T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/731
KARAR NO : 2019/588
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 11/08/2017
KARAR TARİHİ: 17/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi ile İstanbulda 27 temmuz 2017 günü şiddetli yağış sonrasında birçok bölgede su baskınları ve sel meydana geldiğini, oluşan su baskınları ve sel sonucunda müvekkilin "..." adresinde bodrum katta yer alan arşivini su bastığını, suyun yaklaşık 1-1,5 metre yükseldiğini, hatta bir ofis çalışanına ait olan ve söz konusu arşive inen yolda bulunan bir otomobilin de sular altında kaldığını, arşivde bulunan ve aşağıda liste halinde yer alan birtakım defter ve belgeleri su seviyesinin altında kalarak ıslanmak suretiyle zayi olduğunu, müvekkile ait zayi olan ve zayi belgesi talep ettikleri defter ve belgelerin şöyle olduğunu 2004-2005-2006-2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013-2014 yıllarına ait Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir Defterleri, 2004-2004-2005-2006-2007-2008-2009-2014 yıllarına ait Envanter Defterleri, 2016 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekmin, Kasım ve Aralık aylarına ait Alış Faturaları, fişler ve gider belgeleri ve, 2014-2015-2016 yıllarına ait satış faturalarına ilişkin olarak TTK 82/7. Maddesine isitinaden zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-Bilirkişi raporu,
2-Sel felaketine bağlı olarak dava konusu ticari defter ve belgelerin zarar gördüğüne ilişkin fotoğraflar,
3-Davacıya ait vergi levhası,
4- Noter yazı cevabı
5-İstanbul itfaiyesi tarafından düzenlenmiş itfaiye raporu,
6-Davacı vekilinin beyan ve dilekçeleri,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, davacı müvekkile ait defter ve belgelerin zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi davasıdır.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında davacının sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.
Mali bilirkişinin 22/03/2019 tarihli5 sayfadan ibaret raporundan özetle, İstanbul Avrupa Yakası İtfaiye Müdürlüğünün 01/08/2017 tarihli yargın raporunda bildirildiği üzere, 29/07/2017 tarihinde davacının vergi dairesinde kayıtlı adresi olan ... adresinde, "15 sayılı bodrum üzeri 3 katlı hukuk binasına arşiv odası içerisinde mevcut yağmur sebebiyle oluşan 90 cm yüksekliğinden kaynaklı olduğunu, davacının zayi olan defterlerinin 10 yıl saklama mükellefiyeti bulunduğunu ve talebi ile bağlı tablo 6-a' da tasdik belgileri mevcut 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ait yevmiye ve kebir defterleri ile 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 ve 2014 yıllarına ait envanter defterlerinin su basması sonucu zarar görerek kullanılamaz hale geldiğini, zayi olduğunu, davacının zayi olan satış faturalarına ilişkin tablo 5-b' de yer alan matbaanın bildirdiği numara aralığındaki faturalarının aynı şekilde kullanılamaz hale gelerek zayi olduğu sonucuna varıldığını, davacının 2016 yılına ilişkin Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait alış faturaları, fişler ve gider belgelerinin de zayi talebine ilişkin 82/d kapsamında kayıtların dayanağın belgeler olarak değerlendirilen bu kısmında talep edilebilceğinin belirlendiğini, belirlenenenler kapsamında 6102 sayılı yasanın 82/7 maddesi uyarınca yukarıdaki davacı belgelerinin ziyan ve zayi olduğu sonucuna varıldığını bildirmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde,2004-2005-2006-2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013-2014 yıllarına ait yevmiye defteri ve defter-i kebir defterleri, 2004-2005-2006-2007-2008-2009-2014 yıllarına ait envanter defterleri, 2016 yılı Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık aylarına ait alış faturaları, fişler ve gider belgeleri, 2014-2015-2016 yıllarına ait satış faturalarının sel felaketinde zayi olduğu, davacı tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni gösterdiği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile, Davacının;
- 2004-2005-2006-2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013-2014 yıllarına ait yevmiye defteri ve defter-i kebir defterleri
-2004-2005-2006-2007-2008-2009-2014 yıllarına ait envanter defterleri
-2016 yılı Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık aylarına ait alış faturaları, fişler ve gider belgeleri
-2014-2015-2016 yıllarına ait satış faturalarının zayi olduğunun tespitine,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
4-Talep eden tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır