T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/545 Esas
KARAR NO :2025/172
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:19/09/2024
KARAR TARİHİ:26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (VKN: ...) olan 20.09.2024 vadeli, 1.100.000,00-TL tutarlı, ... seri numaralı çek aslı lehtar olan Müvekkil tarafından kaybedilmiş olup yapılan tüm aramalara rağmen çek aslı tespit edilemediğini, Müvekkil tarafından teminat çeki niteliğini haiz olmak üzere teslim alınan çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla bu davanın açıldığını, Türk Ticaret Kanunu’nun 645. maddesinde; “Kıymetli evrak öyle senetlerdir ki, bunların içerdikleri hak, senetten ayrı olarak ileri sürülemediği gibi başkalarına da devredilemez." hükmüne; 646. maddesinin 1. fıkrasında ise; “Kıymetli evrakın borçlusu, ancak senedin teslimi karşılığında ödeme ile yükümlüdür.” hükmüne yer verildiğini, buna göre, kıymetli evrakta hak ve senet birbirine bağlı olduğundan, hakkın talep edilebilmesi için senedin yani çekin ibraz edilmesi gerektiğini, Kıymetli evraka hâkim bu ilke nedeniyle, çek borçlusu tarafından borç çek alacaklısına ödenmiş de olsa, senedin kaybolması yüzünden senedi elinde bulunduran üçüncü kişiler çek bedelinin tahsili yoluna (sahte imza ile ciro vb. usul ile) gidebileceğini, çeki elinde bulundurma ihtimali bulunan kötüniyetli üçüncü kişilerin çek bedeli tahsilinin ancak Mahkeme tarafından verilecek bir ödeme yasağı kararı ile engellenebileceğini belirterek, Keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan 20.09.2024 vadeli, 1.100.000,00-TL tutarlı, ... seri numaralı çek aslının kayıp olması nedeniyle öncelikle ve ivedilikle mümkünse teminatsız, aksi halde uygun görülen teminat karşılığında ödeme yasağı konulması ve neticede çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, Türk Ticaret Kanununun 757 ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın (çekin) zayii nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce zayi edildiği bildirilen çek yönünden nitelikleri belirtilerek Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde birer hafta ara ile üç defa ilan yaptırılmıştır.
Dava konusu olan ve zayi olduğu iddia edilen çeke ilişkin bankaya ibraz bilgilerinin sorulduğu müzekkereye verilen 23/09/2024 tarihli yazı cevabında çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Davacı taraf dava dilekçesinde, rızası hilafında çeklerin kaybolduğunu iddia etmiş, Bankaya ibraza dair yazılan müzekkere cevabında yazı cevabı tarihi itibariyle ibrazına dair kaydın bulunmadığının bildirildiği görülmüş buna göre dosya kapsamındaki bilgi ve delillerden davacının iptali talep edilen çeklerin hamili olduğunu yaklaşık olarak ispat ettiğinin kabulü gerekmiştir.
Ayrıca dava konusu çek için üç kez ilan yapılmış olup ilanlarda belirtilen süre içinde mahkemeye müracaat eden de olmamıştır. Buna göre davanın kabulü ile ilgili çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
... Bankası AŞ .../ ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... olan, ... seri numaralı, 20/09/2024 tarihli, 1.100.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeni ile İPTALİNE,
2- İyiniyetli 3. şahısların hak ve menfaatlerinin saklı tutulmasına,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın karar davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Yapılan yargılama giderlerinin davanın niteliği gereği davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır