T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/210 Esas
KARAR NO: 2020/536
DAVA: Menfi Tespit
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİNİN 2017/... ESAS 2017/... KARAR SAYILI DOSYASI
BİRLEŞEN DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
ASIL DAVA TARİHİ: 29/02/2016
BİRLEŞEN DAVA : 02/02/2017
KARAR TARİHİ: 30/09/2020
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Asıl Davada Davacı vekili, müvekkilinin Kırklareli İli ... İlçesinde faaliyet gösterdiğini 22/12/2015 günü saat 12:00 sularında iş yerinde gerçekleşen hırsızlık olayında dava konusu çekin çalındığını, savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/... esas sayılı dosyası ile dava konusu çek de dahil olmak üzere zayi nedeniyle çek iptali davası ikame edildiğini, ciro silsilesinde gözüken şirketler ile herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, bir kısım diğer çekler yönünden mahkemelerce tedbir kararının verildiğini belirterek ... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı icra takibine konu ... seru numaralı ... A.Ş. ... Şubesinden keşideli 52.000,00-TL bedelli çek yönünden takibin tedbiren durdurulmasını ve davalılara borçlu olmadığının tespitini ve davalılardan ... Kargo aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiş olup, birleşen davada ise söz konusu çekin davalı elde bulunduran ... Kargodan TTK'nın 792. Maddesi gereğince istirdadını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalılar ... vekili, çekin arkasında bulunan cironun da kendilerine ait olmadığını, kaldı ki, unvanlarının da birbirini tutmadığını, böyle bir alacak talebinin bulunmadığını ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğini ileri sürmüştür.
Davalı ... Kargo vekili, müvekkilinin iyi niyetli 3. Kişi olarak meşru hamili sıfatıyla çeki elde bulundurduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalı ise davaya yanıt vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava hukuksal niteliği itibariyle, asıl dava İİK'nın 72. maddesi uyarınca hırsızlık eylemi nedeniyle rıza dışı elden çıkan çekin bedelsizliği istemi ile birleşen dava söz konusu çekin TTK'nın 792. maddesi uyarınca istirdadı istemine ilişkindir.
Davalılardan ...'ın savunması uyarınca sicil kayıtlarının incelenmesinde huzurdaki davalı ile ciro silsilesindeki kaşede davalı ... Elektrik Elektronik arasında vergi numaralarının birbirlerinin tutmadığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan getirtilen imza sirküleri ile çekin arka yüzündeki imza çıplak gözle bakıldığında dahi birbirini tutmamaktadır. Kaldı ki, davacı firma ile ciroda gözüken firmanın unvanlarında elektrik ibaresi yerine elektronik ibaresi yönünden farklılıklar bulunduğu sabittir. Dolayısıyla davalı ... yönünden imza ve kaşenin kendilerine ait olmadığı, davanın açılmasına sebebiyet verilmediği anlaşılmıştır. Ciro silsilesinin bu noktadan itibaren koptuğu esasında sabittir. Nitekim davacı firmanın defter kayıtları incelendiğinde çekin defterinde kayıtlı olduğu davalı ...'a ciro edilmediği anlaşılmaktadır.
Çekin incelenmesinde; davalı ...'tan sonra sırasıyla davalı ... Tic. Ltd. Şti. Ve ...nin ciro silsilesinin bulunduğu, davalılardan ... Kargo'nun bu çeke dayanarak icra takibi başlattığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliler, özellikle ceza soruşturma dosyaları içeriği gereğince davalılar ... Kargo ile ... yetkili temsilcileri hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çekin elinde bulundurmaları nedeniyle devam eden tahkikatların bulunduğu anlaşılmış olup ... dışındaki diğer davalıların farklı ve çok sayıda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzeri cirantalardan ciro yoluyla alıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı firmalar aleyhine takip konusu yaptığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla basiretli tacir olarak hareket etmesi gereken davalıların keşidecileri ve lehtar cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık eylemine konu çeki yeterli araştırmayı yapmadın iktisap ettiklerinde ağır kusurlu oldukları ve bile bile borçlu zararına çeki kırdırarak iktisap etme teşebbüsünde bulundukları dosyaya yansımıştır. Nitekim davalılardan ... hakkında uyap üzerinden yapılan sorgulamada bu davalıya ait benzer mahiyette bir çok dosyanın olduğu ve çalınan çekin aynı yöntem ile bu davalının eline geçtiği anlaşılmıştır. Kaybolan çeklerin genelde aynı cirantaların imzası ile davalıların eline geçerek son hamil olarak bankaya sunulması ve takip başlatılması hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi bu iki davalının iyi niyetini ortadan kaldıran organize bir durumun olduğunu göstermektedir. Nitekim ...tan önceki diğer davalı ... da mağdur olduğunu ve çekteki ciro imzasının kendilerine ait olmadığını ileri sürmüştür. Gerek ... gerekse de ... Kargo bu çeki nasıl ele geçirdiğini ve hangi ticari ilişkiye binaen kendilerine verildiğini ispat edebilmiş değildir. Dolayısıyla asıl dava yönünden menfi tespit istemi sübuta ermiş olup davalı ... Kargo'nun kötü niyeti yukarıda belirtildiği üzere sabit olmuş olup asıl davanın kabulü ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekmiştir. Birleşen yönünden ise gerek ...'ın savunması ve imza örnekleri gerekse de ... ve ... Kargo şirketi ve yöneticileri hakkındaki yürütülen soruşturmalar nazara alındığında birleşen davadaki hamilin ağır kusurlu olduğu belirgin olmakla istirdat isteminin de kabulü gerekmiştir. (Benzer ve emsal mahiyette davalılardan ...'a ilişkin ... BAM ... Hukuk Dairesi 2018/... esas, 2019/... karar sayılı 24/01/2019 günlü kararı)
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Asıl davanın KABULÜ ile;
1-.... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... esas sayılı icra dosyasına konu edilen ... Şubesi ... seri numaralı 52.500,00-TL bedelli, keşidecisi ... Şahıs firması, lehtarı ... LTD ŞTİ. Olan bir adet çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalılardan ... Lojistik LTD. ŞTİ.'nin kötü niyeti sabit görülmekle %20 kötü niyet tazminatı 10.500,00-TL'nin bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davalılardan ... davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesine yer olmadığına,
4-Alınması gereken 3.586,27-TL harçtan peşin alınan 857,30-TL harcın mahsubu ile, bakiye 2.728,97-TL'nin davalı ... Kargo ile ... dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından sarfedilen, 857,30 -TL peşin harç, 29,20-TL başvuru harcı olmak üzere cem'an 886,50-TL'den ibaret harcın davalı ... Kargo ile ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 7.625,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılar ... Kargo ile Çelas'dan alınarak alınarak davacıya ödenmesine,
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından sarfedilen 1.071,80-TL posta ve tebligat masrafı, 1.200,00-TL bilirkişi masrafı olmak üzere cem'an 2.271,80-TL'den ibaret yargılama giderinin davalılar ... Kargo ile Çelas'dan alınarak alınarak davacıya ödenmesine,
Birleşen ... ATM'nin 2017/... Esas 2017/... karar sayılı davanın kabulü ile;
1-.... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... esas sayılı icra dosyasına konu edilen ... Şubesi ... seri numaralı 52.500,00-TL bedelli, keşidecisi ... Şahıs firması, lehtarı ... LTD ŞTİ. Olan bir adet çekin TTK'nın 758. maddesi gereğince davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 3.586,27-TL harçtan peşin alınan ve ikmalen yatırılan toplam 896,57-TL harcın mahsubu ile, bakiye 2.689,70-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 7.625,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-HMK'nın 333. maddesi gereğince, mahkeme veznesine depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesi ile birlikte yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 30/09/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
*5070 Sayılı Kanun Gereğince Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.*