T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/65 Esas
KARAR NO:2024/438
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/01/2024
KARAR TARİHİ:24/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... Limited şirket arasındaki ticari ilişki sebebiyle, taraflar arasında mal alım satımı konusunda anlaşıldığını, ürünlerin teslim edileceği konusunda davalı şirket tarafından taahhütte bulunulduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkil şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık; ... Bankası ... Şubesi, ... Nolu, 10.10.2023 tarihli, 90.000,00TL bedelli çekin keşide edildiğini ve davalı ... şirketine teslim edildiğini, ileri tarihli olarak keşide edilen bu çeklere karşılık davalı şirketin ürünleri çekler kendisine teslim edildikten birkaç gün içinde teslim etmesi gerekirken uzun süre geçmesine rağmen ürünlerin teslim edilmediğini, davalı şirketin taraflar arasındaki anlaşma gereği ürünleri teslim etmediğini, buna karşın çeklerin halen davalı şirkette kaldığını, müvekkili ile yapılan görüşmelerde ise ilgili şirketin yetkilisinin canlı hayvan tesliminin geciktiğini fakat yakın zamanda canlı hayvan tesliminin gerçekleşeceğini söyleyerek müvekkilini oyaladığını, müvekkili şirket yetkililerince sürekli olarak görüşmelerine rağmen ve sözlü olarak defaten kendilerine söylenmesine rağmen, çekleri iadeye de yanaşmadıklarını, çeklerin davalı şirkete teslim edildikten hemen sonra mal teslimini davalı şirket taahhüt etmesine rağmen, aldığı çeklere karşılık müvekkili şirketin satın aldığı ürünleri müvekkil şirkete teslim etmediğini, .... İcra Dairesi .... Sayılı icra dosyasının ödeme emri müvekkile 22.01.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, ilgili ödeme emriyle birlikte müvekkil, işbu dava ile iptali istenilen ilgili çekin davalı ... ... Anonim Şirketi'ne ciro edildiğini anladığını, müvekkilinin ... şirket yetkililerince canlı hayvan teslimatı yapılacağına dair oyalanmaktayken ilgili çekin bir başka şirkete ciro edildiğini ilgili icra dosyasının kendisine tebliğ edilmesiyle öğrendiğini belirterek, Müvekkil şirket tarafından davalı ... Limited Şirketi'Ne keşide edilen; ... Bankası ... Şubesi, ... No’ lu, 10.10.2023 tarihli, 90.000,00TL bedelli ve ilgili şirket tarafından ... ... Anonim Şirketi'ne ciro edilen çekin, taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından müvekkil şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiği; ancak davalı şirketin ürünleri müvekkil şirkete zamanında teslim etmediği; bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve dolayısıyla müvekkil şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığından ilgili çekin iptaline karar verilmesini davanın kabulü ile çek hakkında teminatsız olarak ödemeden men kararının verilmesini, aksi kanaatin hasıl olması halinde teminatlı olarak ödemeden men kararı verilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Factoring A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacının keşideci olması nedeni ile çek iptali davası açması usul ve yasaya aykırı olup bu açıdan da davanın usulden reddi gerektiğini, davacının lehtar ile aralarındaki ticari borç ilişkisinden kaynaklı bedelsizlik def'ini, çeki ciro yoluyla iktisap edip meşru hamil konumunda olan iyi niyetli müvekkile yöneltmesi usul ve yasaya aykırı olup, davacının işbu davayı müvekkile yöneltmede hukuki yararı bulunmadığını, müvekkilinin davaya konu çekleri usul ve yasaya uygun şekilde ... sözleşmesi ve fatura tavsik ederek ciro yoluyla iktisap etmiş olup iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, davacının lehtara karşı ileri sürdüğü ödemezlik def'ini dava konusu çeki usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap etmiş iyi niyetli son meşru hamil olan müvekkile karşı ileri süremeyeceğini, kaldı ki müvekkilinin borçlular arasındaki uyuşmazlığı bilmesi de beklenemeyeceğinden, müvekkiline karşı şahsi defiler ileri sürülemeyeceğini belirterek, Davacı taraf ile işbu dava ikame edilmeden önce gerçekleştirilen bir arabuluculuk görüşmesi mevcut olmadığından işbu davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, davacı taraf keşideci sıfatını haiz olup ; çek iptali davası açamayacağından husumet noksanlığından mezkur davanın usulden reddine, davacı yana eksik harcın ikmali için kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmediği takdirde işbu davanın usulden reddine, davacı tarafından ileri sürülen iddialar iyi niyetli yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden mahkemenizce verilen tedbir talebinin reddi kararının devamına, davacının usul ve yasaya aykırı ikame ettiği işbu davanın esastan reddine, kötü niyetle dava ikame edildiğinden davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davanın; davacı şirket tarafından davalı ... Limited Şirketi'Ne keşide edilen; ... Bankası ... Şubesi, ... No’ lu, 10.10.2023 tarihli, 90.000,00TL bedelli ve ilgili şirket tarafından ... ... Anonim Şirketi'ne ciro edilen çek nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ve çekin iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Kamuoyunun 7. Yargı Paketi olarak adlandırdığı “1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 3 (üç) maddesinde değişiklik içeren 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 05.04.2023 tarih ve 32154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Yapılan değişikliklerle beraber ticari davalar ve iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarının zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu düzenlenmiştir.
31. Madde uyarınca; 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir.
43. Madde uyarınca; Bu Kanunun;
a) 31 inci, 34 üncü, 36 ncı, 37 nci, 38 inci ve 41 inci maddeleri 1/9/2023 tarihinde,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer." şeklinde düzenlenmiştir.
"6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3. üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm, 01/09/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır." hükmü uyarınca eldeki menfi tespit davası 29/01/2024 tarihinde açıldığından işbu davanın da zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 2024/65 esas sayılı dosyasında 24/04/2024 tarihli celse ara kararı ile davacı vekiline; arabuluculuk son tutanağı aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini sunması için 1 haftalık kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, celse ara kararının duruşma sırasında hazır bulunun davacı vekiline ihtar edildiği, verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından arabuluculuk son tutanağına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı gibi ara karara istinaden herhangi bir beyan dilekçesi dahi sunulmadığı ve bu nedenle ara kararın gereğinin yerine getirilmediği gibi davacı tarafça dava açılmadan evvel arabuluculuğa başvurulmadığı ve zorunlu dava şartının yerine getirilmediği anlaşıldı.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 20.06.2019 tarih, 2019/1038 Es. ve 2019/869 K. sayılı ilamında "...TTK 5/A maddesi 1. fıkrasında arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak düzenlendiği, davanın arabulucuya başvurulmadan açıldığı ve arabulucuya başvuru şartı mahiyeti gereği sonradan tamamlanamayan özel dava şartlarından olduğu anlaşılmakla, mahkemece verilen dava şartı yokluğu nedeniyle usulden red kararı usul ve yasaya uygun olmakla ... " yönünde karar vermiştir.
6325 sayılı yasanın 18/A Maddesi- (Ek:6/12/2018-7155/23 md.)'; '(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2) ...Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.''
HMK 138(1) madde; ''Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir...'' belirtilen istinaf kararı ve kanun maddeleri uyarınca dosya üzerinden 6325 sayılı yasanın 18/A maddesinin 2. fıkrası gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda izah olunan nedenlerle;
1-6325 sayılı yasanın 18/A maddesinin 2. fıkrası gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL harç peşin olarak alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kendini vekille temsil ettiren davalı ... ... AŞ lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/1. Maddesi uyarınca ön inceleme tutanağı imzalanmadan karar verilmişse de harca esas değer dikkate alındığında 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... AŞ'ye verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı/ vekili ve davalı/ vekilinin yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verilmiştir. 24/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır