T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/212 Esas
KARAR NO: 2020/906
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/02/2015
KARAR TARİHİ: 29/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; taraflar aralarında 10.03.2014 tarihinde “Taşıt Tanıma Sistemi” sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin 2.1.8.’ci maddesine göre; “... müşteriye fatura edilecek akaryakıt bedelinin KDV hariç toplamının % 8,5’i tutarında fatura üzerinden ıskonto yapacaklarını, ...; söz konusu ıskonto oranını veya Sözleşme ile kararlaştırılan vade şartlarını; işbu anlaşmanın akdi tarihi esas alınmak üzere güncel tavsiye edilen akaryakıt ortalama pompa satış fiyatlarının %20 artması durumunda veya Amerikan Doları kurunun Türk Lirası karşısındaki yüzdesel değişimin %25 farkın üzerinde değişmesi ve orandaki değişimin 1 aydan uzun bir süre seyretmesi durumunda tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahip olacaklarını, ancak işbu sözleşme süresi boyunca, mücbir sebepler veya sair öngörülemeyen olumsuz ekonomik gelişmeler ya da kamusal uygulamalar nedeni ile ...‘nın karlılık oranlarının düşmesi durumunda işbu sözleşme kapsamındaki ticari şartlar, azalan karlılık oranı nispetince ... tarafından resen tek taraflı olarak revize edileceğini, taraflar ...’ nın bu hakkı konusunda şimdiden mutabık kaldıklarını, ancak revize edilen ticari şartlarda müşteri mutabık kalmaz ise 30 gün önceden bildirmek şartı ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkına sahip olduklarını, sözleşme gereğince bir süre bu şekilde çalışıldığı ve %8.5 puanlık indirim üzerinden akaryakıt alışı sağlandığı, daha sonra davalı tarafça davacıya herhangi bir bildirim yapılmadan %8.5'lik oranın %5’e çekildiğini, fatura üzerinde indirim oranlarının belirtilmediğini, davacının buna karşılık .... Noterliğinin ... yevmiye numaraları ihtarnamesi ile sözleşmenin 2.1.8.’ ci maddesine göre sözleşmeyi feshettiğini, buna rağmen davalı tarafından 31.12.2014 tarih ve ... Nolu 611,89 TL bedelli cezai şart tazminatı açıklamalı ve 31.12.2015 tarih ve ... Nolu faturaya istinaden 271,95 TL diğer servis bedelli faturaların gönderildiği davacının ise bu faturaları kabul etmeyip iade ettiğini, davacıdan haksız yere tahsil edilen 883,84 TL’nin temerrüt tarihinden (22.01.2015) itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, Davacıya herhangi bir ihbar olmadan sözleşmede belirtilen %8.5 puanlık kısımdan fazla kesilen miktarların kesinti tarihlerinden itibaren belirlenerek bu bedelinde ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı vekilince dosyaya sunulan, 01.04.2015 tarihli Cevap Dilekçesinde özetle; Davacı tarafla aralarındaki sözleşmenin 7. Maddesine uyarınca davalı şirketin, müşteri davacı tarafından sözleşmenin zamanından önce feshedilmesi veya edimlere uymaması durumunda araç başına 45 USD + KDV’yi davalı şirket adına ödeme yükümlülüğünün kararlaştırıldığını bu sebeple söz konusu sözleşme hükmü gereğince yapılan tahsilatın haklı ve hukuka uygun olduğunu, söz konusu sözleşme hükümlerine göre davalı şirketin tek taraflı olarak EPDK’nın başlatmış olduğu fiyat uygulamaları neticesinde ve/veya ABD dolarındaki parametrelerin değişiminde tek taraflı olarak resen herhangi bir bildirim şartına bağlı olmaksızın indirim yapma hakkı olduğunu, davacının sözleşmedeki fesih ihbar sürelerine uymadan sözleşmeyi fesih yoluna gittiğini, davacının haksız feshi sebebiyle davalının cezaî şart ve ücret tahsil etmesinin haklı olduğunu, bu nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 12.07.2017 tarihli 14 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Davacının Davalıdan fazladan tahsil edildiğini iddia ve talep ettiği 883,84 TL’nin ödendiği 31.01.2015 tarihinden Dava tarihi olan 12.02.2015 tarihine kadar olan 12 gün için, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nca avans işlemlerinde uygulanan faiz oranı (ilgili dönemde yıllık yüzde 11,75) uygulanarak hesaplanan 3,46 TL faiz alacağı ile birlikte anapara ve faiz alacağı toplamı olarak Davacının Davalıdan alacağının (883,84 TL + 3,46 TL =) 887,30 TL hesaplandığı, davacının Davalının haksız şekilde indirim oranını düşürerek kayba uğradığını iddia ve talep ettiği 8.013,75 TL için son alımın kaydedildiği 31.12.2014 tarihinden Dava tarihi olan 12.02.2015 tarihine kadar olan 43 gün için avans faiz oranı uygulanarak hesaplanan 112,47 TL faiz alacağı ile birlikte anapara ve faiz alacağı toplamı olarak Davacının Davalıdan alacağının (8.013,75 TL + 112,47 TL =) 8.126,22 TL hesaplandığı, Böylece Davacının Davalıdan toplam alacağının, faizleri ile birlikte, Dava tarihi itibariyle, 9.013,52 TL olarak hesaplandığı” tespit ve kanaatleri ile raporunu sunmuştur.
Bu rapora itiraz edilmiş olması nedeniyle itirazların değerlendirilmesi için ek rapor düzenlenmek üzere dosya bilirkişi kuruluna verilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 20.09.2018 tarihli 5 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; “Dosya içeriğinin yerinde inceleme kapsamında tespit edilen belgelerle birlikte değerlendirilmesi sonucunda; Hesap incelemesi bakımından, Davacının Kök Rapor kapsamında sunduğu bilgi ve belgeleri dışında ek bilgi ve belgeye ulaşma imkânımız Hesap Bilirkişisi sıfatıyla mümkün olamadığından, Kök Raporumuzdaki tespitleri değiştirmeyi gerektirecek yeni bir durumun ortaya çıkmadığı, sektörel değerlendirme ile de Kök Raporumuzda belirtilen tüm hususları koruyarak aynen tekrar ettiğimizi,” kanaati ile ek raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen delil dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki dava Taraflar arasında akdedilen “Taşıt Tanıma Sözleşmesi” kapsamında davalı şirket ...’in uygulamakta olduğu % 8,5 ıskonto oranını, EPDK’ nun “Tavan Fiyat” uygulaması sonucunda tek taraflı olarak anlaşmanın 2.1.8. maddesine istinaden % 5’ e düşürmesi karşısında, davacının sözleşmeyi feshetmesi ile birlikte, fazladan tahsil edilen ıskonto oranı ile cezai şart ve hizmet bedelinin iadesi istemi ile bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Sözleşme metninde ... Davalı ‘....’yi, TTS ‘Taşıt Tanıma Sistemi’ni ifade eden kısaltmalardır.
Taraflardan herhangi birinin bu sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimlere uymaması durumunda diğer taraf sözleşmeyi 3 ay önceden bildirmek şartı ile tek taraflı olarak fesh etme hakkına sahiptir. Müşteri’nin bu sözleşmedeki edimlere uymaması veya sözleşmenin zamanından önce feshi durumunda: müşteri, taşıt başına 45 ABD doları+ KDV’yi ...’a öder. Anlaşmanın süresi içinde dolması ve feshini takiben müşteri, ...’ın ariyeten vermiş olduğu ekipmanlarını ...’a 1ay içerisinde iade edecektir. Bu ekipmanların sökülme işlemleri ...’a aittir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin tarihi 10.03.2014’tür. Sözleşmeye göre (md. 1) Davalı Davacıya her ayın 15’inde ve son gününde olmak üzere ayda iki fatura keserek Davacının alımlarını faturalandıracaktır.
Yukarıdaki tabloda yer alan fatura dökümlerine göre, sözleşmenin imzalandığı aya ait iki faturada, Davalı sözleşmede öngörülen (faturadaki KDV hariç bedel üzerinden) yüzde 8,5 indirimi uygulamış; bu ilk iki faturadan sonraki tüm faturalarda indirim oranını yüzde 5 olarak uygulamıştır. Bu tespit Davalının birer örneğini dosyaya sunduğu faturalar üzerinden yapılmaktadır.
Davalı şirket tüm faturalarda, faturadaki KDV hariç bedel üzerinden yüzde 8,5 indirim uygulamış olsaydı hesaplanacak indirim tutarı Davalı şirket sözleşmede öngörülen yüzde 8,5 indirim oranını tam olarak uygulamış olsaydı, tüm faturalardaki toplam indirim olarak 8.013,75 TL daha fazla Davacı lehine indirim yapılması söz konusu olacağı belirlenmiştir.
Davalının Davacıya uyguladığı iskonto oranını yüzde 8,5’ten yüzde 5’e düşürmesi için taraflar arasındaki sözleşmede öngörülen koşulların oluşmadığı, dosya kapsamında, iskonto oranının düşürülmesi sebebiyle Davacının 31.12.2014 itibariyle uğradığı 8.013,75 TL kayıp konusunda haklı bir neden belirlenememiştir.
Davacının Davalıdan fazladan tahsil edildiğini iddia ve talep ettiği 883,84 TL’nin ödendiği 31.01.2015 tarihinden Dava tarihi olan 12.02.2015 tarihine kadar olan 12 gün için, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nca avans işlemlerinde uygulanan faiz oranı (ilgili dönemde yıllık yüzde 11,75) uygulanarak hesaplanan 3,46 TL faiz alacağı ile birlikte anapara ve faiz alacağı toplamı olarak Davacının Davalıdan alacağının (883,84 TL + 3,46 TL =) 887,30 TL hesaplandığı,
Davacının Davalının haksız şekilde indirim oranını düşürerek kayba uğradığını iddia ve talep ettiği 8.013,75 TL için son alımın kaydedildiği 31.12.2014 tarihinden Dava tarihi olan 12.02.2015 tarihine kadar olan 43 gün için avans faiz oranı uygulanarak hesaplanan 112,47 TL faiz alacağı ile birlikte anapara ve faiz alacağı toplamı olarak Davacının Davalıdan alacağının (8.013,75 TL + 112,47 TL =) 8.126,22 TL hesaplandığı,
Böylece Davacının Davalıdan toplam alacağının, faizleri ile birlikte, Dava tarihi itibariyle, 9.013,52 TL olarak belirlenmiştir.
Ancak davacı vekili dosyaya ilk raporla birlikte sunduğu ıslah dilekçesinde davasını 8.013,75 Tl üzerinden ıslan ettiğinden taleple bağlılık ilkesi gereği ve asıl alacağa dava tarihinden itibaren faiz hükmedilmiş olması nedeniyle bu miktar üzerinden hüküm kurmak gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile 8.013,75 Tl nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-İş bu asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile 8.013,75 Tl nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Karar ve ilam harcı 547,41-TL nin peşin ve ıslah ile alınan 156-TL den düşümü ile kalan 391,41-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 183,70-TL peşin, başvuru ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.102,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davalı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/12/2020
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza