T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/939 Esas
KARAR NO :2026/283
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/12/2025
KARAR TARİHİ:22/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı takip dosyası ile alacaklı görünen tarafın müvekkili aleyhine iki senedi takibe koyduğunu, müvekkilinin alacaklı görünen şahsı daha önce hiç görmediğini, tanımadığını ve borcu olmadığını, kaldı ki bu senetlerin TTK hükümlerine kambiyo vasfına haiz olmadığını, .... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında görülen davada her ne kadar bu itirazlarının İİK m.170/A mucibinde dile getirmişseler de mahkemece davanın reddine karar verildiğini, ilgili karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu lakin müvekkili aleyhine hükmedilen icra inkar tazminatı ve vekalet ücretinin icraya konulduğunu ve ilgili alacak kalemleri açısından icranın geri bırakılması müessesesi de ön görülmediğinden müvekkilinin mağduriyetinin devam ettiğini, takibe konu senetlerde ödeme yerinin düzenlenmediğini, her iki senette de ödeme yeri bulunmadığı gibi düzenleyenin isminin yanında sağında ve solunda hiçbir adres, yer adı, ilçe idari birimi gösterilmediğini, takip konusu senetler üzerinde düzenleme yeri yazan bölümde ise yalnızca ... ifadesi yazılı olduğunu, TTK'nın ve Yargıtay'ın aradığı şartlarda idari birim belirtilmeyen "hukuken geçerli" ne düzenleme yerinin ne de ödeme yerinin olmadığı senetlerin kambiyo senetleri vasfı taşımadığının ortada olduğunu, alacaklının kötü niyetli olması sebebi ile % 20 den aşağı olmamak üzere haksız icra tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ettiğini belirterek, İİK m.72/2 mucibinde .... İcra Dairesi 2025/... Esas sayılı takip dosyasında icra dairesi veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulüne ve müvekkilinin .... İcra Dairesi 2025/... Esas sayılı kambiyo takibinde, dayanak senet kambiyo vasfına haiz olmadığından borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, İİK m. 72/5 mucibinde %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine haksız icra tazminatına hükmedilmesine, İİK m. 170/3 son cümlenin takdir ve ifası için .... İcra Dairesi 2025/... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın takibe dayanak bonolarda ödeme yeri bulunmadığı ve düzenleme yeri olarak da yalnızca ... olarak belirtildiğinden bonoların kambiyo vasfı taşımadığını iddia ettiğini, ödeme yeri her ne kadar bononun unsurlarından olsa da zorunlu bir unsur olmadığını, ödeme yeri yazılmamış bonolarda düzenleme yeri ödeme yeri olarak kabul edildiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02.10.1996 gün ve 1996/12-590 sayılı emsal kararında da benimsendiği üzere, tanzim yeri olarak idari birim adının (il, ilçe, bucak, köy gibi) yazılması gerekli ve yeterli olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kararından anlaşılacağı üzere il, ilçe, bucak, köy gibi idari birimlerden her hangi birinin tek başına yazılması yeterli olup ayrıca diğer idari birilerinde yazılmasına gerek olmadığını, somut olayda idari birim olan ... ili düzenlenme yeri olarak yazılması sebebiyle davacının iddialarının hukuki bir geçerliliği bulunmadığını, somut olayda takibe dayanak yapılan senet metninde tanzim yeri açıkça Kocaeli olarak gösterilmiş olduğundan takibe konu bononun kambiyo vasfı bulunduğunu, davacının dava dilekçesindeki iddiaları hukuki dayanaktan yoksun olup sadece alacaklının alacağını engelleme amacı taşıdığını, bunun haricinde davacı tarafın herhangi bir şekilde borcun ödendiği yahut ertelendiği yönünde bir iddiada bulunmadığını, delil dahi sunmadığını, durum böyleyken davacının bu yöndeki taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken ihtiyati tedbir talebinin % 20 teminat ile kabul edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, ihtiyati tedbirin kaldırılmasını, haksız ve kötü niyetle açılmış hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, .... İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı dosyasında takibe dayanak gösterilen senetlerin ödeme yeri ve düzenleme yeri bulunmaması nedeni ile kambiyo vasfında olmadığı ve kambiyo senetlerine haciz yolu ile takibe konu edilemeyeceğinden bahisle takip dosyası nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptali talebine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Dava konusu uyuşmazlığa dair 6102 sayılı TTK'nın ilgili hükümleri;
MADDE 776- "(1) Bono veya emre yazılı senet;
a) Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini,
c) Vadeyi,
d) Ödeme yerini,
e) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını, f) Düzenlenme tarihini ve yerini, g) Düzenleyenin imzasını, içerir." şeklinde düzenlenmiştir.
MADDE 777- "(1) İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz.
(2) Vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır.
(3) Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır.
(4) Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıda alıntılanan yasal düzenleme kapsamında dava ve takibe konu edilen senetler incelendiğinde;
-776/1-a bendine göre her iki senet metninde de bono kelimesinin yer aldığı, -776/1-b bendine göre kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödeneceği vaadini içerdiği, -776/1-c bendine göre ödeme günü belirtilmek suretiyle her iki senette de vadenin kararlaştırıldığı, -776/1-d bendine göre ödeme yerinin yer almadığı, -776/1-e bendine göre ödenecek kişi olarak ...'ın adının yer aldığı, -776/1-f bendine göre düzenleme tarihi (10/01/2023) ve yerinin (...) her iki senette de yazıldığı, -776/1-g bendine göre düzenleyen imzasının yine her iki senette de bulunduğu belirlenmiştir.
Bu durumda TTK 776. Maddesinin d bendinde yer alan ödeme yerinin yer almadığı ancak madde metninde sayılan diğer unsurların tamamının yer aldığı belirlenmiş, devamında TTK 777. Maddenin 3. Fıkrasında, açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yerin ödeme yeri sayıldığı belirtilmiştir.
Emsal niteliğindeki Yargıtay 12. HD 24/01/2019 tarih 2018/11556 esas 2019/1050 karar sayılı; "...6102 Sayılı TTK’nun 776/1-f maddesi gereğince, senette düzenlenme yerinin yazılı olması gereklidir. Aynı Kanunun 777/4. maddesine göre ise, düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bononun, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. Düzenleme yeri olarak, idari birim adı (kent, ilçe, bucak, köy gibi) yazılması yeterli olup, ayrıca adres gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. 14.12.1992 tarih ve 1991/1 E.-1992/5 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da açıklandığı üzere kısaltılmış olarak yazılan keşide yerinin kabul edilebilmesi için bunun belirgin ve duraksamaya mahal bırakmayacak bir yeri göstermesi gereklidir..."; Yargıtay 12. HD 09/05/2016 tarih 2016/1189 esas 2016/13667 karar sayılı "...TTK'nun 776/1-f. maddesinde; bonoda düzenlenme yerinin yazılı olması gerektiği, aynı Kanunun 777/4. maddesinde ise; "Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bononun, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılacağı" hüküm altına alınmıştır. Düzenlenme yeri olarak idari birim adının (kent, ilçe, bucak, köy gibi) yazılması yeterli olup, ayrıca adres gösterilmesi zorunlu değildir..." ilamlarında açıklandığı üzere ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.10.1996 gün ve 1996/12-590 sayılı kararında da benimsendiği üzere tanzim yeri olarak idari birim adının (kent, ilçe, bucak, köy gibi) yazılması zorunlu ve yeterli olup ayrıca adres gösterilmesi mecburiyeti bulunmamaktadır ve düzenleme yeri olarak idari birimin adının yazılması yeterli olduğundan, dava ve takibe konu edilen senetlerde ... yazılmak suretiyle il olarak idari birim adının yer aldığı ve 6102 sayılı TTK 776/1-f bendi gereği eksiklik bulunmadığı değerlendirilmiş, TTK 776/1-d uyarınca ödeme yerinin bulunmaması halinde ise düzenlemenin devamında 777/3. Maddeye göre düzenleme yerinin ödeme yeri sayıldığı belirtildiğinden dava ve takibe konu edilen ve ödeme yeri bulunmayan senetlerin düzenleme yeri bulunduğundan, düzenleme yeri olan ...'in ödeme yeri sayıldığı ve bu hali ile dava ve takibe konu bonoların kambiyo vasfının bulunduğu kanaatine varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 15.866,13-TL harçtan mahsubu ile fazla 15.134,13-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 md ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.md göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesaplanan 145.359,94-TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2026 Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy