T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/439
KARAR NO: 2019/1017
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/04/2016
KARAR TARİHİ: 17/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... TİC. LTD. ŞTİ. ile davalı ... TİCARET LTD.ŞTİ. arasında 23.11.2015 tarihli, "Sözleşmeye ekli teklifte yer alan ... marka ses siteminin alıcıya satılması ve satış bedeline ilişkin ödeme ve tarafların diğer yükümlülüklerinin belirlenmesi" konulu (Ek 1) sözleşmeyi imzalandığını, iş bu sözleşmenin 3. maddesi uyarınca taraflar birbirlerine teminat olarak Ek 2'de sunulan 16'şar çeki (toplam 32 adet çek) olarak verildiğini Ek l'de sunulan satış sözleşmesi, davalı şirketin edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle, müvekkili şirket tarafından Ek 2'de sunulan 11.04.2016 tarihli ihtarname ile feshedildiğini, sözleşmenin karşı yanın edimini yerine getirmemesi nedeniyle feshi hususunda taraflar arasında bir husumet bulunmadığını, hatta, tarafların birbirlerine teminat olarak verdikleri çeklerden 9'ar adedi karşılıklı olarak teslim edildiğini,Sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle davalıya teminat olarak verilen; 23.05.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 85.000 TL, 25.05.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL, 31.05.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL, 22.06.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL, 18.07.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL, 22.08.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL, 01.09.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL meşinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve çeklerin tarafımıza iadesini, davalının, sözleşmenin 4. maddesi gereğince 300 TL'sından toplam 94 günlük 28.200,-TL'lık cezai şartı ödemesine, davalının, sözleşmenin 7. maddesi gereğince 11 Nisan 2016 dan çekleri fiilen teslim edeceği güne kadar günlük 1.000,-TL cezai şart ödemesine, yargılama giderleri, dava masrafları ve avukatlık ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesinin davalı şirkete usulüne uygun tebliğ edildiği, davaya cevap verilmediği görüldü.
Dava, sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle alınanların karşılıklı iadesi ve uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizin 11/04/2019 tarihli celsesi 1 nolu ara kararı gereğince, dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişinin 24/7/2019 tarihli raporunda özetle;
''İNCELEME TARTIŞMA VE DEĞERLENDİRME:
1)Dava, davalı nezdinde teminat olarak verilen 7 adet çekin, Sözleşme şartlarına uyulmaması sonucu hükümsüz kaldığı iddiasına dayalı, iadesi ve cezai şartın ödenmesi talebine ilişkindir.
2)Davacı ile davalı 23.11.2015 tarihli, "Sözleşmeye ekli teklifte yer alan ... marka ses siteminin alıcıya satılması ve satış bedeline ilişkin ödeme ve tarafların diğer yükümlülüklerinin belirlenmesi" konulu (Ek 1) sözleşme imzalanmıştır.
SÖZLEŞMENİN KONUSU:Satıcı tarafından ekli teklifte yer alan ... Marka Ses Sisteminin Alıcı’ya satılması ve satış bedeline ilişkin ödeme ve tarafların diğer yükümlülüklerinin belirlenmesi konusunu oluşturmaktadır.
SATIŞ BEDELİ VE ÖDEME ŞEKLİ: İş bu sözleşmenin EK A’sında satın alınacak ürüne ilişkin satış birim fiyatları ve toplam satış bedeli belirtilmiştir. Alıcı tarafından toplam 360.000 USD+KDV olan ... marka ürene ilişki ödeme; mal tesliminden 24 ay sonra 24 ay KDV dahil eşit vadelerde 424.800 USD olarak yapılacaktır.
Alıcı, satıcıya alışa teminat olarak EK B’deki çek listesinde belirtilen çekleri TEMİNAT olarak verecektir. Teminata verile bu çekler 3. ŞAHISLARA DEVREDİLEMEZ. Hükümlerine amir olduğu tespit edilmiştir.
NAKLİYE VE ÜRÜNLERİN ALICI’YA TESLİMİ:
4.1.Satın alınacak ürünlere ilişkin işbu Sözleşme’nin 3. Maddesinde belirtilen mukabil verilen çekler Satıcı’ya teslim edildikten sonra, en geç 45 gün içinde ürünler Ahcı’ya teslim edilecektir.
Mal teslimine ilişkin 45 Günlük süre 07.01.2016 tarihinde sona erdiği görülmektedir.
Davalı defterleri getirilmediğinden mal ve hizmet satışına ilişkin bir tespitte bulunulamamıştır.
Davacı kayıtlarında, Mal alımlarına ilişkin FORM BA’da, davalıdan mal alımına ilişkin bildirim olmadığı,diğer bir anlatımla Mal teslimi yapılmadığı görülmektedir.(İLİŞİK:2)
4.4.Maddesinde, Satıcı tarafından 4.1 ve 4.2 maddelerinde belirtilen sürelerde ürünlerin Alıcı’ya teslim edilmemesi halinde, Satıcı ürünleri teslim etmekte geciktiği her gün başına Alıcı’ya 300,-TL cezai şart ödeyecektir.
3)Taraflar arasında imzalanan SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN, SÖZLEŞMENİN FESHİ bölüm başlıklı 7- MADDESİ.
7.1 Satıcı’nın ürünleri Alıcı’ya süresinde teslim etmemesi halinde ve bu sürenin 45 günü aşması halinde alıca işbu sözleşmeyi tek taraflı ve tazminatsız fesih hakkına sahip olacaktır.
7.2 Alıcı’nın sözleşmeyi feshi halinde Satıcı, Alıca tarafından kendisine teslim edilmiş
olan teminat çeklerini, fesih iradesini öğrendiği tarihten itibaren en geç 5 (Beş) iş günü içerisinde Alıcı’ya iade edecektir. Satıcı feshe rağmen söz konusu süre içerisinde Alıcı’ya söz konusu teminat çeklerini iade etmek ise iade etmekte geciktiği her gün için 1.000,00-TL cezai şart ödeyecektir.
4)Davacı taraf ... Noterliğinden keşide ettiği 11.04.2016 tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarında; 23.11.2015 tarihinde aramızda imzalanmış olan sözleşmenin 7. 1. Maddesi gereği teslimat süresi aşılmıştır. Bu yüzden ilgili sözleşmeyi tek taraflı fesih ediyoruz.
İş bu sözleşme gereği tarafınıza verilen teminat bedellerinin 3 (üç) iş günü içerisinde tarafımıza iade edilmesini, aksi halde yasal ve hukuki işlemlere başvuracağımızı ihtaren bildiririz.
Keşide edilen ihtarın tebliğ şerhinde, Aşağıda adı soyadı imzası... daimi çalışan ... imzasına 14.04.2016 tarihinde tebliğ edildiği verilen 3 iş günü mehil süresi sonucunda 20.04.2016 tarihinde temerrüdün oluştuğu ve sözleşmenin tek taraflı fesih olduğu tespit edilmiştir.
5)Davalının Sözleşme gereğince belirlenen mal teslimlerinin 45 günlük süre sonu olan 07.01.2016 tarihine kadar gerçekleştirmediği, (davalı defterlerini getirmemesi, malların davacıya teslimine ilişkin fatura ve irsaliye sunmaması nedeniyle) sözleşmenin 20.04.2016 itibariyle fesih olduğu kanaatine varılmaktadır.
Sözleşmenin 7.2 Maddesine göre fesih iradesinin öğrenildiği ve verilen mühlet sonucu 26.06.2016 itibariyle aşağıda dökümü sunulan 7 adet Teminat çekinin davacıya iadesi gerekeceği,
Sıra No Tarih Banka Şubesi Çek Seri No Tutar
1 23.05.2016 ... Şb ...85.000,00
2 25.05.2016 ... Şb ...78.000,00
3 31.05.2016 ... Şb ...78.000,00
4 22.06.2016 ... Şb ...78.000,00
5 18.07.2016 ... Şb ...78.000,00
6 22.08.2016 ... Şb ...78.000,00
7 01.09.2016 ... Şb ...78.000,00
Sözleşmenin 4.4 maddesine göre, malların alıcı davacıya teslim edilmesi gereken 07.01.2016 tarihinden dava tarihi 25.04.2016 tarihine kadar 109 gün x 300,00,-TL = 32.700,00-TL,
Sözleşmenin 7.2 Maddesine göre, fesih iradesinin öğrenildiği ve verilen mehil süresi sonucu 20.04.2016 tarihinden, dava tarihi 25.04.2016 tarihine kadar 5 gün x 1.000,00,-TL = 5.000,00,-TL olarak hesaplanmıştır.
SONUÇ:
1)Davacının, sözleşme kapsamında teminat çeki olarak verilmiş olun, aşağıda tabloda dökümü sunulan çeklerin, davalı tarafından mal/hizmet tesliminin gerçekleştirilmediğinin tespiti ile, bedelsiz kalması sonucu davacıya iade edilmesi,
2)Sözleşmenin 4.4 maddesine göre, 32.700,00,-TL, Sözleşmenin 7.2 Maddesine göre, 5.000,00,-TL cezai şartın davacıya ödenmesi kanaatine varılmaktadır.
3)Tarafların masraf ve benzeri diğer taleplerinin ise Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.'' denilmiştir.
Davalı yana yeniden isticvap davetiyesi çıkartılarak, bu belgelerin altındaki imzaların yetkili temsilcilerine ait olup olmadığı soruları sorulmak üzere - belirlenen gün ve saatte hazır bulunması gerektiği , geçerli bir özrü olmaksızın gelmediği veya gelip de sorulara cevap vermediği takdirde, isticvap konusu vakıaları ikrar etmiş sayılacağı ihtarını içeren - isticvap davetiyesi ile celbine karar verilmiş, ancak isticvap için celp edilen celsede davalı hazır olmamıştır.
Dava konusu uyuşmazlık 23.11.2015 tarihli ses sistemi alım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Taraflar teminat olarak Sözleşmenin Eki - 2 deki 16'şar çeki karşılıklı olarak vermişlerdir. Sözleşme edimleri yerine getirilmediğinden 11.04.2016 tarihli ihtarname ile davacı tarafından feshedilmiştir.
Bilirkişi incelemesi ile davacı defterleri incelenmiş, davalının sözleşme gereğince belirlenen mal teslimlerinin 45 günlük süre sonu olan 07.01.2016 tarihine kadar gerçekleştirmediği, davalının teslim yükümlülüğünü yerine getirdiğine ilişkin bir delil sunmadığı anlaşılmış ve sözleşmenin haklı olarak feshedildiği kanaatine varılmıştır.
Davacıya ait 7 adet çek davacıya iade edilmemiş, davalıya ait 7 adet çek de davacı da bulunmaktadır.
İfaya ekli ceza, kural olarak sözleşmenin feshi halinde aksine hüküm yok ise talep edilemez ise de; sözleşmede feshedilemeyen süre var ise bu süreden sonra sözleşme feshedilmiş olsa dahi feshedilemeyen süre ile sınırlı ifaya ekli ceza talep edebilir.
Sözleşmenin 7. maddesi nedeniyle fesih için 45 gün beklenmesi gerekmektedir
Çeklerin iade edilmemesi cezai şartı, fesih durumu içindir.
Sözleşmenin 4.4 maddesi gereğince; 4.1 ve 4.2. maddelerde belirtilen sürelerde ürünlerin alıcıya ibraz edilmemesi halinde teslim etmekte geciktiği hür gün başına 300 TL ifaya ekli cezai şart öngörülmüştür.
Sözleşmenin 4.1 maddesi gereğince teslim tarihi 08.01.2016'dır.
Sözleşmenin feshi tarihi 11.04.2016 olup, ifaya ekli cezai şartta bu tarihten sonrası için ifaya ekli cezai şart talep edilemez. Buna göre ifaya ekli olarak talep edilebilecek feshedilemeyecek 45 günlük süreye göre ifaya ekli cezai şart miktarı 45 x300 = 13.500 TL'dir.
Sözleşmeye göre fesih halinde çeklerin iadesi gerekmekte olup, 7.2 maddesi gereğince fesih halinde çeklerin iade edilmemesi nedeniyle günlük cezai şarta 1.000 TL'dir. 7.2. Maddesine göre çeklerin iadesi için gereken 19.04.2016 da dolmuştur ). Bu tarihten dava tarihi olan 25.04.2016 tarihine kadar 6 gün gün karşılığı 6.000 TL cezai şart işlemiştir.
İadesi istenen çeklerden 23.05.2016 tarih 85.000 TL'li ... nolu çek 3. kişi tarafından ibraz edilmiş ise de, geriye ciro ile çekin yeniden davalıya iade edilebilecek olması nedeniyle davacının isteminde halen hukuki yarar bulunduğu gerekçesiyle bu çekin de iadesine karar verilmiştir. Tabiki bu iade kararı ilamın sadece tarafları bağlayacağı kuralı gereğince bu kararın tarafları dışındakileri bağlamamaktadır.
Tüm bu hususlara göre sonuçta aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; keşidecisi ... TİC. LTD. ŞTİ. olan, 23.05.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 85.000 TL, 25.05.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000-TL, 31.05.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL, 22.06.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL, 18.07.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000TL, 22.08.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL, 01.09.2016 tarihli ... Şubesi'ne ait 78.000 TL toplam 7 çek açısından çeklerin bedelsiz kaldığı (menfi tespit) anlaşılmakla, 7 adet çekin davacıya iadesine,
Ürünlerin alıcıya ibraz edilmemesi edeniyle istenen cezai şartın kısmen kabulü ile 13.500-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
İade edilmeyen çekler nedeniyle 6000-TL cezai şartın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça mahkememiz veznesine tevdi edilen davalı çeklerinin karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 37.775,43-TL ilam harcından peşin alınan 10.164,53-TL'nin mahsubu ile bakiye 27.610,90-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 9.925,45-TL peşin harç ve 239,08 tamamlama harcı olmak üzere toplam 10.164,53-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 36.070,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.749,50-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 1.664,60TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.17/10/2019
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”