T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1070 Esas
KARAR NO: 2020/745
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 28/11/2017
KARAR TARİHİ: 16/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; 31.10.2016 tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresinde bulundurduğu ... plaka sayılı araç D- 100 Kuzey Transit yol üzerinde sürücü ... idaresindeki ... plaka saydı aracıylA seyir halindeyken yavaşlamasından dolayı durakladığından sürücüsü ... Yurdakul'ın idaresindeki ... plaka saydı araca çarpmış, sürücüsü ... ise ... plaka sayılı araç ile müvekkilin ... plaka sayılı aracına çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalılardan ...'ın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza neticesinde müvekkilinin aracında, sağ arka çamurluk, motor kaputu, arka panel, sol arka çamurluk, havuz sacı, şase kısımları komple zarar gördüğünü, araçtaki hasarlar değişim, düzeltme ve onarım işlemi gördüğünü, müvekkilinin aracının henüz 18.515 km ve orijinal iken gören hasar nedeniyle orijinalliğini kaybettiğini, kaza sonrasında değerinde bir eksilme ve azalma oluştuğunu, meydana gelen değer kaybının Makine Mühendisi-Sigorta Eksperi bilirkişi tarafından hesaplanmış olan 18.689,00-TL olduğunu, 28.02.2017 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde müvekkilinin ... plaka sayılı aracında oluşan değer kaybı tazminatının tahsili amacıyla ... plaka sayılı aracın ZMMS şirketi olan ... A.Ş. ye karşı dava ikame edildiğini, yapılan yargılamada müvekkilinin ... plaka sayılı aracında 24.800,00-TL değer kaybı meydana geldiğinin sübuta erdiğini, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybına ilişkin bakiye alacağının tahsil etmek amacıyla icra yoluna başvurulduğunu, davalıların itirazı ile sürecin durduğunu, itirazın iptalini talep etme zorunluluğu doğduğunu belirterek; davalıların mevcut itirazının iptali ile talebin devamına karar verilmesini, alacaklarının kaza tarihlerinden itibaren işleyecek yıllık yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsiline imkan verilmesini, kötü niyetli olarak takibe itiraz eden davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalılardan ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının sigorta aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurup, değer kaybı zararı ile eksper ücretinin tazminine ilişkin burada karar almasına rağmen, tekrar dava açması usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı müvekkilinin bu olayda bir kusuru bulunmadığını, olayın oluşunda zincirleme kaza nedeni ile davalı müvekkilin aracının hasara uğradığını, davalının sürdüğü araç kazaya neden olan araç olmadığını, davacı şirkete ait olan kazadan dolayı davalının kullandığı araç kazaya karıştığını, davalının önündeki (davacı şirkete ait araç) araçların kaza yaptığını ve kaza nedeni ile davalının kullandığı aracın da zarara uğradığını, ... Yurdakul yönetimindeki aracın kazaya neden olduğunu, davacı şirkete ait aracın bundan dolayı zarara uğradığını, davalının önündeki araç ile arasında mesafeyi koymasına rağmen, önündeki davacıya ait araç kazaya neden olunca davalının aracı zorunluluktan önünde olan kazaya karıştığını, davalının trafik kurallarına uygun bir şekilde araç kullandığını, herhangi bir kusuru bulunmadığını, kazaya neden olan aracın davacı şirkete ait araç olduğunu, davacı şirkete ait ... plakalı aracın gidip önündeki ... plakalı araca çarparak zincirleme kazanın olmasına neden olduğunu, kazaya neden olmasına rağmen, davalıdan değer kaybı tazminatı talebinin yersiz olduğunu, davacı şirkete ait ... plakalı aracın önündeki ... plakalı araca çarparak hasarlandığını, ilk hasarlanmayı ve ilk kazayı kendisinin yaptığını, davacının iddialarım kabul anlamına gelmemek şart ve koşulu ile davacı şirkete ait ... plakalı aracın önündeki ... plakalı araca çarparak hasarlanmış olmasına rağmen, tüm değer kaybının sanki arkadan davalının kullandığı araç neden olmuş gibi araçtaki tüm değer kaybım davalıdan talebinin yersiz olduğunu belirterek; davanın sigorta şirketine ihbarı ile davacının davası haksız, yersiz, fiili ve hukuki dayanaktan yoksun olması nedeni ile reddine, asıl alacağın %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesin talep etmiştir.
Davalılardan ... ve Tic A.Ş. vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uzun dönem araç kiralama işiyle uğraştığını, davaya konu ... plakalı aracın 16/08/2013 tarihinde akdedilen araç kiralama sözleşmesi ile 23/09/2014-23/09/2018 tarihleri arasında 48 ay süre ile dava dışı ... SAN. Tic. A.ş.'ye kiralandığını ve teslim edildiğini, davaya konu kazanın ise davacının dava dilekçesinde belirttiği üzere 31/10/2016 tarihinde meydana geldiğini, söz konusu kazanın müvekkili şirketin kiraladığı aracın kiracısının kullanımındayken meydana geldiğini, müvekkilinin uzun dönem araç kiralama sözleşmesiyle aracı kiraladığı dava dışı ... şirketinin işleten olduğunu, müvekkili şirketin işleten sıfatına sahip olmadığının çok açık bir şekilde ortadayken davacı tarafından müvekkilinin işleten sıfatına sahip olduğunun iddia edilerek davaya konu bedelin müvekkilinden tahsilinin talep edilmesinin anlaşılmadığını belirterek; davanın müvekkili bakımından husumet yokluğu ve diğer sebeplerle reddine, davacının müvekkilime karşı giriştiği takipte kötü niyetli olması sebebiyle %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerini ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-Poliçe, hasar dosyası,
2-Sigorta Tahkim Komisyonu kararları
3-... İcra Dairesi 2017/... Esas sayılı dosyası
4- Araç Kiralama Sözleşmesi
5-Bilirkişi raporları
6-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, meydana gelen trafik kazasında hasara uğrayan aracın değer kaybı bedelinin tahsili amacıyla başlattığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Araç değer kaybından, zarara sebebiyet veren aracın maliki-işleten sıfatıyla, araç sürücüsü-haksız fiil faili olarak, sigorta şirketi-trafik sigortası poliçesi nedeniyle, müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, müteselsil sorumluluk ilkeleri uyarınca davacı tarafça, değer kaybı alacağın sorumluların tamamından talep edebilecektir.
Sigortalı araçta meydana gelen değer kaybının, poliçenin tanzim tarihine göre, davaya konu poliçe 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlardan sonra ise yeni genel şartlara göre; bu tarihten önce ise yerleşik Yargıtay uygulamasında belirtildiği üzere aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, hasar dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman makine mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... İcra Dairesinin 2017/... esas sayılı takip dosyasında değer kaybı tazminatı alacağından kaynaklanan 18.689,00-TL asıl alacak 1.631,32-TL işlemiş faiz, olmak üzere toplam 20.320,32-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin borçlulara 26.10.2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlulardan ...'in da süresi içerisinde 27.10.2017 tarihinde borca itiraz ettiği, diğer borçlu ...'ın süresi içinde 31.10.2017 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Hasar dosyası ve poliçenin incelenmesinde; ... plakalı aracın maliki davalılardan ... Dan ve Tic A.Ş.'nin 18/08/2016-18/08/2017 tarihleri arasında ... Sigorta A.Ş.tarafından sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 13.06.2017 tarihli cevabi yazısının incelenmesinde; ... Sigorta, ... Sigorta arasındaki uyuşmazlığa ilişkin dosyalarda ilgili hakem kararlarına itiraz edildiği, itiraza ilişkin kararların incelenmesinde başvurucusu ... olan 2017/... K sayılı kararda başvuranın değer kaybı tazminatının 6.111,00TL'nin 08.06.2017 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte ... sigorta'dan tahsiline bakiye 8.889TL'nin reddine, başvurucusu ... olan 2017/... K sayılı kararda talebin tamamen kabulü ile ... için 154.616,38TL, ... için 27.989,59TL, ... için 17.394,03TL tazminatın 09.12.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte aleyhine başvuru yapılan ... Sigorta'dan alınarak başvuruculara verilmesine karar verildiği görülmüştür.
Sigorta Eksperinin 19.12.2016 tarihli, ... numaralı ve 3 sayfadan ibaret raporunda özetle; araçta oluşan değer kaybının 24.800,00 TL olduğu kanaatinin belirtildiği görülmüştür.
Makine Mühendisi bilirkişinin 06/05/2019 tarihli ve 8 Sayfadan ibaret raporunda özetle; "Dava konusu olayda ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken 2 tane farklı kaza bulunduğu ve sadece ikinci kazanın dava konusu olduğu; ... plakalı otomobilin ... plakalı otomobili çarpmasının birinci kaza olduğu ve dava konusu olmadığı; ... plakalı otomobilin ... plakalı otomobile arkadan çarpması ile meydana gelen ikinci kazanın dava konusu olduğu; başka bir ifade ile ... plakalı otomobilin arka kısmındaki hasarlar nedeniyle meydana gelen değer kaybının dava konusu olduğu; değerlendirmelerin sadece dava konusu ikinci kaza ile ilgili olduğu; davalı sürücü ...'in Karayolları Trafik Kanununun 56/c - 84/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; ikinci kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; Dava dışı sürücü ... ...'un ikinci kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı; davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin ... plakalı aracın sahibi olduğu ancak kazanın meydana geldiği 31.10.2016 tarihini kapsayacak şekilde ... A.Ş.'ye uzun süreli kiralanmış olması nedeniyle KTK 3. maddesi gereğince işleten olmayacağı için KTK 85. maddesi gereğince de hukukî sorumluluğunun olmadığı; Tazminata konu ... plakalı, ... marka tipi, 2015 model, 18.515 km kullanıldıktan sonra 31.10.2016 tarihinde kazaya karışmış ... İnş. Ltd. Şti. adına tescilli otomobilin rayiç değerinin kaza öncesinde 110.000 TL, ön kısmındaki hasarlar olmasaydı onanldıktan sonra 100.000 TL ve ikinci kaza nedeniyle değer kaybının 10.000 TL olduğu (Genel şartlara eklenen yöntem ile hesaplanmış olsa değer kaybının 8.603 TL olacağı), Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakeminin 09.06.2017 tarihli, ... sayılı kararında ... Sigorta A.Ş.'nin 15.000 TL değer kaybı ödemesine hükmedildiği dikkate alındığında ... Sigorta A.Ş.'den 15.000 TL değer kaybı tahsil edilmişse davacının talep edebileceği ilave tazminat olmadığı; ... İcra Dairesinin ... dosyası ile ... plakalı aracın bakiye değer kaybı ile kaza tarihi 31.10.2016 itibariyle işlenmiş yasal faizin toplamının tahsili için 23.10.2017 tarihinde icra takibi yapıldığı ancak davacının talep edebileceği ilave tazminat olmadığı" kanaatine varıldığını beyan etmiştir.
... trafik kürsüsü bilirkişi heyetinin 16.10.2020 tarihli ve 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Trafik kazasının 31/10/2016 tarihinde meydana gelip kazada kusurlu olan ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından 18/08/2016-18/08/2017 tarihleri arasında ... nolu poliçe ile sigorta edildiği, poliçenin tanzim tarihine göre, davaya konu araçtaki değer kaybı 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlar kapsamında hesaplanacağını, sigorta eksperi tarafından hazırlanan 19/12/2016 tarihli ve ... nolu "araç değer kaybı bilirkişi raporu" da, zincirleme trafik kazasındaki çarpışma sıralamasının Kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağında olayın oluşuna yönelik yer alan açıklamaya uygun olmadığı, 1. ve 2. çarpışma sıralamasının tespit tutanağına uygun yapılmadığının görüldüğünü, dolayısı ile de aracın ön kaput kısmında oluşan hasar sebebiyle araçta oluşan değer kaybının davalı ...'ın arkadan çarpması ile oluşan hasarla ilişiklendirilmesinin doğru bir yaklaşım ve analiz olmayacağı değerlendirildiğini, her ne kadar raporda değer kaybı, genel şartlara göre belirlenmiş olsa da, aracın ön kısmında oluşan hasarın değer kaybı hesabına katılmaması gerektiğini, ön kısımdan oluşan hasar sebebiyle de araçta değer kaybı oluşacağı, ancak bu kayıptan araç sürücüsünün kendisi sorumlu olduğunu, zira bu hasar 1. çarpışmada oluşup ve 1. çarpışmada ... plakalı araç sürücüsü ... 'un öndeki araca çarptığını, bu nedenle, eksperin değer kaybı yönünden yaptığı tespitine katılmanın mümkün olamadığını, Bilirkişi ... tarafından 06/05/2019 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda araç değer kaybın piyasa değeri üzerinden yapılan değerlendirmelere dayandırıldığı görüldüğünü ancak, olay tarihinde yürürlükte olan mevzuat kapsamında değer kaybının hesaplanması gerektiği göz önüne alındığında, sayın bilirkişinin değer kaybı tespitine katılmak mümkün olamadığını belirtmekle meydana gelen zincirleme trafik kazasında; davaya konu edilen değer kaybı ile ilgili olarak 2. çarpışmada, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın % 100 (yüzde yüz) oranında kusuru olduğu, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ... 'un kusurunun olmadığı, davaya konu poliçe 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlardan sonra ise yeni genel şartlara göre, trafik kazası sebebiyle ... plakalı araçta kaza nedeniyle 21.950,78 TL değer kaybı olduğu, kanaatine varıldığını beyan etmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, 31.10.2016 tarihinde zincirleme maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza tarihi itibariyle davalı ... araç sürücüsü diğer davalı şirket ise araç malikidir. Mahkememizce tüm deliller toplanmış, alanında uzman bilirkişiden rapor alınmış, alınan raporun eksper raporu ile çeliştiği görüldüğünden, ... trafik kürsüsünden oluşan bilirkişi heyetinden çelişki giderici bilirkişi raporu alınmıştır. Hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi heyeti raporu hükme esas alınmıştır. Bu kapsamda davacının aracındaki değer kaybının genel şartlara eklenen formüle göre yapılan 6.111,00-TL sigortanın yaptığı ödemenin düşülmesi suretiyle 15.839,78-TL olduğu, davalılardan ...'ın %100 kusurlu olduğu ve değer kaybının tamamından sorumlu olduğu, sürücü kaza tarihinden itibaren sorumlu olacağından kaza tarihinden itibaren yasal faiz hesabı yapılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalı ... yönünden ise: davalının sunmuş olduğu araç kiralama sözleşmenin incelenmesinde; kazaya karışan araç dava dışı ... Tic. A.Ş. tarafından 23/09/2014 tarihinden itibaren 4 yıllığına kiralanmış olup, davaya konu kaza 31/01/2016 tarihinde meydana geldiğinden kaza tarihini kapsamaktadır. Bu halde davalının uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile aracın kiralayanı olduğu, bu durumda araç maliki olan davalının 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesi kapsamında işleten sıfatının kalmadığı ve işleten sıfatı dava dışı kiracıya geçtiğinden, davalı kiraya veren hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/3861 Esas 2019/2407 Karar sayılı; 2016/15193 Esas 2017/9112 Karar sayılı; 2016/1773 Esas 2016/5634 Karar sayılı emsal ilamlarında da belirtildiği üzere, alacak likit (muayyen, belirli) olmayıp gerçek zarar miktarının ve kusur oranlarının tespiti yargılama yapılmasını, bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, davacı tarafın şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Vekalet ücreti yönünden; Davacının, dava açarken trafik kayıt malikine husumet yöneltmesinde kusuru bulunmamaktadır. Zira Kaza tarihi itibariyle malik tarafından aracın başka bir şirkete uzun süreli olarak kiraya verildiği hususunun davacı tarafça bilinmesi mümkün değildir. O halde, davalı malik şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmeyecektir. Bu kapsamda davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2015/6829 Esas ve 2018/494 Karar sayılı; 2016/9738 Esas 2017/6722 Karar sayılı; 2015/11658 Esas 2015/12308 Karar sayılı emsal ilamları İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2017/1932 Esas 2019/1167 Karar sayılı emsal ilamı,)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalılar aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasına yöneltilen davalı ...'ın itirazının kısmen iptali ile takibin 15.839,78-TL asıl alacak ve 1.382,62-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.222,40 TL üzerenden devamına takipten sonra asıl alacağa yasal faiz işletilmesine, fazlaya dair isteminin reddine,
2-Davanın davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. Yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddine,
3-Alacak niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.176,46-TL harçtan, peşin alınan 209,43-TL harç mahsup edilerek kalan 967,03-TL'nin davalılardan ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 209,43-TL peşin harç, 31,40TL başvuru harcı olmak üzere toplam 240,83-TL'nin davalılardan ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalılardan ... Tic AŞ tarafından yapılan 58,20-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ... Tic AŞ'ye verilmesine,
6-Kabul-red oranına göre davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalılardan ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalılardan ... AŞ lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına
8-Kabul-red oranına göre davalılardan ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinnin 13/3 maddesine göre hesaplanan 3.097,92-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılardan ... tarafına verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 2.757,50-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 2.337,10-TL'lik kısmının davalılardan ...'dan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/11/2020
Katip ...Hakim ...
e-imza e-imza