T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/297 Esas
KARAR NO: 2020/672
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 03/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkemeye sunmuş olduğu 26.01.2009 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... ile müvekkili şirket arasında 24.05.2007 tarihli alt imtiyaz sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin sözleşme yükümlülüklerine aykırı hareket ederek sözleşmenin müvekkilce haklı nedenle .... Noterliğinin 25.01.2008 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshine neden olduğunu, haklı nedenle sonlandırılan sözleşmenin rekabet yasağı maddesine de aykırı davrandığını, davalıların muvazaalı olarak sözleşmenin rekabet yasağı maddesine de aykırı hareket ettiğini, sözleşme kapsamında ...‘in 4 personeline verilen eğitim masraflarının da davalı tarafından ödenmediğini, sözleşmeye aykırı davranışlar hakkında takibat yapılması nedeniyle de müvekkili şirketin zarar uğradığını, davalılar tarafından müvekkili şirketin markası ve know-how sisteminin kullanıldığını, davalıların bu fiilleri nedeniyle müvekkili şirketin Denizli bölgesinde başka kişilerle alt imtiyaz sözleşmesi imzalanmasını engelleyerek ticari şartları olumsuz etkilediğini, dava konusu miktar kadar davalılar malvarlığı hakkında ihtiyati haciz kararı verilerek muhafaza altına alınmasını, sözleşmeye aykırılık muvazaa, haksız rekabet ve haksız fiil vb uygulamalar dolaysıyla müvekkili şirketin uğramış olduğu zararlar için fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'lik maddi zarar ile 30.000,00 TL manevi zararın ticari faizi ile birlikte tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri ve duruşmalara da katılmadıkları görülmüştür.
Davacı ... A.Ş. tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... Market Yetkilileri, ... Yetkilileri ve ... hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyası kapsamında vermiş olduğu 14.04.2008 tarihli ihtiyati tedbir kararının infazının engellenmesi amacıyla açık muvazaa yapıldığı iddiası ile suç duyurusunda bulunulmuş; bu suç duyurusu ile ... Sulh Ceza Mahkemesinin 2008/... E. sayılı dosyasında tedbir kararına muhalefetten açılan davada ...'nin sanık olarak bulunduğu ve ceza aldığı, bu ceza hakkında HAGB kararı verildiği görülmektedir.
... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş Dosyasında davacı şirketin Davalı ... tespit talebi üzerine, mahallinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 09.01.2008 tarihli bilirkişi raporunda, ... mağazasında ... amblemi olmayan birden fazla ürünün satışa arz edildiği tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki rekabetin meni davası hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosya hakkında görevsizlik kararı vermesi üzerine dosya görevli ... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... sayılı dosya kapsamında görülmeye başlanmıştır. Davacı-karşı davalı ... ... Tic. A.Ş. ile davalı-karşı davacılar ... Giyim, ... San. ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... Marketçilik, ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki dava ile ilgili olarak ... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen ... sayılı kararında, davalının sözleşmedeki rekabet yasağına aykırı olarak sözleşmenin feshine rağmen ürünleri satışa arz ettiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne ve karşı davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Kararı davalı-karşı davacının temyiz etmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2010/...-2012/... karar sayılı kararı ile temyiz itirazının kabulü ile hükmün anılan taraflar arasında bozulmasına karar verilmiştir.
Davacı-karşı davalı ... ... Tic. A.Ş. ile davalı-karşı davacılar ... Giyim, Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... Marketçilik, ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki davada ... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 27.12.2012 tarih ve 2012/...-2012/... sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı-karşı davalı tarafından istenmiş, bunun üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 14.04.2014 tarih ve 2013/...- 2014/... sayılı kararı ile davacı-karşı davalının temyiz itirazının reddine ve usul ve yasaya uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. Bu karar aleyhine davacı-karşı davalı tarafından karar düzeltilmesi talep edilmiş, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 24.04.2015 tarihli 2014/...-2015/... sayılı kararı ile karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiş olup bu karar kesinleşmiştir.
Davacı ... Giyim, Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... ... Tic. A.Ş. arasında görülen davada ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince 07.07.2015 tarih ve 2014/... -2015/... sayılı kararı ile taraflar arasında düzenlenen 24.05.2007 tarihli imtiyaz sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinin tespitine karar verilmiş, davalı vekili tarafından temyiz talebinde bulunulması üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2017/ ... -2017/... karar sayılı kararı ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerekirken mahkemece işin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulmasına karar verilmiştir. Yargıtay'ın bu kararı üzerine, ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2018/... E. sayılı dosyasında dava görülmeye başlanmıştır. ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 05.04.2018 tarihli 2018/... - 2018-... sayılı kararı ile davanın hukuki yarar yokluğu gözetilerek reddine karar verilmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için öncelikle Denizlide bulunan davalıların defterlerinin incelenmesi için talimat yazılarak bilirkişiye verilmesi istenilmiştir.
Denizli Asliye Ticaret mahkemesi davalılara incelenmek üzere defterlerini sunmaları için çıkarttığı tebligata rağmen defterler sunulmadığından 22.10.2010 tarihli duruşma zaptının düzenlendiği aynı gün talimatın mahkememize iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davalıların defterlerini incelemeye sunmadıkları anlaşılmakla bu kez davacı defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilerek bilirkişi kurulu oluşturulmuştur.
Bilirkişinin düzenlediği 27.09.2011 tarihli 10 sayfadan ibaret raporunda özetle; ”Davalılardan ... Ltd.Şti aradaki Alt İmtiyaz sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerine aykırı davrandığı, ve bu nedenle davacının sözleşmeyi haklı olarak fesh ettiği., Davacının özellikle 26.02.2008 tarihli Borç kabul ve ibra tutanağı gereğince davalıdan 25.467,37 Tl talep edebileceği, ancak davacı 10.000.-Tl talep ettiğinden talebi ile bağlı kalmak gerektiği “ kanaati ile raporunu sunmuştur.
Bu rapora yapılan itirazlar üzerine itirazların değerlendirilmesi için dosya yeniden ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi kuruluna verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 24.05.2012 tarihli 8 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; “ Davacının rekabet yasağı olduğu 1 yıllık dönemde mali veriler baz alınarak ve davalının sözleşmede yer alan satış kotaları kapsamında 22.601,99 Tl davacının mahrum kaldığı ve maddi tazminat talebi olarak bildirdiği kazanç kaybının hesaplandığı, Davacının özellikle 26.03.2008 tarihli Borç kabul ve ibra tutanağı gereğince davalıdan 25.467,37 Tl talep edebileceği, ancak davacı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ile şimdilik 10.000.-Tl talep ettiğinden talebi ile bağlı kalmak gerektiği, manevi tazminat istemi ise mahkemenin taktirinde kaldığı” kanaati ile ek raporunu sunmuştur.
Davacı vekili ek bilirkişi raporunun gelmesinden sonra 19.06.2012 tarihinde davasını ıslah ederek 25.467,37 Tl ye ıslah ederek davalılara tebliğ ettirmiştir.
Davanın ıslah edilmesinden sonra dosyada yeniden bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek yeni oluşturulan bilirkişi kurulundan birleştirici, açıklayıcı ve aydınlatıcı rapor alınmasına karar verilmiştir.
Yeni bilirkişi kurulunun düzenlediği 17.07.2019 tarihli 17 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Davalı defterlerinin talimatla incelettirilmesi hususu Mahkemenin takdirinde olmak üzere, Davalıların adresinin (... Mah. ... Cd. ... Sk. No. ... Apartmanı Zemin kat Merkez /Denizli) Denizli ilinde olması sebebiyle Davalı defter kayıt ve belgelerinin incelenemediği, Sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği, Dava dosyası münderecatı ile bilirkişi kök ve ek raporlarından Davacı şirket ile davalı ... Giyim, Gıda San. ve Tic. Ltd. Ştİ. arasında imzalanan 26.03.2008 tarihli "borç kabul ve ibra tutanağı" ile aralarında imzaladıkları 24.05.2007 tarihli alt imtiyaz sözleşmesinin feshi sonucunda davalı şirketin KDV dahil 25.467,37 TL borçlu bulunduğunu gayri kabili rücu olarak kabul, beyan ve taahhüt etmesine karşılık, davalı şirketin davacı yana bu tutarı ödediğine ilişkin bir belgeye rastlanmadığı, bu borcun borçlusunun ... Giyim, Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu ve diğer davalıların olmadığı, Davacının 1 yıllık rekabet yasağı nedeniyle katlandığı kazanç kaybı 22.727,42 TL olarak hesaplandığı, ancak rekabet yasağı hükmünün geçersizliği sebebiyle ve haksız rekabetin bulunmayışı sebebiyle bu tutarın Davacı lehine bir alacak olarak doğmamış olduğu, Davacının 30.000-TL tutarındaki manevi tazminat talebinin yerinde olmadığı” Sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, Denizli’ Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat, getirtilen delil dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki davada Davacının temel iddiası sözleşmenin feshi, sözleşmeye aykırılık ve haksız rekabet nedeniyle tazminat istemine konu alıp davalı defterlerinin incelenmediği anlaşılmaktadır.
Davalıların talimat mahkemesine defterlerini sunmadığından sunulan raporlarda davacı defterleri esas alınarak hesaplama yapıldığı ve yalnızca kar mahrumiyetinin hesaplandığı, davalının sözleşmeye aykırılık teşkil eden eylemlerinin belirlenmiştir.
Davacı şirketin 2007, 2008 ve 2010 yıllarına ait ticari defterlerde davalı ile aralarındaki ticari ilişkilerin izlendiği hesap hareketlerine göre davacı şirketin düzenlediği faturaların hesaba borç ve tahsilatları ise bu hesaba alacak kaydettiği, 2007 yılı sonun itibariyle davacı şirketin davalı ... Giyim, Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 9.022,45 TL alacaklı olduğu, 2008 yılı sonu itibariyle tarafların alacak ve borç bakiyelerinin sıfır olduğu, dolaysıyla davacı ve davalı şirketlerin birbirinden borç ve alacağının bulunmadığı,
2010 yılı sonu itibariyle davacı şirketin davalı ... Marketçilik, ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 1.595,25 TL alacaklı olduğu, tespit edilmiştir.
Davacı ... ... Tic. A.Ş. ile davalı ... Giyim, Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 26.03.2008 tarihli "borç kabul ve ibra tutanağı" ile tarafların aralarında imzaladıkları 24.05.2007 tarihli alt imtiyaz (franehise) anlaşması gereğince tarafların işbu sözleşmeyi feshedeceği konusunda karar verdikleri ve davalı şirketin KDV dahil 25.467,37 TL borçlu bulunduğunu gayri kabili rücu olarak kabul, beyan ve taahhüt ettiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, Davacının 1 yıllık rekabet yasağı nedeniyle katlandığı kazanç kaybı 22.727,42 TL olarak hesaplanmıştır.
Franchise sözleşmesinin tek taraflı irade beyanıyla sona erdirilmesine imkân tanıyan fesih hakkı, yöneltilmesi gereken, bozucu yenilik doğuran haktır. Fesih hakkının kullanılmasıyla sözleşme ileriye etkili olarak sona erer. Fesih hakkının hukuki sonuç doğurması için, yöneltildiği muhataba varması gerekir. Fesih hakkının yenilik doğuran hak niteliği sebebiyle hukuki sonuçların doğmasında muhatabın kabulü aranmaz. Fesih, olağan fesih ve olağanüstü fesih olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Haklı sebeple fesih, olağanüstü feshin bir türüdür.
Somut uyuşmazlıkta Davacı, sözleşmeyi fesheden taraf olarak, sözleşmeyi haklı sebeple feshettiği iddiasında olup, taleplerini de buna göre şekillendirmiştir.
... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasına sunulan 09.01.2008 tarihli Bilirkişi Raporunda, 08.01.2008 tarihinde davalının işyerinde keşif suretiyle yapılan incelemede, Davalı ... ııezdinde ... amblemi olmayan birden fazla ürünün satışa sunulduğunun tespit edildiği belirtilmektedir.
Davacı ... ile Davalı ... arasındaki 24/05/2007 tarihli franchise sözleşmesinin Davalı ...'in taahhütlerini listede belirtilen ürünler sınırlı olarak sayılmış olmayıp, sadece örnek olarak verilmiştir.
Bilirkişi raporunda yarıntılı olarak yazıldığı üzere Sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği, Dava dosyası münderecatı ile bilirkişi kök ve ek raporlarından Davacı şirket ile davalı ... Giyim, Gıda San. ve Tic. Ltd. Ştİ. arasında imzalanan 26.03.2008 tarihli "borç kabul ve ibra tutanağı" ile aralarında imzaladıkları 24.05.2007 tarihli alt imtiyaz sözleşmesinin feshi sonucunda davalı şirketin KDV dahil 25.467,37 TL borçlu bulunduğunu gayri kabili rücu olarak kabul, beyan ve taahhüt etmesine karşılık, davalı şirketin davacı yana bu tutarı ödediğine ilişkin bir belgeye rastlanmadığı, bu borcun borçlusunun ... Giyim, Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu ve diğer davalıların olmadığı belirlenmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporu tebliğ edilemeyen ... hakkındaki davadan feragat ettiğini son oturum bildirmiştir.
Tüm bu nedenlerle bu asıl ve ıslahla ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 25.467,37 Tl nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiştir.
... hakkında açılmış davanın feragat nedeniyle reddine,
Diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine,
Manevi tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-İş bu asıl ve ıslahla ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 25.467,37 Tl nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-... hakkında açılmış davanın feragat nedeniyle reddine,
3-Diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine,
4-Manevi tazminat isteminin reddine,
5-Karar ve ilam harcı 1.739,67-TL nin peşin alınan 769,70-TL den düşümü ile kalan 969,67-TL bakiye ilam harcının davalı ...'ten alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 785,30-TL peşin, başvuru ve ıslah harcının davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.299,10-TL yargılama giderinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
8- Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 3.820,11-TL vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
9-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/11/2020
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza