T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/103 ESAS
KARAR NO:2021/1056
DAVA:Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ:28/03/2014
KARAR TARİHİ:02/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından ihalesi yapılan ''.... Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı'' işinin müvekkili şirkete ihale edilerek 04/07/2011 tarihinde sözleşmeye bağlandığını, 15/07/2011 tarihinde ise davalı tarafından yer teslimi yapılarak müvekkili tarafından işi başlanıldığını, çalışmalar sırasında müvekkili şirket tarafından 26/07/2011 tarih ve ... sayılı yazı ile ödenek revizyonu talep edildiğini, davalı tarafından ödenek revizyonu yapıldığının bildirildiğini ve 09/09/2011 tarihli yazı ile oluşan yeni ödeneğe göre yapılan revize iş programının gönderildiğini, davaya konu inşaat işinin yapılabilmesi için güzergahta bulunan bazı taşınmazların kamulaştırılması zorunluluğu olduğu halde davalı idare bu kamulaştırmaları yapmayarak işin yapılmasını fiilen imkansız hale getirdiğini, davalı taraf kamulaştırmaları yapmaması nedeniyle yapılacak imalata ilişkin uygulama projelerini de müvekkilini veremediğini, bu nedenle işin yapılmasını engellediği ve sonuçta sözleşmeyi feshettiğini, davalı taraf sözleşme kapsamı dışındaki bir kısım alanlarda çalışma talimatı verdiğini, sözleşmeye göre işveren idarenin emir ve talimatlarına uygun davranmak zorunda olan müvekkilinin gösterilen alanlarda imalat yaptığını, söz konusu imalatların, sözleşme kapsamı dışında olduğu gerekçesiyle davalı idarece hakedişlere dahil edilmediği ve imalat bedelleri de ödenmediğini, işi yürütebilmek amacıyla müvekkilinin değişik kişi ve şirketlerden malzeme ve hizmet tedarik ettiğini, bu tedarikçilerine yapacağı ödemelerin garantisi olarak olarak da, davalı idareden olan hakediş alacaklarından bir kısmını tedarikçilerine temlik etmek istediğini, alacağın temlikinin davalı idarenin onayına bağlı olduğunu, davalı idarenin önce temliklere şartlı olarak izin verdiğini, ancak türlü bahanelerle yürürlüğe koymadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı idare, gerek sözleşmeden ve gerekse mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyerek, sözleşmeye konu işin zamanında ve iş programına uygun olarak yapılmasını fiilen engellediğini, müvekkilini ekonomik sıkıntıya düşmesine ve sonuçta iflasın ertelenmesi kararı almasına neden olduğunu, davalı, kendi kusurlu tutumuna dayanarak ve tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiğini, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket ile davalı işveren idare arasındaki sözleşmenin, davalı tarafça haksız ve tek taraflı feshi sonucu, müvekkili şirketin uğradığı müspet ve menfi zararlar karşılığında şimdilik 50.000-TL'nin davalı ... ...'nden alınarak müvekkili şirkete ödenmesini, fazlaya ilişkin talep ve haklarının saklı tutulmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak dava açtığını, davada hukuki niteliği itibari ile fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasının mümkün olmadığını, davanın ancak 50.000,00-TL üzerinden devamının mümkün olduğunu, davacı ile 04/07/2011 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme de işin süresi yer tesliminden itibaren 730 gün olarak belirlendiğini, yer tesliminin 15/07/2011 tarihinde yapıldığını, davacının, sözleşme süresinin dolduğu 13/07/2013 tarihine kadar %100 tutarın iş yapması gerekirken, 05/04/2013 tarihli 11 nolu hakediş itibari ile %26i17 oranında gerçekleştirme yaptığını, davacının iş programının gerisinde kaldığını ve müvekkilinin sunmuş olduğu kamu hizmetlerinin aksamasına sebebiyet verdiğini, davacının çalışmaları sırasında iyi niyetle hareket etmediğini, yapmadığı işlerin parasını almaya çalıştığını, başkaca firmalara ve bankalara borçlanarak müvekkilini hacizlerle uğraşmak zorunda bıraktığını, davacının kamulaştırma yapılmaması ve projelerin verilmemesi iddialarının da yerinde olmadığını, projelerin sözleşme aşamasında verildiğini, davacının yapacağı işte kamulaştırılma gereken herhangi bir yer bulunmadığını, davacının sözleşmenin feshi sebebi ile ihalelerden yasaklandığı ve itibarını kaybettiği, iflasın ertelenmesini talep etmek zorunda kaldığı ve zarara uğradığını iddia ettiğini, sözleşmenin feshine davacının kendi kusurlu davranışlarının sebep olduğunu, ihalelerden yasaklanma sözleşmenin fesh edilmesinin kanuni bir sonucu olduğunu, basiretli bir tacir gibi davranmayan, üstlenmiş olduğu işi yerine getirmeyen, iş ahlakına aykırı davranan davacının, sonuçlarına katlanması gerektiğini, kanuni yükümlülükler sebebi ile sözleşmenin fesh edilmiş olması sebebi ile mahrum kaldığı karı talep etmesinin de hukuka aykırı olduğunu, talebinin reddi gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 01/06/2015 tarihli celsesi 1 numaralı ara kararı gereğince, dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişilerin 25/04/2016 tarihli raporunda özetle;
''YEMİNLİMALİ MÜŞAVİR BİLİRKİŞİ TARAFINDAN VARILAN SONUÇLAR:
1-Davalı ... ... tarafından ihalesi yapılan ".... Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı" işi ...'ne ihale edilerek 04.07.2011 tarihinde sözleşmeye bağlanmıştır.
2-Sözleşme tarihi 04.07.2011 olup sözleşme numarası 26407'dir.
3-Sözleşmeye göre yüklenici firma ... tarafından ''162.000 mt 100-600 mm arasında Düktil Font İletim ve Şebeke İçmesuyu Borusu 1190 mt 600-1000 mm arasında Çelik İçmesuyu iletim hattı döşenecek, bu çerçevede ayrıca tahliye, vantuz ve vana odaları yapılacaktır.
4-“.... Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı (...)'nın devamı sırasında 11 adet “Hakediş Raporu” düzenlenmiştir.
5-“.... Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı” işi kapsamında düzenlenen “Hakediş Raporlarının 2 adedi 2011 yılında, 7 adedi 2012 yılında, 2 adedi de 2013 yılındadır.
6-Toplam hakediş tutar KDV hariç 3.930.777,04TL olup hesaplanan KDV 707.539,87TL'dir. KDV dahil tutar 4.638.316,91 TL'dir.
7-...'nin kanuni defterlerinde “Hakediş Raporları”ndaki “Yükleniciye Ödenecek Tutar” satırındaki tutarların alacak olarak kayıtlandığı tarihler aşağıdaki gibidir.
Hakediş Tarihi/NoOnay Tarihi/Yevmiye Tarihi Yevmiye No Alacak Tutar TL
0115.12.2011...369.554,50
0231.12.2011...641.986,32
0305.03.2012...474.528,88
0420.04.2012...240.707,69
0530.05.2012...872.324,91
0629.06.2012...569.807,30
0706.08.2012...317.603,33
0808.10.2012...177.109,67
0911.12.2012...285.965,38
1019.03.2012...115.433,38
TOPLAM4.199.400,09
8-Hakediş Raporları'na göre ... taralından sorumlu sıfatıyla ilgili hakedişin tahakkuk tutarı üzerinden GVK uyarınca gelir vergisi tevkifatı, KDV Kanunu uyarınca hesaplanan KDV üzerinden KDV tevkifatı yapılmaktadır. Bunun yanı sıra hakediş tutarının %10'u oranında kesin hesap kesintisi ve hakediş raporundaki fiyat farkı tutarının %6'sı oranında teminat kesintisi yapılmaktadır. Ayrıca hakediş raporlarına göre bir kısım hakediş tutarları üzerinden teknik personel cezası, asfalt kaplama cezası adı altında kesintiler yapılmıştır.
9-11 adet Hakediş Raporunda yapılan “Kesin Hesap Kesintisi” 393.077.71TL, “Teminat Kesintisi”1.884,47TL, teknik personel cezası 7.000.000TL, asfalt kaplama cezası 15.684.89TL'dir.
10-... tarafından yapılan 393.077.71 TL tutarındaki kesin hesap kesintisinin 228.569,98 TL'si 2012 yılı sonu itibariyle Yüklenici firmaya ödenmiştir. Kalan (393.077,71 - 228.569.98=) 164.507,73 TL ise dava tarihinden sonra 13/07/2015 tarihinde ödenmiştir.
11-... tarafından yapılan teminat keşintisi tutarı olan 1.88447 TL'nin 768.54 TL'si da 13/07/2015 tarihinde ödenmiştir. Kalan (1.884,47-768,54) 1.115,93 TL ile ilgili bir tespit yapılamamıştır.
12-... İnşaat A.Ş.'nin kanuni defter kayıtlarına göre 31/12/2013 ve 31/12/2014 tarihleri itibariyle kesin hesap kesintilerinden kaynaklanan alacak tutarı 241.533,18 TL'dir. Bilirkişiliğimizde bu konuyla ilgili olarak Davalı ...'nin kanuni defter kayıtlarının daha sağlıklı olduğu kanaati oluşmuştur.
13-Davalı ... tarafından düzenlenen ve yüklenici firma tarafından imzalanan hakediş raporlarına istinaden ... İnşaat A.Ş. tarafından 11 adet hizmet faturası düzenlenmiştir. Düzenlenen faturaların tutarı 3.930.777,04 TL, hesaplanan KDV tutarı 704.539,87 TL, KDV dahil tutarı 4.638.316,91 TL'dir.
14-Davacı firma tarafından düzenlenen laturalarda yer alan hakediş tutarları kanuni defterlere 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabının alacağına kaydedilmiştir. Alacak olarak kaydedilen tutar 3.930.776,42 TL'dir.
15-Hakediş Raporlarına göre ... tarafından, Davacı firma ... İnşaat Taah. A.Ş.'ye ödenmesi gereken 4.199.400,09 TL'nin bir kısmı Davacı ... İnşaat A.Ş.'ne ödenmiş olup bir kısmı alt taşeron konumundaki ... İnşaal Ltd. Şti.'ne ve/veya ... İnşaat Ltd. Şti.'nin borçlu olduğu kurum ve kuruluşlara ödenmiştir.
16-1-7 no.lu hakediş raporlarındaki yükleniciye ödenecek tutarın tamamı ... İnşaat A.Ş.'ne ve/veya onun SGK'ya olan borcu için ödenmiştir.
17-... İnşaat Taah. A.Ş.'nin işçi alacakları için yapılan ödeme tutarları hakediş numaraları itibariyle aşağıdaki gibidir.
Hakediş No... İnşaat İşçi Ücreti Ödemesi
10 29.473,55
1134.106,17
TOPLAM63.579,72
18-8,9, 10 ve 11 no.lu hakediş raporlarında yer aları ödenmesi gereken tutarların bir kısını ... İnşaat A.Ş.'ne ödenirken bir kısmı alt yüklenici konumundaki taşeron firma ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ve'veya onun alacaklılarına ödenmiştir.
19-Davacı ... İnş. Müh. Turz. San. ve Tic. A.Ş. ile ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... 45. Noterliğinde 27/09/2012 tarih ve ... yevmiye numarasıyla düzenlenen 2.500.000,00 TL bedelli alacak temliknamesi mevcuttur. Temlik Eden: ... İnşaat A.Ş, Temlik Alan: ... Bankası ... Şubesi, Lehine Temlik Alınan: ... İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Muhatap: ..., Temlik Miktarı: 2.500.000,00 TL'dir
20-...'nin kanuni defter ve belgelerine göre ... İnşaat A.Ş.'nin alt firması ... İnşaat Ltd. Şti'ne ve/veya onun adına diğer kişi ve kurumlara yapılan ödemelerin toplam tutarı 555.059,18 TL'dir. ... nezdindeki ... İnşaat Ltd. Şti. hesap hareket raporuna göre ise yapılan ödemelerin toplam tutarı 490,378,92 TL'dir. Fark (555.059,18-490.378,92=) 64.680,26 TI dir. Bu fark tutar ...'nin kanuni defterlerinde ... İnşaal A.Ş.'ye yapılan ödeme olarak kaydedilmesine rağmen belgelerden ... İnşaat Ttd, Şti.'nin personeline yapılan işçi ücret ödemesi olduğu görülmektedir.
21-... tarafından, “Hakediş Raporları"na göre “Yükleniciye Ödenecek Tutar” olan 4.199.400,09 TL'nin 555.059,18 TL'si alt taşeron konumundaki ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ve/veya onun alacaklılarına ödenmiştir. ... İnşaat A.Ş.'ye ödenen tutar 3.644.340,91 TL'dir.
22-... tarafından düzenlenen 9 no.lu hakedişe göre yükleniciye ödenecek tutar 285,065,38TL'dir. Hakediş 30/11/2012 tarihine kadar yapılan işlere ilişkindir. ...'nin kanuni defterlerinde söz konusu tutar 11/12/2012 tarihinde Akyurl İnşaat A.Ş.'nin alacağı olarak kaydedilmiştir. Söz konusu tutarın 264.743,05 TL ise davacı şirketin alt taşeronu olan ... Ltd. Şti.'nin haciz borçlarının ödemesi için (İcra Dosyalarına) gönderilmiştir. ...'nin belgelerine göre haciz geliş tarihi 07/12/2012 tarihidir.
23-Davalı ... tarafından fesih edilen ".... Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı" için ... A.Ş. laralından verilen 3 adet leminal mektubu ...'nin kanuni defterlerine 01/08/2013 tarih ve ... yevmiye numarası ile gelir kaydedilmiştir. Teminat mektuplarının tutarı (840.000,00 + 10.000.00 + 5.000,00=) 855,000,00 TL olup 420,00 TL ayrıca faiz hesaplanmıştır.
24-Davacı ... İnş. Müh. Turz, San. ve Tic. A.Ş. taralından hakediş raporlarına istinaden 11 adet hizmet faturası (hakediş) düzenlenmişlir.
25-... İnşaat Taalı. A.Ş. tarafından düzenlenen faluralardaki tutar hakediş raporlarında yer alan “Bu Hakediş Tutarı” satırından yer alan rakamla aynı tutardır. Faturaların tutarları toplamı 3.930.777,04 TL, hesaplanan KDV 704.539.887 TL, KDV dahil tutar 4.638.316,91TL'dir.
26-... İnşaat Taah. A.Ş. tarafından düzenlenen faturalarda GVK 94/3, bent hükmü uyarınca kesilmesi gereken %3 gelir vergisi tevkifatı ve Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca kesilmesi gereken KDV tevkifatının tam ve eksiksiz olarak gösterilmediği görülmüştür.
27-... İnşaat Taah. A.Ş. tarafından ...'ye düzenlenen faturaların cari hesaba kaydedilirken yapılan eksiklikler raporumuzun IV/B-c bölümünde detaylı olarak verilmiştir.
28-... İnşaat Taah. A.Ş. tarafından düzenlenen faturafardaki KDV hariç tutarlar Davacı firmanın kanuni defterlerinde 350 Yıllara Yaygın İnşaal ve Onarım Hakediş Bedelleri Hesabının alacağına gelir olarak kaydedilmiştir.
29-... İnşaat A.Ş.'nin kanuni defterlerinde, hakediş raporlarına göre kesilen “kesin hesap kesintileri” 2011 yılında Şirketin ''126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı”nın, 2012 ve 2013 yıllarında ise “226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı”nın borcuna kaydedilmiştir.
30-... İnşaat A.Ş.'nin hakedişlerinden kesilen ve Davacı şirketin defterlerine 126 verilen depozito ve teminatlar hesabına kaydedilen kesin hesap kesintileri 2011 yılında 99 170.67TL'dir. Söz konusu tutar 2012 yılına aynen aktarılmış ve 2012 yılında söz konusu tutar kadar alacak kaydı yapılarak kapatılmıştır. 2012 yılında kesin hesap teminatı adı altında yapılan kesintiler kanuni defterlere 226 verilen depozito ve teminatlar hesabına (226.01 .... Kısım Müt. İnş. Kesin Hesap Kesintisi) kaydedilmiştir. Hesabın borcuna kaydedilen tutar 253.195,20 TL'dir. Söz konusu tutar 2013 yılına aynen aktarılmıştır. 2013 yılında yapılan kesin hesap kesintisi ise 24.746,35 TI.'dir. Davacının kanuni defterlerinde 226.01 verilen depozito ve teminatlar hesabının bakiyesi 31/12/2013 tarihi itibariyle 241,533,18 TL'dir. ... kanuni defterlerinde 31/12/2013 tarihi itibariyle kesin hesap bakiyesi 164.507,73 TL olup bu tutar ... tarafından dava tarihinden sonra 13/07/2015 tarihinde ödenmiştir.
31-Davacı ... İnşaat A.Ş. tarafından “.... Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı” işi ile ilgili olarak yapılan ve kanuni defterlerinde “... Avrupa 14 Şantiyesi” olarak 170 Yıllara Sari İnşaat ve Onarım İşleri hesabına kaydedilen harcamaların yıllar itibariyle tutarları aşağıdaki gibidir.
Yıllar ... No.lu Hesapta Oluşan Kümülatif Maliyet
2011 2.249.333,44
2012 7.325.319,10
2013 7.601.218,26
32-Davacı ... İnşaat A.Ş. tarafından "..., Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı" işi ile ilgili olarak yapılan harcamaların toplam tutarı 7.601.218,26TL'dir. Söz konusu proje ile ilgili olarak düzenlenen “Hakediş Raporları"nda yer alan hakediş tutarlarının toplamı KDV hariç 3.930.777,04 TI.'dir, Fark (7.601.218,26-3,930,777,045) 3.670.441,22 TL'dir.
İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ AÇISINDAN;
1-Davacı Yükleniciye Sözleşme dışı pek çok İş yaptırılmış olduğu, bu sözleşme dışı imalatların sözleşme fiyatları ile tutarının 1.758.405,90 TL olduğu ve davacının yaptığı tüm işe oranının yapılan işe oranın %44,23 olduğu, bu sözleşme dışı imalat nedeni ile davacı Yükleniciye 129 gün ek süre verilmesi gerektiği,
2-Davacının Kesin Hakediş Raporu'na yapınış olduğu itirazların değerlendirilebilmesi için yeterli bilgi ve belge sunulmamış olduğu,
3-Davacıya projelerin verildiği hususunda herhangi bir yazılı belge sunulmamış olduğu,
4-Davacının ... ... Köyü'nde sahipli arazide yaplığı, bilahare söküldüğü ve tekrar yapıldığını ifade ettiği kısım ile ilgili bir harita mühendisi tarafından mahallinde tespit yapılması gerektiği,
5-Tarafların kamulaştırma ile ilgi belge sunmamış oldukları, bu konuda mahallinde inceleme yapılmasına karar verilmesi halinde bu konunun bir harita mühendisi bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerektiği,
6-Davacının temliknameler ile ilgili beyanlarının kurulumuzun Mali Müşavir bilirkişisi tarafından değerlendirilmiş olduğu,
7-Feshin yapıldığı tarihlerde davalı ... elemanları tarafından yapılan durum tespit tutanağına göre Şantiye Binası'nın terk edilmiş olduğu, borçlarından dolayı elektrik ve suyunun kesilmiş olduğunun tespit edilmiş olduğu,
8-Davacının 2015 yılı Ocak - Nisan aylarında pek çok icra takibi ile karşı karşıya kaldığı, bu icra takipleri toplamının 2.533.149,38 TL ve durdurulan hacizlerin toplamının da 947.378,75 TL olmak üzere toplam 3.480.527,75 TL olduğu,
9-Verilen temliknameler ve haciz durumun dikkate alınması halinde davacıya 129 gün ek süre verilmiş olsa bile işe devamı mümkün görülmediği,
10-Sayın Mahkeme tarafından sözleşmenin feshinin haksız bulunması halinde, Kesin Hesap Teminatı kesintisi olan 393.137,59 TLsını, 855.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektuplarını ve mahrum kalınan kar olarak da 764.770,81 TLsını talep edebileceği kanısına varılmıştır.
BORÇLAR HUKUKÇUSU BİLİRKİŞİ TARAFINDAN VARILAN SONUÇLAR:
Davacı yüklenicinin sözleşme süresi içinde işin ancak %28'ini bitirebildiği ve kendisine (sözleşme dışı işler nedeniyle verilmesi gereken 129 gün + sözleşmede öngörülen 10 gün =) 139 günlük ek süre verilse bile, bütün tahminlere nazaran bu sürede işin %62 oranındaki kalan kısmının tamamlanamayacağı anlaşıldığından, davalı İdare'nin normal sözleşme süresi sonunda beyan ettiği feshin haklı olduğu ve davacının taleplerinin dayanaksız bulunduğu, Sayın Mahkeme'nizce aksi görüşün benimsenmesi ve İdare Mahkemesi kararındaki gibi feshin haksız olduğunun kabulü halinde davacının mahrum kaldığı kârı ve ayrıca nakde çevrilen kesin teminat bedelini de davalı İdare'den talep edebileceği kanaatine ulaşılmaktadır.'' denilmiştir.
Mahkememizin 17/04/2017 tarihli celsesi 1 numaralı ara kararı gereğince, dosyamızda ek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişinin 25/05/2017 tarihli ek raporunda özetle;
''SONUÇ:
İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ AÇISINDAN;
1-Davacı Yükleniciye Sözleşme dışı pek çok iş yaptırılmış olduğu, bu sözleşme dışı imalatların sözleşme fiyatları ile tutarının 1.758.405,90 TL olduğu ve davacının yaptığı tüm işe oranının yapılan işe oranın %44,23 olduğu, bu sözleşme dışı imalat nedeni ile davacı Yükleniciye 129 gün ek süre verilmesi gerektiği,
2-Davacının Kesin Hakediş Raporu'na karşı boru iadesi ve şantiye binası kesintilerine ilişkin itirazının haklı olduğu, boru iadesi ile ilgili olarak KDV dahil 32.826,53 TL ve şantiye binası ile ilgili olarak da KDV dahil 32.787,10 TL olmak üzere toplam KDV dahil 65.613,63 TLsını talep etmekte haklı olduğu,
3-Davacıya projelerin verildiği hususunda herhangi bir yazılı belge sunulmamış olduğu,
4-Davacının ... ... Köyü'nde sahipli arazide yaptığı, bilahare söküldüğü ve tekrar yapıldığını ifade ettiği kısım ile ilgili bir harita mühendisi tarafından mahallinde tespit yapılması gerektiği,
5-Tarafların kamulaştırma ile ilgi belge sunmamış oldukları, bu konuda mahallinde inceleme yapılmasına karar verilmesi halinde bu konunun bir harita mühendisi bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerektiği,
6-Davacının temliknameler ile ilgili beyanlarının kurulumuzun Mali Müşavir bilirkişisi tarafından değerlendirilmiş olduğu,
7-Feshin yapıldığı tarihlerde davalı ... elemanları tarafından yapılan durum tespit tutanağına göre Şantiye Binası'nın terk edilmiş olduğu, borçlarından dolayı elektrik ve suyunun kesilmiş olduğunun tespit edilmiş olduğu,
8-Davacının 2013 yılı Ocak - Nisan aylarında pek çok icra takibi ile karşı karşıya kaldığı, bu icra takipleri toplamının 2.533.149,38 TL ve durdurulan hacizlerin toplamının da 947.378,75 TL olmak üzere toplam 3.480.527,75 TL olduğu,
9-Verilen temliknameler ve haciz durumun dikkate alınması halinde davacıya 129 gün ek süre verilmiş olsa bile işe devamı mümkün görülmediği,
10-Sayın Mahkeme tarafindan sözleşmenin feshinin haksız bulunması halinde, 855.000,00TL tutarlı kesin teminat mektuplarını ve bunlara ilişkin olarak kurulun mali müşavir bilirkişisi tarafından hesaplanan 420,00 TL faiz ile mahrum kalınan kar olarak da 764.770,81 TLsını talep edebileceği kanısına varılmıştır.
11-Sadece bir boy borunun esas alınması halinde davacıya 21.627,10TLnin iadesi gerektiği Sayın Mahkemeye saygı ile sunulur.'' denilmiştir.
Mahkememizin 28/03/2019 tarihli celsesi 2 numaralı ara kararı gereğince, dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişilerin 03/03/2020 tarihli raporunda özetle;
''SONUÇ:
1.Dava konusu olayda yer değişikliğine ilişkin olarak İdarenin yazılı bir talebi, yüklenicinin de yazılı oluru dosyalarda görülmemiştir. Sözleşme dışı işlerin iki tarafın bilgisi dâhilinde yapıldığı onaylanan hakediş raporlarından anlaşılmıştır. Sözleşme dışı mahallerdeki işler iki tarafın rızasıyla yapılmış görünse bile, Yüklenici İdareye karşı her zaman kendi inisiyatifleri ile davranış sergileyemez. Yüklenici, her zaman İdarenin talebine göre hareket eder. Bu bağlamda; İdarenin talebi doğrultusunda %51,41 oranında sözleşme dışı iş (proje değişikliği ve mahal değişikliği) yapılması YİGŞ esaslarına göre mümkün değildir.
2.Uygulama projelerinin hazırlanması veya hazırlatılması idarenin sorumluluğunda olup, incelenen dosya/klasörlerde, davacıya projelerin verildiği hususunda herhangi bir yazılı belge bulunmadığı (Davalı cevabi yazılarında uygulama projelerini verdiğini belirtmesine rağmen somut bir belge dosyada görülmemiştir) tespit edilmiştir. Bu kapsamda;
-Davacıya yapılacak işlerin mahalleri sözleşme kapsamında belirlendiği, fakat imalata başlaması için uygulama projelerinin teslim edilmediği,
-Yüklenici tarafından projelerin verilmesi için sürelerinde talepte bulunulmadığı,
-Uygulama projeleri olmadan imalata başlanamayacağından, yükleniciye işin gecikmesini karşılayacak şekilde ilave süre verilmesi gerektiği kanaatlerine ulaşılmıştır.
3.Yüklenicinin projeyi bitirme zamanının hesaplanmasına matematik problemi olarak bakılırsa; 730 günde 3.975.920,12TL'lik iş yapan firma 13.944.000TL'lik işi (730x13,944.000/3.975,920,12) 2560,19 günde yapabilir. Bu durumda 1830 ilave güne ihtiyaç vardır. Ancak, bu sorunun cevabı gerçek hayatta değişkenlik gösterebilmektedir. Bir işin bitmesini hem İdarenin hem de Yüklenicinin istemesi gerekmektedir. Eğer İdare üzerine düşen vazifeleri yapmazsa (yer göstermezse, hakedişleri ödemezse, projeleri vermezse ... vb.), ya da Yüklenici üzerine düşen vazifeleri yapmazsa (işi yavaşlatırsa, aldığı parayı başka işlerde kullanırsa, batarsa ..vb.) bahse konu iş için istediğiniz kadar ilave süre verin, bu iş hiçbir zaman bitmez. Bu bağlamda;
-Sözleşme dışı imalat nedeniyle ortalama 139-160 gün arasında ek süre verilmesi gerekli olup, bu süre verilse bile Yüklenicinin bu işi bitirmesi mümkün değildir,
-Ayrıca makul bir Yüklenici tarafından bile bahse konu zaman diliminde bu işin bitirilme imkânı bulunmamaktadır.
-Uygulama projelerinin verilmesinin belirsiz olması ve ... sınırları dâhilinde Yüklenicinin iddia ettiği şahıs parsellerine girilmesi nedeniyle sökülen ve hakedişe girmeyen 685,80 mt ©100 DF boru için mahallinde inceleme yapılması gerektiğinden bu konularda verilecek ilave süre belirlenememiştir.
4.Kesinti Yöntemine göre yüklenicinin fesih sebebiyle yapamadığı sözleşme konusu işlerin geri kalan kısmından dolayı mahrum kaldığı kâr kaybı 697.765,59TL'dir. Bu bedel mahrum kalınan kâr olarak yükleniciye ödenmelidir.
5.Yüklenici tarafından verilen 3 adet teminat mektubunun tutarı (840.000,004-10.000,00-4-5.000,00) 855.000,00TL'dir.
6.İdarenin 07 Ağustos 2013 tarihli, ... sayılı ve “İhtamame” konulu yazısına göre; “Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir” hükmü gereğince TEFE Endeksine göre hesaplanan 6 adet teminat mektubunun 111.046,68TL fark tutarının .... No'lu hesaba 15 gün içerisinde yatırılmasına ilişkin talep bulunmaktadır. Davacı yüklenicinin 16.08.2019 taritli ve 344610 sayılı dilekçe ile davalı idareye başvuruda bulunduğu ve dava konusu iş olan “....kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı” ile ilgili 111.046,68 TL'lik güncelleme bedelinin hesaplarından kesildiğine dair bir yazının kendilerine verilmesini talep ettiği görülmüştür. İşbu talebe karşılık davalı idare tarafından düzenlenen 21.08.2019 tarih E.20190349967 Nolu yazıda; “4735 Sayılı kanunun 22.maddesinin hükmü gereğince Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksine göre hesaplanan 111.046,68 TL'lik güncelleme bedeli 18.11.2013 tarihinde ... nolu M.İ.F. ile firmanız idaremiz nezdindeki alacaklarından kesilerek hesaplarımıza gelir kaydedilmiştir” denildiği görülmüş olup iş bu tutarın yükleniciye ödenmesi gerekmektedir.
7.“Davalı idarenin bir kısım yetkililerinin, işbirliği içinde oldukları, borca batık gerçek veya tüzel kişileri, taşeron olarak yükleniciye dayattıkları, bu şekilde davacı Yükleniciye de ... İnşaat Taah. San. ve Tic,Ltd. Şti'nin taşeron dayatıldığı” iddiasına ilişkin olarak; Yüklenicinin isim vererek daha somut bilgi paylaşmasının, ayrıca bu kanuya ilişkin olarak ... bünyesinde soruşturma/tahkikat yapıldıysa sonucunun bildirilmesinin kamu yararı açısından uygun olacağı değerlendirilmektedir.
8.Şantiye binası ve malzeme kesintisine ilişkin olarak;
-Teslim edilmeyen/alınmayan bir şantiye binası için kesinti yapmak mantıklı değildir. Normal şartlarda Sözleşme 38.4 gereğince şantiye binasının iş bitiminde firmaya iade edilmesi ve sonrasında firmanın alacaklarından kesinti yapılması gereklidir.
-Yüklenicinin, fesih sonrası şantiyeden uzaklaştırılmış olması nedeniyle şantiye binası teslim edilene kadar sorumluluk İdare'dir. Bu bağlamda yapılan 32.787,20 TL kesinti hatalıdır.
-29.12.2014 tarihli malzeme iade fişi ile 12,05 mt (16.016,87TL) 2200'lik çelik boru, 10.12.2014 tarihli malzeme iade fişi ile 18,25mt 2200'lik çelik boru olmak üzere toplam 30,30mt çelik borunun Tuzla Çelik ambarına iade edildiği görülmektedir. Fesih hakedişine göre de toplam YFZ.13 (2200mm Çelik Boru Döşenmesi)'ün 35,76mt olduğu göz önünde bulundurulduğunda artan malzeme 12,44 mt olmakta olup, rakamlar birbiriyle uyuşmamaktadır. (Çekilen 48,20mt, Döşenen:35,76mt, Artan:12,44mt, İade edilen= 30,30 mt, Ambarda kalan 36,15mt).
-Yüklenicinin iki farklı şantiyesi olması ve malzemelerin karışma ihtimali olması nedeniyle hangi şantiyede 2200 mm.lik çelik borulardan ne kadar kullanıldığı ve davalı İdarenin neden böyle bir kesinti yaptığı tam olarak anlaşılamamıştır. Bu konuda hassas değerlendirme yapabilmek için tarafların sunacağı ilave belgelere ihtiyaç duyulmaktadır.
-Yukarıda arz edilen hususlar neticesinde 32.787,20TL şantiye binası kesintisinin iade edilmesi gerekmekte, malzeme kesintisine ilişkin olarak daha hassas değerlendirme yapabilmek için tarafların sunacağı ilave belgelere ihtiyaç duyulmaktadır.
9.Netice olarak FESİHTE İdare'nin kusurlu olduğu ve haksız fesihte bulunduğu değerlendirilmiştir. Bu kapsamda;
-Şantiye binası ile ilgili olarak 32.737,20 TL Yükleniciye ödenmesi,
-Malzeme kesintisi (2200mm Çelik Boru) ilişkin olarak daha hassas değerlendirme yapabilmek için tarafların ilave belge sunması,
-Aralık 2011-Şubat 2012 arasında ... sınırları dâhilinde döşenen içme suyu hatları Hakediş No:2 ve 3'e dâhil edilmiş olup, Yüklenicinin iddia ettiği şahıs parsellerine girilmesi nedeniyle sökülen ve hakedişe girmeyen 685,80 mt Pl00 DF boru için mahallinde inceleme yapılması gerekmektedir.
-Ayrıca; Sayın Mahkemenizce İdare tarafından yapılan fesih işleminin usul ve hukuka uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı takdirde;
*855.000.TL kesin teminat mektuplarının 420.TL faiziyle birlikte Yükleniciye iade edilmesi,
*Mahrum kalınan kâr olarak 697.765,59TL Yükleniciye ödenmesi,
*TEFE Endeksine göre güncellenen 6 adet teminat mektubunun 111.046,68 TL'lik fark tutarının yükleniciye ödenmesi,
*Konu hakkında uygun görülmesi durumunda Yükleniciye ödenmesi gereken manevi tazminat tutarının Sayın Mahkemenizce takdir edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Yukarıda, salt mali ve yapım işleri alanında yer alan esaslara müstenit görüş arz edilmektedir. Meselenin hukuki takdiri ve tavsifi 6100 sayılı HMK'nın md. 266/c.2 ve md 279/ 4 ahkâmıyla 6754 sayılı Kanun'un md, 3/3 hükmü gereği tamamen ve münhasıran Yüce Mahkemeye aittir. HMK md. 282 hükmü uyarınca bilirkişi görüşü Sayın Mahkemeyi takyit etmediğinden, delillerle temas eden Yüce Yargı Makamı tamamen Davacı savları veya tamamen Davalı savunmaları yönünde hüküm kurmakta muhtardır. Bu kapsamda yukarıdaki hususat arz olunmaktadır.
Değerlendirme, delillerin takdiri ve nihai karar sayın mahkemenize ait olmak üzere, görüş ve kanaatimizi içeren 3 nüshadan ibaret iş bu bilirkişi heyet raporumuzu; sayın mahkemenizin takdirlerine saygılarımızla arz ederiz.'' denilmiştir.
Mahkememizin 25/03/2021 tarihli celsesi 2 numaralı ara kararı gereğince, dosyamızda ek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişilerin 27/06/2021 tarihli ek raporunda özetle;
''SONUÇ:
-Teknik bakımdan kök raporda yer alan hususlardan farklı bir sonuca ulaşılmamıştır. Bu nedenle kök raporda belirtilen görüşlerde bir değişiklik söz konusu değildir.
-Kök raporda değerlendirme yapılmayan malzeme kesintisine ilişkin olarak; İdare tarafından yapılan
18,29 metre Çelik Bonı kesintisinin (KDV dâhil 32.826,53 TL) Yükleniciye iade edilmesi gerekmektedir.
-Temliklerle ilgili olarak kök raporda; “İdarcnin, temlikleri kabul ctme konusunda hareket serbestisi olduğu, ancak bu keyfi davranma anlamına gelmediği, İdarece uygun gerekçe ile temliknamelerin kabul edilmeyebileceği, İdare tarafından temliklerin uygun görülmeme gerekçelerinin belirtilmesi durumunda, konu ile ilgili detaylı değerlendirme yapılabileceği” belirtilmiştir. Buna rağmen, İdare tarafından bu konuda herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Davacının sunmuş olduğu notcr makbuzları incelenmiş olup, ... İnş. .... Ltd. Şti. adına vermiş olduğu 2.500.000 TL'lık temlikname için 27.522,23 TL noter masrafına katlanıldığı, ancak ilgili noter makbuzunun ... İnş. ... Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olması hasebiyle ödemenin davacı tarafça karşılandığının Mali olarak ispat olunamadığı kanaatine ulaşılmıştır. Davacının ... A.Ş. Adına vermiş olduğu 13.944.000 TL'lik temlikname için 22.08.2012 tarihinde 132037 nolu noter makbuzu ile 30.835,12 TL'lik noter masrafına katlanmış olduğu ve makbuzun davacı adına keşide edilmiş olduğu görülmüştür. Mevcut durumda İdare tarafından. olur verilen ... İnş.San, ve Tic.Ltd.Şti.'ne ilişkin temlikname haricindeki temliknamelerin red gerekçeleri belirtilmediği için bir değerlendirme (hukuki mi yoksa yükleniciye mali sıkıntıya sokacak şekilde keyfi mi) yapılamamıştır. Bu konudaki değerlendirme Sayın Mahkemenin takdirlerindedir.
-Davacının mahrum kalınan kâr haricinde ayrıca davalı taraf ile akdetmiş olduğu sözleşme kaynaklı uğradığı zararları da talep etmiş olduğu görülmüştür. Bu kapsamda davalı taraf ile aralarındaki 13.944.000 TL'lik sözleşme gereği 04.07.2011 tarihinde ....Noterliği nezdinde 156.892,11 TL'lik masrafa katlandığı görülmüştür. İşbu kapsamda .... Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı tanımlı ... Sigorta A.Ş.'den düzenlenen İnşaat Tüm Riskler sigorta poliçesi ile 35.090,79 TL'lik sigorta poliçesi masrafına katlanıldığı görülmüştür. Davacının mahrum kalınan kar haricinde işbu iki kaleme ilişkin (156,892,11 TL - 35.090,79 TL) katlanmış olduğu masraf tutarları ilc kurumsal olarak gördüğü zararlara ilişkin manevi tazminat talep edip edemeyeceğine ilişkin hukuki takdirin Sayın Mahkemeye ait olabileceği görüş ve kanaatine ulaşılmıştır.
-... İlçesi ... Köyünde yapılan/sökülen imalata ilişkin değerlendirme ve Yüklenicinin kurumsal olarak gördüğü zararların manevi tazminatta değerlendirilmesi Sayın Mahkemenin takdirlerindedir.
Değerlendirme, delillerin takdiri ve nihai karar Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, görüş ve kanaatimizi içeren 14 sayfa 3 nüshadan ibaret iş bu bilirkişi heyet raporumuzu; Sayın Mahkemenizin takdirlerine saygılarımızla arz ederim.'' denilmiştir.
Dava, eser sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasına dayalı olarak şantiye bina kesintisi ve boru iadesi, davalı tarafça irat kaydedilen teminat mektubunun iadesi istemi, mahrum kalınan kar, ... ilçesi ... Köyünde imal edilip sökülen boru bedeli işçilik bedeli ile noter masrafı, vergi, sigorta vs. olmak üzere sözleşme sebebiyle uğranılan zararların istemine ilişkin menfi ve müspet zararların istemine ilişkindir.
... 11. İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında dava konusu ihale de, davacının sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemesi ve süresi içerisinde işi bitirmemesinden kaynaklı ihtarda işin bitirilme tarihi olan 13/07/2013 tarihinden sonra 15/07/2013 tarihinde yapılması gereken durum tespitine dayalı olarak yapılması gerektiği, ancak henüz işin bitim süresi dolmadan ve sözleşmede yer aldığı şekilde 10 günlük süre de verilmeden sözleşmenin fesih yoluna gidilmesi ve yasaklama kararı verilmesinin hukuka uygun olmadığı ve ayrıca sözleşmeye göre son belirtilen adrese çıkartılan tebligatın bila tebliğ iadesi üzerine TK 21. maddesi gereğince tebligat yapılmaması nedenleriyle de uygun olmadığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
En son heyetin kök raporunun 18, 19, 20, 21. maddelerinde teknik ayrıntısı anlatıldığı üzere sözleşme dışı yapılan imalatlar ve miktarları tespit edilmiştir.
Davalı tarafın feshinin haklı olup olmadığında idare mahkemesince tespit edilen hususun yanında uygulama projelerinin davacı yükleniciye verilip verilmediği önem arz etmektedir.
Sözleşmenin 8.2.1 maddesi kapsamında Yapım İşleri Genel Şartnamesinin sözleşme eki niteliğinde olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 11/2. maddesine göre kesin projelerin sözleşmenin imza sırasında verilmesi gerektiği, uygulama projesinin de 11.3. maddesine göre iş programına göre gerekli oldukları zamanlarda ikişer takım olarak yazı ekinde yükleniciye verilmesi gerektiği ancak bu gerekliliklerin yerine getirildiğine ilişkin davalı tarafından herhangi bir ispatın yerine getirilemediği anlaşılmıştır.
Uygulama projeleri olmadan imalata başlanamayacağından fiili talimatlarla başlanmış ise dahi ihale süresi içerisinde işin bitimi için planlama ve süresinde ifa yapılamayacağından (...'da planlı miktardan fazla iş yapılmasına rağmen fesih tespit tutanağında yarım bırakıldığı belirtilmiştir.) fesih tarihi itibariyle yapılan iş miktarına göre işte bir gecikme var ise de bu gecikmeden davacının sorumlu olduğu ispatlanamadığı, davalı tarafından davacının geciktiği iddia edilmiş ise de, yapı denetim görevlileri tarafından tutulan günlük şantiye defterlerinin ibrazı için davalı tarafa 2 haftalık süre verilmiş ise de, defterlerin ibraz edilemediği, bilirkişi tarafından tespit edilen %51,41 oranındaki sözleşme dışı yapılan işin idarenin sözleşme dışına fazlasıyla çıkmış olması durumu dikkate alındığında tüm bu hususlara göre, işin yavaş yürütülmesi sebebiyle teslimin vadesinde yetişemeyeceğinin davacı yükleniciden kaynaklanmadığı buna göre de sözleşmenin feshinde davalının haksız olduğu sonucuna varılmıştır.
Davalı tarafça 32.787,10-TL şantiye binası ve malzeme kesintisi yapılmış ise de, davacı yüklenicinin fesih sonrası şantiyeden uzaklaştırılmış olması nedeniyle şantiye binası teslim edilene kadar sorumluluk idarede olacağından bu kesintinin yerinde olmadığı, 7 adet 2.220 çapında çelik boru davacı yüklenici adına rezerve edilmiş ise de, ... şantiyelerindeki boru fazlalığı ve boru azlığı hususlarının takas mahsubu için davacı tarafça dilekçe ile davalı idareye başvurulduğu, çekilen, döşenen, artan, iade edilen ve ambarda kalan boru miktarlarının davalının kendi kayıtlarına göre tutarlı olmadığı, tüm bunlara göre davalının neden kesinti yaptığı tam olarak anlaşılamadığı, buna ilişkin de ilave bir belge ibraz edilemediği, bu borular açısından yapılan 32.826,53-TL kesintinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
En son bilirkişi heyetinin kök raporunun 25 ve 26. sayfalarında açıklandığı üzere, Yapım İşleri İhaleleri Yönetmeliğinin 11. maddesine göre yapılan hesaplamada davacının kar kaybının 697.765,59-TL olduğu, davalı idarenin haksız olarak feshetmesi nedeniyle mahrum kalınan kara hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
En son bilirkişi kök raporunun 27. sayfasında açıklandığı üzere, dava konusu ihale müteferrik olsa da, farklı mahallerde ve nitelikte yapılıp bilirkişi kök raporunda açıklanan işler sözleşme dışı işlerdir.
Döşenen boruların geri söküldüğü iddiası açısından, mahallinde keşif yapılması davacı tarafından ilk etapta talepte bulunmuş ise de, daha sonra 20. celsedeki beyanında ''yapılıp söküldüğünden ve üzerinden uzun yıllar geçtiğinden bir anlamı yoktur'' beyanı karşısında mahallinde keşif yapılmamış bu hususa ilişkin tanık dinlenilmiş ise de, ne kadar boru döşendiği ve daha sonra söküldüğü, sökülen boruların bu nedenle zarara uğrayıp uğramadığı ve sökülme nedeni hususları açısından ispata yeterli olmadıkları anlaşılmıştır.
Davacının yapmış olduğu temliknameler en son heyetinin kök raporunun 32. sayfasında dökümü yapılmıştır. Davacı yüklenici ile davalı idare arasında yapılan sözleşmeler davacının ancak idarenin kabulü ile temlik yapabileceği kararlaştırılmış olup, davalı idarece kabul edilen temliklerin bu iş nedeniyle zaten davacının taşeronu olan şirkete ilişkin olduğu bu nedenle bu hususun en son bilirkişi heyeti kök raporunda belirtildiği üzere, diğer temlikleri kabul etmemesinin kötü niyeti göstermeyeceği anlaşılmıştır.
Davacı tarafın, dava konusu sözleşme nedeniyle uğradığı zarar kapsamında söz konusu sözleşmenin yapılması için ödenen noterlik bedeli ve inşaat tüm riskler sigorta poliçesi masraflarının da ödenmesi gerektiği en son bilirkişi heyeti ek raporunda beyan edilmiş ise de, müspet zararlara karar verilmiş olmakla, bunun yananda ayrıca menfi zarara da hükmedilebilmesi için sözleşmede her ikisinin birlikte istenebileceğine ilişkin açık düzenleme bulunması gerektiği ancak sözleşmede bu şekilde hüküm bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafça haksız feshe dayalı olarak nakde çevrilen 3 adet teminat mektubu tutarı olan 855.000,00-TL ve kesinti yapılan 111.046,68-TL güncellenen tutarın davacıya iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
En son heyet ek raporunda önceki raporlar ile oluşan görüş ayrılığının nedenlerinin denetime elverişli şekilde 10, 11 ve 12. sayfalarda açıklanmış olduğu anlaşılmıştır.
MANEVİ TAZMİNAT?
Tüm bu nedenlerle sonuçta aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-32.826,53 TL malzeme kesintisin 32.787,10 TL şantiye bina kesintisinin; 855.000 TL ve 111.046,68 TL paraya çevrilen teminat mektubu bedellerinin; 697.765,59 TL mahrum kalınan karın ıslah tarihinden itibaren işleyecek 3095 S.K.nun 2/f-2. maddesi hükmüne göre ticari işlerde Merkez Bankası'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 118.137,08-TL karar ve ilam harcından 36.662,90-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 81.474,18-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 25,20-TL başvuru harcı, 36.662,90-TL peşin harç olmak üzere toplam 36.688,10-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden,karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 93.329,91-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 37.669,76-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 11.056,70-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 8.906,88-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 130-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 25,28-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.02/12/2021
BAŞKAN ... ÜYE ... ÜYE ... KATİP ...