T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/115 Esas
KARAR NO: 2019/1275
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 21/10/2008
KARAR TARİHİ: 16/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin vermiş olduğu 21.10.2008 tarihli dava dilekçesinde özetle; "17.12.2007 ve 1.2.2007 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmeleri ile 21.4.2008 ve 06.06.2008 tarihli ihtarnameleri keşide ederek sözleşmenin 11.b ve 11.c maddeleri uyarınca haklı nedenle feshedildiğini ve cezai şart bedelini derhal ödemesi gerektiğini bildirdiğini ,sözleşmelere uymayarak kira bedellerini ödemeyen ve sorumluluklarını yerine getirmeyen davalının sözleşmelerde yazılı cezai şart tutarını ödemekle yükümlü bulunduğunu,18 adet aracın kira sözleşmesiyle kullanımının davalıya bırakıldığını ,sözleşme bitimine kadar olan kira tutarını 170.129,50 TL tutarındaki cezai şart bedelinin talep edildiğini,ödemelerin her ay fatura tarihini takip eden 7 gün içerisinde Ekim'in herhangi bir banka hesabına yatırılacağını ,sözleşmeler haklı nedenle feshedildiği için 170.129,50 TL nin aylık % 8 oranında gecikme faizi işletilerek tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Vekili dosyaya vekaletname sunmuş ancak cevap dilekçesi sunmamış, bilirkişi raporlarına karşı beyan dilekçelerin de sözleşmede ki cezai şart hükmünün batıl olduğunu, cezai şart karşılığında herhangibir mal veya hizmet sunmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 14.10.2010 tarihli 8 sayfadan ibaret raporunda özetle ; incelenen davacı ticari defterlerine göre davalı cari hesabına borç kaydedilen faturalar sonucu oluşan bakiyelerin davalı şirketçe ödeme yapılmayışı nedeniyle muhtelif tarihlerde şüpheli alacaklar hesabına devredildiği, şüpheli ticari alacaklar hesabında toplam 77.368,41 TL borçlu olduğu, sözleşmeye göre araçların aylık kira bedelinin kiralama süresince sabit olup, bu bedele %18 KDV eklenerek fatura kesileceği, davalının sözleşme süresi sona ermeden araç iade ettiği veya sözleşmedeki yükümlülüklerine uymayarak sözleşmenin feshine neden olduğu takdirde sözleşme süresinin bitimine kadar ödemesi gereken kira bedelinin tamamını cezai şart olarak davacıya ödemekle yükümlü bulunduğu, sözleşme süresi içerisinde ödemelerin 3 kez üst üste gecikmeli olarak yapar ise davacının sözleşmeyi derhal ve tek taraflı feshedeceği bu fesih halinde davalının sözleşmenin 11/b maddesindeki cezai şartı ödemekle yükümlü bulunduğu, davacı şirket tarafından 21.04.2008 ve 06.06.2008 tarihli ihtarnameler ile ödemelerin zamanında yapılmadığı, bu nedenle bir defa daha ödemenin gecikmesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, ihtarnamelerin 24.04.2008 ve 17.06.2008 tarihlerinde davalı şirketin temerrüde düştüğü,2 ayrı sözleşme dolayısıyla toplam bakiye kira bedelinin (118.920,67 + 51.471 ) 173.391,67 EURO kira bedeli bulunduğu, davacının 170.129,50 TL talepte bulunduğu, davacının sözleşmenin 11/b maddesine göre sözleşmeyi feshettiği, kararlaştırılan cezai şartı almayı hak ettiği, temerrüt tarihinden itibaren temerrüt faizi işletilmesi gerektiği, alınan ek raporlarda da eksik bulunan araç teslim formlarının tamamlandığı, 154.815,67 EURO alacak karşılığı cezai şarta hak kazandığı, davacının sözleşmede kararlaştırılan cezai şarta hak kazandığı ve talebi ile bağlı olarak talebin kabulü gerektiği yolunda görüş bildirmişlerdir.
Bu rapora yapılan itirazlar üzerine itirazların değerlendirilmesi için dosya yeniden bilirkişi kuruluna verilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 23.02.2011 tarihli 3 sayfadan ibaret ek rapor; Davacı alacağının talepleri dikkate alınarak 170.129,50 Tl olduğu belirlenmiştir.
Bu raporda saptanan eksikliklerin giderilerek 2. ek rapor alınmasına karar verilerek dosya bilirkişilere verilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 11.07.2011 tarihli 3 sayfadan ibaret 2.ekrapor alınmıştır. 2.ek raporda da yapılamayan davalı kayıtlarının incelenmesi tamamlanmış kök rapor ve 1.ek rapordaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, incelenen davalı ticari defter ve kayıtlarına göre davacı faturalarının sözleşmelerin 4/b maddesi hükmüne uygun olarak düzenlendiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde davalıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, davacının sözleşmede kararlaştırılan cezai şarta hak kazandığı ve talebi ile bağlı olarak talebin kabulü gerektiği yolunda görüş bildirmişlerdir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, ek rapor. 2.ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki davada sunulan 2 ayrı uzun süreli araç kira sözleşmesi incelenmiş, 01.02.2007 tarihli sözleşmeye göre 13 adet aylık kirası 425 Euro, caddy kombi, 1 adet aylık kirası 595 Euro olan transporter araçların 36 ay süre ile davalıya kiralandığı,sözleşmelerin 11.b maddesinde davalının sözleşmede ki yükümlülüklerine uymayarak feshi halin de geriye kalan kira bedelinin tamamının cezai şart olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı 01.12.2007 tarihli sözleşme ile 1 adet ford connect 495 euro'dan kiralandığı , fesih ve temerrüde ilişkin hükümlerin bu sözleşmede tekrar edildiği tesbit edilmiştir.
1 Nisan 2008 tarihli ihtarname ile 17.12.2007-1.2.2007 tarihli oto kiralama sözleşmesinin kira bedellerinin ödenmediği bildirilerek ödemelerini 3 kez gecikerek yapması halinde sözleşmenin feshi hakkı bulunduğu ödenmemiş,38.789 TL ödenmemiş kira bedeli bulunduğu ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içinde 38.789,50 TL nin ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği,ihtarın 24.4.2008 tarihinde davalıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
6 Haziran 2008 tarihli ihtar ile ..., ...,...,..., ..., ..., 6521, 6522, 6523 ,6524, ... ,.., 6527, ..., ..., ...,..., ... plakalı araçların halen davalının kullanımında bulunduğu davalının ödemesi gereken faturaları ödemediği, 21.4.2008 tarihli ihtar ile ödeme talep edildiği halde ödeme yapılmadığı,sözleşmelerin 4.b maddesi ödemelerin her ay fatura tarihini takip eden 7 gün içinde banka hesabına yapılacağı,geciken ödemeler için aylık %8 faiz işletileceği, 11. b madde de uzel sözleşme süresi bitmeden araç iade ettiği veya sözleşmede ki yükümlülüklerine uymadan sözleşmenin feshine neden olduğu takdirde sözleşme süresinin bitimine kadar olan ödemesi gereken kira bedelini tamamını cezai şart olarak Ekim'e ödemekle yükümlü bulunduğunu sözleşme süresi içerisinde ödemelerini 3 kez üst üste gecikmeli olarak yaparsa sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceğini bu halde de 11.b deki cezai şartı ödemekle yükümlü bulunduğunu sözleşmelerin 11.b ve 11.c gereği tek taraflı olarak feshedildiğini, 18 adet aracın derhal iadesinin ve cezai şart tutarı olan 170.129,50 TL nin 7 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği, ihtarın 9.6.2008 tarihinde tebliğ edildiği tebliğ şerhinden anlaşılmaktadır.
5.8.2008 tarihli fatura teslim tutanağı ile 3 Mart 2008 tarih, 13.132, 2.682,1.062 TL lik faturaların, tarihsiz tutanakta 2 Nisan 2008 tarihli 14.985,1.212,3.060 TL tutarlı faturaların, trafik cezası nedeniyle tanzim edilen 25 nisan 20088 tarihli 177,75 TL lik faturanın, 2 Mayıs 2008 tarihli 3 adet faturanın davalı tarafa teslim edildiğine dair tarihsiz fatura teslim tutanakları ibraz edilmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan ve bilirkişi raporları alındıktan sonra ; "Davanın KABULÜNE, 170.129,50 TL cezai şart tazminatının dava tarihinden itibaren aylık % 8 oranında temerrüt faizi işletilerek davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.
Bu karar taraflarca süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2012/5385 E, 2012/10131 K sayılı 05.07.2012 tarihli ilamı ile bozulmuştur.
Bozma ilamında özetle ; "Davada dayanılan ve hükme esas alınan 1.2.2007 başlangıç tarihli ve 36 ay süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinin kira parası ödemesini düzenleyen özel şartlar 4b maddesinde "ödemenin 7 günlük süre içerisinde yapılabilmesi için faturanın tanzim tarihini takip eden en geç 3 iş günü içerisinde kiralayana ibraz edilmesi gerekmektedir. Geciken ödemeler için aylık %8 gecikme faizi işletileceği" şeklinde kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin cezai şartı düzenleyen 11b maddesi ise “kiralayan sözleşme süresi sona ermeden aracı iade ettiği veya sözleşmedeki yükümlülüklerine uymayarak sözleşmenin feshine neden olduğu takdirde, sözleşme süresinin bitimine kadar ödenmesi gereken kira bedelinin tamamını cezai şart olarak ödemekle yükümlüdür” şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Madde metninden de anlaşılacağı üzere akdi faizin sadece kira bedellerinin ödenmemesi halinde uygulanması kararlaştırılmış, cezai şartı düzenleyen ve dönem sonuna kadar olan kira bedellerini cezai şart olarak ödenmesine ilişkin madde metninde faiz oranı düzenlenmemiştir. Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde cezai şarta akdi faiz uygulanması doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile mahkememiz hükmünü bozmuştur.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Dosyamızın Yargıtayda olduğu aşamada davalı şirket İstanbul ... Asliye Ticaret mahkemesinin... e sayılı dosyası ile 12.06.2013 tarihinde iflasına karar verilmiş olup, bu iflas kararı İstanbul ... İflas müdürlüğünün ... e sayılı dosyası ile yürütüldüğü anlaşılmaktadır. Müflis davalının 1. alacaklılar toplantısının 27.09.3013 tarihinde yapıldığı iflas müdürlüğünce mahkememize bildirilmiştir.
Mahkememizce davalı müflis şirketin iflas masasının 2. alacaklılar toplantısının yapılması beklenilmesine karar verilmiştir.
İflas masası ile yapılan yazışmada müflis şirketin iflas masasının 2. alacaklılar toplantısının 09.09.2015 tarihinde yapılmış olup davacı alacağının masaya kaydedilmediğinin bildirildiği görülmüştür.
Bu durumda incelenen davacı ticari defterlerine göre davalı cari hesabına borç kaydedilen faturalar sonucu oluşan bakiyelerin davalı şirketçe ödeme yapılmayışı nedeniyle muhtelif tarihlerde şüpheli alacaklar hesabına devredildiği, şüpheli ticari alacaklar hesabında toplam 77.368,41 TL borçlu olduğu, sözleşmeye göre araçların aylık kira bedelinin kiralama süresince sabit olup, bu bedele %18 KDV eklenerek fatura kesileceği, davalının sözleşme süresi sona ermeden araç iade ettiği veya sözleşmedeki yükümlülüklerine uymayarak sözleşmenin feshine neden olduğu takdirde sözleşme süresinin bitimine kadar ödemesi gereken kira bedelinin tamamını cezai şart olarak davacıya ödemekle yükümlü bulunduğu, sözleşme süresi içerisinde ödemelerin 3 kez üst üste gecikmeli olarak yapar ise davacının sözleşmeyi derhal ve tek taraflı feshedeceği bu fesih halinde davalının sözleşmenin 11/b maddesindeki cezai şartı ödemekle yükümlü bulunduğu, davacı şirket tarafından 21.04.2008 ve 06.06.2008 tarihli ihtarnameler ile ödemelerin zamanında yapılmadığı, bu nedenle bir defa daha ödemenin gecikmesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, ihtarnamelerin 24.04.2008 ve 17.06.2008 tarihlerinde davalı şirketin temerrüde düştüğü,2 ayrı sözleşme dolayısıyla toplam bakiye kira bedelinin (118.920,67 + 51.471 ) 173.391,67 EURO kira bedeli bulunduğu, davacının 170.129,50 TL talepte bulunduğu, davacının sözleşmenin 11/b maddesine göre sözleşmeyi feshettiği, kararlaştırılan cezai şartı almayı hak ettiği, temerrüt tarihinden itibaren temerrüt faizi işletilmesi gerektiği, alınan ek raporlarda da eksik bulunan araç teslim formlarının tamamlandığı, 154.815,67 EURO alacak karşılığı cezai şarta hak kazandığı, 2.ek raporda da yapılamayan davalı kayıtlarının incelenmesi tamamlanmış kök rapor ve 1.ek rapordaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, incelenen davalı ticari defter ve kayıtlarına göre davacı faturalarının sözleşmelerin 4/b maddesi hükmüne uygun olarak düzenlendiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde davalıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, davacının sözleşmede kararlaştırılan cezai şarta hak kazandığı kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi, toplanan delillere göre davacının davalı ile akdettiği uzun süreli kira sözleşmesinde sözleşmelere uygun olarak ödemelerini yapmadığı, ödemelerin hiç yapılmaması nedeniyle sözleşmenin davacı tarafından feshinde haklı bulunduğu, sözleşmenin feshine davalının sebebiyet verdiği, muaccel kira bedellerini ödemediği bu nedenle icra takiplerine maruz kaldığı, davacının sözleşme hükümlerine uygun olarak faturalarını davalıya tevdi ettiği, banka hesabına da herhangi bir ödeme yapılmadığının verilen cevabi yazıdan anlaşıldığı, sözleşmenin feshine sebebiyet veren davalının kira sözleşmesinin sonuna kadar ödemeyi taahhüt ettiği, kira bedellerini cezai şart olarak ödemekle yükümlü bulunduğu, davalı şirketin mevcut kapasitesi, işin boyutu gözönüne alındığında cezai şarttan herhangi bir indirim ve tenkis yapılmasına yer olmadığı kanaatine varılarak taleple bağlı kalınarak, her ne kadar 173.391,67 EURO kira bedeli bulunduğu belirlenmiş ise de davacının 170.129,50 TL talepte bulunduğu anlaşılarak Yargıtay bozma ilamıda dikkate alınarak talep edilen bu miktarın faizsiz olarak kayıt ve kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-İş bu davanın kabulü ile ... A.Ş nin İstanbul ... iflas Müdürlüğünün ... e sayılı dosyası ile yürütülen iflas masasına 170.129,50 TL' nin kayıt ve kabulüne,
2-Karar ve ilam harcı 11.621,54-TL nin peşin alınan 2.296,80-TL den düşümü ile kalan 11.621,54-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.296,80-TL peşin, 14,00-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.021,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının yapmış olduğu 80,00-TL'nin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 16.157,77-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, Yargıtay yolu açık olmak üzere davalının yokluğunda kesin karar verildi. 16/12/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza