T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2017/730
KARAR NO: 2019/587
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 11/08/2017
KARAR TARİHİ: 17/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi ile İstanbulda 27 temmuz 2017 günü şiddetli yağış sonrasında birçok bölgede su baskınları ve sel meydana geldiğini, oluşan su baskınları ve sel sonucunda müvekkilin "..." adresinde bodrum katta yer alan arşivini su bastığını, suyun yaklaşık 1-1,5 metre yükseldiğini, hatta bir ofis çalışanına ait olan ve söz konusu arşive inen yolda bulunan bir otomobilin de sular altında kaldığını, arşivde bulunan ve aşağıda liste halinde yer alan birtakım defter ve belgeleri su seviyesinin altında kalarak ıslanmak suretiyle zayi olduğunu, müvekkile ait zayi olan ve zayi belgesi talep ettikleri defter ve belgelerin şöyle olduğunu 2005-2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait serbest meslek kazanç defterleri 2003-2004-2005-2006-2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013-2014- Alış faturaları, 2014-2015-2016 yılları serbest meslek makbuzlarının müvekkilin gerekli özeni göstermiş olmasına rağmen ıslanarak kullanışsız hale geldiğini, TTK'nın 82/7. Maddesine istinaden zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-Bilirkişi raporu,
2-Sel felaketine bağlı olarak dava konusu ticari defter ve belgelerin zarar gördüğüne ilişkin fotoğraflar,
3-Davacıya ait vergi levhası,
4- Noter yazı cevabı
5-İstanbul itfaiyesi tarafından düzenlenmiş itfaiye raporu,
6-Davacı vekilinin beyan ve dilekçeleri,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, davacı müvekkile ait defter ve belgelerin zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi davasıdır.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında davacının sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.
Mali bilirkişinin 23/03/2019 tarihli 9 sayfadan ibaret raporunda özetle, ...İtfaiye Müdürlüğü 01/08/2017 tarihli yangın raporunda bildirildiği üzere, 29/07/2017 tarihinde davacının vergi dairesinde kayıtlı adresi olan etiler ahular sk. 15 beşiktaş istanbul adresinde, "15 sayılı bodrum üzeri 3 katlı hukuk binasına arşiv odası içerisinde mevcut yağmur sebebiyle oluşan 90 cm yüksekliğinden kaynaklı, davacının zayi olan defterlerinin 5 yıl saklama mükellefiyeti bulunan ve talebi ile bağlı tablo 4-b' da sayı bilgileri mevcut serbest meslek makbuzlarının su basması sonucu zarar görerek kullanılamaz hale geldiğini, zayi olduğunu, davacının 2011,2012,2013,2014 yılları alış faturaları, belgelerinin de zayi talebine ilişkin kayıtların dayanağı belgeler olarak değerlendirilen bu kısmında talep edilebileceğinin belirlendiğini, belirlenenler kapsamında VUK 232 kapsamında tutmak zorunda olduğu belgelerin VUK 253 kapsamındaki süre içerisinde saklamakla mükellef olması sebebiyle meydana gelen mücbir sebep hali kapsamında yukarıdaki davacı belgelerinin ziyan ve zayi olduğu sonucuna varıldığını bildirmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, 2005-2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait serbest meslek kazanç defterleri 2003-2004-2005-2006-2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013-2014 Alış faturaları, 2014-2015-2016 yılları serbest meslek makbuzlarının sel felaketinde zayi olduğu, davacı tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni gösterdiği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere
1-Davanın kabulü ile, Davacının;
-2005-2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait serbest meslek kazanç defterleri
-2003-2004-2005-2006-2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013-2014 yıllarına ait alış faturaları
-2014-2015-2016 yıllarına ait serbest meslek makbuzlarının zayi olduğunun tespitine
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
4-Talep eden tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır