T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/774 Esas
KARAR NO: 2020/129 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/08/2017
KARAR TARİHİ: 11/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin vermiş olduğu 25.08.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Davacı ile 1 nolu davalı arasında 1997 model ... Makinesinin finansal kiralama yolu ile kiralanması konusunda T.C. ....Noterliği' nin 26.08.2019 tarih ... Yev. sayılı sözleşme akdedildiğini, ve ilgili primlerin davacı yanca ödenerek 2011-2012 yılları arasında sigorta poliçesinin ... Sigorta A.Ş tarafından tanzim edildiğini, 2012-2013 yılları arasında sigorta poliçesinin prim tutarının sıfır makine rayiç bedeli üzerinden prim tutarının sıfır makine rayiç bedeli üzerinden ... Sigorta A.Ş. 32.280,60 TL prim karşılığında tarafından düzenlendiğini, ve prim tutarının 3 katı arttığını, bu hususta yapılan tüm itirazlara olumlu yanıt alınamadığını, 2014-2015 yıllarını kapsayacak şekilde yenilenen poliçede makinenin (0) değerinin 1.476,172,17-TL ve prim borcun 39.059,52-TL olarak belirlendiğini, 1997 model 2. El makinede eskime dolayısıyla prim tutarının azalması gerekirken arttığını, TTK 1463. maddede yer alan düzenlene gereği fazla alınan primin taraflarına iadesi gerektiğini, zira davalı tarafların aralarında yaptığı sigorta sözleşmesinin davacıya zorla dayatıldığını, Davacı tarafından hakkında ... İcra Müdürlüğü' nün ... E sayılı dosyası kapsamında cebri icra tehdidi altında ilgili primlerin ödenmek zorunda kalındığını belirterek gerçek sigorta prim borcunun tespit edilebilmesini teminen derdest " Belirsiz Alacak ve İstirdat Davası" nın davanın açılmak zorunda kalındığını ifade ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile haksız olarak fazla ödenen prim tutarının taraflarına iadesi ile ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi taraflarına iadesine ile davalıların %20'tan az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ile mahkumiyetine, masraf ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir
Davalılardan ... A.Ş. ye usulüne uygun tebligat yapıldığı halde duruşmalara katılmadığı gibi cevapta vermemiştir.
Davalılardan ... Sigorta A.Ş. Vekili 01.11.2017 tarihinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının ... sigorta yapıldığı iddiasıyla ilgili prim iade talebinin hukuka aykırı olduğunu, davacı yanı sözleşmenin tarafı Sigorta Poliçesinin TTK 1424. madde uyarınca tanzim olunarak davcıya verildiğini, TTK 1463. madde düzenlemesi gereği sigorta dönemi sona ermiş polçe dolayısıyla davacının iade talebinin geçersiz olduğunu , her halükarda sigortalı malın gerçek değerinin belirlenmesi gerektiğini, Davacının ödeme tarihinden itibaren faiz isteminin yerinde olmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
... İcra Müdürlüğünün ... Esaslı dosyası dosyamız içersine getirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde 103.378,15.-Tl asıl alacağa sigorta temerrüt tutarı 136.501,41 Tl Kira temerrüt tutarı 2.940,44 Tl masraflar 118,90 Tl masraf temerrüt tutarı 35,85 Tl ile birlikte toplam 242.974,75.-Tl için takip yapıldığı, ödeme emrinin 04.11.2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içersinde 07.11.2016 tarihinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya mahkemenizin 02.04.2019 tarihli Ara kararıyla, "Uyuşmazlığın çözümü dosya üzerinde teknik imcelemeyi gerektirdiğinden iddia, savunma, toplanan tüm deliller ve yanlar arasındaki sözleşmede yanların ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı yanın finansal kiralamadan kiraladığı diğer davalıya sigortalanması aşamasında makinenin gerçek değeri ile sigortalanması gereken prim bedelinin belirlenmesi için doyanın bilirkişiye tevdiine" karar verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 30.09.2019 tarihli 6 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Dosyadaki belgeler çerçevesinde, dava konusu 1997 model ... Makinesinin taraflar arasında geçerli Elektronik Cihaz sigortası Genel Şartları kapsamında davalı ... şirketinin poliçesi ile verdiği sigorta himayesine dahil bulunduğuna. Davanın tarafları arasında geçerli T.C ... Noterliği' nin 25.08.2011 tarih ve ... Yev sayılı "Düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Şözleşmesi' kapsamında fazla ödenmiş prim bulunduğu hususu ile ilgili bir tespit yapılamadığına, %20 kötü niyet tazminatı ile ilgili davacı talebin takdirinin Mahkeme ye aidiyetine" şeklinde raporlarını sunmuşlardır.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki davanın konusu 6102 sayılı T.T.K' nun "... Sigorta"Madde 1463' te yer alan (1)Sigorta bedeli sigorta olunan menfaatin değerinin üstünde ise, aşan kısım geçersizdir. Bu sebeple, sigorta bedeli ile sigorta priminin onu karşılayan kısmı indirilir ve tahsil edilmiş fazla prim geri verilir. " düzenlemesi uyarınca davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesine konu olan (1997 model ... Makinesinin) 2012 yılından itibaren davalı ...Ş tarafından sigortalanması aşamasında fazla ödenen primlerin davalılardan iadesi talebine ilişkindir. Buna göre sözleşmenin 5. Bölümünde sigorta primlerinin ödenmesi sorumluluğunun kiracı konumunda olan davacı ... " a ait olduğu ve sigorta primlerinin kiralayan tarafından gönderilen ihbarnamenin alınmasını izleyen 3. gün içinde ve ihbarnamede belirtilen süre içinde ödeneceği açıkça ifade edildiği görülmüştür.
İlgili maddelerde yer alan düzenleme gereği sigortanın kiracı davacı tarafından yapılmasına ilişkin yetkinin kiralayanın poliçeyi önceden onaylayarak yada yazılı muvafakat vererek davacı tarafa de devretmiş olduğuna dair bir yetki verilmesi halinde ilgili tüm sigorta işlemlerinin aynı zamanda davacı tarafından da yaptırılabileceği anlaşılmış olup, ancak dosya içeriğinde bu konuda bir yetkinin davalı tarafından davacıya verilmiş olduğuna daire bir yetki yada onay belgesinin bulunmadığı görülmüştür.
" Sigorta ile ilgili Hükümler" e yer verilerek, kiralayan 1 nolu davalı ...Ş nin kiralananı dilediği sigorta şirketine uygun gördüğü risklere ve olağanüstü hallere karşı dilediği bedel şart ve kfozlarla sözleşme süresince münhasıran kendi lehine sigorta ettireceği , sürelerin bitmesi halinde uygun gördüğü şartlarla yenilettireceği, hususunun açıkça taraflar arasında kararlaştırılmış olduğu anlaşılmıştır.
Düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Şözleşmesi 5. Bölüm "Sigorta ile ilgili Hükümler" 37. Maddesinde, Kiracının sigorta primlerinin tediyesinde ilişkin yükümlülüğünü sigorta sözleşmesinin hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde primlerin kiralayan tarafından ödeneceği ve kiracının kiralayana karşı söz konusu primlerden doğan sorumluluğuna ek olarak bu prim borçlarının kiralayan tarafından ödenmiş olduğu tarihten itibaren temerrüt faizi ödemekle yükümlü olacağı , Primlerin zamanında ödenmemesi halinde kiralayanın kiralanın her türlü masraf ve zararlarında kiracı tarafından karşılanacağı hususunun hüküm altına alınmış olduğu anlaşılmıştır
Nitekim taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak davacı başlangıçta ve ilgili primlerin davacı yanca istediği sigorta şirketi seçilerek sigorta sözleşmesi yapılması konusunda taraflar arasında bir anlaşmaya varılmamış olduğu görülmüş olup 1 nolu tarafından 2011-2012 yılları arasında sigorta poliçesinin ... Sigorta A.Ş nezdinde ve 2012-2013 yılları arasında ... Sigorta A.Ş nezdinde tanzim ettirilmiş olduğu anlaşılmıştır
Sözleşmeyi başlangıçta T.C ... Noterliği' nezdinde 25.08.2011 tarihinde imza altına alınan " Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Şözleşmesi" şartlarını kabul ederek teslim alan davacının aynı zamanda (... San. Ltd.Şti. ) nin temsilcisisi olarak sözleşmeyi imzaladığı müşterek borçlu ve kefili olan ... Tic ve San Ltd.Şti ile birlikte kararlaştırılan ödemeleri 25.08.2011 tarihli " Düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Şözleşmesi " kapsamında ödediği, bu sözleşmede yer alan faiz oranı cezai şart ve her türlü gecikmeden doğan sorumluluğu başlangıçta kabul ettiği , kiralanan iş makinesinin ... Finansal Kiralama A.Ş. nin dilediği sigorta şirketine uygun gördüğü risklere karşı dilediği bedel şart ve klozlarla sigorta yapılmasına onay verdiği, taraflar arasında icra takip tarihine kadar gerek primlerin ödenmesi ile ilgili olarak herhangi bir anlaşmazlık çıkmadığı , yada gelecek yıllar için poliçenin ... tarafından seçilecek sigorta şirketine düzenlettirilmesi yönünde kiralayan finansal kiralama şirketinden talepte bulunulmadığı anlaşılmıştır.
Buna uygun olara oluşturulan Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartlar'ının " Sigorta Bedeli ve Ayarlanması " başlıklı 4.Madde " si Bu poliçe ile bu poliçenin ayrılmaz cüzünü teşkil eden ekli cetvelde vasıfları belirtilen sigortalı kıymetlerin sigorta bedelleri, bu kıymetlerin (var ise nakliye, montaj, gümrük, resim, vergi, harç ve masrafları dahil) yeni ikame bedellerine eşit olacaktır. " ve " Tazminatın Hesabı " başlıklı Madde 14- Madde Ödenecek tazminatın miktarı aşağıda yazılı esaslar dahilinde tesbit edilir Tamiri kabil hasar ve ziya (kısmi hasar) halinde: a) Tazminat tutarı ikame olunan yedek parçaların yeni bedelleri, işçilik masrafları var ise normal nakliye masrafları, sökme ve montaj masrafları, gümrük, resim, vergi, harç ve masrafları dahil olmak üzere hasara uğrayan ünite veya birimin hasardan hemen önceki hal ve şartlarına getirilmesi için gerekli bedel ile sözleşmeye aksine hüküm konulmuş ise 2. maddenin (a), (b) ve (g) fıkrasında yazılı ücret ve masrafların ilavesiyle bulunacak bedelden ibarettir.Tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indirme yapılmaz, b) Sigortalı kıymetlerden birinin veya tamamının tam hasarı veya ziyaı halinde;Tazminat tutarı, sigortalı kıymetlerin hasar anındaki yeni kıymetinden eskime ve aşınma payının ve kurtarılan değerlerin tenzili ve buna sökme masraflarınınrvar ise nakliye gümrük, vergi, resim, harç ve masrafları ve montaj masrafları ile sûfclşsmeye aksine hüküm konulmuş ise 2. maddenin (a), (b) ve (g) fıkrasında yazı lütfet ve masrafların ilavesiyle bulunacak bedelden ibarettir. Şeklinde olup davalı ... kuruşu tarafı 1 nolu davalı ...Ş ile aralarında münakit " Leasing Ali Risk Sigorta Tarifesi' nin Özel Hükümler başlığı altında yer alan 10. maddesinde poliçede gösterilecek sigorta bedellerinin ilgili Genel Şart düzenlemesine uygun olarak navlun varsa gümrük, resim, vergi ve montaj imha masraflarıda içinde olmak kaydıyla sigortalı makinenin kullanılmamış sıfır değeri esas alınır aynı tip model ve kapasitedeki yenileri için ödenecek bedelden ibarettir 'şeklinde olduğu belirtilmiştir. Sigorta sözleşmelerinin genel işlem şartları yönünden değerlendirildiğinde doktrinde genel işlem şartı sayılması B. Kanun'unun ifadesiyle zorlaştığı kabul edilmektedir. Zira Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlendiğinden ve ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebildiği nazara alınarak bir diğer ifade ile davacı yan sigorta sözleşmesinin içeriğinde yer alan bir kloz- özel şart yada not ile ilgili olarak aykırılık iddiasında bulunmadığından açık nir usulsüzlük yada aykırılığın tespiti Bilirkişi Kurulumuzca yapılan incelemede tespit olunmamıştır. Bu yönüyle sigortacı, düzenleyen ve tek başına hazırlayan sıfatlarından tamamen yoksundur. Bu anlatımla sigorta genel şartlarının emredici hükümler niteliğinde olan genel işlem şartları yargısal denetimin dışında tutulması manasına gelmektedir. Zira somut iddia kapsamında sigorta ettiren tarafından anlaşılması beklenemez olan şartların geçersizliğine karar verilebilmesi için böyle bir özel şartın spesifik olarak varlığının gerekli olduğu tespit olunmuş olup, Sigorta genel şartlarında şaşırtıcı kloz, sigorta ettirenin sözleşmeden beklediği menfaatlere açıkça aykırı olan hükümler olmadığı görülmekle Sigorta sözleşmesinin doğası gereği her bir sigorta şirketinin sigortaladığı riske göre Müsteşarlıkça önceden onaylanmış ve izin verilmiş tarifelere dayalı "serbest prim tahakkuku yapılarak / tatbik ederek " aldığı primlerin şaşırtıcı kloz olarak değerlendirilmesi mümkün görülmemiştir. Bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın Reddine,
2- Harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalılar kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 3.110,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır