T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/554 Esas
KARAR NO: 2019/1289 Karar
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/05/2016
KARAR TARİHİ: 17/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin vermiş olduğu 23.05.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili şirket adına kayıt ve tescil edilmiş olan ... marka ... Model lastik tekerlekli yükleyici (...)-(Seri No:....Motor No: ...), ... Sigorta A.Ş tarafından 11.08.2015 tarihinde İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alındığı, dava konusu olan makina 17.02.2016 tarihinde ise sigortalı mahalde yapılan çalışmalar sırasında kazaya uğramış ve hasar gördüğü, meydana gelen zarar sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında rizikoya alınmasına karşın, aracın hasarı poliçe kapsamında giderilmediği, bununla birlikte ... Sigorta A.Ş. ile birçok kez görüşme yapılarak iş makinesinin hasar tespit bedelinin müvekkili şirkete ödenmesi talep edilmiş ancak sigorta şirketi mevcut ödemeyi yapmaktan da imtina ettiğini, 18.04.2016 tarihinde ... Sigorta A.Ş makinanın hasarının giderilemeyeceği şekilde kısmi ödeme yaptığı ( Çekici ve nakliye ücretini de kapsayan), müvekkili şirkete ait söz konusu iş makinesinin sigorta kapsamında hasarının giderilmemesi ve bunun akabinde makinanın faaliyete geçirilememesiyle ilgili proje kapsamında Karayolları Genel Müdürlüğü 7.Bölgeye karşı taahhüt edilen işlerin yapılamamasından dolayı meydana gelen kazanç kaybı, 6102 sayılı TTK Mad. 1421, muhtevasında sigortacının yükümlülüğünde olduğundan fazlaya dair talep hakları saklı kalmak üzere şimdilik, ayrı kalemler halinde 1.500-TL eksik ikame edilen araç hasar değerinin talebi ile 1.500-TL kazanç kaybının giderilmemesinden kaynaklı, 3.000-TL üzerinden açılan belirsiz alacak davasının kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 29.06.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf 16.02.2016- 08.12.2018 tarihleri arasında ... İşi açısından İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, işbu poliçe ile projede çalışacak inşaat makineleri teminata dahil olduğu, 17.02.2016 tarihinde meydana gelen iş makinesi hasarının müvekkili şirkete ihbarı üzerine ... No'lu Hasar Dosyası açılarak bağımsız eksper ataması yapılmış ve ekspertiz incelemesi gerçekleştirildiği, 28.03.2016 Tarihli ve ... Nolu Eksper Raporu ile Makinenin onarımının rayiç bedelinden çok yüksek miktarda 257,779,-TL olduğu, onarımının ekonomik olmayacağı bu nedenle hükmi tam ziya uygulanarak makinenin hasardan önceki rayiç bedelinin belirlenerek hurda bedelinin indirilmesi sureti ile gerçek hasar rakamının bulunmasının uygun olacağı tespit edildiği, yapılan piyasa araştırması ile makinenin maksimum 150.000.-TL rayiç bedeli bulunduğu, rayiç bedelin belirlenmesinde bağımsız eksper tarafından söz konusu iş makinesinin alım satımım yapmakta olan işletmeler ile görüşülmüş ve belirtilen en yüksek rakam rayiç bedel olarak kabul edildiği, yine aynı raporda hasara uğrayan iş makinesinin hasarlı hali ile 40.000.-TL sovtaj bedelinin olduğu belirlendiği, İş Makinesinin hasarlı halde nakliye ve işçilik ücretlerinin toplam 9.250.-TL olarak tespit edilmiş ve bu şekilde sigortalının uğramış olduğu gerçek zarar miktarının 119.925-TL olduğu belirlendiği, Poliçede makine hasarları için hasar miktarının %10'u oranında muafiyet hükmü öngörülmüş olup bulunan işbu gerçek zarar miktarından muafiyet miktarı olan 11.925.-TL tenzil edildiğinde ödenmesi gereken tazminat miktan 107.325.-TL olarak bulunmuş ve bu takam davacı sigortalıya ödendiğini, herhangi bir eksik ödeme söz konusu olmadığını beyan etmiş, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 21.08.2019 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Bakiye hasar bedeli, (... Sigorta daha önce 107.325,-TL ödeme yapmıştır), 53.955,-TL olacağı, İş makinasından bir aylık onarım süresince faydalanılamayacağından, burada kazanç kaybının söz konusu olduğu ve eşdeğer iş makinasının kiralanmasıyla kazanç kaybı değerinin kaza tarihinde 15.000,-TL olduğu, Kaza nedeniyle gerekli olan onanm (hasar) bedeli 76.815,59 Euro ve karşılığı 248.529,16-TL), onanmının mümkün olduğu ancak ekonomik olmadığı (onanm bedeli rayiç değerin üstünde). İş makinasının onarımı yapılsaydı, ikinci el rayiç değeri kaza tarihi itibarıyla 150.000,-TL olacağı, İş makinasının hasarsız (kazadan önce) ikinci el rayiç değeri 65.000,-Euro (25.02.2016 tarihindeki TCM Döviz satış kuru 3,2340 TL/Euro ile 209.950,00-TL), İş makinasının onarımının ekonomik olmayacağından sovtaj değerinin 40.000,00 TL olduğu" kanaat ve sonucu ile raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen hasar dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki davada davacı şirket adına kayıt ve tescil edilmiş olan ... marka ... Model lastik tekerlekli yükleyici (...)-(Seri No:....Motor No: ...), ... Sigorta A.Ş tarafından 11.08.2015 tarihinde İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alınacak şekilde sigortalandığı anlaşılmaktadır.
Davacı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ile ... Sigorta A.Ş. arasında yapılan 07.08.2015 tarihinde İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi ( 08.01.2015 - 08.12.2018 tarihleri arasında .... Bölge Müdürlüğü Takum Beldesi, ... İşi) imzalanmıştır. Dava konusu olan bu makina 17.02.2016 tarihinde ise sigortalı mahalde yapılan çalışmalar sırasında kazaya uğramış ve hasar gördüğü, meydana gelen zarar sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında rizikoya alınmasına karşın, aracın hasarı poliçe kapsamında giderilmediği, bununla birlikte ... Sigorta A.Ş. ile birçok kez görüşme yapılarak iş makinesinin hasar tespit bedelinin davacı şirkete ödenmesi talep edilmiş ancak sigorta şirketi mevcut ödemeyi yapmaktan da imtina ettiğini, 18.04.2016 tarihinde ... Sigorta A.Ş makinanın hasarının giderilemeyeceği şekilde kısmi ödeme yaptığı anlaşılmaktadır.
İş makinasının vinç çekici ile ... yetkili servisine çekildiği, ... yetkili servisinin 25.02.2016 tarihli hasar tespit raporuna göre, motor revizyonu, Kabin Tavan ve Döşemeler, şanzıman Kit ve yağlan, çamurluklar ve Plastikler, Silgi Motorları ve Silgi Kollan, Radyatörler ve Silgi Kollan, Radyatörler ve Contaları, Komple kabin, Motor Üst ve Yan Kapaklan, Kilitler, Hava Filtre Kaplan ve Eksoz Borusu, Basamak ve cam filmleri, kabin arkası bağlanılan, radyatör muhafaza saçları, aynalar ve lambalar, işçilik ve boya dan meydana gelmiştir. ... ... yetkili servisine yaptığı ekspertiz incelemesi sonucunda, İş makinasmm, bu parçaların değişimi, söküp takılma ve boyama işçiliği ile birlikte bedelinin 25.06.2016 tarihinde 76.815,59 Euro olduğu (25.02.2016 tarihindeki TCM Döviz satış kuru 3,2340 TL/Euro ile karşılığı 248.421,62 TL) belirtilmiştir.
... yetkili servisinin 14.03.2016 tarihli yazısında, dava konusu olan ... İnşaat Şirketine ait ... seri numaralı ... lastik tekerlekli iş makinasının orijinal parçalar ile revize edildiği hasarsız hali ile piyasa satış değerinin 80.000 - 90.000 Euro aralığında olduğuna dair görüş bildirilmiştir,
Kaza yapan iş makinasmm vinç çekici ile kaldırma ve nakliye faturası olarak KDV dahil 4.425.-TL ve 6.490.-TL olmak üzere toplam 10.495-TL sunulmuştur. ... Sigorta A.Ş.'nin 18.04.2016 tarihinde davacı ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş, ‘ye kendisinin bu olayda iş makinası maddi basan için tespit ettiği 107.325,00-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
Dava konusu olan, Poliçe kapsamında davacının ... marka ... Model, imalat yılı 1996 olan lastik tekerlekli yükleyici (İş Makinası) 17.02.2016 tarihinde, sigortalanan işi yaparken devrilerek kaza yapmıştır.
İş makinasının, kaza nedeniyle meydana gelen maddi hasarın kapsamının ve onarım bedelinin ... yetkili servisi tarafından 76.815,59 Euro ve karşılığı 248.529,16 TL olarak belirlenmiş olduğu, bu bedel tespiti üzerine karşılıklı bir uyum içinde oldukları yani ... Sigorta A.Ş.’nin işbu kaza ile görevlendirdiği ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti ve davacı tarafından beraberce kabul edildiği anlaşılmaktadır. Bu hasar tespit raporu incelendiğinde, kaza yapan iş makinasının devrilerek kaza ile oluşan maddi hasarının, onarım kapsamının ve onarım bedelinin birbirleriyle uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Burada uyuşmazlık hususunun ilk konusu, bu iş makinasmın kazadan önceki rayiç değerinin taraflar arasındaki farklı değerlendirilmesidir. Davalı ...Ş.’nin ekspertiz raporuyla yaptığı değerlendirmede iş makinasmın rayiç değerinin 150.000-TL (25.02.2016 tarihindeki TCM Döviz satış kuru 3,2340 TL/Euro ile 46.440,00-Euro), öte yandan davacının ... yetkili servisinden aldığı teklif ise 80.000- 90.000-Euro arasındadır. Ayrıca, ... yetkili servisinin sunduğu belgelerden 2013 yılında dava konusu olan iş makinasmın kapsamlı bir revizyon görmüş olduğu bildirilmiştir. Yapılan revizyon işleminin iş makinasında önemli bakım sağladığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla iş makinasmın kaza tarihinden önceki teknik durumunu en iyi bilen ... yetkili servisi olduğuna göre ve onların fiyat değerlendirmesi dikkate alındığında, rayiç değerinin piyasadaki ilanlardaki değerlerinin üstünde olacağından bir ortalama değer alınarak iş makinasmın kazadan önceki rayiç değeri 65.000,-Euro (25.02.2016 tarihindeki TCM Döviz satış kuru 3,2340 TL/Euro ile 209.950,-TL) olduğu belirlenmiştir.
İş makinasmın, hasarlı haliyle sovtaj değerinin, Davalı ...Ş.’nin ekspertiz raporuyla yaptığı değerlendirmedeki değerde 40.000,-TL olduğu belirlenmiştir.
İş makinasının kazanç kaybı, aracın onarım süresince kullanılmamasından kaynaklanacaktır. İş makinasında meydana gelen maddi hasarın onarımı için bir aylık süre yeterlidir. Dolayısıyla bu iş makinasına eş değer de bir iş makinasının aylık kiralama ücreti burada kazanç kayıbı olarak ele alınacaktır. Kaza tarihindeki, eşdeğer iş makinasının ortalama aylık kiralama ücreti 15.000,-TL olarak belirlenmiştir.
Davalı ...Ş. tarafından davalıya kaza geçiren iş makinası için, hasar bedeli olarak hesaplamış ve ödemiştir. Rapordaki tabloda, birinci satırdaki bedel olan 159.250,-TL şu şekilde hesaplanmıştır: İş makinasının rayiç değerinin 150.000.-TL ile iş makinasının kaza yerinden kaldırma ve nakliye bedeli 3.759,00-TL ve 5.500,00-TL toplanmıştır.
Bilirkişinin iş makınasının rayiç değeri 209.950,-TL olarak belirlenmiş olup bu miktar mahkememzin kabulündedir. Sovtaj ve diğer indirimler dikkate alındığında hasar bedelinin 161.280,00-TL olduğu anlaşılmış olup sigortaca ödenen 107.325,00-TL çıkartıldığında bakiye 53.955,00-TL davacı alacağının kaldığı kanaatine varılmıştır.
Tüm bu nedenlerle asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile 53.955,00-TL nin ilk ödemenin yapıldığı 18.04.2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, Kazanç kaybı bedeli olan 15.000.-Tl nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-İş bu asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile 53.955,00-Tl nin ilk ödemenin yapıldığı 18.04.2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Kazanç kaybı bedeli olan 15.000,00-Tl nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Karar ve ilam harcı 4.710,31-TL nin peşin ve ıslahla alınan 1.181,24-TL den düşümü ile kalan 3.529,07-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.214,74-TL peşin, başvuru ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 741,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 7.935,05-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/12/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır