekte olan davalarımızdaki tüm iddia ve beyanlarımız saklı kalmak kaydıyla; davacı işbu çeklerin şirkete ait olunduğunu ve ileri tarihli verildiğini bile bile borç sorumluluğundan kurtulmaya çalışmakta olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle davanın reddini talep etmiş, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; davacı tarafından davalılar aleyhine açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) istemini konu almaktadır.
Davacı vekili davada; ....İcra Ceza Mahkemesi' nin ... E. Sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı' nın ... Soruşturma sayılı dosyası, ... Bankası, ... Şubesi, ... no.lu, 03.06.2021 keşide tarihli ve 741.200,00-TL. bedelli çek, ... Bankası, ... Şubesi, ... no.lu, 08.06.2021 keşide tarihli ve 738.600,00-TL. bedelli çek, ... ... Şubesi, ... no.lu, 03.07.2021 keşide tarihli, 726.500,00-TL. Bedelli çek, ... ... Şubesi, ..., 05.07.2021 keşide tarihli, 682.150,00-TL. Bedelli çek asılları, ... İcra Ceza Mahkemesi' nin ... E. Sayılı dosyası, şirket kayıtları, Vergi dairesi kayıtları, ticaret odası kayıtları, Bilirkişi incelemesi, tanık anlatımları vs. her türlü yasal delile dayanmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; tarafların ve dava konusunun aynı olduğu, ancak ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 6102 TTK nın 5/2 maddesi ve HSK 1 Dairesinin 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı ara kararı uyarınca Finans mahkemelerine gönderildiği yeni esasın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyaya kaydedildiği anlaşılmıştır.
HMK 166/1 maddesindeki düzenleme ile; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar." denilmiştir. HMK 166/4 maddesine göre; "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Bu haliyle aynı olaydan kaynaklanan davaların taraflarının aynı olduğu, aynı nedene ve konuya dayalı olduğu, birbirine benzer sebepten doğduğu sabittir. Bu yüzden Mahkememizin işbu dava dosyası ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, dava konularının ve nedenlerinin aynı olduğu, taraflarının aynı olduğu, ayrıca delillerin birlikte toplanması ve değerlendirilmesinin usul ekonomisi gereği olduğu anlaşıldığından Mahkememiz dosyasının HMK 166/1 maddesi gereğince ilk açılan dava olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine, ancak ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 6102 TTK nın 5/2 maddesi ve HSK 1 Dairesinin 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı ara kararı uyarınca Finans mahkemelerine gönderildiği yeni esasın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyaya kaydedildiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Mahkememizin işbu dava dosyasının HMK 166.madde uyarınca doğrudan doğruya hukuki ve fiili bağlantı bulunan ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, Ancak ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 6102 TTK nın 5/2 maddesi ve HSK 1 Dairesinin 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı ara kararı uyarınca Finans mahkemelerine gönderildiği yeni esasın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyaya kaydedildiği anlaşılmakla
2-Dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,
3-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
4-HMK 331. Maddesi uyarınca, harç, masraf ücreti vekalet tayin ve takdirine asıl davada nihai kararla birlikte karar verilmesine,
Dair, Davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı HMK'nun 168/(1) maddesi uyarınca nihai kararla birlikte, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle karar verildi. 25/10/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza