T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/582 Esas
KARAR NO :2025/848
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:04/10/2024
KARAR TARİHİ:09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş.’nin Türkiye genelinde yaygın bayilik ağı bulunan köklü bir akaryakıt dağıtım şirketi olduğunu, müvekkili ile davalı ... ... San. ve Tic. A.Ş. arasında 31.10.2023 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve eki protokollerin akdedildiğini, davalının ... adresinde bulunan istasyonda faaliyet gösterdiğini, ancak 07.02.2024 tarihinde bayilik lisansının sona ermesi nedeniyle sözleşmenin de sona erdiğini, lisansın kaybedilmesinin sözleşmenin feshi için haklı neden teşkil ettiğini, bu nedenle davalıya ariyet olarak verilen jeneratör ve 5 adet dalgıç pompanın iadesinin talep edildiğini, buna rağmen davalının ariyetlerin sökümüne izin vermediğini ve iade yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalının talebi üzerine iade edilmeyen ariyetlere ilişkin fatura düzenlenerek gönderildiğini ancak bu bedelin de ödenmediğini, söz konusu ariyetlerin 13.05.2015 tarihli teslim tesellüm listesinde yer aldığını ve Bayilik Sözleşmesi uyarınca bu belgelerin kesin delil niteliğinde olduğunu, sözleşmenin ilgili maddeleri gereğince ariyetlerin aynen iade edilmemesi halinde rayiç bedellerinin KDV’si ile birlikte davalıdan talep edilebileceğini, ayrıca fesih nedeniyle davalının tüm borçlarının muaccel hale geldiğini, .... Noterliği’nin 01.08.2024 tarihli ihtarnamesi ile müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının 333.838,37 TL cari hesap borcu bulunduğunun bildirildiğini, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve protokollerin serbest irade ile imzalandığını ve basiretli tacir ilkesi gereğince davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranamayacağını, Bayilik Sözleşmesi’ndeki delil sözleşmesi gereğince müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarının esas alınması gerektiğini, davalının sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 TL cari hesap alacağının temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun uyarınca uygulanacak faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiğini, talep etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava; davacı şirket ile davalı bayi arasında 31.10.2023 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ile eki niteliğindeki Protokol ve sair ekler akdedildiği, davalının Petrol Piyasası Bayilik Lisansıyla faaliyette bulunduğu, 07.02.2024 tarihinde lisans faaliyeti sona erdirildiği ve taraflar arasındaki Bayilik Sözleşmesi de sona erdiği, sözleşmenin sona ermesi sonucu davacının davalıdan cari hesap borcu bulunduğu iddiasıyla açtığı alacak davasıdır.
Taraflar arasında 31/10/2023 tarihinde bayilik sözleşmesi akdedildiği , dava konusunun, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında sözleşmenin sona ermesiyle birlikte davalı şirketin kendisine teslim edilen ariyet ekipmanlarını teslim etmediği iddiasıyla oluşan cari hesap alacağının davalıdan tahsili talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin 20/10/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle ; dava dilekçesinde 5.000-TL olarak talep edilen alacağı , bilirkişi raporu doğrultusunda 328.838,37- TL arttırarak davasını 333.838,37-TL ye çıkardıklarını belirterek arttırılan değer üzerinden eksik harcın ikmal edildiği görülmüştür.
Mali Müşavir, Akaryakıt Alanında Uzman Bilirkişi ve Nitelikli Hesaplama Uzmanından oluşan Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 15.08.2025 tarihli raporda; Dava konusunun, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında sözleşmenin sona ermesiyle birlikte davalı şirketin kendisine teslim edilen ariyet ekipmanlarını teslim etmediği iddiasıyla oluşan cari hesap alacağının şimdilik 5.000,00 TL’sinin davalıdan tahsili talebinden ibaret olduğu, Davacının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64/3 maddesi ve Vergi Usul Kanunu'nun 182. maddesi uyarınca tutulması zorunlu olan defterlerinin, 2023 yılı itibarıyla E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu, bu uygulamada, yalnızca Envanter Defteri'nin noter onayına tabi olduğu ve davacının 2023, 2024 yılları envanter defteri açılış onayının yasal süreler içinde yapıldığı, ayrıca davacı 2023, 2024 yılında E-Defter kullanıcısı olarak tuttuğu elektronik defterlerin beratlarını yasal süreler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine başarıyla yüklenmiş ve onaylandığı, 2023, 2024 yıllarına ait beratların zamanında ve eksiksiz olarak tamamlandığı görülmekle sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerine göre, davalı 120. Alıcılar hesap kodu altında davalı ile olan cari ilişkilerini takip etmekte olup, Davacının ticari defterleri incelendiğinde, taraflar arasında 2023 Ocak ayından süregelen bir ticari ilişki olduğu ve tüm fatura ile ödeme kayıtları 120. Hesap kodu altında kaydedilmiştir. Dava konusu olan ariyet bedeline ilişkin düzenlenen 29.02.2024 tarihli ... numaralı 407.616,00 TL bedelli faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu faturadan kaynaklı davacı yanın dava tarihi (04.10.2024) itibariyle davalı yandan 333.838,37 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu tespit edildiği, Davalı şirket adresinin Kocaeli ilinde olduğu dosya kapsamı belgelerden anlaşılmış olup, İstanbul il dışı olduğundan ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, Davacı tarafından davalı adına düzenlenen cari hesaba konu faturanın E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlendiği, dosya kapsamındaki incelemeye göre, söz konusu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu faturaların taraflar arasında bulunan Bayilik Sözleşmesi kapsamında iadesi yapılmayan ariyet bedelleri muhteviyatında düzenlendiği, faturaya konu “Jeneratör ve 5 adet Dalgıç Pompa” ürününün davalıya ariyet olarak teslimine dair 13.05.2015 tarihli davalı şirketin kaşe ve imzasını içeren teslim tesellüm listesi sunulduğu, ayrıca bu ürünlerin davalı tarafça iade edilmediğine dair yine davalının imzasını içeren 19.02.2024 tarihli tutanağın dosyaya sunulduğu, dava tarihinden önce faturaya karşılık davalı tarafın somut bir itirazının görülmediği, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde düzenlenen faturanın davalının bilgisi ve kabulü dahilinde olduğu kanaatine varıldığı, Neticeten; Rapor içeriğinde mali açıdan yapılan açıklamalar doğrultusunda, taraflar arasındaki Bayilik Sözleşmesi kapsamında, davacı tarafından davalı şirkete 13.05.2015 tarihinde teslim edilen ariyetlerden Jeneratör ve 5 adet Dalgıç Pompa emtialarının iade edilmemesi sonucunda düzenlenen 29.02.2024 tarihli ... numaralı 407.616,00 TL bedelli faturadan kaynaklı davacı yanın dava tarihi (04.10.2024) itibariyle davalı yandan 333.838,37 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları , toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda ; davalıya dava konusu ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanak kayıtlarını bilirkişi incelemesine esas olmak üzere nerede bulunduğuna dair beyanda bulunmak ve açıklamak üzere HMK. 220-222, TTK 18/1, 64 maddeleri uyarınca 2 haftalık kesin süre verildiği, aksi halde dosyanın mevcut delil durumuyla değerlendirileceğinin ve defter ibrazından kaçınmış sayılacağının usulüne uygun tebligatla ihtar edildiği buna rağmen davalı tarafa verilen ihtaratlı kesin süre içerisinde herhangi bir beyanda bulunulmadığı , davacının defterlerinde yapılan mali incelemelerde , davacının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64/3 maddesi ve Vergi Usul Kanunu'nun 182. maddesi uyarınca tutulması zorunlu olan defterlerinin, 2023 yılı itibarıyla E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu, bu uygulamada, yalnızca Envanter Defteri'nin noter onayına tabi olduğu ve davacının 2023, 2024 yılları envanter defteri açılış onayının yasal süreler içinde yapıldığı, ayrıca davacı 2023, 2024 yılında E-Defter kullanıcısı olarak tuttuğu elektronik defterlerin beratlarını yasal süreler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine başarıyla yüklenmiş ve onaylandığı, 2023, 2024 yıllarına ait beratların zamanında ve eksiksiz olarak tamamlandığı bu haliyle sahibi lehine delil olma vasfını taşıdığının anlaşıldığı , davacının ticari defterleri incelendiğinde, taraflar arasında 2023 Ocak ayından süregelen bir ticari ilişki olduğu ve tüm fatura ile ödeme kayıtları 120. Hesap kodu altında kaydedildiği , konusu olan ariyet bedeline ilişkin düzenlenen 29.02.2024 tarihli ... numaralı 407.616,00 TL bedelli faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu faturadan kaynaklı davacı yanın dava tarihi (04.10.2024) itibariyle davalı yandan 333.838,37 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu tespit edildiği, davacı tarafından davalı adına düzenlenen cari hesaba konu faturanın E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlendiği, dosya kapsamındaki incelemeye göre, söz konusu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu faturaların taraflar arasında bulunan Bayilik Sözleşmesi kapsamında iadesi yapılmayan ariyet bedelleri muhteviyatında düzenlendiği, faturaya konu “Jeneratör ve 5 adet Dalgıç Pompa” ürününün davalıya ariyet olarak teslimine dair 13.05.2015 tarihli davalı şirketin kaşe ve imzasını içeren teslim tesellüm listesi sunulduğu, ayrıca bu ürünlerin davalı tarafça iade edilmediğine dair yine davalının imzasını içeren 19.02.2024 tarihli tutanağın dosyaya sunulduğu, dava tarihinden önce faturaya karşılık davalı tarafın somut bir itirazının görülmediği, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde düzenlenen faturanın davalının bilgisi ve kabulü dahilinde olduğu kanaatine varıldığı dosya kapsamına uygun hükme dayanak raporla tespit edilmiş olmakla ; 29.02.2024 tarihli ... numaralı 407.616,00 TL bedelli faturadan kaynaklı davacı yanın dava tarihi (04.10.2024) itibariyle davalı yandan 333.838,37 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu anlaşılmış olmakla ispat kuralları çerçevesinde aksini gösterir bir delil dosya kapsamına sunulmadığından, davacı vekilinin ıslah dilekçesi doğrultusunda; davanın kabulüne, 333.838,37-TL alacağın; 5.000,00-TL'lik kısmına 04.10.2024 dava tarihinden, 328.838,37-TL'lik kısmına ıslah tarihinden (20/10/2025) itibaren itibaren işleyecek ticari avans faizi uygulanarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
Mahkememizce 09/12/2025 tarihli kısa kararında 1 nolu bendinde; "333.838,37-TL alacağın; 5.000,00-TL'lik kısmına 09.08.2024 dava tarihinden, 328.838,37-TL'lik kısmına ıslah tarihinden (01/07/2025) itibaren......" ibaresi geçmiş ise de dava tarihinin 04/10/2024 olduğu , ıslah tarihinin ise 20/10/2025 tarihi olduğu bu hususta sehven maddi hata yapıldığı hüküm taraflara tebliğ edilmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 304.maddesine dayalı olarak (Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir) işbu maddi hatanın Mahkememizce resen tashihi ile hükümdeki "333.838,37-TL alacağın; 5.000,00-TL'lik kısmına 09.08.2024 dava tarihinden, 328.838,37-TL'lik kısmına ıslah tarihinden (01/07/2025) itibaren......" kısmının " 333.838,37-TL alacağın; 5.000,00-TL'lik kısmına 04.10.2024 dava tarihinden, 328.838,37-TL'lik kısmına ıslah tarihinden (20/10/2025) itibaren......" olarak düzeltilmesine/tashihine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜNE,
1-)333.838,37-TL alacağın; 5.000,00-TL'lik kısmına 04.10.2024 dava tarihinden, 328.838,37-TL'lik kısmına ıslah tarihinden (20/10/2025) itibaren itibaren işleyecek ticari avans faizi uygulanarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 22.804,49-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 427,60-TL harcın ve 5.616,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 16.760,89-TL harcın ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerektiğinden 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacının yaptığı 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 5.616,00-TL ıslah harcı, 60,80-TL vekalet harcı, 22.305,00-TL bilirkişi ücreti ile davetiye masrafı olmak üzere toplam 28.837,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 53.414,14-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
09/12/2025
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)