T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/639 Esas
KARAR NO:2026/497
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/10/2024
KARAR TARİHİ:08/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında 01.10.2020 tarihinde imzalanan Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi kapsamında davalının ürün alım, satış ve bulundurma yükümlülüklerini üstlendiğini, ancak davalının sözleşmeye aykırı şekilde ticari faaliyetini bıraktığını ve alkollü içki satış ruhsatının geçersiz kılındığını, bu aykırılıklar üzerine davalıya noter kanalıyla ihtarname keşide edildiğini, buna rağmen davalının ödenen katkı bedelini iade etmediğini ve sözleşmenin 14. maddesi gereği ödenmesi gereken cezai şartı yerine getirmediğini, davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının haksız şekilde itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinin de anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek, .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasında akdedilen 01/10/2020 tarihli kapalı satış noktası sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı davrandığı iddiası ile sözleşme kapsamında ödenen katkı bedelinin iadesi, cezai şart alacağı ve ihtar masraflarından kaynaklanan alacağa ilişkin ... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
.... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... ... Şirketi, borçlunun ... olduğu, takibin 12.500,00-TL katkı bedeli, 12.500,00-TL cezai şart, 1.138,13-TL ihtar masrafı ve 7.274,13-TL işlemiş faizleri ile birlikte toplam 33.412,26-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının taraflar arasında akdedilen 01/10/2020 tarihli kapalı satış noktası sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı davrandığı iddiası ile sözleşme kapsamında ödenen katkı bedelinin iadesi, cezai şart alacağı ve ihtar masraflarından kaynaklanan alacağa ilişkin olduğu, 08/02/2024 tarihli ödeme emrinin 11/05/2024 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 15/05/2024 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği görülmüştür.
Bilirkişi heyeti 20/01/2026 tarihli raporunda özetle; Tüm dosya kapsamı incelendiğinde takdir, Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere
“davalının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı” hususunda: Davalının sözleşmeyi
ihlal ettiğini gösteren bir delile rastlanmadığı, “davalının sözleşmeye aykırı davranışının bulunması halinde davacının davalıdan talep
edebileceği katkı bedeli iadesi, cezai şart ve ihtar masrafları alacağı bulunup bulunmadığı,
varsa miktarı” hususunda:
Borçlar mevzuatına yönelik değerlendirmeler:
Davacı ile davalı arasında adi yazılı şekilde “Satış Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; sözleşmedeki irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin bayilik
sözleşmesi olduğu ve buna göre davalının da bayi sıfatını haiz olduğu;
Davacı tarafından 08.02.2024 tarihinde davalı aleyhine T.C. .... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığı ve 12.500TL katkı bedeli + 12.500TL. cezai şart + 1.138,13TL. ihtarname masrafı +
7.274,13TL. işlemiş faiz olmak üzere toplamda 33.412,26TL'nin ödenmesinin talep
edildiği; borcun sebebinin ise “sözleşme gereğince katkı bedeli, cezai şart,
ihtarname ve delil tespiti masrafı” olarak belirtildiği,
Katkı bedeli yönünden: Sözleşmenin 11.A maddesinde davacının bir kereye mahsus
olmak üzere davalıya 25.11.2020 tarihinde 12.5000TL. ödeyeceğinin kararlaştırıldığı;
eğer Sayın Mahkemece davacının haklı nedene dayanarak sözleşmeyi feshettiği kabul
edilir ise bu halde davacının sözleşmenin 14. maddesinde TBK m. 179/I (“Bir
sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza
kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın
ifasını isteyebilir.”) hükmünce belirlenen ceza koşulunu (cezai şartı) talep edebileceği
kanaatine varıldığı; takdirin TMK m. 4 ve HMK hükümleri gereğince münhasıran
Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, Ceza koşulu (cezai şart) yönünden: Sözleşmenin 14. maddesinin 2. paragrafı
“...Sözleşme'nin feshine sebebiyet vermesi halinde ... ayrıca şirket'e 12.500,00 TL
cezai şart ile birlikte şirket ve/veya bayi veya distribütör'ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin derhal nakden
ve defaten ödemeyi, …taahhüt eder. işletici, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde
talep edemez.” şeklinde olduğu; eğer Sayın Mahkemece davacının haklı nedene
dayanarak sözleşmeyi feshettiği kabul edilir ise bu halde davacının sözleşmenin 14. maddesinde TBK m. 179/I (“Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi
durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya
borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.”) hükmünce belirlenen ceza koşulunu (cezai
şartı) talep edebileceği kanaatine varıldığı; takdirin TMK m. 4 ve HMK hükümleri
gereğince münhasıran Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, Mali inceleme neticesinde: Sözleşmenin 11.A maddesinde davacının bir kereye mahsus olmak üzere davalıya
25.11.2020 tarihinde 12.500 TL ödeyeceğinin kararlaştırıldığı; “sözleşmede
kararlaştırılan 12.5000TL.lik katkı bedelinin davalıya ödenip ödenmediği” hususunda:
Davacı tarafından bu bedelin davalıya ödendiği,
Katkı payına, takip tarihi itibari ile 7.135,45-TL işlemiş avans faiz hesaplandığı, sözleşmede kararlaştırılmış 12.500TL'lik ceza koşulu (cezai şart) yönünden işlemiş
faizin 151,03-TL olarak hesaplandığı,
Davacı tarafından ... 1. Noterliği’nden 18.12.2023 tarihinde davalıya gönderilen
... yevmiye numaralı ihtarname için 1.138,13-TL noter masrafının ödendiği,
davalının işletmesi ile ilgili dosyada hiçbir
veri olmadığından ödenecek cezai şartın davalının mahvına sebep olup olmayacağı
hakkında inceleme yapılamadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti 05/06/2026 tarihli ek raporunda özetle; “davalının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı” hususunda: Davalının sözleşmeyi
ihlal ettiğini gösteren bir delile rastlanmadığı, görüşte değişiklik olmadığı,
. “davalının sözleşmeye aykırı davranışının bulunması halinde davacının davalıdan talep
edebileceği katkı bedeli iadesi, cezai şart ve ihtar masrafları alacağı bulunup bulunmadığı,
varsa miktarı” hususunda:
Borçlar mevzuatına yönelik değerlendirmeler:
Davacı ile davalı arasında adi yazılı şekilde “Satış Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin
kurulduğu; sözleşmedeki irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin bayilik
sözleşmesi olduğu ve buna göre davalının da bayi sıfatını haiz olduğu;
Davacı tarafından 08.02.2024 tarihinde davalı aleyhine T.C. .... İcra
Müdürlüğü’nün 2024/.... sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığı ve 12.500TL.
katkı bedeli + 12.500TL. cezai şart + 1.138,13TL. ihtarname masrafı +
7.274,13TL. işlemiş faiz olmak üzere toplamda 33.412,26TL.nin ödenmesinin talep
edildiği; “borcun sebebi”nin ise “sözleşme gereğince katkı bedeli, cezai şart, ihtarname ve delil tespiti masrafı” olarak belirtildiği,
Katkı bedeli yönünden: Sözleşmenin 11.A maddesinde davacının bir kereye mahsus
olmak üzere davalıya 25.11.2020 tarihinde 12.500TL ödeyeceğinin kararlaştırıldığı;
eğer Sayın Mahkemece davacının haklı nedene dayanarak sözleşmeyi feshettiği kabul
edilir ise bu halde davacının sözleşmenin 14. maddesinde TBK m. 179/I (“Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza
kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın
ifasını isteyebilir.”) hükmünce belirlenen ceza koşulunu (cezai şartı) talep edebileceği
kanaatine varıldığı; takdirin TMK m. 4 ve HMK hükümleri gereğince münhasıran
Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, görüşte değişiklik olmadığı,
Ceza koşulu (cezai şart) yönünden: Sözleşmenin 14. maddesinin 2. paragrafı
“…Sözleşme'nin feshine sebebiyet vermesi halinde …ayrıca şirket'e 12.500,00 TL cezai şart ile birlikte şirket ve/veya bayi veya distribütör'ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin derhal nakden
ve defaten ödemeyi, …taahhüt eder. işletici, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde
talep edemez.” şeklinde olduğu; eğer Sayın Mahkemece davacının haklı nedene
dayanarak sözleşmeyi feshettiği kabul edilir ise bu halde davacının sözleşmenin 14.
maddesinde TBK m. 179/I hükmünce belirlenen ceza koşulunu (cezai
şartı) talep edebileceği kanaatine varıldığı; takdirin TMK m. 4 ve HMK hükümleri
gereğince münhasıran Mahkeme’ye ait olduğu, görüşte değişiklik olmadığı,
Mali inceleme neticesinde:
Sözleşmenin 11.A maddesinde davacının bir kereye mahsus olmak üzere davalıya
25.11.2020 tarihinde 12.500-TL ödeyeceğinin kararlaştırıldığı; “sözleşmede
kararlaştırılan 12.5000TL katkı bedelinin davalıya ödenip ödenmediği” hususunda: Davacı tarafından bu bedelin davalıya ödendiği,
Katkı payına, takip tarihi itibari ile 7.135,45 TL işlemiş avans faiz hesaplandığı,
görüşte değişiklik olmadığı,
Sözleşmede kararlaştırılmış 12.500TL ceza koşulu (cezai şart) yönünden işlemiş
faizin 151,03 TL olarak hesaplandığı, görüşte değişiklik olmadığı, Davacı tarafından ... 1. Noterliği 18.12.2023 tarihinde davalıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarname için 1.138,13TL noter masrafının ödendiği, davalının işletmesi ile ilgili dosyada hiçbir
veri olmadığından ödenecek cezai şartın davalının mahvına sebep olup olmayacağı
hakkında inceleme yapılamadığı, görüşte değişiklik olmadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
2004 sayılı İİK madde 67 uyarınca; "takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde Mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir".
.... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyası sureti incelendiğinde; alacaklının ... ... Şirketi, borçlunun ... olduğu, takibin 12.500,00-TL katkı bedeli, 12.500,00-TL cezai şart, 1.138,13-TL ihtar masrafı ve 7.274,13-TL işlemiş faizleri ile birlikte toplam 33.412,26-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının taraflar arasında akdedilen 01/10/2020 tarihli kapalı satış noktası sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı davrandığı iddiası ile sözleşme kapsamında ödenen katkı bedelinin iadesi, cezai şart alacağı ve ihtar masraflarından kaynaklanan alacağa ilişkin olduğu, 08/02/2024 tarihli ödeme emrinin 11/05/2024 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 15/05/2024 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına dair bir kararın alacaklı/vekiline tebliğine dair takip dosyası kapsamında mazbataya ve sair bilgi belgeye rastlanmamakla birlikte, eldeki itirazın iptali davasının 30/10/2024 tarihinde açıldığı, alacaklı/vekiline itiraz üzerine takibin durdurulması kararının tebliğine dair mazbata, sair bilgi belge de bulunmadığından İİK madde 67'de öngörülen bir yıllık sürenin işlemeye başlamadığı gibi takip tarihi ile dava tarihi arasında da 1 yıldan az süre bulunduğu görülmekle eldeki itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf iddiasında, sözleşmenin 2, 8, ve 9/c maddelerinde yer alan, davalının sözleşmede yazılı iş yerinde davacıya ait bira ürünlerini düzenli ve sürekli şekilde satın alma, satma ve bulundurma, bu edimlerin devamlılığı için sözleşme süresi boyunca ruhsat, izin, satış belgesi, gibi zorunlulukları yerine getirme ve bira satışına dair faaliyetlerini kısmama, satışı azaltacak eylemlerde bulunmama başta olmak üzere birçok taahhütte bulunduğunu, ancak davalının sözleşmede yer alan taahhütlerine aykırı davranarak ürünlerin ticaretini bıraktığı ve ruhsatının süre uzatımının yapılmaması nedeniyle TC Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı tarafından geçersiz kılındığını belirterek katkı bedeli alacağı ve cezai şart alacağı ile ihtar masrafı ve işlemiş faizlerinden kaynaklanan alacakları için başlatılan takibe yapılan itirazın iptalini talep etmiş, yapılan incelemede, davacı tarafından davalıya keşide edilen ... 1. Noterliği 18/12/2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin 2, 8, ve 9/c maddelerine atıf yapılarak sözleşmeye aykırı davranıldığından bahisle 12.500,00-TL katkı bedeli, 12.500,00-TL cezai şart alacağının ödenmesi hususunun ihtar edildiği görülmüş, dava ve takibe konu edilen ve anılan ihtarnamede belirtilen 01/10/2020 tarihli sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin davacı, dava dışı ... ... Gıda ... Ltd Şti ile davalı ... arasında akdedildiği, davacının davalı ile ticari ilişkisini dava dışı bayi olan ve sözleşmenin tarafı ... ... Gıda ... Ltd Şti aracılığıyla yürüttüğü, sözleşmede davalının işletici, davacının şirket ve dava dışı ... ... Gıda ... Ltd Şti'nin ise Bayi veya Distrübitör olarak adlandırıldığı, bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere davalı tarafından dava dışı ... ... Gıda ... Ltd Şti adına katkı payı faturası düzenlediği ve dava dışı ... ... Gıda ... Ltd Şti tarafından da davacı adına aynı tarihte ve tutarda katkı payı faturası düzenlediği belirlenmiş, davalının sözleşmeye hükümlerine göre edimlerini yerine getirmemesi halinde davacının davalıdan katkı payı ve cezai şart yönünden talepte bulunabileceği değerlendirilmekle birlikte, yine bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının dava dilekçesinde belirttiği ve ihtarnamede de yer alan sözleşmeye aykırı olduğu iddia edilen davranışlarına ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, rapora beyan dilekçesinde dosyada mevcut satış litre dökümü ve TPDK kaydının dikkate alınmadığını belirtmiş, davacı vekilince 09/02/2026 tarihli rapora beyan dilekçesi ekinde iki evrak sunulmuş ve ek rapora itirazında da bu evrakların (batış litre dökümü ve TAPDK kaydı) ek raporda nazara alınmadığı itirazında bulunmuş olup, yapılan incelemede dava dilekçesi ekinde sözleşme sureti, katkı payı faturaları ve ihtarnamenin sunulduğu, başkaca delil bulunmadığı, celbi talep edilen veya eksik olan delil bulunmadığı, rapora beyan dilekçesi ekinde sunulan evraklardan, özellikle sorgu ekranında isim/ soy isim ile sorgulama yapıldığı, üç sonuçtan ikisinin tarihlerinin 29/01/2003 olduğu, üçüncü sonuçta ise tarih bulunmadığı ve iş yeri adresinin ise sözleşmede yazılı adres ile birebir aynı olmadığı, sözleşme faturalarda no 7 iken sorgu sonucunda son 7A olduğu, sözleşmenin 01/10/2020'de akdedilmesi ve sözleşmeye göre sürenin 2020-2023 arası olması göz önünde bulundurulduğunda, hem tarih bulunmaması hem de numaranın aynı olmaması nedeniyle bu belgelerin başlı başına davalının sözleşme yükümlülüklerine aykırı davrandığını ispatlar nitelikte olmadığı değerlendirildiğinden iddialar ve mevcut delil durumu dikkate alınarak davalı tarafın dava dilekçesinde belirtilen ve ihtarnamede değinilen sözleşmede kararlaştırılan yükümlülüklere aykırı davrandığı hususu ispatlanamadığından davacının davalıdan talep edebileceği alacağı bulunmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 md ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.md göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı/vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır