T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/389 Esas
KARAR NO: 2019/1083 Karar
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/05/2013
KARAR TARİHİ: 05/11/2019
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin vermiş olduğu 17.05.2013 tarihli dilekçesinde özetle; "Davalıdan 29.03.2007 tarihinde, ...plakalı, ... marka tipi, 2007 model otomobilin satın alındığı ve bu sırada 112.500 USD banka kredisi kullanıldığını, İstanbul ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ...D.İş dosyası ile...plakalı otomobile 06.11.2012 tarihinde...Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlar Bölümü tarafından sahte belgelerle ithal edildiği gerekçesiyle el konulduğunu, otomobilin el koyma tarihindeki rayiç değerinin 145.000-TL olduğunu, el konulması nedeniyle 35.000-TL araç kiralama bedeli ödendiği ve kiralama masrafının devam ettiğini, davalıdan zararın talep edildiği ihtarnamenin 09.11.2012 tarihinde tebliğ edildiği ancak sonuç alınamadığı beyan etmiş, sonuç olarak; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 145.000 TL araç bedeli ve 35.000-TL ikame araç kira bedelinin toplamı 180.000-TL maddi tazminat ile 10.000-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 190.000 TL tazminatın ihtarnamenin tebliğ tarihi 09.11.2012 tarihi itibariyle avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu 17.09.2013 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirketten dava konusu ...plakalı aracı sıfır km olarak 29/03/2009 tarihinde 150.255,60-TL bedel karşılığında satın aldığını, davacının sahibi olduğu aracın da içlerinde olduğu birçok araca ve birden fazla otomotiv şirketine ilişkin ...Cumhuriyet Başsavcılığının... sayılı soruşturma dosyası ile soruşturma başlatıldığını, araçlara el konulmasına ve incelenmesine karar verildiğini, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra ikame edildiğini, zaman aşımı yönünden reddinin gerektiğini, davacının şüpheli olduğu soruşturma kapsamında aracın el konulmasına karar verildiğini, davacının da iş bu soruşturma dosyasında sabihi olduğu aracına ilişkin müvekkili şirket ile aynı konumda şüpheli sıfatıyla soruşturulduklarını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu beyan etmiş, dilekçesinde açıklamalarda bulunarka davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 14.05.2018 tarihli 4 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Dava konusu ...plakalı, Lincoln marka, ...tipi, 29.03.2007 tarihinde trafiğe çıkmış; 2007 model, ..., benzin yakıtlı, davacı tarafından sıfır olarak satın alınmış arazi taşıtının, Muhafaza altında kaldığı 06.11.2012 - 12.07.2017 tarihleri arasındaki süre için ikame araç maliyetinin 46.704 TL olduğu ve davacının zararım talep ettiği ihtarnamenin tebliğ tarihi 09.11.2012 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği. 31.05.2017 tarihinde ödenen 18.954,81 TL ÖTV, 12.07.2017 tarihinde ödenen 1.366,44 TL yediemin ücreti ile 25.07.2017 tarihinde ödenen 7.481,24 TL bakım bedelinin toplamı 8.847,68 TL tazminatın talep edilebileceği; Satın alınması için kullandığı kredini maliyetini talep edemeyeceği, insanların mevcut varlıklarını başka alanlarda değerlendirerek kredi kullanmalarının kendi tercihleri olduğu” kanaatleri ile raporunu sunmuştur.
Bu rapora yapılan itirazlar üzerine bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilerek dosya ek rapor için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 19.08.2019 tarihli 4 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; “Dava konusu ...plakalı, ...marka, ...tipi, 29.03.2007 tarihinde trafiğe çıkmış; 2007 model,.., benzin yakıtlı, davacı tarafından sıfır olarak satın alınmış arazi taşıtının, Satım tarihi 29.03.2007 ile zapt tarihi 06.11.2012 arasındaki yararlanma bedelinin 63.811 TL olduğu, 150.356 TL fatura bedelinden, satım tarihi 29.03.2007 ile zapt tarihi 06.11.2012 arasındaki yararlanma bedeli 63.811-TL düşüldüğünde davacının talep edebileceği araç bedeli alacağının 86.544 TL olduğu, Zapt tarihi 06.11.2012 ile dava tarihi 17.05.2013 tarihleri arasındaki süre için ikame araç bedelinin 12.695 TL olduğu ve davacının zararını talep ettiği ihtarnamenin tebliğ tarihi 09.11.2012 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği. 31.05.2017 tarihinde ödenen 18.954,81 TL ÖTV, 12.07.2017 tarihinde ödenen 1.366,44 TL yediemin ücreti ile 25.07.2017 tarihinde ödenen 7.481,24 TL bakım bedelinin toplamı 8.847,68 TL tazminatın talep edilebileceği; Satın alınması için kullandığı kredini maliyetini talep edemeyeceği, insanların mevcut varlıklarını başka alanlarda değerlendirerek kredi kullanmalarının kendi tercihleri olduğu” kanaatleri ile ek raporlarını sunmuşlardır.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen Ceza dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki davada davacının davalıdan 29.03.2007 tarihinde, ... plakalı, Lincoln Navigator marka tipi, 2007 model otomobilin satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu aracın alınması sırasında 112.500 USD banka kredisi kullanıldığı sabittir. Bu araç davacının elinde iken İstanbul ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ...D.İş dosyası ile ... plakalı otomobile 06.11.2012 tarihinde...Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlar Bölümü tarafından sahte belgelerle ithal edildiği gerekçesiyle el konulduğu anlaşılmaktadır.
Bu otomobilin el koyma tarihindeki rayiç değerinin 145.000-TL olduğunu, el konulması nedeniyle 35.000-TL araç kiralama bedeli ödendiği ve kiralama masrafının devam ettiğini, davalıdan zararın talep edildiği ihtarnamenin 09.11.2012 tarihinde tebliğ edildiği ancak sonuç alınamadığı iddia edilerek 145.000 TL araç bedeli ve 35.000-TL ikame araç kira bedelinin toplamı 180.000-TL maddi tazminat ile 10.000-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 190.000 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsili için bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu araç, ...plakalı, ... marka, ... tipi, 29.03.2007 tarihinde trafiğe çıkmış; 2007 model, ..., benzin yakıtlı, davacı tarafından sıfır olarak satın alınmış arazi taşıtıdır.
Aracın alış ve satış tarihleri arasındaki fark kasko değerleri arasındaki farka eşit alınabilir. Bu aracın Kasko değeri (Rayiç değer değildir) = 110.400 TL = 62.043 USD olup, İade edildiği 12.07.2017 tarihindeki TCMB USD Efektif Satış Kuru= 3,6145 TL dir. Kasko değeri (Rayiç değer değildir) = 129.383 TL = 35.796 USD dir. ikame araç maliyeti= 62.043 - 35.796 = 26.247 USD olup 4 yıl 8 ay içindeki reel ikame araç maliyetinin araç bedelinin %42’sine eşit olduğu görülmekte olup uygundur.
Davacının aylık 5.782 TL talep ettiği dikkate alındığında 4 yıl 8 ay (56 ay) için 323.792 TL talep edilmekte olup araç değerinin 3 katma eşittir. Aylık araç kiralama bedellerinin esas alınması uygun değildir. Ayrıca davacı turizm alanında çalışmaktadır. Müşterisi çıktıkça isteğine göre lüks araçlar kiralıyor olabilir. ... marka araçlar için sunulan kira faturaları başka amaçlar için kiralanmış olabilir. Gerçekte önemli de değildir. Araç sahibi hiç araç kiralamamış olsa dahi ikame araç kira bedeli talep etme hakkı vardır. Davacının kira faturası sunmadığı 4 yıl 8 ay için ikame araç maliyeti öngörülmüştür.
Davacı araç satın almak için kullandığı kredinin maliyetini talep edemez. İnsanların mevcut varlıklarını başka alanlarda değerlendirerek kredi kullanmaları kendi tercihleridir.
Davacı tarafından 31.05.2017 tarihinde 18.954,81 TL ÖTV, ödemiştir, Bu bedel araç fiyatının içerisinde olduğundan istenemez. Ancak 12.07.2017 tarihinde 1.366,44 TL yediemin ücreti ve 25.07.2017 tarihinde de 7.481,24 TL bakım bedeli ödenmiş olup toplamı 8.847,68 TL talep edilebilir rakamdır. Ancak bu rakamlara ilişkin dosyamızda bir talep bulunmadığından hüküm kurulurken dikkate alınmamıştır.
Bakım anında, uzun süre bekleme nedeniyle bozulabilecek motor yağı, hava ve yağ filtreleri ile bazı kayışları değiştirilmiş olup uygundur.
Bu durumda Dava konusu ...plakalı, Lincoln marka, ... tipi, 29.03.2007 tarihinde trafiğe çıkmış; 2007 model, ..., benzin yakıtlı, davacı tarafından sıfır olarak satın alınmış arazi taşıtıdır.
Satım tarihi 29.03.2007 ile zapt tarihi 06.11.2012 arasındaki yararlanma bedelinin 63.811 Tl. olduğu, 150.356 TL fatura bedelinden, satım tarihi 29.03.2007 ile zapt tarihi 06.11.2012 arasındaki yararlanma bedeli 63.811 TL düşüldüğünde davacının talep edebileceği araç bedeli alacağının 86.544 TL olduğu; belirlenmiştir. Zapt tarihi 06.11.2012 ile dava tarihi 17.05.2013 tarihleri arasındaki süre için ikame araç bedelinin 12.695 TL olduğu ve davacının zararını talep ettiği ihtarnamenin tebliğ tarihi 09.11.2012 itibariyle faizi ile talep edilebilecektir.
Bu durumda 86.544.-TL + 12.695 -TL istenebilecek miktarın toplanması sonucu 99.239 -Tl nin davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerekir.
Satın alınması için kullandığı kredini maliyetini talep edemeyeceği; insanların mevcut varlıklarını başka alanlarda değerlendirerek kredi kullanmalarının kendi tercihleri olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm bu açıklamalardan belirlendiği üzere iş bu davanın kısmen kabulü 99.239,00-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istem ile manevi tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- İş bu davanın Kısmen Kabulü 99.239,00-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istem ile manevi tazminat isteminin reddine,
2-Karar ve ilam harcı 6.779,01-TL nin peşin alınan 3.244,75-TL den düşümü ile kalan 3.534,26-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yatırılan 3.272,80-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 815,70-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 449,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul edilen Maddi Tazminat yönünden; Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 10.689,12-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Red edilen Maddi Tazminat yönünden; Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 9.210,88-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7- Red edilen Manevi Tazminat yönünden; Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, hesap ve takdir olunan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8- Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır