T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/308 Esas
KARAR NO:2025/431
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:15/10/2010
KARAR TARİHİ:22/05/2025
Dava 15.10.2010 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esasında 15.10.2010 tarihinde açılmış olup, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esasına devredilmiş ve oradan da mahkememize devredilerek 2014/308 Esasına kaydedilmiştir.
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Banka tarafından, ... Dış Tic. A.Ş lehine, diğer davalıların müteselsil kefaletiyle krediler kullandırıldığını, ....Noterliği'nin 05.05.2010 tarihli ihtarnamesi borçlulara tebliğ edilmişse de borç ödenmediğinden, borçlular hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davalı borçluların haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazlarının iptali ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin devamını, davalı borçlular aleyhine %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... San ve Tic A.Ş.vekilinin 01.02.2010 tarihli cevap dilekçesinde özetle; icra takibinde talep edilen faiz oranının fahiş olduğunu, muacceliyetten temerrüt tarihine kadar %66 akdi faiz, temerrüt tarihinden takip tarihine kadar ve takip tarihinden itibaren de %99 temerrüt faizi istenmesinin iyi niyete ve hukuka aykırı olduğunu, davanın reddine, davalı lehine %40 tazminata hükmolunmasını talep etmiştir.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ....İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında kredi sözleşmesinden kaynaklanan 2.710.553,01-TL asıl alacak, 290.706,81-TL yıllık %99 tem.faiz, 14.535,34-TL faizin % gider vergisi, 1.611,48-TL masraf, 59.632,08-TL muacceliyetten temerrüt tarihine kadar %66 aktif faiz (=3.077.038,72-TL nakit toplamı), 707.315,00-TL gayrinakit toplamı olmak üzere toplam 3.784.353,72-TL alacak için borçlular ... Dış Ticaret A.Ş., ... Tekstil San ve Dış Tic A.Ş., ... Tekstil San ve İhracat A.Ş., ... Tekstil Tic ve San Ltd Şti, Safran Kimya San ve Tic Ltd Şti, ... Tül San ve Tic A.Ş., ... Tekstil San ve Tic Ltd Şti, ... San ve Tic A.ş., ... ... Turizmsan Tic Ltd Şri, ... Tekstil San Tic A.Ş, ... Tekstil San ve Tic A.Ş. Aleyhine takip yapıldığı görülmüştür.
Tefrik: Mahkememiz dosyasında davalılardan ... ... İşl.Turizm San. Tic. Şti. ve ... Tül San ve Tic. A.Ş. yönünden dava tefrik edilerek ... Esasına kaydedilmiş ve bu davalılar yönünden icra takibinde itirazlarından feragat ettiklerinden konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Diğer davalılardan ... Tekstil San ve İhracaat A.Ş. yönünden davacı vekilinin 03.11.2016 tarihli celsedeki beyanı "... Tekstil A.Ş, ... ..A.Ş'nın birleşmesi sonucu haklarında ... Asliye Ticaret Mahkemesince iflas kararı verilmiş olup, ... 2. İflas Dairesine devam etmekte ancak karar kesinleşmemiştir. ... Tekstil ve ... tekstil dosyasında tefrik edilmiş, karar verilmiştir. Asıl borçlu ...A.Ş hakkında Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde iflas kararı verilmiş, iflas kararı sonucu iflas masası kayıt ve kabul etmiştir. Davalı ... Tekstil yönünden tefrik kararı verilsin " dikkate alınarak ve yargılamanın hızlandırması amacıyla ... Tekstil yönünden de dava tefrik edilerek ... Esasına kaydedilmiş ve bu davalı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Grafoloji bilirkişi heyetinin 10/06/2014 tarihli 6 sayfadan ibaret raporunda özetle; ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi ile ... Dış Tic A.Ş. arasında düzenlenmiş 5.591.000,00-YTL değerli 26.06.2008 tarihli bir adet ...Bankası A.Ş. Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi'nde ... Turizm San Tic Ltd Şti kaşesi üzerine adına atılı bulunan imzaların mevcut mukayese imzalarına atfen ...eli mahsulü olduğu belirtilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin 12.12.2013 tarihli raporunda özetle; inceleme konusu sözleşmede ... ... kaşesi üzerinde bulunan imzalar ile ...in mukayese imzaları arasında tersim biçimi, işleklik derecesi, istif, eğim, doğrultu, hız, seyir, alışkanlıklar ve kalem baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlik saptandığından, söz konusu imzaların ...in eli ürünü olduğu belirtilmiştir.
Mali bilirkişinin 12/06/2015 tarihli 17 sayfadan ibaret raporunda özetle; davacı bankanın 25.06.2010 olan takip tarihi itibari ile müşterek borçlu müteselsil kefiller ..., ... Tekstil, ... Tül san, ve ... ve Konf.'den 2.710.553,66-TL asıl alacak, 344.240,31-TL akdi/temerrüt faizi, faizin %5'i 17.212,02-TL BSMV ve 1.611,48-TL masraf olmak üzere toplam 3.073.617,47-TL alacağı bulunduğu,
Davacı bankanın takip tarihi 25.06.2010 itibari ile müşterek borçlu müteselsil kefiller ... San'den (2.710.553,66-TL asıl alacak kabulü dışında faize itiraz edilmiştir.) 334.753,38-TL akdi/temerrüt faizi, faizin %5'i 16.737,67-TL BSMV ve 1.611,48-TL masraf olmak üzere toplam 353.102,53-TL alacağı bulunduğu,
Davacı bankanın takip tarihi 25.06.2010 itibari ile müşterek borçlu müteselsil kefiller ... ... İşl.Turizm San Tic Ltd Şti'den 2.710.553,66-TL asıl alacak, 311.036,03-TL akdi/temerrüt faizi, faizin %5'i 15.551,80-TL BSMV ve 1.611,48-TL masraf olma üzere toplam 3.038.752,97-TL alacağı bulunduğu,
Birleşen dosya (6.ATM ... Esas) yönünden; davacı bankanın takip tarihi 25.06.2010 itibari ile asıl borçlu ... Dış Tic A.Ş.'den 2.710.553,66-TL asıl alacak, 330.009,91-TLakdi/temerrüt faizi, faizin %5'i 16.500,50-TL BSMV ve 1.611,48-TL masraf olmak üzere toplam 3.038.675,54-TL alacağı bulunduğu,
Davacının tüm davalılardan bilirkişi heyetinin tespitleri üzerine talep edilen 3.077.038,72-TL'lik taleplerinin yerinde olmadığı,
Takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar tüm davalılardan 2.710.553,66-TL matrah üzerinden hesaplanacak %99 temerrüt faizi ve %5'i gider vergisinin istenebileceği,
Davacı bankanın, davalı ile imzalamış olduğu genel kredi sözleşmesinin 12-13 ve 35.maddeleri kapsamında, tüm davalılardan 19 adet teminat mektubunun iade talebine, iade edilmemesi halinde topla 707.315,00-TL (dava tarihi sonrası 506.365,00-TL) mektup tutarlarının davacı bankada, faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmesi talebine yetkili olduğu, (gayrinakit borcunuz takip sırasında nakde dönüştüğü takdirde, nakde dönüştürme tarihinde bankaca size ödenen tutarın, nakde dönüştüğü tarihten ödeninceye kadar yıllık %99 temerrüt faizi, faizin %5 gider verisi ile birlikte ödenmesi) sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
BÖLÜM I: UYUŞMAZLIĞIN KONUSU VE TARAF İDDİALARI
A. Uyuşmazlığın Konusu
Davacı ... Bankası A.Ş. tarafından davalılar ... San. ve Tic. A.Ş., ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. ve ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan işbu dava, İcra ve İflas Kanunu'nun 66. maddesi uyarınca .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı ilamsız icra takip dosyasında davalılar tarafından yapılan itirazların iptali talebidir.
Uyuşmazlığın temelinde, davacı bankanın asıl borçlu ... Dış Ticaret A.Ş. lehine ve davalıların müşterek borçlu müteselsil kefaletiyle vermiş olduğu teminat mektuplarının muhataplar tarafından tazmin talep edilmesi sonucu doğan 2.710.553,01 TL tutarındaki alacak bulunmaktadır. Davalılar, bu alacağa dayalı olarak yapılan icra takibine çeşitli gerekçelerle itiraz etmiş olup, davacı banka söz konusu itirazların haksız olduğu gerekçesiyle işbu davayı açmıştır.
Dava sürecinde davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin 17.04.2012 tarihinde iflasına karar verilmesi sonucu, bu davalı yönünden dava İcra ve İflas Kanunu'nun 195. maddesi uyarınca kayıt kabul davası niteliğine dönüşmüştür.
B. Davacının İddiaları
Davacı banka dava dilekçesinde özetle şu iddialarda bulunmuştur:
Müvekkili banka tarafından ... Dış Tic. A.Ş. lehine, davalıların müşterek borçlu müteselsil kefaletiyle kredi limitlerinin kullandırılması sonucu, ... ... hitaben verilen çeşitli tarihlerdeki teminat mektuplarının muhatabın talebiyle tazmin edilmesi sonucu toplam 2.710.553,01 TL alacağının doğduğunu, bu alacağın .... Noterliği'nin 05.05.2010 tarih ve 41639 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılara tebliğ edilmesine rağmen ödenmediğini, bunun üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiğini beyan etmiştir.
Davacı, davalıların takibe yaptıkları itirazların haksız olduğunu, zira taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi'nin 45. maddesi uyarınca temerrüt tarihinde yürürlükte olan en yüksek kredi faiz oranı olan %66'ya oranın %50'sinin ilavesi ile bulunan %99 temerrüt faiz oranının yasal olduğunu, kefillerin Genel Kredi Sözleşmesi'nin 36. maddesi uyarınca müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduklarını, ayrıca sözleşmenin 12-13 ve 35. maddeleri kapsamında gayri nakdi kredilerden kaynaklanan risklerin depo edilmesi hakkının bulunduğunu ileri sürmüştür.
Bu gerekçelerle davacı, davalıların haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazlarının iptali ile icra takibinin devamına, davalılar aleyhine %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, ayrıca 707.315,00 TL tutarındaki gayri nakdi alacağın (teminat mektubu bedellerinin) davalılar tarafından depo edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Davalıların Savunmaları
1. Davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin Savunması:
Davalı vekilinin 14.07.2012 havale tarihli itiraz dilekçesinde ve 01.02.2011 havale tarihli dava cevap dilekçesinde özetle; asıl alacağa itiraz etmediklerini ancak talep edilen faiz oranının fahiş olduğunu, muacceliyetten temerrüt tarihine kadar %66 akdi faiz, temerrüt tarihinden takip tarihine kadar ve takip tarihinden itibaren de %99 temerrüt faizi istenmesinin iyi niyet ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle icra takibinin faiz alacağı yönünden durdurulmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
2. Davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin Savunması:
Davalı vekilinin 14.07.2012 havale tarihli itiraz dilekçesinde özetle; teminat mektuplarının bedellerini kabul etmekle birlikte, teminat mektubu riskinin talebinin yersiz olduğunu, zira teminat mektupları ile ilgili risklerin henüz doğmadığını, şirketinin ödeme emrinde belirtilen 3.784.353,72 TL borçlarının olmadığını, takip talebinde istenmiş olan %99 temerrüt faizi ile %66 akdi faiz talebinin fahiş olduğunu, alacaklı tarafından masraf olarak talep edilen 1.611,48 TL'yi kabul etmediklerini beyan ederek takibin durdurulmasını talep etmiştir.
3. Davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin Durumu:
Davalı şirket hakkında 17.04.2012 tarihinde iflas kararı verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. İflas nedeniyle dava, kayıt kabul davası niteliğine dönüşmüş olup, ... İcra Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasında 10.05.2023 tarihli iflas müdürlüğü kararı ile davacının alacağının kısmen kabul, kısmen ret edildiği anlaşılmaktadır. İflas müdürlüğü, davacının 8.133.826,98 TL'lik alacağını adi alacak olarak, 707.315,00 TL'lik alacağını şarta bağlı adi alacak olarak kabul etmiş, 235.097,56 TL'lik kısmını ise reddetmiştir.
BÖLÜM II: ALACAĞIN VARLIĞI VE MİKTARI
A. Bilirkişi Tespitleri
Mahkememizin 12.02.2015 tarihli ara kararı ile davacı banka kayıt ve defterleri üzerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle davalı borçluların borca itirazları değerlendirilmek üzere bilirkişi incelemesi yapılması kararlaştırılmış olup, alınan bilirkişi raporunda aşağıdaki tespitler yapılmıştır:
1. Kefalet Sözleşmelerinin Hukuki Rejimi ve Müteselsil Kefalet Şartları:
Bilirkişi incelemesinde, davalıların kefalet yükümlülüklerinin 2003-2008 yılları arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri ile tesis edildiği, bu sözleşmelerin 818 sayılı eski Borçlar Kanunu döneminde düzenlendiği tespit edilmiştir.
Genel Kredi Sözleşmesi'nin 36. maddesinin bilirkişi tarafından incelenmesi sonucunda, davalıların "müteselsil kefil sıfatıyla" sorumluluğu üstlendikleri, kefalet miktarının ana paradan başka "sözleşmelerde öngörülen şekil ve oranda hesaplanacak akdi faizlerini, komisyonlarını, gider vergilerini ve her türlü masraflarını, vekalet ücretlerini, sözleşmelerde belirtildiği şekilde hesaplanacak temerrüt faizlerini de kapsadığını kabul ve beyan ettikleri" tespit edilmiştir.
Ayrıca kefillerin "Borçlar Kanunu'nun 490. maddesinde kefile tanınan haklardan feragat ettiklerini; BANKA alacağı için işlemiş ve işleyecek faizlerin tamamından, bir senelikten fazla olsa dahi, sorumlu olduklarını; Borçlar Kanunu'nun 493. ve 494. maddelerindeki kefaletten kurtulma haklarından feragat ile, bu maddelere dayanarak BANKA'ya karşı hiçbir istekte bulunmayacaklarını kabul ve beyan ettikleri" sözleşme hükmü bilirkişi raporunda yer almıştır.
2. Tazmin Edilen Teminat Mektuplarının Detaylı Tespiti:
Bilirkişi incelemesinde, davacı bankanın davalı asıl borçlu ... Dış Ticaret A.Ş.'den 05.05.2010 kat tarihi itibariyle aşağıda belirtilen teminat mektuplarının muhatabın tazmin talebi sonucu tazmin edilmesi neticesinde alacağının doğduğu tespit edilmiştir:
29.05.2009 tarih, ... sayılı, 500.000,00 TL bedelli teminat mektubu: 04.12.2009 tarihinde 480.783,03 TL olarak tazmin edilmiş, borçlu ödemesi mahsup edildikten sonra 379.337,34 TL bakiye alacak,
11.06.2009 tarih, ... sayılı, 750.000,00 TL bedelli teminat mektubu: 17.12.2009 tarihinde 727.472,13 TL olarak tazmin edilmiş, faizleri ile birlikte 923.525,87 TL alacak,
18.06.2009 tarih, .. sayılı, 400.000,00 TL bedelli teminat mektubu: 23.12.2009 tarihinde 366.625,66 TL olarak tazmin edilmiş, faizleri ile birlikte 461.196,75 TL alacak,
24.06.2009 tarih, .. sayılı, 578.791,69 TL bedelli teminat mektubu: 31.12.2009 tarihinde 578.791,69 TL olarak tazmin edilmiş, faizleri ile birlikte 719.177,61 TL alacak,
30.04.2009 tarih, ... sayılı, 1.090.000,00 TL bedelli teminat mektubu: 16.11.2009 tarihinde 1.066.232,80 TL olarak tazmin edilmiş, müşteri ödemesi mahsup edildikten sonra 139.569,87 TL alacak,
03.04.2009 tarih, ... sayılı, 750.000,00 TL bedelli teminat mektubu: 23.11.2009 tarihinde 693.994,40 TL olarak tazmin edilmiş, müşteri ödemesi mahsup edildikten sonra 82.706,22 TL alacak,
... sayılı borçlu cari kredi hesabından 5.039,35 TL alacak.
Bu tespitler sonucunda davacı bankanın toplam 2.710.553,66 TL asıl alacağının bulunduğu belirlenmiştir.
3. Kefalet Sözleşmelerinin İncelenmesi:
Bilirkişi raporunda, davacı bankanın Güneşli şubesi ile asıl borçlu ... Dış Ticaret A.Ş. arasında imzalanan ve davalıların kefil sıfatıyla imzaları bulunan Genel Kredi Sözleşmelerinin aşağıdaki tarihlerde ve tutarlarda düzenlendiği tespit edilmiştir:
26.06.2008 tarihli 5.591.000 TL limiti Genel Kredi Sözleşmesi
26.05.2006 tarihli 4.575.000 TL limiti Genel Kredi Sözleşmesi
01.05.2006 tarihli 1.000.000 TL limiti Genel Kredi Sözleşmesi
28.03.2004 tarihli 9.999.999 TL limiti Genel Kredi Sözleşmesi
04.12.2003 tarihli 2.000.000 TL limiti Genel Kredi Sözleşmesi
4. Davalıların Kefalet Sorumluluklarının Kapsamı:
Bilirkişi incelemesinde, davalıların farklı tarihlerde ve limitlerdeki kefalet sorumluluklarının aşağıdaki şekilde olduğu tespit edilmiştir:
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.: 22.165.999 TL kefalet limiti (5 farklı sözleşmede kefil)
... San. ve Tic. A.Ş.: 5.591.000 TL kefalet limiti (1 sözleşmede kefil)
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.: 5.591.000 TL kefalet limiti (1 sözleşmede kefil)
Bilirkişi raporunda, "davalıların en düşük kefalet tutarları 5.591.000,00 TL olduğu, bu tutarın talep edilen asıl alacak tutarı 2.710.553,66 TL'nin üzerinde olması nedeniyle davalı kefillerin bundan sonra hesaplanacak faiz ve fer'ilerinden de sorumlu olacakları" belirtilmiştir.
B. Hukuki Değerlendirme
1. Müteselsil Kefaletin Hukuki Geçerliliği:
818 sayılı eski Borçlar Kanunu'na göre düzenlenmiş olan kefalet sözleşmelerinde, davalıların "müteselsil kefil" sıfatını açıkça kabul etmiş olmaları ve bu sıfatın sözleşmede yazılı olarak belirtilmesi, müteselsil kefaletin hukuki şartlarının yerine getirildiğini göstermektedir. Eski BK m.484 uyarınca müteselsil kefilin yazılı olarak bu sorumluluğu kabul etmesi gerektiğinden, sözleşmedeki açık hüküm bu şartı karşılamaktadır.
2. Alacağın Varlığı ve Niteliği:
Bilirkişi raporunda tespit edilen veriler, davacı bankanın alacağının teminat mektuplarının tazmin edilmesi sonucu doğan likit ve hesaplanabilir bir alacak olduğunu göstermektedir. Tazmin işlemlerinin belgelendirilmesi ve her bir teminat mektubunun ayrı ayrı incelenmesi, alacağın varlığını objektif şekilde ortaya koymaktadır.
Taraflar arasındaki Genel Kredi Sözleşmelerinin 12-47-48. maddeleri delil anlaşması niteliğinde olduğundan, ihtilafın çözümünde banka defterleri ve hesap ekstreleri esas alınmış olup, bu yaklaşım Türk Borçlar Kanunu'nun delil sözleşmelerine ilişkin hükümleri ile de uyumludur.
3. Kefalet Sorumluluğunun Kapsamı:
Bilirkişi incelemesinde, davalıların çeşitli tarihlerde ve farklı limitlerde kefalet taahhütlerinde bulundukları tespit edilmiştir. Bu kefalet taahhütlerinin yazılı olması, imza sirkülerleri ile doğrulanması ve kefalet limitlerinin talep edilen alacak miktarını aşması, kefalet sorumluluğunun hukuki geçerliliğini göstermektedir.
Kefalet ilişkisinin müşterek borçlu müteselsil kefalet şeklinde kurulmuş olması, davalıların asıl borçlu ile birlikte ve birbirlerinden bağımsız olarak sorumlu olmalarını sağlamaktadır.
Kefalet sözleşmesinde faiz, komisyon, masraf ve temerrüt faizlerinin de kefalet kapsamında olduğunun açıkça belirtilmesi, davalıların sadece asıl borçtan değil, aynı zamanda fer'i borçlardan da sorumlu olduklarını ortaya koymaktadır.
C. Mahkeme Kanaati
Alınan bilirkişi raporu, davacı bankanın ticari defter ve kayıtları ile yardımcı kayıtları üzerinde yapılan objektif inceleme sonucu hazırlanmış olup, raporda yer alan tespitler belgesel dayanakları ile desteklenmiştir.
Asıl alacağın 2.710.553,66 TL olduğu, bu alacağın teminat mektuplarının tazmin edilmesi sonucu doğduğu ve davalıların kefalet limitlerinin bu alacağı karşılayacak düzeyde olduğu hususları bilirkişi raporu ile kesin şekilde tespit edilmiştir.
Davalıların eski Borçlar Kanunu döneminde imzaladıkları kefalet sözleşmelerinde müteselsil kefil sıfatını açıkça kabul etmiş olmaları, yazılı şekil şartının yerine getirilmesi ve kefalet limitlerinin talep edilen alacağı aşması karşısında, kefalet sorumluluğunun hukuki olarak geçerli ve bağlayıcı olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Özellikle kefillerin BK'nın 490, 493 ve 494. maddelerindeki haklardan feragat etmiş olmaları, onların asıl borçlu ile müteselsil olarak sorumlu olduklarını ve alacağın faiz ve fer'ileri dahil tamamından sorumlu bulunduklarını göstermektedir.
Bu tespitler karşısında, davacı bankanın 2.710.553,66 TL tutarındaki asıl alacağının varlığı ve davalıların bu alacaktan kefalet sorumluluğu kapsamında müteselsilen sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
BÖLÜM III: TEMERRÜT TARİHLERİ VE FAİZ HESAPLAMALARI
A. Bilirkişi Tespitleri
1. İhtar Prosedürü ve Temerrüt Koşullarının Gerçekleşmesi:
Bilirkişi incelemesinde, davacı bankanın davalılara .... Noterliği'nin 05.05.2010 tarih ve 41639 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç ödeme çağrısında bulunduğu tespit edilmiştir. İhtarnamenin içeriğinde, bankamızın Güneşli şubesi nezdinde muhataplardan ... Dış Tic. A.Ş. lehine ve diğerlerinin müşterek ve müteselsil kefaletiyle açılmış bulunan Teminat Mektupları Kredisine istinaden verilen çeşitli teminat mektuplarının muhatabın talebiyle tazmin edildiği, toplam 2.710.553,01 TL alacağın temerrüt tarihlerinden ödeme tarihine kadar işleyecek temerrüt faizleriyle birlikte 24 saat içinde ödenmesi gerektiği bildirilmiştir.
2. Temerrüt Tarihlerinin Davalı Bazında Tespiti:
Bilirkişi raporunda, ihtarnamenin tebliğ tarihleri ve mazbatalardaki açıklamalar dikkate alınarak her davalı için ayrı temerrüt tarihleri tespit edilmiştir:
... Dış Tic. A.Ş. (Asıl Borçlu): Temerrüt tarihi 15.05.2010
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.: Temerrüt tarihi 12.05.2010
... San. ve Tic. A.Ş.: Temerrüt tarihi 14.05.2010
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.: Temerrüt tarihi 12.05.2010
Bu farklılığın, ihtarnamenin her davalıya tebliğ edildiği tarihlerin farklı olmasından kaynaklandığı belirlenmiştir.
3. Sözleşmesel Faiz Oranlarının İncelenmesi:
Bilirkişi incelemesinde, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi'nin temerrüt faizi oranına ilişkin 8-12-44-45. maddelerinin detaylı analizi yapılmıştır. Sözleşmenin ilgili hükmü şu şekilde tespit edilmiştir:
"MÜŞTERİ, işbu sözleşmeden doğan borçlarını gününde ödemediği takdirde, belli vadeli borçlarda bu vade tarihinden; hesap kapatma (hesap kesme, kat etme) ihbarı ile muaccel hale gelen hesaplarda hesap kapatma tarihinden, bu sözleşmedeki özel hükümler gereği ihbarsız (kendiliğinden) muaccel hale gelen borçlarda ise bu borcun kendiliğinden muaccel hale geldiği tarihten itibaren, bunları BANKA'ya bu sözleşme koşullarında tamamen geri ödeyeceği tarihlere kadar geçecek günler için, BANKA'nın mevzuat gereğince tespit ettiği kredi faiz oranlarından temerrüt tarihinde yürürlükte olan en yüksek kredi faiz oranına, bu oranın %50 (yüzdeelli) ilavesi ile bulunacak oranda temerrüt faizi ile fon ve gider vergisini ayrıca bir ihtar ve merasime hacet kalmaksızın ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder."
4. Faiz Oranlarının Hesaplanması:
Bilirkişi tespitine göre, davacı bankanın temerrüt tarihi itibariyle en yüksek kredi faiz oranı %66 olup, sözleşme hükmü uyarınca bu orana %50 ilavesi ile %99 temerrüt faiz oranının uygulanması gerektiği belirlenmiştir (66 x 1.50 = %99).
5. Takip Tarihi İtibariyle Faiz Hesaplamaları:
Bilirkişi raporunda, her davalı için takip tarihi olan 25.06.2010 itibariyle aşağıdaki hesaplamalar yapılmıştır:
... ve ... için (Temerrüt Tarihi: 12.05.2010):
Asıl alacak: 2.710.553,66 TL
İhtar ve temerrüt arası akdi faiz (05.05.2010-11.05.2010): 16.253,32 TL
Temerrüt faizi (12.05.2010-25.06.2010): 327.976,99 TL
BSMV: 17.211,17 TL
Masraf: 1.611,48 TL
Toplam: 3.073.617,47 TL
... için (Temerrüt Tarihi: 14.05.2010):
Asıl alacak: 2.710.553,66 TL
İhtar ve temerrüt arası akdi faiz: 21.684,43 TL
Temerrüt faizi: 313.068,95 TL
BSMV: 16.737,67 TL
Masraf: 1.611,48 TL
Toplam: 3.063.656,19 TL
B. Hukuki Değerlendirme
1. Temerrüt Koşullarının Hukuki Geçerliliği:
Borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekmektedir. Davacı bankanın noter aracılığıyla düzenlediği ihtar, hem şekli hem de içerik bakımından hukuki gereklilikleri karşılamaktadır. İhtarnamenin her davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş olması ve 24 saatlik ödeme süresinin verilmesi, temerrüt için gerekli ihtar koşulunun yerine getirildiğini göstermektedir.
2. Faiz Oranlarının Sözleşme Özgürlüğü Çerçevesinde Değerlendirilmesi:
Gerek Eski gerek ise Yeni Borçlar Kanunu açısından imzalanan sözleşmelerde, faiz oranının belirlenmesi konusunda tarafların sözleşme özgürlüğü bulunmaktadır. Davalıların ticari şirket sıfatına sahip olması ve kefalet sözleşmelerini bilinçli olarak imzalamış olmaları, onların %99 temerrüt faiz oranını kabul ettiklerini göstermektedir.
Sözleşmede faiz oranının hesaplama yönteminin açık şekilde belirtilmiş olması (en yüksek akdi faiz oranına %50 ilavesi), taraflar arasında bu konuda anlaşmazlık yaratabilecek bir belirsizlik bulunmadığını ortaya koymaktadır.
3. Fahiş Faiz İddialarının Değerlendirilmesi:
Davalıların %99 faiz oranının fahiş olduğu yönündeki itirazları karşısında şu hususlar değerlendirilmelidir:
Birinci olarak, davalılar kefalet sözleşmelerini imzalarken faiz hesaplama yöntemini bilmekte ve kabul etmektedirler. Sözleşmenin 36. maddesinde "sözleşmelerde belirtildiği şekilde hesaplanacak temerrüt faizlerini de kapsadığını kabul ve beyan ettikleri" hükmü bulunmaktadır.
İkinci olarak, davalılar müteselsil kefil sıfatıyla asıl borçlu ile eşit konumda sorumluluk üstlenmiş olup, asıl borçlu için geçerli olan faiz oranının kefiller için de uygulanması hukuka uygundur.
Üçüncü olarak, ticari işlemler bakımından faiz oranlarının belirlenmesinde tarafların iradesine daha geniş alan tanınmakta olup, tüketici sözleşmelerindeki sınırlamaların ticari sözleşmelere doğrudan uygulanması mümkün değildir.
4. BSMV ve Masraf Hesaplamalarının Doğruluğu:
Bilirkişi raporunda, faiz tutarları üzerinden %5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) hesaplanmış olup, bu oran yasal düzenlemelere uygundur. Ayrıca 1.611,48 TL tutarındaki masrafın, icra takip sürecinde ortaya çıkan fiili giderlerden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
C. Mahkeme Kanaati
1. Temerrüt Koşullarının Gerçekleşmesi:
Davacı bankanın noter kanalıyla düzenlediği ihtar, hem şekil hem de içerik bakımından gereklilikleri karşılamaktadır. İhtarnamenin her davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş olması ve makul bir ödeme süresinin tanınmış olması karşısında, temerrüt koşullarının hukukan gerçekleştiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Her davalı için farklı temerrüt tarihlerinin tespit edilmiş olması, tebligat tarihlerindeki farklılıktan kaynaklanmakta olup, bu durum hukuki olarak doğru ve adaletli bir yaklaşımdır.
2. Faiz Oranlarının Geçerliliği:
Taraflar arasındaki Genel Kredi Sözleşmesi'nde %99 temerrüt faiz oranının hesaplama yönteminin açık şekilde belirtilmiş olması ve davalıların bu oranı bilinçli olarak kabul etmiş bulunmaları karşısında, söz konusu faiz oranının sözleşme özgürlüğü çerçevesinde geçerli olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davalıların ticari şirket sıfatına sahip olması ve kefalet ilişkisine bilinçli olarak taraf olmaları, onların tacir olmaları ve bu nedenle, fahiş faiz iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır.
3. Bilirkişi Hesaplamalarının Kabulü:
Bilirkişi raporunda yer alan faiz hesaplamaları, sözleşme hükümlerine uygun şekilde yapılmış olup, her davalı için ayrı ayrı hesaplama yapılması da hukuki durumlarındaki farklılığı doğru şekilde yansıtmaktadır.
BSMV ve masraf hesaplamalarının yasal düzenlemelere uygun olması karşısında, bilirkişi raporunda yer alan tutarların doğru ve güvenilir olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Bu değerlendirmeler ışığında, davacı bankanın her davalıdan talep ettiği faiz tutarlarının sözleşmesel ve yasal dayanağa sahip olduğu, davalıların bu tutarlardan kefalet sorumluluğu kapsamında müteselsilen sorumlu bulunduğu sonucuna varılmıştır.
BÖLÜM IV: TALEPLE BAĞLILIK İLKESİ UYGULAMASI
A. Bilirkişi Tespitleri
1. İcra Takip Talebindeki Miktarların İncelenmesi:
Bilirkişi incelemesinde, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasındaki takip talebinin detaylı analizi yapılmış ve her davalı için ayrı talep miktarlarının bulunduğu tespit edilmiştir:
Genel Takip Talep Miktarı:
Asıl alacak: 2.710.553,01 TL
Temerrüt tarihinden takip tarihine kadar yıllık %99 temerrüt faizi: 290.706,81 TL
Faizin %5 gider vergisi: 14.535,34 TL
Masraf: 1.611,48 TL
Muacceliyetten temerrüt tarihine kadar %66 akdi faiz: 59.632,08 TL
Nakit Toplamı: 3.077.038,72 TL
Davalı Bazında Özel Takip Miktarları:
... San. ve Tic. A.Ş. için: 3.085.610,83 TL nakit alacak talep edilmiştir.
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. için: 3.091.325,59 TL nakit alacak talep edilmiştir.
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. için: 3.091.325,59 TL nakit alacak talep edilmiştir.
2. Takip Miktarlarındaki Farklılıkların Sebepleri:
Bilirkişi incelemesinde, her davalı için farklı takip miktarlarının talep edilmesinin temel nedeninin, davalıların farklı temerrüt tarihlerine sahip olması ve bu nedenle faiz hesaplamalarının farklılaşması olduğu tespit edilmiştir:
... ve ... için temerrüt tarihi: 12.05.2010
... İplik için temerrüt tarihi: 14.05.2010
Bu tarih farkları, muacceliyetten temerrüt tarihine kadar işleyen %66 akdi faiz süresinin değişmesine ve dolayısıyla toplam alacak miktarlarının farklılaşmasına neden olmuştur.
3. Bilirkişi Hesaplamaları ile Takip Taleplerinin Karşılaştırması:
Bilirkişi raporunda, takip tarihi olan 25.06.2010 itibariyle hesaplanan tutarlar ile icra takip talebindeki miktarların karşılaştırması yapılmıştır:
... ve ... için:
Bilirkişi hesaplaması: 3.073.617,47 TL
Takip talebi: 3.091.325,59 TL
Fark: Bilirkişi hesaplaması takip talebini aşmamaktadır.
... İplik için:
Bilirkişi hesaplaması: 3.063.656,19 TL
Takip talebi: 3.085.610,83 TL
Fark: Bilirkişi hesaplaması takip talebini aşmamaktadır.
4. ... Tekstil Kararı ile Mukayese:
Bilirkişi incelemesinde, aynı uyuşmazlık kapsamında ... Tekstil San. ve İhracat A.Ş. hakkında verilen mahkeme kararının da incelendiği ve bu kararda şu tutarların kabul edildiği tespit edilmiştir:
Asıl alacak: 2.710.553,66 TL
İşlemiş faiz: 344.240,31 TL
BSMV: 14.535,34 TL
Masraf: 1.511,48 TL
Toplam: 3.070.840,79 TL
B. Hukuki Değerlendirme
1. Taleple Bağlılık İlkesinin Hukuki Temeli:
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez." Bu temel ilke, itirazın iptali davalarında da geçerli olup, mahkemenin icra takibindeki talep miktarını aşan bir alacağa hükmedemeyeceği anlamına gelmektedir.
İtirazın iptali davası, icra takibindeki talebin haklılığını tespit eden bir dava olduğundan, takip talebindeki miktarı aşan bir alacağa hükmedilemez. Bu nedenle, bilirkişi raporunda daha yüksek tutarlar hesaplansa bile, mahkemenin takip talebinde belirtilen miktarlarla sınırlı kalması hukuken zorunludur.
2. Her Davalı İçin Ayrı Değerlendirme Gerekliliği:
İcra takip talebinde her davalı için farklı miktarların talep edilmiş olması, her birinin hukuki durumundaki farklılığı yansıtmaktadır. Bu farklılık:
Temerrüt tarihlerinin farklı olmasından
Dolayısıyla akdi faiz hesaplama sürelerinin değişmesinden
Toplam alacak miktarlarının farklılaşmasından kaynaklanmaktadır.
Bu durumda, her davalı için o davalıya özel olarak talep edilen miktar, o davalı bakımından taleple bağlılık ilkesinin üst sınırını oluştumaktadır.
C. Mahkeme Kanaati
1. Taleple Bağlılık İlkesinin Uygulanması:
Talep aşılmamıştır.
2. Davalı Bazında Farklı Miktarların Kabulü:
İcra takip talebinde her davalı için farklı miktarların talep edilmiş olması, onların hukuki durumlarındaki objektif farklılıkları yansıtmaktadır. Temerrüt tarihlerinin farklı olmasından kaynaklanan bu farklılık, hukuken haklı ve gerekli görülmektedir.
Bu nedenle:
... San. ve Tic. A.Ş. için 3.085.610,83 TL
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. için 3.091.325,59 TL
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. için 3.091.325,59 TL
tutarlarının, her davalı bakımından taleple bağlılık ilkesinin üst sınırını oluşturduğu kabul edilmiştir.
BÖLÜM V: GAYRİ NAKDİ ALACAK (DEPO TALEBİ)
A. Bilirkişi Tespitleri
1. Sözleşmesel Hükümlerin İncelenmesi:
Bilirkişi incelemesinde, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi'nin gayrinakdi kredilerle ilgili Nakdi Depo ve/veya Teminat Talep Hakkı ile ilgili 12-13-35. maddelerinin detaylı analizi yapılmıştır.
12-13. maddeler: "BANKA, bu Sözleşmeye dayalı olarak MÜŞTERİ lehine düzenlenen teminat mektubu, garanti, kontrgaranti veya lehine açılan ithalat akreditifleri (vadeli akreditif dahil) veya ithalat kabul ve aval kredileri ile BANKA veya muhabirlerince kabul edilen veya aval verilen poliçeler nedeniyle, BANKA'nin da sorumlu olduğu tutarların MÜŞTERİ tarafından depo edilmesini talep etmeye her zaman ve herhangi bir neden göstermeksizin yetkilidir."
35. madde 5. fıkrası: "Müteselsil kefiller, kredinin kefaletlerine dayalı olarak teminat mektubu, dahili veya harici garanti, dahili veya harici kontrgaranti, kabul ve aval kredisi olarak kullandırılması halinde; BANKA'nın dilediği veya muhatap tarafından talep edilecek metni aynen vermeye veya muhatabın talep edeceği bütün şartları kendilerinin muvafakatini aramaksızın teminat mektubu, dahili veya harici garanti, dahili veya harici kontrgaranti, kabul ve aval metinlerine devretmeye yetkili olduğunu kabul ve beyan ederler."
2. Meri Teminat Mektuplarının Tespiti:
Bilirkişi raporunda, davacı bankanın muhatapları Dış Ticaret Vergi Dairesi, Dış Ticaret Uygulama Grup Müdürlüğü olan toplam 707.315,00 TL tutarında 19 adet meri teminat mektubu riski bulunduğu tespit edilmiştir. Bu teminat mektuplarından 200.950,00 TL'lik bölümünün dava tarihi sonrası davacı bankaya iade edildiği, geriye kalan 506.365,00 TL'lik kısmın ise halen meri olduğu belirlenmiştir.
3. Yargıtay Emsal Kararının İncelenmesi:
Bilirkişi raporunda, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 15.05.2000 tarih ve 2002/1576 Esas, 2002/4524 Karar sayılı kararına atıf yapılmış olup, bu kararda: "Taraflar arasındaki kredi sözleşmesindeki hükme dayanılarak, bankanın verdiği teminat mektupları bedellerinin nakden depo edilmesinin talep edilebileceği, davalı kefiller bu sözleşmeyi imzalayarak bu şartı aynen kabul ettikleri, ayrıca devir komisyon borçları içinde davalılar temerrüde düşürüldüğünden bu itibarla riskin gerçekleştiği" kefillerinin mektup bedellerinin depo edilmesi yönünden sorumlu oldukları" sonucuna varıldığı belirtilmiştir.
4. Hukuki Şartların Değerlendirilmesi:
Bilirkişi raporunda, depo talebinin kabul edilebilmesi için gereken unsurların (sözleşmede hüküm bulunması, yazılı bir taleple depo isteminde bulunulması ve borçlunun talebe uymaması) ve ayrıca davalıların ekonomik durumunun kötüye gitmesi nedeniyle, 19 adet teminat mektuplarının geri verilmesini veya bu sağlanamadığı takdirde, 707.315,00 TL'nin faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmesini talep hakkının doğduğu yönünde kanaat belirtilmiştir.
B. Hukuki Değerlendirme
1. Sözleşme Hükümlerinin Yorumu:
Genel Kredi Sözleşmesi'nin 12-13. maddelerinde yer alan hükümler, bankaya depo talep etme yetkisi vermekte, ancak bu yetkinin "MÜŞTERİ tarafından depo edilmesi" şeklinde düzenlenmiş olması dikkat çekicidir. Sözleşmede müşteri olarak ... Dış Ticaret A.Ş. tanımlanmış olup, kefillerin bu yükümlülük kapsamında açık bir sorumluluğu öngörülmemiştir.
35. madde ise kefillerin teminat mektubu düzenlenmesi konusundaki yetki verme hükmünü içermekte olup, doğrudan depo yükümlülüğünü düzenlememektedir.
2. ... Tekstil Emsal Kararının Değerlendirilmesi:
Aynı uyuşmazlık kapsamında ... Tekstil San. ve İhracat A.Ş. hakkında verilen mahkeme kararında, "gayri nakdi kredi yönünden sözleşme ile davalının sorumluluğuna ilişkin açık bir beyan bulunmadığından gayri nakdi alacağın depo talebinin reddine karar verilmiştir" gerekçesiyle depo talebi reddedilmiştir.
Bu karar, sözleşmede kefillerin depo sorumluluğuna ilişkin açık ve net bir hüküm bulunmaması halinde, depo talebinin kabul edilemeyeceği yönündeki hukuki yaklaşımı yansıtmaktadır.
3. Müteselsil Kefalet ve Depo Sorumluluğu:
Müteselsil kefalet, kefili asıl borçlu ile eşit konumda sorumlu kılmakla birlikte, bu sorumluluğun kapsamının sözleşmede açık şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Özellikle gayri nakdi yükümlülükler bakımından, kefillerin sorumluluğunun açık şekilde düzenlenmesi, hem hukuki güvenlik hem de sözleşme adaleti açısından zorunludur.
4. İflas Müdürlüğü Kararının Etkisi:
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin iflası sonucu, iflas müdürlüğünün 707.315,00 TL'lik gayri nakdi alacağı "şarta bağlı adi alacak" olarak kabul etmiş olması, bu alacağın iflas hukuku çerçevesinde tanındığını göstermektedir. Ancak, bu durum davalılar bakımından depo sorumluluğunun varlığını ispatlamaz.
C. Mahkeme Kanaati
1. Sözleşmesel Dayanak Yetersizliği:
Taraflar arasındaki Genel Kredi Sözleşmesi'nin ilgili maddelerinin incelenmesi sonucunda, kefillerin gayri nakdi alacakların depo edilmesi konusundaki sorumluluğuna ilişkin açık ve net bir hüküm bulunmadığı tespit edilmiştir.
Sözleşmenin 12-13. maddelerinde yer alan depo yetkisi "MÜŞTERİ" tarafından yerine getirilecek bir yükümlülük olarak düzenlenmiş olup, kefillerin bu konudaki sorumluluğu açık şekilde belirtilmemiştir.
2. Sonuç:
Yukarıda belirtilen gerekçelerle, davacı bankanın gayri nakdi alacağının (teminat mektubu bedellerinin) davalılar tarafından depo edilmesi talebinin, sözleşmede davalıların bu konudaki sorumluluğuna ilişkin açık bir beyan bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bu yaklaşım, hem sözleşme yorumu ilkeleri hem de emsal kararlarla tutarlılık açısından hukuka uygun bulunmuştur.
BÖLÜM VI: İFLAS HUKUKU UYGULAMASI (...)
A. İflas Süreci ve Kayıt Kabul Davasına Dönüşüm
1. İflas Kararı ve Hukuki Sonuçları:
Davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. hakkında 17.04.2012 tarihinde iflas kararı verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. İflas kararının kesinleşmesi ile birlikte, İcra ve İflas Kanunu'nun 195. maddesi uyarınca, müflisin taraf olduğu davalar iflas idaresine karşı devam etmekte olup, bu davalı yönünden itirazın iptali davası "kayıt kabul davası" niteliğine dönüşmüştür.
İİK m.195 uyarınca, iflas kararı ile rehinli alacaklar dışındaki alacaklara faiz işlemesi durmakta olup, alacakların iflas masasına kaydı sırasında iflas tarihi itibariyle hesaplanan tutarlar esas alınmaktadır.
2. İflas Müdürlüğü İnceleme Süreci:
... İcra Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasında, davacı ...Bankası A.Ş.'nin alacak kaydı talebinin incelenmesi sonucunda, iflas müdürlüğünce 10.05.2023 tarihinde karar verilmiştir. İflas müdürlüğü kararında, alacaklı vekilince sunulan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ait takip talebi ve takibe dayanak olan belgelerin incelenmesi neticesinde değerlendirme yapılmıştır.
B. İflas Müdürlüğü Kararlarının Değerlendirilmesi
1. Kabul Edilen Alacak Miktarı:
İflas müdürlüğü kararında, davacının 8.133.826,98 TL'lik alacağının adi alacak olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Bu tutar, takip çıkışı itibariyle 3.784.353,72 TL olan alacağın, iflas tarihi olan 17.04.2012 tarihi itibariyle dosya masrafları, vekalet ücreti, takip tarihinden itibaren iflas tarihine kadar olan işlemiş faiz ile birlikte hesaplanması sonucu elde edilmiştir.
İflas müdürlüğü kararında, "İİK'nun 195. Maddesi gereği İflas tarihinden sonra faiz işletilemeyeceğinden alacağın iflas tarihi olan 17.04.2012 tarihinden itibaren muaccel olan alacak ve faizi ile birlikte kabul edilmesi gerektiği" belirtilmiştir.
2. Şarta Bağlı Kabul Edilen Alacak:
İflas müdürlüğü, 707.315,00 TL'lik kısmın Şarta Bağlı (ADİ) alacak olarak kabul edilmesine karar vermiştir. Bu tutarın, davacı bankanın gayri nakdi alacağı (teminat mektubu riskleri) olduğu ve bu nedenle şarta bağlı olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.
3. Reddedilen Alacak Miktarı:
İflas müdürlüğü, davacının toplam 9.076.239,54 TL'lik talebinin 235.097,56 TL'lik kısmını reddetmiştir. Bu ret kararının, iflas tarihi itibariyle hesaplanan alacak tutarı ile talep edilen tutar arasındaki farktan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
C. İflas Tarihi İtibariyle Alacak Hesaplaması
1. Takip Tarihinden İflas Tarihine Kadar İşleyen Faizler:
Bilirkişi raporuna göre, ... için takip tarihi 25.06.2010 itibariyle hesaplanan alacak miktarı 3.073.617,47 TL'dir. Bu alacağa, takip tarihinden iflas tarihi olan 17.04.2012 tarihine kadar (661 gün) yıllık %99 temerrüt faizi uygulanması sonucunda:
Asıl alacak: 2.710.553,66 TL
Takip tarihi ile iflas tarihi arası işleyen temerrüt faizi: 4.855.316,71 TL
BSMV (%5): 242.765,84 TL
2. İcra Vekalet Ücreti ve Harçları (2012 Yılı):
2012 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre, iflas tarihi itibariyle toplam alacak (8.171.700,02 TL) üzerinden hesaplanan:
İcra vekalet ücreti: 88.221,70 TL
İcra harçları: 371.836,65 TL
3. İflas Tarihi İtibariyle Toplam Alacak:
Yukarıdaki unsurların toplamı:
Takip tarihi itibariyle alacak: 3.073.617,47 TL
Takip-iflas tarihi arası işleyen temerrüt faizi: 4.855.316,71 TL
BSMV: 242.765,84 TL
İcra vekalet ücreti: 88.221,70 TL
İcra harçları: 371.836,65 TL
İflas Tarihi İtibariyle Toplam Alacak: 8.631.758,37 TL
4. İflas Müdürlüğü Hesaplaması ile Uyum:
İflas müdürlüğünün 8.133.826,98 TL olarak kabul ettiği tutar ile mahkememizce hesaplanan 8.631.758,37 TL arasındaki 497.931,39 TL'lik fark, hesaplama yöntemlerindeki farklılıklardan kaynaklanmakta olup, reddedilen 235.097,56 TL'lik kısım bu farkın bir bölümünü oluşturmaktadır.
D. Mahkeme Yaklaşımı
1. Kayıt Kabul Davasına Dönüşümün Kabulü:
Davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin 17.04.2012 tarihinde iflasına karar verilmesi sonucu, bu davalı hakkındaki itirazın iptali davasının İİK m.195 uyarınca kayıt kabul davası niteliğine dönüştüğü mahkememizce kabul edilmiştir.
2. İflas Müdürlüğü Kararının Değerlendirilmesi:
İflas müdürlüğünün 10.05.2023 tarihli kararı ile davacının alacağının farklı kategorilerde değerlendirilmiş olması karşısında, her kategori için ayrı hukuki sonuçların doğması gerekmektedir:
a) Kabul edilen kısım (8.133.826,98 TL): İflas müdürlüğünün adi alacak olarak kabul ettiği bu miktar, mahkememizce hesaplanan toplam alacak (8.631.758,37 TL) içerisinde yer almakta olup, bu miktar için dava konusuz kalmaktadır. Bu kısım açısından esas hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
b) Şarta bağlı kabul edilen kısım (707.315,00 TL): İflas müdürlüğünün şarta bağlı adi alacak olarak kabul ettiği bu tutarın gayri nakdi alacak (teminat mektubu depo talebi) olması ve mahkememizin Bölüm V'te açıklanan gerekçelerle bu talebi reddetmiş olması karşısında, bu kısım için davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.
c) Reddedilen kısım (235.097,56 TL): İflas müdürlüğünce reddedilen bu tutar, mahkememizce hesaplanan toplam alacak ile iflas müdürlüğünce kabul edilen tutar arasındaki farkın bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu miktar için iflas masasına kayıt talebinin kabulüne karar verilmesi gerekmektedir.
3. İcra İnkar Tazminatı İstisnası:
İflas eden borçlu için icra inkar tazminatına hükmedilmesi, İİK'nın iflas masasındaki alacaklılar arasında eşitlik ilkesine aykırı olacağından, ... yönünden icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. İflas masasında bulunan tüm alacaklıların eşit muamele görme hakkı, bir alacaklının inkar tazminatı gibi ek bir menfaat elde etmesini engellemektedir.
4. Sonuç:
İflas hukuku ilkeleri ve İİK'nın ilgili hükümleri çerçevesinde, davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. yönünden yukarıda belirtilen farklılaştırılmış yaklaşımın benimsenmesi, hem iflas hukuku hem de kayıt kabul davası ilkeleri açısından doğru ve gerekli görülmüştür.
Bu yaklaşım, iflas müdürlüğü kararlarına saygı gösterirken, aynı zamanda mahkemenin kayıt kabul davası yetkisini de korumaktadır.
BÖLÜM VII: İCRA İNKAR TAZMİNATI
A. Yasal Dayanak ve Hesaplama
1. Hukuki Dayanak:
İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca, "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağı olmamak üzere, (% 20, 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle sonradan getirilmiş düzenlemedir) uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmü ile icra inkar tazminatı müessesesi düzenlenmiştir.
İcra inkar tazminatının amacı, borçlunun haksız itirazı nedeniyle alacaklının uğradığı zararı telafi etmek ve haksız itirazları caydırmaktır. Bu tazminat, hem tazmin edici hem de caydırıcı nitelik taşımaktadır.
2. Tazminat Oranının Belirlenmesi:
İİK m.67 uyarınca icra inkar tazminatı, asıl alacağın %40'ını geçemeyecek şekilde mahkeme takdiri ile belirlenmektedir. Mahkememizce, benzer davalarda ve özellikle ... Tekstil emsal kararında da %40 oranının uygulanmış olması dikkate alınarak, bu davada da %40 oranının uygulanmasına karar verilmiştir.
3. Hesaplama Yöntemi:
İcra inkar tazminatı, hüküm altına alınan toplam alacak tutarı üzerinden hesaplanmaktadır:
Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. için:
Hüküm altına alınan alacak: 353.102,53 TL
İcra inkar tazminatı: 353.102,53 TL × %40 = 141.241,01 TL
Davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. için:
Hüküm altına alınan alacak: 3.073.617,47 TL
İcra inkar tazminatı: 3.073.617,47 TL × %40 = 1.229.446,99 TL
Tüm bu nedenlerle sonuçta aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın davalılar ... açısından TAM KABUL ve ...A.Ş açısından KISMEN KABULÜNE,
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalıların takibe yaptıkları itirazların aşağıdaki şekilde iptaline,
İcra takibinin tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla:
a) Davalı ... San ve Tic. A.Ş. için sadece işlemiş faiz miktarı ve işleyecek faiz oranına itiraz edilmiş olmakla bu açılardan:
334.753,38 TL işlemiş faiz,
16.737,67 TL BSMV,
1.611,48 TL masraf, olmak üzere toplam 353.102,53 TL'nin
b) Davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. için:
2.710.553,66 TL asıl alacak,
344.240,31 TL işlemiş faiz,
17.212,02 TL BSMV,
1.611,48 TL masraf, olmak üzere toplam 3.073.617,47 TL'nin
üzerinden devamına,
Takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %99 temerrüt faizi ile %5 gider vergisinin uygulanmasına,
Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
Gayrinakdi depo talebinin REDDİNE (sözleşmede davalının sorumluluğuna ilişkin açık bir beyan bulunmadığından),
c-Hüküm altına alınan alacağın %40'ı oranında olan 1.229.446,99 TL'nin (Davalı ... San ve Tic. A.Ş. 141.241,01TL ile sınırlı olmak üzere [353.102,53 TL'nin %40'ı] Davalı ... San ve Tic. A.Ş. ve ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'den icra inkar tazminatının müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-)Davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin iflası nedeniyle hakkındaki davanın, 17.04.2012 tarihli iflas kararı nedeniyle kayıt kabul davası niteliğine dönüşmekle
a-... İcra Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasında 10.05.2023 tarihli iflas müdürlüğü kararı ile davacının adi alacak olarak 8.133.826,98 TL'lik alacağının kabul edilmiş olduğunun ve bu miktar açısından davanın konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
b-İflas müdürlüğünce şarta bağlı adi alacak olarak kabul edilen 707.315,00-TL'lik gayri nakdi alacak (teminat mektubu depo talebi) için davanın REDDİNE ,
c-İflas müdürlüğünce reddedilen 235.097,56-TL'lik alacak kısmı için iflas masasına kayıt talebinin KABULÜNE, iflas masasına kaydına,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 209.958,80-TL ilam harcının davalılardan müştereken ve mütesaelsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
(davalılardan ... 24.120,43-TL'sine kadar,
davalılardan ... Tekstil'den 209.958,80-TL'sine kadar
davalılardan ... ve Konf.. maktu 615,40-TL'sine kadar sorumlu olmak kaydıyla)
4-Davacı tarafından yatırılan 17,15-TL başvuru harcı davalılardan müştereken ve müteselslen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 5.363,00-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
(davalılardan ... Tekstil 5.331,89-TL'sine kadar sorumlu olmak kaydıyla)
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 389.889,40-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
(davalılardan ...'den 56.496,40-TL'sine kadar
davalılardan ... Tekstil'den 389.889,40-TL'sine kadar
davalılardan ... ve Konf.. maktu 30.000,00-TL'sine kadar sorumlu olmak kaydıyla)
7-Davalılardan ... Tekstil şirketi kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 17.708,12-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile anılan davalıya verilmesine,
8-Gayri nakdi yönünden davalılar kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan maktu 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalılar tarafına verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/05/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır