T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/781 ESAS
KARAR NO:2021/1050
DAVA:ALACAK
DAVA TARİHİ:29/07/2016
KARŞI DAVA TARİHİ:08.09.2016
KARAR TARİHİ:02/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-karşı davalı ... İnşaat .. Şti. vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında ... 40. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 03/11/2014 tarihli sözleşme akdedildiğini, bu sözleşme gereği ... İli, ...şli İlçesi, ... Mah. 65 pafta, 671 ada, 6 parsel numaralı ve ...adına kayıtlı bulunan arsa üzerindeki kullanılmayan binanın yıkılarak yerine sözleşme ve projeye uygun kaba inşaat, dış cephe, mekanik tesisat, ince işler ve elektrik işlerinin yapılması işini üstlendiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği üstlendiği yükümlülüklerin tamamını yerine getirdiğini, bu durumun .... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... D. İş sayılı dosyası ile 16/06/2016 tarihinde tespit edildiğini, ödenmeyen bakiye için davalıya ... 13. Noterliğinden 31/06/2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini ancak davalının ihtarnameyi dikkate almadığını ve ödeme yapmadığını, bunun üzerine ... 28. İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazda bulunmasının sebebinin takibi durdurmak ve zaman kazanmak olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulünü, itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Karşı dava da cevap dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini, dava konusu bina ile ilgili tüm uygulamalar, yetkili kişilerin bilgisi ve onayı ile yapıldığını, teknik ve bilimsel koşulların bina sahibine sağladığı tüm olanaklar kullanılarak işlem yürütüldüğünü, eksiklik ve/veya hatalı gibi gösterilen tüm işler İstanbul'un en yoğun bölgelerinden biri olan ... de yapıldığı göz önüne alındığında yapılan işlemlerin en doğru çözümler olduğunun görüleceğini, açıklanan nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, mesnetsiz ve haksız karşı davanın da reddi ile masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı-karşı davacı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmeye konu işin, davacı firmaya sözlü olarak anlaşılarak verildiğini, sözleşmeye konu binanın 18/11/2013 tarihinde davacı firmaya boş olarak teslim edildiğini ve 06/12/2013 tarihinde 150.000,00-TL'nin havale edilmek suretiyle ilk ödemesinin yapıldığını, ancak davacı firmanın binayı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'na onaylatmadan yıktığını ve inşaata başladığını, bu nedenle ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını, Koruma Bölge Kurulunun 18/09/2014 tarihli kararı ile projenin uygun olduğuna karar verilmesi üzerine sorunun çözüldüğünü, ve bina inşasının mümkün hale geldiğini, davacının bu davranışı nedeniyle bina inşaatında 1 yıla yakın bir gecikme yaşandığını, bunun üzerine tarafların bir araya gelerek sözlü anlaşmayı yazıya döktüklerini ve 03/11/2014 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını ancak davacı firmanın binanın kaba inşaatını sözleşmeye ve projeye uygun olarak yapmadığını, ... 17. Noterliğinin 10/06/2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle bu eksikliklerin düzeltilmesini ihtar ettiklerini, buna rağmen eksikliklerin tamamlanmadığını, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/77 D. İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunun yüzeysel hazırlandığını, müvekkili şirketin davacı firmaya hiçbir borcunun bulunmadığını, bu nedenle davalarının kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
Karşı dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan ... ili, ... İlçesi, ... Mah., 65 pafta, 671 ada, 6 numaralı parselde kayıtlı arsa üzerindeki binanın yıkılarak, otel yapılmak amacıyla kaba inşaat olarak yeniden yapılması işi için davalı firma ile müvekkili şirketin sözlü anlaşmaya vardıklarını, binanın, davalı firmaya 18.11.2013 tarihinde boş olarak teslim edildiğini, davalının kusurlu davranışı nedeniyle inşaat ilgili kurum tarafından durdurulduğunu, bina inşaatına yaklaşık bir yıl sonra başlanabildiğini, yasal sorunların giderilmesine müteakip taraflar aralarındaki anlaşmayı yazılı hale getirerek, ... 40. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 03.11.2014 tarihli kaba inşaat sözleşmesini imzaladıklarını, bu sözleşmeye göre; arsada mevcut binanın ruhsat alınarak yıkılmasını, molozların atılmasını, kuyu temel yapılmasını, temelin izolasyon yapılmasını, iki bina arası gergi yapılmasını, yapı izni alınmasını ve sonrasında proje ve teknik şartnameye uyarak binanın kaba inşaatının 150 gün içinde yapılmasını üstlendiğini, davalı firma binanın kaba inşaatını, sözleşmeye ve binanın mimari projesine uygun yapmadığını, binanın kaba inşaatında iskan alınmamasına neden olacak şekilde fahiş hatalar yapıldığını, davaya konu bina müvekkili şirket tarafından, otel olarak faaliyette bulunması amacıyla yaptırıldığını bu nedenle, binanın yapılmasından sonra ilgili belediyeden otel açma ruhsatı almak için başvuru yapılacağını, otel ruhsatı alabilmek için iskan belgesi, ilgili odadan alınmış faaliyet belgesi, yangın raporu alınarak belediyeye ibraz etmek gerektiğini, su deposu olması gerekenin beşte biri büyüklükte olan, merdivenleri olması gerekenden dar yapılan, girişine yangın çıkış koridoru yapılmayan davaya konu inşaatın, bu haliyle iskan, faaliyet belgesi ve yangın raporu alabilmesinin mümkün olmadığını, binanın kaba inşaatında, projeye aykırı daha pek çok hata, yanlışlık ve eksiklik bulunduğunu, bu nedenle, konularında uzman kişiler tarafından oluşturulacak bilirkişi heyeti vasıtasıyla, binanın imal edilen kaba inşaatı ile projesi arasındaki farklılıkların, eksiklerin ve hataların tespit ettirilmesini talep ettiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu bina otel yapılması amacıyla yaptırıldığından yangın çıkışı, merdiveni, su deposu, tavan yüksekliği gibi konuların büyük önem arz ettiklerini, bu konulardaki eksik ve hatalar, turistik tesis vasfına sahip olacak binanın izin ve ruhsat alamaması sonucunu doğuracağını, böyle bir durumda inşaattan beklenen faydanın sağlanamamasına ve müvekkili şirketin yapmış olduğu yatırımın tamamen sonuçsuz kalmasına neden olacağını, diğer yandan davalı firma ile müvekkili şirket arasında, aynı binanın diğer işleri için de (mekanik, elektrik, dış cephe, ince işler) ayrı ayrı sözleşmeler imzalandığını, davacı-karşı davalı firma tarafından işbu itirazın iptali davası ile, sadece kaba inşaat sözleşmesine dayanarak aleyhlerine girişilen icra takibine yapmış oldukları itirazın kaldırılması talep edildiğinden, yargılamanın uzamaması adına, işbu karşılık dava ile sadece 03.11.2014 tarihli kaba inşaat sözleşmesinden dolayı müvekkili şirketin uğradığı zararları talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle karşı davanın kabulü ile, davacı-karşı davalı firma ile müvekkili şirket arasındaki diğer sözleşme ve işlerden kaynaklanan tazminat ve alacak haklarımız saklı kalmak kaydıyla, taraflar arasında imzalanmış 03.11.2014 tarihli kaba inşaat sözleşmesinden kaynaklanan ve davacının bina projesine aykırı yapmış olduğu kaba inşaat nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı tüm zarar ve ziyanına (müspet ve menfi vs.) karşılık olmak üzere, fazlaya dair alacak hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000 TL tazminat alacaklarının davalıdan ticari işlerde uygulanan en yüksek reeskont faiziyle birlikte tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 23/03/2017 tarihli celsesi 6 numaralı ara kararı gereğince, dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişilerin 13.09.2017 tarihli raporunda özetle;
1-... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 65 pafta, 671 ada, 6 sayılı parselde davalı/karşı davacı ...adına kayıtlı arsa üzerindeki binanın yıkılarak, Kaba İnşaat olarak yapılması ile ilgili işin, İşvereni/Davalı/... İle Müteahhit/Davacı/... ... Ltd. Şti. arasında düzenlenerek imza altına alınan sözleşmeye bağlı Tasdikli Tatbikat Mimari Proje'si zemine uygulanması sonucunda, yukarıda detayları izaha çalışıldığı üzere;
2-Fiili durumda yapı, tastikli mimari tatbikat projesi hilafına cephe iç genişliği dar yapılmış olup, bu daralma muhtelif katlarda değişiklik gösterse de genelde 30 cm. dir. (bu hata uygulamadan kaynaklanabilereği gibi daralma hatasının bir kısmı projelendirme eksiktiği gibi görülen dilatasyon payı konmayarak gözardı edilmiş olmasından da kaynaklandığının görüldüğü),
Diğer taraftan normal katlarda da, arka cephede yer alan odaların içeri çekilmesi ile de yapı, yan cephelerinden projeye göre 4,86 m2 imal edilmiş olup,
Dolaysıyla, yapılan imalatlarla binanın kullanım alanları tastikli mimari tatbikat projesine göre küçültüğü gibi, katların iç dizaynının da değişikliğe uğradığının tespit edildiği,
3-Ancak, bodrum katlarda depo yerine, banyolu odaların imal edilmeşi ve otel oda sayılarının artırılması, projede catı katına asansör çıkışının olmadığı halde, fiili durumda asansörün çıkarıldığı dikkate alındığında, yapılan uyaylamaların davacı aleyhine maliyet artırıcı imalatların olması sebebiyle kendisi tarafından yapılamayacağı, İşveren Davalı tarafın talimatları çerçevesinde yapıldığı kanaatine varılmış olup, aksi taktirde Sözleşmenin 8. maddesi çerçevesinde İnşaatın projeye uygun olarak Yapı Denetim firması tarafından kontrol edilecektir dendiğinden yola çıkılarak, yapı sahibi adına müteahhidi denetleyen Yapı Denetim'in gerekli tedbirleri alması gerekirken almadığı,
4-Kaba inşaatın binanın tastikli mimari tatbikat projesine aykırı yapıldığı, binanın taşıyıcı sistemi dikkate alındığında, kaba inşaatın projesine uygun haline getirilemeyeceği,
5-İşin sözleşmesi gereği; Kaba inşaat + Proje bedeli + Resmi ve diğer bedeller karşılığı olarak davacı (karşı davalı) müteahhide ödenecek toplam tutarın 894.000 + 106.000,00 TL = 1.000.000,00 TL + KDV = 1.180.000,00 TL olduğu,
6-Yukarıda “Teknik İnceleme ve Değerlendirme” başlığı altında izah edildiği üzere, iç mahallerde projesine aykırı yapılan, bilhassa kat yükseklik farkları gibi aykırı imalatların projesine uygun hale getirilmesinin binanın tümünün yıkılmadan mümkün olamayacağı, bu durumun da fazla zarara sebebiyet vereceğinden yola çıkılarak, hâlihazır durumu ile yapının kullanımı çerçevesinde ve davacı yüklenicinin binaya yaptığı artı harcamalar dikkate alınarak %10 nefaset kesilmesinin hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varılmış olup, bu miktarın 89,400,00-TL olarak hesap edildiği,
7-Sözleşmenin 13. maddesinde; Kaba inşaat anahtar teslimi tutarı KDV hariç 800,000,00 TL olup, fili durumda Tasdikli Mimari Tatbikat Proje hilafına yapı toplam miktarının %6 mertebesinde küçük imal edildiği, dolaysıyla küçük imal edilen yapı bedelinin 53.640,00 TL olduğu,
8-Davacı/Karşı Davalıya kaba inşaat karşılığı olarak 3 fatura toplamı olan KDV dâhil 967.600,00 TL ödendiği,
9-Bu durum çerçevesinde yukarıda izah edildiği üzere davacı (karşı davalı) alacağının 1.180.000,00 - (967.600,00 + 89.400,00 + 53.640,00) 69.360-TL olduğu hesaplanmaktadır.
10-Davanın taraftarı arasında inşaat (eser) sözleşmesi kurulmuş olup, davacı şirket yüklenici ve davalı taraf ıse iş sahibi konumundadırlar. Davacı yüklenici huzurdaki davada hakediş alacağını talep etmektedir. Sözleşmenin İŞİN BEDELİ başlıklı 13. Maddesinde, anahtar teslimi kaba inşaat karşılığı olarak gösterilen 894.000 TL + KDV haricinde, Proje harcı, resmi ve diğer bedeller olarak 106.000 TL ödeneceği hükmü yer almaktadır. Bu bedelin içerisinde KDV'nin bulunup bulunmadığı belirtilmemiştir. Bu bedel içerisinde KDV'nin dâhil olmadığı değerlendirilmektedir. Bu duruma göre kaba inşaat + Proje bedeli + Resmi ve diğer bedeller karşılığı olarak davacı (karşı davalı) müteahhide ödenecek toplam tutar 894.000 + 106.000 TL = 1.000.000 TL + KDV = 1,180.000,00 TL olarak hesaplanmaktadır. Bedelden davacı yükleniciye 3 fatura karşılığı davalı tarafından ödenen 967.600 TL ile yukarıda hesaplanan 89.400 TL nesafet indirimi ile 53.640 TL projeye aykırılık nedeniyle yüklenicinin harcamaktan kurtulduğu bedelin düşülmesi gerektiğinden, davacı (karşı davalı) alacağı= 1.180.000 - (967.600 + 89.400 + 53.640)= 69.360-TL olmaktadır.
Bilcümle hukuki tavsif ve değerlendirme münhasıran Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere, işbu inceleme ve tespitlerimizi Sayın Mahkeme'nizin yüksek takdirlerine saygılarımızla arz ederiz." denilmiştir.
Mahkememizin 25/01/2018 tarihli celsesi 1 numaralı ara kararı gereğince, dosyamızda ek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişilerin 19/12/2018 tarihli ek raporunda özetle;
"KANAAT VE SONUÇ:
-Onaylı mimari projeye aykırı yapılan otelin bu haliyle iskân belgesi, faaliyet belgesi, itfaiye raporu alınmasının mümkün olmadığı, eserden amaçlanan fayda sağlanamayacağından davalı-karşı davacı firmanın binayı bu haliyle kabule icbar edilemeyeceği,
-İnşaatın bu haliyle davalı işveren tarafından kabulü halinde, davalı İşverenin davacı firmaya ödediği 970.455,15 TL ile 96.700.-TL nefaset tutarı ve %6 küçülen otel inşaatı değer kaybı olan 71.079,66.-TL toplamı olan 1.138.234,81 TL'den, davacı firmaya ödenen 967.000.-TL'nin mahsup edilmesi ile bulunan 171.234,81 TL'yi, davalı firmanın davacı firmadan talep edebileceği,
-Otelin %6 oranında küçük yapılması neticesinde, eksilen alanlara bağlı olarak otelin uğrayacağı hizmet kaybı ile birlikte kaybedilen alandan dolayı ileride doğacak muhtemel zararların hesabı uzmanlık alanımıza girmediğinden, bu konuda bir hesaplamanın yapılamadığı,
-Otelin iskân ve faaliyet belgesi alabilmesinin 2 şekilde mümkün olabileceği;
1-Otelin yıkdıp onaylı projeye göre yeniden inşa edilmesi halinde iskânın alınabileceği, bu durumda davacıya ödenen 967.000.-TL ile davalı işveren tarafından yatırılmış olan 106.000.-TL tutarlı resmi harç ve vergileri toplamı olan 1.073,000.-TL'nin davalı işveren tarafından davacıdan talep edilebileceği,
2-Sayın Mahkemece kabul görmesi ile birlikte İmar affından yararlanılabilmesinin mümkün olması halinde yapılacak başvuru bonucunda İskân belgesinin alınabileceği, bunun için harcanacak masrafların, oteli onaylı mimari uygulama projesine aykırı inşa eden davacı firmaya ait olacağı, ayrıca %6 oranında küçük yapılan 71.079,66.-TL tutarlı otel değer kaybının davalı işveren tarafından davacı firmadan talep edilebileceği, yönündeki görüş ve kanaatimizi sayın mahkemenin takdirlerine saygı ile arz ederiz" denilmiştir.
Mahkememizin 14/02/2019 tarihli celsesi 3 numaralı ara kararı gereğince, dosyamızda ek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişilerin 17/11/2020 tarihli ek raporunda özetle;
''SONUÇ:
7.1-Sayın Mahkemenin kurulumuzun aydınlatılmasını istediği hususlara yukarıda madde madde cevap verilmiş olduğu,
7.2-İnşaat işleri ile ilgili olarak;
*Kaba inşaat işlerinde yukarıda da açıklandığı üzere bir kısım kusur ve ayıplı imalatın yapılmış olduğu, kat yüksekliklerinin değişik olması, zemin katta yangin kaçış koridorunun yapılmamış olduğu, ancak bu eksikliklerin yukarıda açıklandığı gibi tadilat projesi ile düzeltilebileceği, küçük bir harcama ite yangın kaçış koridorunun yapılabileceği, davacı -k. davalı bu durumun Lobinin daha da daralmaması için İşveren tarafından bu şekilde istendiğinin ifade edildiği,
*Asansörün 3. Bodrum kata inmediği, ancak projesinde olmadığı halde çatı katına çıkarıldığı, bu durumdan davacı - k. davalının herhangi bir menfaatinin olmadığı,
*Üçüncü bodrum katın zaten bir ardiye görünümünde olduğu, 20- 30 cm yüksek yapılmasının bunu önleyemeyeceği,
*Merdivenlerin projesinden bir miktar dar yapılmış olduğu, ancak yapılan duvar üstü kaplama v.s. nin de bunda etkisi olduğu,
*Hem iç mimarlık şirketinin raporunda hem de .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş bilirkişi tespit raporunda ince inşaat işlerinde kesinti yapılabilecek şekilde eksikliklerden bahsedilmediği,
7.3-Mekanik Tesisat İşlerinde;
*Mekanik tesisat sözleşmesinde, su deposu hacmi ile ilgili bilgi olmadığı; yangın tesisatı projesinde 40 m3 yangın suyu ve 13 m3 kullanma suyu olmak üzere toplam 53 m3 kapasitesinde su deposu öngörüldüğü; hali hazırda otelde kurulu su depolarının toplam hacminin 21,88 m3 olduğu dikkate alındığında 31,12 m3 eksik su deposu bulunduğu ve eksik su deposu bedelinin 18.750 TL + KDV = 22.125 TL olduğu;
*.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş bilirkişi tespit raporunda belirlenen eksik ve hatalı işlerin düzeltilmesi/tamamlanması için takdiren 20.000 TL + KDV= 23.600 TL tutarın yeterli ve uygun olduğu;
*Davacı yüklenici ... ...ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin sözleşmeye göre talep edebileceği mekanik tesisat tutarın 700.000 TL + KDV= 826.000 TL olduğu; eksik kurulan su depoları bedeli 18.750 TL + KDV= 22.125 ile sıhhi tesisat bedeli 20.000 TL + KDV= 23.600 TL'nin mahsubundan sonra davacı yüklenicinin talep edebileceği mekanik tesisat tutarının 661.250 TL + KDV= 780.275 TL kaldığı;
*Dosya kapsamından projeye göre 3. bodrum kata asansör konulması gerektiği halde konulmadığı ancak çatı katına da asansör konulmaması gerektiği halde konulduğu ve bu değişikliğin davacı yüklenici için ilave bir maliyet oluşturmadığı halde davalı işverene önemli avantajlar sağladığı dikkate alındığında, tarafların asansörler ile ilgili sözleşme dışında artırım veya indirim talep edemeyeceği;
*Dosyada bulunan bilirkişi raporlarında, mekanik tesisat konularındaki tespitler ile işbu rapordaki tespitlerin uyumlu olduğu;
7.4-Elektrik Tesisat İşlerinde:
7.4.1-Söz konusu binada tüm elektrik işlerinin tamamlanmış olduğu ve tesisatın çalışır durumda olduğu görülmüştür. .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyasında bilirkişi heyet raporunda tespit edilen hususlar ile tarafımızdan yapıları tespitler değerlendirile-rek, davacı-karşı davalının yaptığı elektrik işleri tutarının 349.000,00 TL + KDV olarak hesaplandığı, davacı-karşı davalının, davalı- karşı davacıdan talep edebileceği Elektrik tesisatı işleri tutarının 349.000,00 TL + KDV olduğu,
7.4.2-Elektrik işlerinin sözleşmeye göre toplam bedelinin 400.000,00 TL + KDV olduğu, ancak yapılan işler tutarının 439.477,90 TL + KDV olduğu, davacı- karşı davalının yaptığı işler tutarının 349.000,00 TL + KDV olarak hesaplandığı, kalan 439.477,90 TL - 349.000,00 TL= 90.477,90 TL + KDV işlerinin de davalı-karşı davacı tarafından ikmal edilmiş olduğu,
7.5-Tarafların birbirinden son alacakları: Tüm sözleşmeler kapsamında davalı - k. davacı işverenin, davacı - k. davalı Yükleniciden 29.447,80 TL alacaklı olduğu, yönündeki görüş ve kanaatimizi Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile arz ederiz." denilmiştir.
Mahkememizin 19/01/2021 tarihli ara karar gereğince, dosyamızda ek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişilerin 24/05/2021 tarihli ek raporunda özetle;
''SONUÇ:
4.1-Tarafların Kök Rapora İtirazları maddeler halinde cevaplandırılmıştır.
4.2-Aynı şekilde sayın Mahkeme tarafından cevaplandırılması istenen hususların tamamı da Kök Raporda cevaplandırılmıştır.
4.3-Sonuç olarak davacı - k. davalı ile davalı - k. davacı arasında sözleşmeye dayalı imalatlar nedeni ile alacak - verecek durumu aşağıdaki gibidir.
4.3.1-Kaba İnşaat İşleri kapsamında davalı - k. Davacı İşverenin, davacı - k. Davalı Yükleniciden 32.660,59 TL alacaklı olduğu,
4.3.2-Beş adet sözleşme kapsamında davalı - k. davacının, davacı - k. davalıdan 29.477,90 TL alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır.
4.3.3-Ancak;
*Taraflar arasında imzalanan beş adet sözleşmenin içerikleri incelendiğinde, bu sözleşmeler kapsamında yapılacak inşaatta birçok eksik imalat kalmış olacağı, imalatın sözleşmelere ve projeye uygun olarak yapılması halinde dahi belediyeden iskanı ruhsatı alınmasının mümkün olmadığı, yapılması elzem olan pek çok ince inşaat işinin yapılması gerektiği,
Bu aşamada davacı - k. davalı sözleşme dışı imalat ile ilgili olarak 12 adet fatura ibraz ettiği, bu faturalardan 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8 numaralı olanların davalı - k. davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bunların toplamının 238.869,17 TL olduğu,
Davalı - k. davacı tarafından kabul edilmeyen faturaların 5, 9, 10, 11, 12 numaralı beş adet fatura olduğu, bu faturalar toplamının 345.705,78 TL tutarında olduğu,
Yukarıda da açıklandığı gibi bu ilave imalatlar tarafımıza gösterilmemiştir. Ancak iskan alınması için yapılması zaruri olan imalatlardır.
Bu durumda;
-Davalı - k. davacı tarafından ticari defterlerine işlenen faturalardaki imalatın davalı - k. davacı tarafından ödenmesine karar verilmesi halinde, davacı - k. davalının, davalı - k. davacıdan olan alacağının KDV dahil 238.869,17 TL - 32.660,59 TL= 206.208,58 TL alacaklı olduğu,
-Davacı - k. davalı tarafından kesilen bütün faturaların ödenmesine karar verilmesi halinde davacı - k. davalının, davalı - k. davacıdan olan alacağının KDV dahil 584.574,95 TL - 32.660,59 TL= 551.914,36 TL alacaklı olduğu, yönündeki görüş ve kanaatimizi sayın mahkemenin takdirlerine saygı ile arz ederiz" denilmiştir.
Asıl dava da tam ıslahla açılan davada dava konusu, taraflar arasındaki Kaba İnşaat Sözleşmesi, Mekanik Tesisat İşleri Sözleşmesi, Elektrik İşleri Sözleşmesi, Dış Cephe Yapım İşleri Sözleşmesi, Binanın İnce İşleri Sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken 3.853.174,95-TL'den ödenmeyen 881.857,51-TL'nin tahsili istemine ilişkin olup, karşı dava ise, müteahhit firmanın sözleşmeye aykırı işleri nedeniyle uğranılan zararların istemine ilişkindir.
Tam ıslah dilekçesinden sonra, tam ıslah da arabulucuğa tabi olunduğundan arabuluculuk tutanağı, tam ıslah dilekçesi ile ibraz edilmemiş ise de, davacı tarafa arabuculuk son tutanağını ibrazı için kesin süre vermeden önce arabuluculuk son tutanağı ibraz edildiğinden arabuculuğa ilişkin dava şartının yerine getirildiği kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kaba inşaatın projeye uygun yapılıp yapılmadığı, projeye aykırılık var ise bunun giderilmesinin mümkün olup olmadığı, yapılan fazla işlerin bulunup bulunmadığı var ise bedeli, taraflar arasındaki 29/04/2015 tarihli ek sözleşmenin şekil açısından geçerli bir sözleşme olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Taraflar arasında 03/11/2014 tarihli Kaba İnşaat Sözleşmesi ve bu sözleşmenin tadili olarak 21/11/2014 tarihli ek sözleşme, 13/05/2015 tarihli İnce İşler Sözleşmesi, 13/05/2015 tarihli Dış Cephe Sözleşmesi, 13/05/2015 tarihli Elektrik Tesisat Sözleşmesi, 13/05/2015 tarihli Mekanik Tesisat Sözleşmesi bulunmaktadır.
Davacı ... tarafı, 29/04/2015 tarihli ek sözleşmenin şekil açısından geçersiz olduğunu iddia etmiş ise de, asıl sözleşme olan ... 40. Noterliğinin ... yevmiye numaralı 03/11/2014 tarihli eser sözleşmesi kanunda yazılı şekilde yapılması öngörülen bir sözleşme niteliğinde olmamakla bu asıl sözleşmeyi değiştiren ek sözleşmenin de BK 13. madde kapsamında kalmadığı; bu ana sözleşmede iradi şekil şartı olarak noterlikçe düzenlenmesi şartının taraflarça öngörülmemesi nedeniyle bu ana sözleşmeyi değiştiren ek sözleşmenin noterlikçe düzenlenmesi gerekmediğinden BK 17. maddesine göre de ek sözleşmenin geçerliliğinde şekli bir eksikliğin bulunmadığı anlaşılmıştır. Buna göre de davacı ... tarafının alacak iddiasında dayanaklarından biri olan bedel indirimi/düzeltilmesine ilişkin 29/04/2015 tarihli ek sözleşmenin geçersizliği iddiası yerinde bulunmamıştır.
Davacı ... tarafı, ilave işler nedeniyle ödenmeyen bedellere hükmedilmesini talep etmiş ise de, davalı-karşı davacı ...'nin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde bilirkişi ek raporuyla tespit edildiği üzere sözleşme harici yapılan imalatların toplamının KDV dahil 238.869,17-TL ilave işlerin ispatı dışında bu miktarı aşan ilave işlere ilişkin bir ispatın bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı/karşı davalı ..., davalı/karşı davacı ...'nin taşınmazın mülkiyetinin kendisine ait olmadığını, bu nedenlerle ruhsat masrafına ilişkin iddialar ileri süremeyeceği savunmasında bulunsa da, karşı davalının iddia ve talepleri mülkiyet hakkına değil, taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olduğundan bu savunmaya itibar edilmemiştir.
Davacı ...'in kaba inşaat ile ilgili olarak kat yüksekliklerinde, zemin kat da yangın kaçış koridoru yapılmayarak tadilat projelerine aykırı imalatta bulunarak sözleşmesel yükümlülüğüne aykırı davrandığı ancak imar durumunda verilen toplam yüksekliğin altında kalmakla mevcut kat yüksekliklerine uygun olarak hazırlanacak bir tadilat projesiyle sorunun çözülebileceği, ... enerjinin iddia ettiği gibi "işin, binanın yıkılarak, kaba inşaat olarak yeniden yapılması" gerekmediği anlaşılmıştır. Yapı denetim kuruluşu ve H2C İçmimarlık bürosu kanalıyla inşaatı ve imalatı yönlendirdiği ve bu nedenle bu aykırılıklardan sorumlu olmadığını davacı ... ileri sürse de yazılı sözleşmelerin aksine geçerli bir ispat bulunmamaktadır.
Katlardaki küçülmenin bir kısmı arka cepheden olan çekme nedeniyle projeden kaynaklandığı, bir kısmının da binanın özellikle dış duvarında sözleşmeye göre yapılması gereken imalatlardan kaynaklandığı, bu nedenlerle davacı ...'in katlardaki küçülmelerden sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu projeye göre 3. bodrum katta asansör konulması gerekmesine rağmen konulmamış ise de, çatı katına da asansör konulmaması gerektiği halde konulduğu ve bu değişikliğin davacı yüklenici ... için ilave bir maliyet oluşturmadığı halde davalı ...'ye önemli avantajlar sağladığı dikkate alındığında, tarafların asansörün bu konumlandırılmasına ilişkin ayrıca bir bedel artırımını ya da indirimi talebinde bulunamayacakları anlaşılmıştır.
Davacı ...'in sorumluluğunu gerektirdiği yukarıdaki şekilde açıklanan Kaba İnşaat Sözleşmesine aykırılık nedeniyle davalının uğradığı zarar nedeniyle %5'lik nesafet kesintisi yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı ... vekilinin 28.02.2019 tarihli dilekçenin Proje çizimi...başlıklı EK 4'deki belgeler mahkememizce tek tek incelendiğinde (mükerrerler ve sözleşme ile alakalı olduğu açıkça anlaşılamayanlar çıkartıldığında) davacı ... tarafından yapılan toplam harcama 74.322,21 TL olduğu anlaşılmıştır.
17/11/2020 tarihli ek raporun 36. sayfasında gösterildiği üzere yangın koridoru kesintisi, su deposu kesintisi, mekanik tesisat kesintisi, nesafet kesintisi toplamının 93.778,50 TL olduğu ancak davalı/karşı davacı ... Enerjinin davasını 10.000 TL üzerinden kısmi dava olarak açtığı için 93.778,50 TL'nin sadece 10.000 TL'Lik kısmına hükmedilmiştir.
E-devlet üzerinden karekod ile doğrulanabileceği üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığın'dan 3194. S.K'nun Geçici 16. Maddesi gereğince Yapı Kayıt Belgesi alınmıştır. Projedeki kat yüksekliğine uymaması ve zemin kat da yangın kaçış koridoru yapmaması nedeniyel yapı kayıt belgesi alınmasına neden olunduğundan davacı ... sorumlu ise de, yapı kayıt belgesi alınmaması gerekliliği aynı zamanda asansörün bulunduğu katların değiştirilmesi ve kattaki odaların otele uygun yapılmasında davalı ...'nin kusuru bulunması nedeniyle iskan harcı ile yapı kayıt belgesesi bedeli arasındaki farktan tarafların eşit oranda sorumlu oldukları anlaşılıştır. Bu farkın da, 141.249 TL - 39.188,34 TL = 102.060,66 TL /2 = 51.030,33 TL olduğu sonucuna varılmıştır.
Proje harç ve giderleri 106.000 TL değil de 74.322,21 TL olduğu yukarıda açıklanmış olup, toplam borç olan 3.073.040 TL'den 106.000 TL çıkartılıp 74.322,21 TL eklendiğinde toplam borç 3.041.362,21 TL olacaktır. Yapı kayıt belgesi alınmasına neden olunması nedeniyle davacı ...'in sorumlu olduğu 51.030,33 toplam borçtan düşülmesi gerektiği gibi iş sahibinin ticari defterlerinde kayıtlı sözleşme dışı faturalara ilişkin 206.208,58 TL'de toplam borca eklenmesi gerektedir. Tüm bu hususlara göre asıl davada davacı ...'in alacak miktarı neticeten 187.831,16 TL olacaktır.
Tüm bu nedenlerle sonuçta aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-Asıl dava açısından 187.831,16 TL'nin 22.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karşı davada, 10.000 TL'nin karşı dava davalısı ... şirketinden dava tarihinden itibaren avans faizi geçmemek üzere reeskont faizi ile alınarak karşı dava davacısı ... şirketine verilmesine,
3-Asıl dava açısından;
-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 12.830,75-TL karar ve ilam harcının 15.059,98-TL peşin harçtan düşümü ile artan 2.229,23-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
-Davacı tarafından yatırılan 29,20-TL başvuru harcı, 15.059,98-TL peşin harç olmak üzere toplam 15.089,18-TL harçtan, davacıya geri verilmesine karar verilen 2.229,23-TL harcın düşümü ile kalan 12.859,95-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı, kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 21.598,18-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 51.751,32-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin Kabul-red oranına göre 281,15-TL'nin davalıdan, 1.038,85-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafından yapılan 314,00-TL keşif harcı, 31.019,30-TL diğer giderler olmak üzere toplam 31.333,30-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 24.659,47-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafından yapılan 7.895,75-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 6.214,00-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Karşı dava açısından;
-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 683,10-TL karar ve ilam harcından davalı-karşı davacı tarafından yatırılan 170,78 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 512,32-TL harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
-Davalı-karşı davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin harç ve 29,20-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 199,98-TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı-karşı davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.02/12/2021
BAŞKAN ...
ÜYE ...
ÜYE ...
KATİP ...