T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/643 Esas
KARAR NO:2025/756
DAVA:Yargılamanın yenilenmesi
DAVA TARİHİ:06/08/2025
KARAR TARİHİ:07/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan yargılanmanın yenilenmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davalı /yargılamanın yenilenmesi davasında davacı vekilinin 06/08/2025 tarihli dava dilekçesini özetle; Yargılama sırasında aleyhine hüküm vereilen tarafın elinde olmayan nednelerele elde edilmeyen bir belge kararın verilmesinden sonra 05/08/2025 tarihinde müvekkili tarafından elde edildiğini, gerekçeli kararında ' Dava konusu edilen çeklerin hamiline olarak düzenlendiği, keşidecisinin davalı ... olduğu, söz konusu çeklerin süresinde bankaya ibraz edilmedikleri, kambiyo vasfını yitiren çeklerde keşideci ve yetkili hamil arasında temel ilişki bulunmadığı ancak 6102 sayılı TTK 'nın 732. maddesi gereğince " Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar." hükmü ve TTK 732/4. maddesine göre; "Hamilin keşideciye karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak çekin zamanaşımı süresi dolduktan sonra (1) yıl içinde talep ve dava hakkı bulunduğunu, ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir." hükmü çerçevesinde resen değerlendirme yapılması gerektiği, davalıya sebepsiz zenginleşmediğini ispat imkanı tanındığı, davalı vekilinin 07/06/2024 tarihli duruşmada...CBS dosyasında davacı asilin ifadesindeki hususların gözönüne alınarak karar verilmesini talep ettiği, dosya kapsamında başka bir davalı tarafından sunulan delilin bulunmaması sebebiyle davalı tarafından ispat yükünü yerine getiremediğini, (Alacağın Çek vasfını kaybetmiş olması ve adi havale niteliği halini alan alacak için Çek tazminat talebi ile çek komisyon talebinin yerinde olmayacağı, ancak ödeme tarihlerinden itibaren Takip tarihine kadar olan süre için 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince % 10.50 Faiz üzerinden işlemiş faiz talep edilebileceği buna göre, 250.000 TI. asıl alacak için 24.05.2016 takip tarihi itibariyle takip tutarının toplamda 263.736.30 TL olarak hesaplandığı) anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davasının sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanması söz konusu olmadığını, davacının fakirleşmesi imkanı olmadığını, davacının daha önce alacağını tahsil ettiğini, davacı başkaca icra takipleri ile ...adlı kişiden alacak tahsili yaptığını, icra takipleri neticesinde alacağını tahsil ettiği bilgisi müvekkili tarafından 05/08/2025 tarihinde öğrenildiğini, bunun için icra müdürlüğüne sorulduğunda müdürlükçe KVK gereğince bilgi verilmediğini, davacı ... ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2016/... soruşturma dosyasındaki ifadesinde, müşteki ... ve ... tanımadığını, diğer şüpheli ... in alacaklı olduğunu kendisinin iş takip dayanağı belgeler ile bir ilgisinin olmadığını, ... in tatile gittiği için iş bu takip dayanağı belgeleri kendisine verdiğini, kendisinin çekleri ciro ettiğini ası alacaklının ... olduğunu beyan ettiğini, çeklerin kimin tarafından ne amaçla verildiğini, görüşmelerden haberi olmadığını çek ile bir ilgisinin olmadığını beyan ettiğini, alacağın temliki edilğine dair hiç bir belge de sunulmadığını, ibraz süresi geçtikten sonra çek ciro edilmek istenirse, çek kambiyo vasfına haiz olmadığından arkasına atılacak imzalar da ciro hükmünde olmayacağını, nitekim ciro, kambiyo senetlerine ilişkin bir devir yöntemi olduğundan ibraz süresi geçen çek de kambiyo vasfını kaybettiğinden ciro edilmesi mümkün olmadığını, 6102 sayılı kanun m. 793 gereğince kanuni süresi içerisinde ibraz edilmeyen çekin arkasına atılan imzalar ancak borçlar hukuk kapsamında alacağın devri hükmünde kabul edilebileceğini, alacağın temliki edilğine dair hiç bir belge de sunulmadığını, usul yönünden davaya itirazlarının olduğunu, davacı davasını süresi içinde açmadığını, sayın mahkeme görevsizlik kararı vermesi gerektiğini, zira söz konusu davada sebepsiz zenginleşme ile ilgili bir yargılama yapılacaksa görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olduğunu, ticaret mahkemesinin görevi olmadığını, davacı taraf iş bu takip dayanağı belge ile bir ilgisi olmadığını, dava açmada hukuki yararı olmadığını, davacı tarafın taraf sıfatı olmadığını, zira alacaklı sıfatı olmadığını, dava açmasında hukuki yararı olmadığını, dava şartı eksikliğinden davanın reddi kararı yerinde bir karar olduğunu, süresi içinde ibraz edilmeyen çekin hukuki niteliği; Kanunda öngörülen ibraz süreleri içerisinde, hamilin muhatap bankaya ibraz etmediği çekler; Yargıtay kararlarında ve doktrinde maddi hukuk açısından “adi havale” olarak nitelendirildiğini, çekin ibrazı için öngörülen süreler (TTK m. 796) zamanaşımı değil, hak düşürücü süre olduğunu, dolayısıyla bu sürelerin geçtiğini herhangi bir uyuşmazlıkta taraflar her zaman ileri sürebilecekleri gibi, hâkim ya da icra müdürü de kendiliğinden dikkate alacağını, havale ile ilgili hükümler 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 555 ilâ 560’ncı maddeleri arasında düzenlendiğini, havalenin tanımı TBK m. 555’te, “Havale, havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlemdir ” şeklinde yapıldığını, bir kişinin başka bir kişiye kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da başka bir şeyi vermesi için üçüncü bir kimseye yetki vermesi olduğu, dolayısıyla havale ilişkisi vekâlet veya temsil ilişkisi olmayıp çift yetkilendirme içeren tek taraflı bir işlem olduğu, bakıldığında havale ilişkisi, havale alıcısı ile havale ödeyicisi arasında bağımsız olmayan bir ilişki olduğunu, havale alıcısı burada sadece edimi kendi adına kabul etmek üzere yetkili kılındığını, havale ilişkisinde çekte olduğu gibi üçlü bir ilişki mevcut olduğunu, bu üçlü ilişkide, “havale eden”, “havale ödeyicisi” ve “havale alıcısı” bulunmaktadır. Çek açısından bakacak olursak, “havale eden” ile “düzenleyen”, “havale ödeyicisi” ile “muhatap” ve “havale alıcısı” ile “hamil” arasında bir benzerlik olduğu görüldüğünü, zaten havale de çek gibi bir ödeme aracı olduğunu, bazen tek bir edimle iki borç sona erdiğini, havale ile birlikte, eğer havale eden havale ödeyicisine karşı alacaklı ve havale alıcısına karşı da borçlu ise, havale ödeyicisi havale alıcısına ödeme yaptığında, hem havale edenin havale alıcısına hem de havale ödeyicisinin havale edene karşı olan borcu sona erdiğini, doktrinde ortaya konulan görüşlere bakıldığında, nitelikli havale sayılan çekte, kambiyo senedi vasfını yitirmesine sebep olan herhangi bir şekil eksikliği bulunduğu zaman, bu çekin artık “adi havale ” olarak kabul edildiği görülmekte olduğunu,
Yargıtay ve doktrinde, süresi içerisinde ibraz edilmeyen çekin, “adi havale” sayılması yönündeki görüşün altında yatan temel mantık da bu olduğunu, yani süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmeyen çek, kambiyo senedi vasfını yitirmiş olarak değerlendirildiğinden, nitelikli bir havale olan çek, bu sebeple artık “adi havale” olarak kabul edilmekte olduğunu, havale ilişkisinde, çekin aksine, poliçede olduğu gibi “kabul” ilişkisi bulunmadığını, yani havale ödeyicisinin bu ilişkiye dâhil olabilmesi için, havale alıcısına ödeme yapmayı kabul etmiş olması gerektiğini, havale ödeyicisi ödemeyi kabul edince üçlü ilişki (havale eden, havale alıcısı, havale ödeyicisi) meydana gelir ve havale ödeyicisi havale alıcısına karşı borç altına girmiş olduğunu, bu aşamadan sonra ödemeyi kabul etmiş olan havale ödeyicisi, havale alıcısına karşı, sadece havale alıcısı ile aralarındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden kaynaklanan savunmaları ileri sürebilir; buna karşın havale eden ile kendisi arasındaki ilişkiden kaynaklanan savunmaları ileri süremez, dolayısıyla havale ödeyicisi ödemeyi kabul etmez ise, havale ilişkisi meydana gelmeyeceğini, bu durumda alacağını alamayan havale alıcısı, havale edene müracaat edebileceğini, çünkü TBK m. 556, f. 2 hükmünde, “Havaleyi kabul etmiş olan havale alıcısı, havale ödeyicisine başvurarak havalede belirlenen süre içinde alacağını elde edememişse, bu alacağı, havale edene karşı yeniden ileri sürebilir ” denilerek havale alıcısına bu imkân tanındığını, havale ilişkisinde, yukarıda da belirttiğimiz gibi, çekin aksine “kabul” söz konusudur. Yargıtay, süresi içerisinde ibraz edilmeyen çeki zaten kambiyo senedi olarak nitelendirmediği için, çekte kabul ilişkisinin bulunmaması, süresi içerisinde ibraz edilmeyen çekin “adi havale” olarak değerlendirilmesine engel değildir. böylece şunu söyleyebiliriz; eğer süresi içerisinde ibraz edilmeyen çeki “adi havale” havale ilişkisinde olduğu gibi, ibraz süresi geçirilmiş çekte de, muhatap bankanın daha sonra kendisine ibraz edilen bu çekin karşılığını ödeyeceğini kabul etmesi gerekir. Aksi takdirde ortada artık bir adi havale ilişkisi de olmayacaktır. Bunun sonucu olarak alacağını alamayan hamil, düzenleyene karşı ya sebepsiz zenginleşme davası (TTK m. 818/ f. 1-m; TTK m. 732) açacak ya da tarafı ise, temel ilişkiye dayanarak alacak davası açabilecektir. Süresi içinde ibraz edilmeyen nitelikli bir havale olan çek, ibraz süresi içerisinde ödenmek üzere ibraz edilmediği takdirde, kambiyo senedi vasfını yitirmektedir ve artık bir “adi havale” hükmündedir. Yargıtay’ın da bu doğrultuda birçok kararı bulunmaktadır. Şöyle ki; havale ilişkisinde, yukarıda da belirttiğimiz gibi, çekin aksine “kabul” söz konusudur. Yargıtay, süresi içerisinde ibraz edilmeyen çeki zaten kambiyo senedi olarak nitelendirmediği için, çekte kabul ilişkisinin bulunmaması, süresi içerisinde ibraz edilmeyen çekin “adi havale” olarak değerlendirilmesine engel olmadığını, eğer süresi içerisinde ibraz edilmeyen çeki “adi havale” havale ilişkisinde olduğu gibi, ibraz süresi geçirilmiş çekte de, muhatap bankanın daha sonra kendisine ibraz edilen bu çekin karşılığını ödeyeceğini kabul etmesi gerekir. Aksi takdirde ortada artık bir adi havale ilişkisi de olmayacaktır. Bunun sonucu olarak alacağını alamayan hamil, düzenleyene karşı ya sebepsiz zenginleşme davası (TTK m. 818/ f. 1-m; TTK m. 732) açacak ya da tarafı ise, temel ilişkiye dayanarak alacak davası açabileceğini, süresi içinde ibraz edilmeyen nitelikli bir havale olan çek, ibraz süresi içerisinde ödenmek üzere ibraz edilmediği takdirde kambiyo senedi vasfını yitirmektedir ve artık bir “adi havale” hükmünde olduğunu, Yargıtay’ın da bu doğrultuda birçok kararı bulunduğunu, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 19.01.2016 tarih ve E. 2015/31415, K. 2016/1213 sayılı kararında, “O halde, takip dayanağı çekin muhatap bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo senedi vasfını taşımadığından (adi havale), icra mahkemesince İİK.nun 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir ” denilerek ibraz süresi geçirilmiş çek “adi havale” olarak nitelendirilmiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 20.12.2005 tarih ve E. 22376, K. 25548 sayılı bir başka kararında , “İcra takibinin dayanağı olan çeklerin yasal süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmediği ve alacaklının müracaat hakkını kaybettiği, böylece takip dayanağı belge ile kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile takip yapılamayacağı anlaşıldığını, dayanak belge adi havale niteliğinde olup, borç ikrarını içermediğinden İİK.nun 68. maddesinde sayılan belgelerden olmadığı için genel haciz yolu ile takibe de dayanak yapılamaz” şeklinde değerlendirme yapıldığını, Yargıtay 12. HD’nin yukarıda özetini verdiğimiz 20.12.2005 tarihli kararında, süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmeyen çeki, “imzası ikrar edilmiş adi senet” olarak kabul etmediğini, usul ispat hukuku açısından, Yargıtay ve doktrin böyle bir çekin “(yazılı) delil başlangıcı” olduğu yönünde görüş birliğine vardığını, delil başlangıçları da ÎÎK m. 68, f. 1 açısından imzası ikrar edilmiş adi senet olarak kabul edilmediğini, yani, süresi içerisinde çeki muhatap bankaya ibraz etmeyen hamil, elindeki bu çek ile ÎÎK m. 68 hükmünden yararlanamayacağını, maddi hukuk açısından, süresi içerisinde ödenmek üzere muhataba ibraz edilmeyen çek ilişkisi, adi bir havale ilişkisine dönüşmekte olduğunu, burada artık TTK hükümlerinden ziyade TBK’nın havaleye ilişkin hükümlerine bakılacağını, yukarıda da bahsettiğimiz üzere, TTK’da belirlenen ibraz sürelerinin geçirilmesinden sonra çek kendisine ibraz edilen muhatap banka, artık bir havale ödeyicisi sayılacak ve ödeme yapmayı kabul etmesi gerekeceğini, dolayısıyla havale eden konumunda olan kişi cirantalardan birisi ise, TBK hükümlerine göre havale alıcısı olan hamil bu cirantaya başvurabileceğini, ayrıca hamilin düzenleyene karşı da, TTK m. 818/f. 1’in (m) bendinde yapılan atıf sonucunda, TTK m. 732’den doğan sebepsiz zenginleşme davası açma hakkı bulunmakta olduğunu, yargılamanın iadesi isteminin kabulüne, kesinleşmiş mahkeme kararının kaldırılarak nüfustaki kaydın düzeltilmesine, haksız davanın reddine ve yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davacı / yargılamanın yenilenmesi davasında davalı vekilinin 06/11/2025 tarihli cevap dilekçesini özetle; Mahkemenizce verilen Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi’nin 2024/1243-E, 2025/194 K sayılı kesin olarak verilen 30.01.2025 tarihli İlamı ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmek suretiyle hüküm 30.01.2025 tarihinde kesinleştiğini, davalının yargılamanın yenilenmesi Dilekçesinde ileri sürdüğü olaylar ve delillerin tümü derecatta ve istinaf aşamalarında değerlendirildiğini, HMK’nun 375. Maddesinde öngörülen yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden hiçbiri dava konusu olayda mevcut olmadığından davalının yargılamanın yenilenmesi talebinin reddini talep ettiklerini, davalı ... tarafından keşide edilen ve kambiyo senedi borçlusu bulunduğu ... ... Şubesine ait; 05.11.2015 keşide tarihli 50.000,00-TL, 10.11.2015 keşide tarihli 50.000,00-TL, 15.11.2015 keşide tarihli 50.000,00-TL, 20.11.2015 keşide tarihli 50.000,00-TL ve 25.11.2015 keşide tarihli 50.000,00-TL toplam 250.000,00-TL’lık dava konusu çekler, davalının yakın akrabası olan ...ve ...’in yetkilisi bulunduğu ... Turizm Taşımacılık Ltd. Şti. tarafından ciro edilmek suretiyle müvekkiline intikal ettirildiğini, yakın akraba olan davalı ve dava dışı ...irade birliği içeresinde birlikte kötü niyetli olarak hareket eden davalı ve çekte cirosu olan yakın akrabası ...müvekkilinin hamili bulunduğu ve davalının keşidecisi borçlusu bulunduğu çeklerin tahsilini geciktirmek, sürüncemede bırakmak ve aleyhlerine kambiyo takibi yapılmasını engellemek için sözde söz konusu çeklerin diğer cirantacısı ...yetkilisi olduğu ... Ltd. Şti. Nin zimmetinde iken veya edilen şeklinde gerçek dışı iddia ile ilk çekin ödeme günü 05/11/2025 tarihinde .... Asliye Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyası hakkında çek iptali davasının açıldığını, .... Asliye ticaret mahkemesince çekler hakkında ödemeden men kararı verildiğini, mahkemece verilen ödemeden men kararı sebebiyle müvekkilinin çekleri vadesinde bankaya ibraz ederek tahsil etmesini engellediğini, çeklerin ibraz süresi geçtikten sonra davaya devam edilmediğini, 07/03/2016 tarihinde davadan feragat edildiğini, zayi davasının açılmasının sebebinin çek hamili müvekkili tarafından çeklerin vadelerinde bankaya ibrazının ve çeklerin vadelerinde davalı ... den tahsilinin engellenmesi amacına matuf olduğunu, davalı ve birlikte kötüniyetle hareket ettiği davalının dava dışı yakın akrabası ciranta ...ve ...’in yetkilisi olduğunu ... Ltd.Şti. tarafından biryandan dava konusu çeklerin bankaya yasal sürelerde ibrazı hakkın kötüye kullanılması yasağının ihlali suretiyle engellendiğini, davalı ...;Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Soruşturma sayılı dosyası ile dolandırıcılık, tefecilik, sahtecilik v.s. suçlamalarıyla müvekkili ... ve dava dışı ... ve dava konusu çeklerin cirantacısı ...aleyhinde suç duyurusunda bulunmuş,Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen yetkisizlik kararı ile soruşturma dosyası ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiğini, , ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/... Soruşturma sayılı dosyasına 27.09.2016 tarihinde verdiği; “….burada itham edilen suçlamaları kabul etmiyorum. ben ...’e 250.000-(ikiyüzellibin) TL elden borç olarak para verdim. o da borca istinaden iddianemedeki çekleri bana verdi. adem yavuz denilen şahsı hiç tanımıyorum. …....’in sekiz ay sonra neden şikayet ettiğini anlamadım..” şeklindeki ifadesi’nde dava konusu çekleri davalı ...’in borcuna karşılık kendisine verdiğini, müvekkili tarafından dava konusu çeklerin tahsili için çek keşidecisi davalı ... ve çek cirantaları dava dışı ...ve ... LTD.ŞTİ. aleyhine alacağın tahsili için .... İcra Müd’nün 2016/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı ... tarafından verilen İtiraz dilekçesi’inin 4/d maddesinde davalı ... çekteki imzaların eli mahsulü olmadığını ve 4/g maddesinde de çeklerin çalındığını iddia ettiğini, Oysaki davalı ..., ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/... Soruşturma sayılı dosyasına 20.04.2016 tarihinde verdiği İfadesinde; dava konusu imzaladığı çekleri ...’e teslim ettiğini açıkça kabuli beyan ve ikrar davalı bizzat imzalayıp keşide ettiği ve borcuna karşılık kendi hür rızasıyla ...' e teslim ettiği dava konusu çeklerle ilgili resmi mercilere verdiği dilekçe, ifade ve beyanlarında sürekli birbirleriyle tamamen zıt ve çelişkili beyan ve ifadelerde bulunduğunu, itekim ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/... Soruşturma dosyası ile yapılan soruşturma neticesi; davalı ...’in beyan ve iddialarının gerçek dışı olduğu açıkça kanıtlandığından müvekkili ... hakkında Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verilmiş ve KYODK 28.12.2016’de kesinleştiğini, müvekkili tarafından dava konusu çeklere istinaden çeklerin keşidecisi davalı ile cirantalar ...ve ... Ltd.şti. aleyhine .... İcra Müd’nün 2016/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine, çek cirantaları kambiyo senedi borçlusu cirantalar ... Ltd. Şti. itiraz etmemiş ve takip kesinleştiğini, takibe sadece dava konusu çeklerin keşidecisi davalı ... tarafından önce yetkisizlik itirazında bulunulduğunu ve takip dosyasının yetkisizlikte gönderildiği ... 4. icra müd’nün 2017/10608 esas sayılı dosyasına vaki hakkın kötüye kullanılması yasağı ihlal edilerek yapılan itiraz sebebiyle takip durduğunu, dava konusu çeklerden dolayı davalı ...’in cirantalar ...ve ... Ltd. Şti’ne borçlu olduğu hususu ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/... soruşturma sayılı dosyasındaki davalı ve dava dışı ...beyan ve ifadeleriyle de açıkça kanıtladığını, kaldı ki dava konusu çeklere ciro yoluyla hamil olan müvekkili dava konusu olayda meşru hamil ve iyiniyetli 3. şahıstır. çek kesidesici davalının olası şahsi ve nisbi defilerini iyiniyetli 3. şahıs olan müvekkiline yöneltmesi TTK gereğince mümkün olmadığını, zira çek cirantaları ...Ve ... Ltd. Şti. dava konusu çeklerden dolayı müvekkiline borçlu olduklarını kabul ettiklerini, davalı keşide ettiği çek bedelleri kadar müvekkilinin zararına sebepsiz zenginleştiğinden mahkemenizce verilen karar usule ve yasaya uygun olup, davalının yargılamanın yenilenmesi talebinin reddini talep ettiklerini, davalının yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2024 Tarih, ... Sayılı davasının HMK'nın 375.maddesi gereğince yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.
Dava öncelikle Mahkememizin 07/06/2024 Tarih, ... ile"....itirazın iptali davasının kısmen kabulüne ...." karar verilmiş,
Davalı vekili iş bu kararı istinaf etmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44.Hukuk Dairesi 2024/1243 - 2025/194 E K sayılı, 30/01/2025 tarihli kararı ile; ''...Davacının çek hamili olduğu ve keşideci olan davalıya karşı süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını yitiren çeke dayalı olarak ilamsız icra takibine giriştiği, süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle hamil; cirantalar, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurma haklarını yitirmiş olup, çek zamanında bankaya ibraz edilmemiş olsa da, davalının keşideci sıfatıyla çek hamiline karşı sebepsiz zenginleştiği oranda sorumlu olduğu, bu durumda müracaat hakkını yitiren hamilin alacağına kavuşabilmesi için süresi içerisinde TTK'nın 818. madde atfıyla çeklerde uygulanması gereken 732. maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda keşideciden alacağını talep edebileceği, TTK 732/4. maddesine göre,hamilin keşideciye karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak çekin zamanaşımı süresi dolduktan sonra (1) yıl içinde talep ve dava hakkı bulunduğu, dava açılmasında dikkate alınması gereken sürenin çeklerin zamaaşımına uğradığı tarihten itibaren hesaplanması gerektiği, dava konusu çeklerin düzenleme tarihlerine ibraz süresinin eklenmesi ile takip ve dava konusu edildikleri tarihte zamanaşımına uğramadıkları, davanın hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu, davacı hamil olduğundan taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı, TTK 732/4. maddesine göre açılan böyle bir davada ispat yükünün, sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden çek borçlusuna (keşideci davalıya) ait olduğu, somut uyuşmazlıkta davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğine ilişkin delil sunmadığı ve ispat külfetini yerine getirmediği, davacının çekte cirosunun bulunduğu, davalı ile arasında temel ilişki bulunmadığı bu nedenle savcılıkta davalıyı tanımadığına yönelik beyanlarının davalı yönünden sonucu değiştirecek bir yönünün bulunmadığı, istinaf aşamasında ileri sürülen imza inkarına yönelik iddiaların HMK 357.maddesi uyarınca dikkate alınamayacağı, bu nedenlerle davalının takibe itirazında haklı olmadığı, davanın kısmen kabulü kararının dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu, istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun, istinaf edenin sıfatına göre istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu; HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği ..." kesin olmak üzere karar verilmiş ve 30/01/2025 tarihinde kesinleşme işlemi yapılmıştır.
Dosyanın safahatı incelendiğinde; İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2024 Tarih, ... Sayılı kararı incelendiğinde davanın itirazın iptali davası olduğu, davacının çek hamili olduğu ve keşideci olan davalıya karşı süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını yitiren çeke dayalı olarak ilamsız icra takibine giriştiği, süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle hamil; cirantalar, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurma haklarını yitirmiş olup, çek zamanında bankaya ibraz edilmemiş olsa da, davalının keşideci sıfatıyla çek hamiline karşı sebepsiz zenginleştiği oranda sorumlu olduğu, bu durumda müracaat hakkını yitiren hamilin alacağına kavuşabilmesi için süresi içerisinde TTK'nın 818. madde atfıyla çeklerde uygulanması gereken 732. maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda keşideciden alacağını talep edebileceği, TTK 732/4. maddesine göre,hamilin keşideciye karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak çekin zamanaşımı süresi dolduktan sonra (1) yıl içinde talep ve dava hakkı bulunduğu, dava açılmasında dikkate alınması gereken sürenin çeklerin zamaaşımına uğradığı tarihten itibaren hesaplanması gerektiği, dava konusu çeklerin düzenleme tarihlerine ibraz süresinin eklenmesi ile takip ve dava konusu edildikleri tarihte zamanaşımına uğramadıkları, davanın hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu, davacı hamil olduğundan taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı, TTK 732/4. maddesine göre açılan böyle bir davada ispat yükünün, sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden çek borçlusuna (keşideci davalıya) ait olduğu, somut uyuşmazlıkta davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğine ilişkin delil sunmadığı ve ispat külfetini yerine getirmediği, davacının çekte cirosunun bulunduğu, davalı ile arasında temel ilişki bulunmadığı bu nedenle savcılıkta davalıyı tanımadığına yönelik beyanlarının davalı yönünden sonucu değiştirecek bir yönünün bulunmadığı bu nedenlerle davalının takibe itirazında haklı olmadığı, bu sebeple davanın kısmen kabulü karar verildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44.Hukuk Dairesi 2024/1243 - 2025/194 E K sayılı, 30/01/2025 tarihli kararı ile İstinafa yönelik başvurusunun kesin olarak esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Yargılamanın iadesi HMK'nun 374/1 maddesine göre kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebilir. HMK 375.maddesinde ise hangi nedenlere dayanılarak yargılamanın iadesinin talep edilebileceği tahdidi olarak belirtilmiştir.
6100 sayılı HMK'nun 375.maddesine göre yargılamanın yenilenmesi nedenleri;
a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması,
b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması,
c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması,
ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,
d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması,
e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması,
f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması,
g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması,
ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması,
h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması,
ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması,
i) Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması," olarak sayılmıştır.
Tüm dosya kapsamından; davacı vekilinin 06/08/2025 tarihli yargılamanın yenilenmesi talebini içerir dilekçesi ile Yargılama sırasında elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belge hakkında karar verilmesinden sonra 05/08/2025 tarihinde müvekkili tarafından elde edildiği, davacı .... Savcılığında ifadesi dava dışı ...' in , alacağın temlikine dair hiç bir evrak sunulmadığı davacının davasını süresinde açmadığı, davacının taraf sıfatının ve hukuki yararının olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk olduğu, sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşmadığından aynı hususta başkaca Yargıtay kararları olması hususu göz önüne alındığında, iade-i muhakeme talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
HMK'nın 375. Maddesinde yargılamanın yenilenmesi nedenlerinin tahdidi olarak sayıldığı ve davacı tarafın iddiasının söz konusu nedenlerden herhangi birine girmediği anlaşıldığından yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Yargılamanın iadesine ilişkin talebin REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 615,40-TL harcın başlangıçta peşin alınan 615,40 -TL harçtan mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-)Davacı yanca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Yargılamanın yenilenmesi talepli davada davacı / yargılamanın yenilenmesi davasında davalısı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan davalı / yargılamanın yenilenmesi davasında davacısı ... tahsili ile bu davalıya verilmesine,
5-)Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen taraflara/vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza