T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/809 Esas
KARAR NO: 2020/855
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 16/12/2020
Mahkememizde görülen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
İDDİA:
Davacı vekili, Müvekkilinin "... Yapım İşi"nin ihalesini 14.07.2005 tarihinde kazanarak davalı taraf ile imzalanan 26.08.2005 tarihli sözleşme ile yapım işini resmi olarak üstlendiğini, ihalenin teknik şartnamesinde belirtilen 6 adet prox kart + parmak izli 1 adet seyyar kart okuyucu, 1500 adet Proximity kart, personel devam kontrol yazılımı, gerekli kart tanıtıcı, interface, sisteminin kablolanması ve çalıştırılması işi ve sözleşme ile belirlenen diğer teknik işler, ... San.Tic.Ltd.Şti.'ne müvekkili tarafından ücreti ödenerek yaptırılması, ihale edilen yapım işinin müvekkili tarafından zamanında tamamlanarak geçici kabul 29.12.2005 tarihinden geçerli olmak üzere 16.06.2006 tarihinde yapıldığını, kesin kabulüne 10.04.2007 tarihinde olduğunu, davalının 3 yıl bekleyerek 29.04.2010 tarihinde, kesin kabul tutanağında tespit edilen eksik işin yerine getirilmediğini öne sürerek eksik işlerin başka bir müteahhite yaptırılması neticesinde müvekkilinden 32.048,80-TL alacaklı olduğunu bahisle ... A.Ş.'ye bir yazı yazarak 23.08.2005 tarih ... seri nolu teminat mektubununu paraya çevrilmesini ve kendilerine 32.048,80-TL'nin gönderilmesini talep ettiğini, müvekkilinin sözde borçlu olduğu bu miktarım dayanağının açıklanmadığını, teminat mektubunun paraya çevrilmesi müvekkilinin ticari sicilini bozacağından endişeyle borcu kabul etmemekle beraber davalıdan taksit talep ederek ilk taksit olan 2.678,80-TL'yi 03.05.2010 tarihinde davalıya ödediklerini, baskı altında bu ödeme yapılmış olduğundan bu davayı açma zaruriyetlerinin doğduğunu bildirerek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, ödedikleri 2.678,80-TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini ve bahsi geçen teminat mektubunun paraya çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili, dava konusu ihale gereği 29.12.2005 tarihinde geçici kabul yapıldığıını, 10.04.2007 tarihinde ise kesin kabulün şartlı olarak yapıldığını, şartın da teknik şartnamenin 4.4.6.1 maddesi 24.cü fıkrası olan"İşletmenin taahhuk kısmında kullanılan maaş programı ile uyumu sağlacaktır" hükmünün davacı tarafça eksik bırakıldığı sebeple davacı yana süre verildiğini, ancak davacının verilen sürede eksikliği tamamlamadığını, bu sebeple 03.08.2007 tarih 8151 sayılı yazı ile bu eksikliği giderimesi için davacı tarafa 15 gün ek süre verildiğini davacı yanın 24.08.2007 tarih ve 10218 sayılı dilekçe ile konu ile ilgili teknik bilirkişi heyetinin görevlendirilerek iş mahallinde ihale dosyası ve eklerine göre herhangi bir eksiklik olup olmadığının belirlenmesi talep etmesi üzerine makamın oluruyla 05.09.2007 tarihli Olur'u ile yüklenici temsilcisi ...'in de hazır bulunmasıyla konunun uzmanları elektrik mühendisi ... ve ... tarafından yerinde yapılan toplantı neticesinde hazırlanan 01.10.2007 tarihli toplantı tutanağında ve 05.12.2007 tarihli raporda belirtilen eksikliklerin giderilmesi hususunun ndavcıya 28.12.2007 tarihnide tebliğ edilerek 30 gün süre içerisinde yerine getirmemesi halinde nam ve hesabına yaptırılarak bedelin kesin teminat mektuplarından kesileceğinin ihtar edildiğini, ihtarlara rağmen yerine getilmediğinden nam ve hesabına işin yaptırıldığını ve teminattan kesildiğini, 10.04.2007 tarihli şartlı kabule uygun olan bu işlemin sözleşmeye uygun olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava hukuksal niteliği itibariyle, eser sözleşmesi kapsamında eksik işlerin giderim bedelinin istirdadı ve sözleşmesi konusu işle ilgili dava dilekçesinde belirtilen miktarda borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup davacı vekilince 18/11/2011 tarihli ıslah dilekçesi ile 32.048,80-TL menfi tespit talebinin istirdada dönüştürmüş, ayrıca dava açıldıktan sonra ödenen 8.710,98-TL gecikme faizinin de davalı iş sahibinden tahsilini talep etmiştir.
Mahkememizin 29/12/2014 günlü, 2014/740 Esas, 2014/543 Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2016/... Esas, 2017/... Karar nolu, 22/05/2017 tarihli ilamında; "Taraflar arasındaki sözleşmenin eki teknik şartnamenin 4.4.6.1-24. maddesinde sözleşme konusu sistemin işletmenin tahakkuk kısmında kullanılacak maaş bodrosu programı ile uyumunun sağlanacağı belirtilmiştir. Dosya kapsamındaki deliller ve alınan teknik bilirkişi raporu ile sistemin tahakkuk kısmında kullanılan maaş bordrosu sistemi ile uyumlu olmadığı ve bu eksikliğin davalının uyarısına rağmen davacı tarafça giderilmediği ve davalı tarafça dava dışı 3. kişiye tamamlatıldığı anlaşılmaktadır. Davacı yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazanabilmesi için işi sözleşme ve ekleri olan şartnamelere uygun olarak tamamlayıp teslim etmiş olması gerekir. Teslim edilen işte eksikliklerin olması ve bunun uyarıya rağmen giderilmemesi halinde iş bedelini ödeyen iş sahibi makul süre içerisinde 3. kişiye yaptırması halinde mahalli piyasa rayiçleri ile giderim bedelini yükleniciden talep edebilir. Davalı iş sahibinin 28.12.2007 tarihli uyarı yazısı ile yazıya ekli rapora dayanak eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye uyarıda bulunduğu halde davacı yüklenicinin sözleşme eki teknik şartnameye uygun olarak eksiklikleri gidermediği anlaşıldığından davalı iş sahibi bu yazının yazıldığı tarih ve verilen süre dikkate alındığında 2008 yılı mahalli piyasa rayiçleri ile giderim bedelini davacıdan talep etmekte haklı hale gelmiştir. İşin sözleşme ve eki şartnameye göre eksik yapılmasında davalı iş sahibine yükletilecek kusur bulunmadağından belirlenecek kusur oranına göre zarardan indirim yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu durumda mahkemece teknik bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla sözleşme eki teknik şartnamenin 4.4.61.-24. maddesine göre maaş bordrosu programı ile uyumlu olmaması ve sözleşme konusu işin eksik yapılması nedeniyle uyarı yazısının gönderildiği tarihten itibaren verilen sürede davacı yüklenici tarafından eksikler giderilmediğinden 2008 yılı mahalli piyasa rayiçleri ile bu eksikliklerin giderim bedeli konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak davacı yüklenicinin temerrüde düşürülüp düşürülmediği araştırılıp ödeme tarihi itibariyle iş sahibinin istemekte haklı olduğu temerrüt faizi miktarı da hesaplattırılarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanlış değelendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür." denilerek dosyamız bozularak iade edilmiştir.
Mahkememizce yöntemine uygun olarak duruşma açılarak taraflardan bozma ilamına karşı diyecekleri sorulmuş olup bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Davacı yüklenici firma tarafından alt taşeron ... firmasına yaptırılan PDK sisteminin şartnamenin 4.4.6.1. Maddesi 24. Fıkrasında belirtilen eksikliklerin belirtilmesi, örneğin alt taşeron ... firması da dahil mevcut kart okuyucu donanım cihazlarının tedarikçisi diğer firmalar tarafından, kurulu mevcut sistemin standart paket yazılım yerine sıfırdan yazılacak ve lisans hakkı davalı işletmeye verilecek yeni bir personel devam kontrol yazılımı ve buna ilave bordro aktarım modülü ile mümkün olup, yapılan piyasa araştırmasına göre ilgililer tarafından bu yazılımın, lisans hakkını vermek koşulu ile 2008 yılı mahalli piyasa rayiçlerine göre 19.000,00-TL ile 22.500,00-TL arası bir bedelle yapılabileceği, alt taşeron tarafından KDV dahil kesilen fatura bedelinin ise 12.000 EURO karşılığı 20.571,60-TL tutarındaki teklifin kadri maruf olduğu anlaşılmıştır. Davacının menfi tespit ve istirdada konu ettiği tutardan 11.477,20-TL'lik kısmında dava tarihinde borçlu olmadığı, davadan sonra ödenen faize ilişkinde 5.277,53-TL borçlu olmadığı, dolayısıyla iade istenebilecek tutarın 16.754,73-TL olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davacıdan fazla tahsil edilen 11.477,20-TL asıl alacak, 5.277,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.754,73-TL'nin ıslah tarihi 18/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Uyuşmazlık konusu davalı tarafından söküldüğü anlaşılan cihazların davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
3-Alınması gereken 1.144,51-TL harçtan peşin alınan ve sonradan ıslah suretiyle ikmal olunan 603,50-TL harcın mahsubu ile, bakiye 541,01-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından sarfedilen, 475,00-TL peşin harç, 17,15-TL başvuru harcı olmak üzere cem'an 492,15-TL'den ibaret harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 4.080,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 3.600,76-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından sarfedilen, 243,00-TL posta ve tebligat masrafı, 6.050,00-TL bilirkişi masrafı olmak üzere cem'an 6.293,00-TL'den ibaret yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak 2.586,80-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-HMK'nın 333. maddesi gereğince, mahkeme veznesine depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesi ile birlikte yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 16/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Maddi Hata Düzeltim Şerhi: Duruşma zaptında geçen kısa kararda istinaf kanun yolu açık olduğu sehven belirtilmiş ise de dosyanın daha evvel yargıtay incelemesinden geçilerek bozulduğu anlaşılmakla kanun yolu yukarıdaki hüküm eteğindeki gibi HMK'nın 304. maddesi gereğince tashih edilmiştir. 06/01/2021
*5070 Sayılı Kanun Gereğince Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.*