T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/59 Esas
KARAR NO :2025/26
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:25/01/2024
KARAR TARİHİ:15/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... no.lu Kasko sigorta Poliçesi ile sigorta edilen ... Plakalı araç 26.02.2022 tarihinde davalı şirkete İhtiyari mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın sebebiyet verdiği kaza neticesinde ağır şekilde hasarlandığını, meydana gelen kaza nedeniyle tutulan Maddi Hasarlı Trafik Kazası tespit tutanağına göre ... plakalı aracın olayda 8/8 kusurlu bulunduğunu, söz konusu kazada sigortalı... plakalı araç pert olduğundan müvekkili şirket sigortalısına 23.03.2022 tarihinde aracın rayiç değeri 315.000,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, davalı şirkete rücu edilen tazminattan sovtaj bedeli olan 211.050 TL ve davalı ... plakalı aracın Trafik Sigorta şirketi ... A.Ş. den tahsil edilen 50.000 TL mahsup edildiğini, müvekkilin yaptığı ödeme hakkında halefiyete dayanarak ....İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine takip yapıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, arabuluculuk sürecinde de anlaşma olmaması sonucu huzurdaki davanın açıldığını belirterek, haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalıya % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin olarak görev itirazları olduğunu, Mahkemenin yetkili olmadığını, ayrıca yetkiye itirazları olduğunu İstanbul Anadolu Adliyeleri yetkili olduğunu, ayrıca delillerin tebliğ edilmediğini, esasa ilişkin olarak müvekkil şirket'in tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. şöyle ki dava konusu kazaya vekusura ilişkin müvekkil şirket sigortalısının hiçbir beyanı bulunmamakta olup davalının da aralarında bulunduğu sigorta şirketleri tarafından imzalanan ekteki protokol uyarınca tek taraflı beyanlara dayanılarak rücuen talepte bulunulmayacağını, müvekkil şirketin tazminat ödememe yükümlülüğü olmamasına karşın bir an için olduğu düşünülse dahi müvekkil şirketin olaydan dolayı sorumlu olabilmesi için hasarın sigortalısının kusurundan kaynaklanmış olması şart olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafça talep olunan miktar fahiş olup davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesine yol açacak nitelikte olduğunu, karşı taraf müvekkil şirkete icra takibi başlatırken ve işbu davayı ikame ederken kötü niyetli olduğundan aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilmesi gerektiğini, yargılama sonucuna göre müvekkil şirket tarafından tazminat ödeme borcu doğması durumunda sigortalı araç maliki/işletenine rücu edilebileceği nazara alındığında işbu davanın dava dışı ... turizm inşaat mimarlık otomotiv ve eğitim hizmetleri ticaret ltd. şti.'ne ihbarını talep ettiklerini beyanla davanın öncelikle usulden sonra da esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi, sigortalısına ödediği hasar bedelini rücuen müvekkil şirkete ait aracın Trafik Sigorta şirketinden talep ettiğini, Rücu şartları sınırlı sayıda sayılmış olup, ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerinden olduğunu, dava konusu kazada sınırlı sayıda sayılan rücu şartlarından hiç birisisinin mevcut olmadığını, ayrıca müvekkil şirketin araçta işleten sıfatı olmaması sebebiyle müvekkil şirketin hiç bir sorumluluğu bulunmadığını, Şöyle ki; Müvekkil şirket, araç kiralama firması olarak faaliyet göstermekte olup uzun dönem araç kiralama sözleşmeleri yaparak kiralamış olduğu araçlar üzerindeki fiili hakimiyetini kaybettiğinden müvekkil şirket aracın işleteni olmaktan çıktığını, bu nedenle söz konusu araçla ilgili müvekkil şirkete sorumluluk atfedilmesinin mümkün olmadığını, sözleşmelerin uzun dönem olarak yapılması sebebiyle müvekkil şirket 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. Maddesi gereğince ... plakalı aracın işleteni olmaktan çıktığını, Müvekkili şirket ile ... 08.10.2021 tarihinde önce ... plakalı araca ilişkin Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi imzalamış araç kiracı tarafından 23.02.2022 tarihine kullanılmış, sonra bu araç kazaya karışan ... plakalı araç ile 23.02.2022 tarihinde takas edildiğini, Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmelerinin imzalanması ve araçların kiracılara teslimi ile aracın işleteni olmaktan çıktığını, bu nedenle ... plakalı araçla ilgili müvekkil şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, Yargıtay Kararlarının da bu yönde olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davaya cevap ve itirazlarının kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, 26/02/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası neticesinde davacıya sigortalı aracın hasarlanması nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin kazada davalıya sigortalı aracın kusurlu olduğundan bahisle davalıdan rücuen tahsili için .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Şirketi, borçluların ... Anonim Şirketi, ... Ticaret Limited Şirketi ve ... olduğu, takibin 63.913,00-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının 26/02/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile hasar tazminatı talebinden kaynaklanan borç olduğu, 25/05/2023 tarihli ödeme emrinin davalı/ borçlu ... AŞ'ye 16/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... AŞ'nin 19/06/2023 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği, görülmüştür.
Bilirkişi heyeti 02/12/2024 tarihli raporunda özetle; Kaza mahallini terk ettiği için kimliği tespit edilemeyen sürücünün idaresindeki ... plakalı otomobil için KTK 84/d ve KTY 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği;
kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; Sürücü ...’nın idaresindeki... plakalı otomobili ile normal seyrederken ... plakalı otomobilin arkadan çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı; Davacı ... Şirketi’nin ... numaralı Bileşik Kasko - Genişletilmiş Kasko Poliçesiyle... plakalı otomobilin 13.03.2021 – 13.03.2022 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 26.02.2022 tarihini kapsayacak şekilde rayiç değeri ile sigortateminatı altına alındığı; Kasko Sigortası Genel Şartların A.1 maddesi gereğince... plakalı araçtaki hasarların kasko sigortası teminatı altında olduğu; Tazminata konu... plakalı, ... marka tipi, 1368 cm silindir hacminde, 73
kw gücünde, benzin yakıtlı, 2020 model, 26.02.2022 tarihinde kazaya karışmış hususi otomobilin teknik ve ticari yönden pert durumunda olduğu,
a) Kaza tarihinde hasarsız rayiç değerinin 315.000 TL olduğu ve davacı ... Sigorta Şirketi tarafından 23.03.2022 tarihinde sigortalısına 315.000 TL ödendiği;
b) Kaza tarihinde hasarlı sovtaj değerinin 211.050 TL olduğu;
c) Pert hasar tutarının 315.000 – 211.050 = 103.950 TL olduğu; Davalı ... A.Ş.’nin ...-0 numaralı KZMSS poliçesi ile ... otomobilin 03.06.2021 - 03.06.222 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 26.02.2022 tarihini kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve kaza tarihinde maddi teminat limitinin araç başına 50.000 TL olduğu; KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu; Davalı ... A.Ş. tarafından KZMSS teminat miktarının tamamı 50.000 TL’nin ödenmesinden sonra bakiye hasar tutarının 103.950 – 50.000 = 53.950 TL kaldığı; Davalı ... A.Ş.’nin K-...-0-0 numaralı Genişletilmiş Kasko ... Sigorta Poliçesiyle ... otomobilin 26.11.2021 – 26.12.222 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 26.02.2022 tarihini kapsayacak şekilde rayiç değeri ile sigorta teminatı altına alındığı; Kasko poliçesinde sınırsız İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) teminatı bulunduğu; İMSS Genel Şartlarının 1. maddesi gereğince, mağdur tarafların hakkettikleri tazminatların sigortalı sürücünün kusur oranına denk tutarının KZMSS teminat limitini aşan kısmının İMSS teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu; .... İcra Dairesinin 2023/... numaralı dosyası ile davacı ... Sigorta Şirketi tarafından 53.950 TL bakiye hasar tutarının işlenmiş reeskont faizi ile tahsili için 25.05.2023 tarihinde icra takibi yapıldığı ancak davalı ... A.Ş. Kasko/İMSS teminatı yönünden TTK 1427 gereğince temerrüde düşürülmediği için icra takibi öncesine ait işlenmiş faiz talep edilemeyeceği ve reeskont faiz talep edildiğinde yasal faiz uygulandığı dikkate alındığında bakiye hasar tutarının takip tarihi 25.05.2023 itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği; Davalı ... A.Ş.’nin ... plakalı otomobilin Kasko/İMSS teminatından... plakalı otomobilin bakiye 53.950 TL hasar tutarının takip tarihi 25.05.2023 itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği hususları tespit ve rapor edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;2004 sayılı İİK madde 67 uyarınca; "takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde Mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir".
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası sureti incelendiğinde; alacaklının ... Şirketi, borçluların ... Anonim Şirketi, ... Ticaret Limited Şirketi ve ... olduğu, takibin 63.913,00 -TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının 26/02/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile hasar tazminatı talebinden kaynaklanan borç olduğu, 25/05/2023 tarihli ödeme emrinin davalı borçlu ... AŞ'ye 16/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... AŞ'nin 19/06/2023 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına dair bir kararın alacaklı/vekiline tebliğine dair takip dosyası kapsamında mazbataya ve sair bilgi belgeye rastlanmamakla birlikte, eldeki itirazın iptali davasının 05/12/2023 tarihinde açıldığı, alacaklı/vekiline itiraz üzerine takibin durdurulması kararının tebliğine dair mazbata, sair bilgi belge de bulunmadığından İİK madde 67'de öngörülen bir yıllık sürenin işlemeye başlamadığı gibi takip tarihi ile dava tarihi arasında da 1 yıldan az süre bulunduğu görülmekle eldeki itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, 26/02/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında davacıya sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davalıya sigortalı olan ve kaza yerini terk eden ve kimliği belirlenemeyen araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş, kaza nedeniyle davacı tarafça sigortalı araç için 23/03/2022 tarihinde sigortalısına 315.000,00-TL ödendiği, .... Noterliğinin 18.03.2022 tarihli, ... yevmiye sayılı noter satış sözleşmesi ile hasarlı otomobil 211.050 TL sovtaj bedeli ile satıldığı ve hasarlı parça listesi ve fotoğraflar incelendiğinde bedelin uygun olduğunun değerlendirildiği, sovtaj bedelinin mahsubu neticesinde davacının -talep edebileceği pert hasar tutarının ise 103.950,00-TL olduğu hesaplanmıştır. Davalı tarafça kazaya karışan ve %100 kusurlu olduğu belirlenen aracın hem ZMMS hem de İMMS poliçesi ile davalı tarafça sigortalandığı ve ZMMS limiti kapsamında 50.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığı belirlendiğinden davacının davalıdan talep edebileceği bakiye hasar bedelinin 53.950,00-TL olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından ... A.Ş.'nin KZMSS teminatından 50.000 TL tahsil edildiği beyan edildiğinden dekont sunulmamış olsa da davalı lehine olan beyan doğru kabul edildiğinde ... A.Ş.'nin KZMSS teminat limitinin tüketildiği ve davacının İMMS poliçesi kapsamında talepte bulunabileceği, bu durumda Bakiye hasar tutarının 103.950'den ZMMS poliçesi teminat limite kapsamında ödendiği beyan edilen 50.000-TL'nin mahsubu neticesinde 53.950 TL olduğu anlaşılmış, davalının K-...-0-0 numaralı Genişletilmiş Kasko ...Sigorta Poliçesiyle ... otomobil 26.11.2021 26.12.222 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 26.02.2022 tarihini kapsayacak şekilde rayiç değeri ile sigorta teminatı altına alındığı ve poliçede sınırsız İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) teminatı bulunduğu belirlendiğinden davalının İMSS teminatından bakiye hasar tutarı 53.950 TL'den sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Davacının takiple talep edilen işlemiş faiz talebi yönünden yapılan incelemede; davalının hem ZMMS hem İMMS poliçesi ile sigortalaması halinde İMMS için ayrı talepte bulunması gerektiği ancak, yapılan incelemede dava dilekçesi ek 6 da davacının davalıya rücu yazısı bulunduğu görülmüş, bu yazıda davalı nezdinde hangi poliçeye dayanıldığı belirtilmeden ödenen 103.950,00-TL'nin en kısa sürede ödenmesinin talep edildiği görülmüş ve önce ZMMS teminat limitinin tüketilmesi gerektiği, ZMMS limiti tüketildiğinden İMMS poliçesi kapsamında talepte bulunulabileceğinden, ilk başvuru yapıldığında İMMS poliçesi kapsamında talepte bulunulamayacağı ve ZMMS limiti kapsamında 50.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığı göz önünde bulundurulduğunda davacının İMMS poliçesi kapsamında takip yapılmadan evvel temerrütünün oluşmadığı değerlendirilmiş, bu nedenle netice olarak davacının takip tarihi itibariyle davalıdan talep edebileceği bakiye rücu alacağının 53.950,00-TL olduğu ve işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, ayrıca dava dilekçesi ekindeki ruhsat belgesinden anlaşıldığı üzere davacıya sigortalı aracın kullanım şeklinin hususi olması nedeniyle işleyecek faiz türünün yasal faiz olduğu anlaşıldığından davalının takibe itirazının 53.950,00-TL üzerinden iptaline ve takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca trafik kazasından kaynaklanan rücu alacağında, alacağın temeli haksız fiil niteliğinde trafik kazasından kaynaklandığından, alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden likit olduğundan söz edilemeyecektir ve bu nedenle davacının icra inkar tazminatı talebi yerinde görülmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüne,
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının 53.950,00-TL alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 53.950,00-TL asıl alacağa yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına,
Fazlaya dair talebin reddine,
2-Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 3.685,32-TL harçtan peşin alınan 771,91-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.913,41-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre 2.701,17-TL tutarındaki kısmının davalıdan, bakiye 498,83-TL tutarındaki kısmının ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 349,00-TL tebligat/ posta gideri, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.349,00-TL'nin haklılık durumuna göre 8.735,76-TL tutarındaki kısmı ile 427,60-TL başvurma harcı, 771,91-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 9.996,07-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.963,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/01/2025
Katip ...
Hakim ...
e-imzalıdır ¸e-imzalıdır