T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/413 Esas
KARAR NO: 2021/289
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/04/2015
KARAR TARİHİ: 06/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan 14/04/2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri şirketin akaryakıt ve LPG istasyonu işlettiğini, müvekkilleri şirketin davalı şirketten bayilik aldığını, müvekkilleri şirkete nakliye ... 'den yapılmasına rağmen ... Yarımca'dan yapılmış gibi gösterilip müvekkilleri şirketten fazla para tahsil edildiğini, davalı şirketin bayilik sözleşmesine aykırı davranarak müvekkilleri şirkete 560.000,00 TL eksik kar hakkı ödediğini müvekkilleri şirketin fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla uğramış oldukları zararın şimdilik 10.000,00 TL alacaklarının ödeme tarihleri esas alınarak ödeme tarihlerinden itibaren reeskont avans faizi ile davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin her tür talep ve dava haklarının saklı tutulmasını, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan 11/05/2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddia ettiği zararın 560.000,00 TL olmasına rağmen davacının 10.000,00 TL talep eden kısmi dava açamayacağını, Davacıya dava dilekçesinde belirlenmiş olan 560.000,00-TL üzerinden dava harcının tamamlanmasını, aksi takdirde davanın dava şartı yokluğundan reddini, 2005 tarihli sözleşmenin davacı yanca hatalı olarak belirtilmiş olduğunu, protokol sözleşmede Yarımca fiyatı + nakliye giderleri malın maliyet unsurunu oluşturduğunu, Davacı şirketin fazla nakliye gideri aldığına dair ispat etmesini, müvekkilleri aleyhine açılan haksız ve mesnetsiz davanın ve tüm taleplerinin reddi ile avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için öncelikle davacının bulunduğu ... Asliye Hukuk mahkemesine talimat yazılarak davacı defterlerinin incelenmesi için bilirkişiye verilmesi istenilmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin atadığı Bilirkişinin düzenlediği 03.04.2019 tarihli 10 sayfadan ibaret raporunda özetle; “davacının 2010-2015 yılları arasında bazı yıllarda kar ettiği bazı yıllarda zarar ettiği totalde ise % 2,30 karda olduğunu belirtmiştir. Sözleşmeye göre davacının kar oranının %10 olduğu, buna göre davacının %7,70 tutarında karını alamadığı, buna göre davacının 5 yıllık LPG alımlarından 218.321,00 TL zarar ettiği." tespit edilmiştir.
Dosya talimat mahkemesinden davacı defterleri incelenerek rapor düzenlenmek suretiyle dönmesinden sonra davalı defterlerinin incelenmesi için mahkememizce bilirkişi heyeti oluşturularak rapor düzenlemeleri talep edilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 18.01.2021 tarihli 12 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Davanın temelinde davacı, davalının bayilik protokolünde kararlaştırılan LPG Satışından müvekkillerinin elde edeceği kar oranını tarafına vermediğini, davacı şirketin protokol ile sabit kar hakkının müvekkillerine eksik ödendiği iddiası üzerine olduğu. Davalının 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 ve 2015 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu. Davacı şirketin davalı yandan 2010 ila 2015 yılları arasında toplamda 835.399 ton ürün alımı yapmış olduğu görüldüğü, Sektörel yönden yapılan incelemede; davalı şirket tarafından sunulan, fatura dökümleri, cari hesaplar ve diğer belgeler incelendiğinde rapor içeriğindeki detay tabloda görüleceği üzere davacıya kar payı sözleşmede belirtildiği üzere, elde edilen toplam karın % 90' olarak pay edildiği, %10 ise davalı şirkete kar payı kaldığının görüldüğü. Neticeten; taraflar arasında akdedilen Sözleşme ve Protokol şartları gereği 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında davalı tarafından davacı yana % 90 oranında kar oranı verildiği, davacı yanın davalı yandan bu bağlamda, saylanan manada bir alacağının olmayacağının kabul edilebileceği” kanaati ile raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen deliller, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde talimatla yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, davalı defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki Davanın temelinde davacı, davalının bayilik protokolünde kararlaştırılan LPG Satışından davacının elde edeceği kar oranını tarafına vermediğini, davacı şirketin protokol ile sabit kar hakkının davacıya eksik ödendiğini iddia edere, eksik ödenen miktarın belirlenerek davalıdan tazminini isteyen belirsiz alacak doası olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı yana ait ticari defter dokümanlar mahkememizce atanan bilirkişi kurulu tarafından incelenmiştir.
Dava dosyasına sunulan 03.04.2019 tarihli talimat bilirkişi raporunda davacının ticari defterleri incelmemiş olup incelenen ticari defterlerinde; "...Davacının 2010-2015 arası defter kayıtlarını sunduğunu, Bayinin (davacının) kar payının Tüpraş rafineri fiyatı + nakliye (ile) perakende satış fiyatı arasındaki toplam kar marjını % 90 şeklinde olduğu, Davacı şirketin defter ve kayıtlarının incelenmesinde davacının 2010-2015 yılları arasında bazı yıllarda kar ettiği bazı yıllarda zarar ettiği totalde ise % 2,30 karda olduğunu belirtmiştir. Sözleşmeye göre davacının kar oranının %10 olduğu, buna göre davacının %7,70 tutarında karını alamadığı, buna göre davacının 5 yıllık LPG alımlarından 218.321,00 TL zarar ettiği..." tespit edilmiştir.
Davacı şirket ile davalı şirket arasında LPG Satışı ile ilgili 28.02.2005 tarihli Protokol, 09.05.2005 tarihli 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi ve 30.05.2010 tarihli yek diğer Protokol taraflar arasında imzalanmış olduğu mali müşavir bilirkişi tarafından görülmüştür.
28.02.2005 Tarihli Protokoldün V. Maddesinde aynen; "Bayi Karı Bayi karı oranı ton başına (% 60,54) 168,50 YTL olacaktır.
Bayi 1.000 ton LPG satışına ulaştıktan sonra, Bayi kar oranı %70 olacaktır. ... San. Tic. Ltd. Şti..'nin bağlı olduğu herhangi bir akaryakıt firmasına ödenecek kira bedeli, prim vs. bedellerifpayi tarafından karşılanacak olup ...Tic. ve San. A.Ş. tarafından herhangi bir katılımda bulunulmayacaktır." denmektedir.
30.05.2010 Tarihli Protokol'ün IV. Maddesinde aynen; "Bayi Kar Oranı Bayi karı oranı ton başına % 90,00'dir. ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin bağlı olduğu/olacağı herhangi bir akaryakıt firmasına ödenecek kira bedeli, prim vs. bedelleri bayi tarafından karşılanacak olup ... Tic. ve San. A.Ş. tarafından herhangi bir katılımda bulunulmayacaktır.
İşbu protokol gereği Bayi'nin, sözleşme süresince Kar oranı; Yarımca Tüpraş rafineri alış fiyatı + Nakliye ile perakende satış fiyatı arasındaki toplam marjın % 90 şeklinde olacaktır." denmektedir.
Davacı yan tarafından davalı şirkete ... Noterliğinden 09.01.2015 tarihinde keşide edilen ... yevmiye no.lu ihtarnamede aynen; Aramızda imzalamış olduğumuz 30.05.2010 tarihli protokolün 4. Maddesinin 4.1) ve 4.2) bentlerinde birim fiyatlarının tespit şekli belirlenmiştir. Ancak yapmış olduğumuz incelemelerde faturalarımızdaki birim fiyatların ilgili maddelerdeki hesaplanış şekline uymadığı tespit edilmiştir. Bu durumun tarafınızca incelenerek, bu ihtarnameden sonraki ilk faturamızdan itibaren birim fiyatının ilgili protokole uygun olarak hesaplanması ile geçmiş dönem faturalarımızdaki birim fiyat fazlalıklarının da hesaplanarak T.C. ... Bankası -... Şubesi ÎBAN; ... nolu hesabımıza yatırılmasını, aksi takdirde B.K.260 gereğince alacak davası açacağımızı, faiz, yargılama giderleri ve ücreti vekâletinde size yükleneceğini ihbar ve ihtar ederim." denmektedir.
Davalı yan tarafından davacı şirkete ... Noterliğinden 22.01.2015 tarihinde keşide edilen ... yevmiye no.lu ihtarnamede aynen: "Müvekkil şirket ile aranızda akdedilen "... A.Ş. LPG Otogaz İstasyonu ve Bayilik Sözleşmesi" uyarınca müvekkil şirketin otogaz bayiliğini üstlenmiş bulunmaktasınız. Taraflar atasında akdedilmiş olan otogaz bayilik sözleşmesi ve eki protokol gereğince birim fiyatlar protokol ve sözleşmede belirtildiği şekilde hesaplanmaktadır. Kaldı ki dönem dönem muhataba destek mahiyetinde çeşitli katılımlar yapılmakta olup bu katılımlar da müvekkil şirket karından düşmektedir. Müvekkilim şirket taraflarca akdedilmiş olan sözleşmenin her bir hükmüne uymakta ve bu hususta basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermektedir. Bu sebeple müvekkilim şirkete yönelttiğiniz isnatları kabul etmiyoruz ve itiraz ediyoruz. Tüm yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve anılan sebeplerle ihtarnamenizde belirtilen taleplerinizi kabul etmediğimizi, ihtarnamenize ve içeriğinin tümüne itiraz ettiğimizi cevaben ihtar ederiz."... Denmektedir.
Davalı ... Tic. Ve San. A.Ş. 'nin incelenen ticari defter dökümlerinde, aşağıda tablo halinde sunulan dökümlerden de anlaşılacağı üzere, davacı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile ticari ilişkisinin mevcut olduğu görülmüştür. Davacı şirketin davalı yandan 2010 ila 2015 yılları arasında toplamda 835.399 ton ürün alımı yapmış olduğu belirlenmiştir.
Davalı şirket tarafından sunulan, fatura dökümleri, cari hesaplar ve diğer belgeler incelendiğinde aşağıdaki detay tabloda görüleceği üzere davacıya kar payı sözleşmede belirtildiği üzere, elde edilen toplam karın % 90 olarak pay edildiği, % 10 ise davalı şirkete kar payı kaldığı görülmüştür.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme ve protokol şartları gereği 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında davalı tarafından davacı yana % 90 oranında kar oranı verildiği, belirlenmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Kanıtlanamayan davanın reddine,
2-59,30-TL karar harcının peşin alınan 170,78-TL den düşümü ile kalan 111,48-TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3- Davalı tarafından yapılan 21-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/04/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza