T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1204 Esas
KARAR NO: 2022/53
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 08/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 28.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; TCMB Memzuç kayıtları şirketlerin bankalar nezdindeki her türlü kredi ve istihbarat değerlendirmelerinde dikkate alındığı, davalı bankanın müvekkili şirkete açtığı ... ATM'de devam eden davalar için harcadığını iddia ettiği masrafları memzuç kayıtlarında müvekkil şirket adına tahsili şüpheli alacak olarak göstererek müvekkilinin ticari hayatını olumsuz etkilediği, diğer bankalar tarafından yapılan bildirimler üzerine davalı bankaya şifahen sorulduğunda durumun öğrenildiği, müvekkilinin diğer bankalar nezdinde hem itibar kaybına uğradığı hem de kullandığı kredilerin maliyetlerini yükseldiği, verdiği çeklerin aynı gerekçe ile kabul edilmediği, müvekkil şirketin 21.12.2015 tarihinde ...'tan kredi çekmek istediğinde memzuç kayıtları nedeniyle TCMB kaynaklı düşük faizli reeskont kredisi yerine ...'ın kendi kaynağından pahalı kredi kullanmak zorunda kaldığı, memzuç kayıtlarının haksız ve hukuka aykırılığının mahkeme kararı ile tespit edildiği ve istinafta onandığı, davanın kabulü, müvekkil şirketin maddi zararlarının tazmini için H.M.K m.107 gereğince belirlendiğinde artırtılmak üzere şimdilik 5.000,-TL maddi tazminata haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile bilirlikte hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı banka vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu 21.02.2019 tarihli cevap dilekçesi ile Esasa ilişkin olarak davacı ile müvekkili arasında akdedilmiş GKS olduğu, firmanın kredi borçlarını ödememesi üzerine 28.03.2014 tarihinde 163 adet çek yaprağı sorumluluk bedelinde kaynaklı 107.850,-TL'nin depo edilmesi için ihtarname gönderildiği. Belirtilen tarihte borçlu olduğu, ayrıca müflis ... firmasındaki kefaletinden dolayı da borçlu olduğu, ... ATM'deki kararın henüz kesinleşmediği, davacının yüksek maliyetli kredi kullanımının müvekkil bankadan kaynaklanmadığı, davanın reddi “ talep edilmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 07/02/2020 tarihli 3 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacı tarafın ... Detay Raporu üzerinden yapılacak tespit ve değerlendirmeler sonucunda, davalı tarafça yapıldığı belirtilen söz konusu kayıtlar nedeniyle kredi notunun/derecesinin olumsuz etkilendiği, bu nedenle uygulanan faiz oranlarının riskli firmalara uygulanan faiz oranları mertebesine yükseltildiği yönünde bir görüş oluşması durumunda; Davacı tarafın İş Bankası, ... Bankası ve ...'tan (ve varsa diğer bankalardan) 01.01.2013 ile 01.01.2014 döneminde kullandığı yüksek montanlı kredilere ait ayrıntılı hesap dökümleri (ve varsa taksitli kredi ödeme planları), her bir krediye uygulanan akdi faiz oranı, ödenen faiz tutarı, komisyon ve masraf dekontlarının olmadığı, söz konusu bankalardan olumsuz bildirim kaydı öncesi kullanılan her bir krediye uygulanan akdi faiz oranı, komisyon ve masraf dekontları ile 01.01.2014 tarihinden sonra daha yüksek maliyetle kullandığı kredilere ait ayrıntılı hesap dökümleri (ve varsa taksitli kredi ödeme planları) her bir krediye uygulanan akdi faiz oranı, komisyon ve masraf Dekontlarının olmadığı, davacıya ait ... detay raporu ile birlikte dava dosyasına sunulması durumunda değerlendirilmesi mümkün olup; mevcut delillere göre, davacı firmanın davalı bankadan tazmini mümkün bir zararının olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bilirkişi raporunda eksik olduğu tespit edilen hususlar tamamlandığından yeniden ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 18/08/2020 tarihli 2 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; Davacı firmanın, davalı bankanın kendisi ile ilgili bir başka mahkemede görülen davanın masraflarının şüpheli alacak olarak TCMB'ye bildirmesi üzerine, söz konusu olumsuz kayıt nedeniyle bankalardan kullandığı kredilerin maliyetinin arttığı, oluşan maddi, zararların tazmini için belirlendiğinde arttırılmak üzere şimdilik 5.000,-TL maddi tazminat talebinde bulunması üzerine tarafımızca tanzim edilen 07.02.2020 tarihli raporla, davacı tarafın ... detay raporu üzerinden yapılacak tespit ve değerlendirmeler sonucunda, davalı tarafça yapıldığı belirtilen söz konusu kayıtlar nedeniyle kredi notunun/derecesinin olumsuz etkilendiği, bu nedenle uygulanan faiz oranlarının riskli firmalara uygulanan faiz oranları mertebesine yükseltildiği yönünde bir görüş oluşması durumunda; Davacı tarafın İş Bankası, ... Bankası ve ...'tan (ve varsa diğer bankalardan) 01.01.2013 ile 01.01.2014 döneminde kullandığı yüksek maontanlı kredilere ait ayrıntılı hesap dökümleri (Ve varsa taksitli kredi ödeme planları), her bir krediye uygulanan akdi faiz oranı, ödenen faiz tutarı, komisyon ve masraf dekontlarının, Söz konusu bankalardan olumsuz bildirim kaydı öncesi kullanılan her bir krediye Uygulanan akdi faiz oranı, komisyon ve masraf dekontları ile 01.01.2014 tarihinden sonra daha yüksek maliyetle kullandığı kredilere ait ayrıntılı hesap dökümleri (ve varsa taksitli kredi ödeme planları) her bir krediye uygulanan akdi faiz oranı, komisyon ve masraf dekontlarının, Davacıya ait ... Detay Raporu ile birlikte dava dosyasına sunulması durumunda değerlendirilmesi mümkün olup; mevcut delillere göre, davacı firmanın davalı bankadan tazmini mümkün bir zararının olmadığı kanaati belirtilmişti, Davacının uğradığını iddia etiği maddi zararın nedeni olan ... Detay Raporunun dosyaya sunulmadığı görülmüştür. Dosyaya sunulan 04.03.2020 tarihli ... Kredi dosyasında 4 adet sözleşme fotokopisi, 09.03.2020 tarihli ... Bankası yazsında "Firmaya ait yeterli ve doğru bilginin bankaya bildirilmesi durumunda bilgi verileceğine” dair bir cevap mektubu ve ... Bankasının 16.03.2020 tarihli mektubu ekinde ise 3 adet sözleşme fotokopisi dışında bir veri bulunmadığı görülmüştür. Dosyada mevcut veriler ışığında davacının hesaplanabilir bir zararının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Tarafların talep ve itirazları değerlendirmek üzere 2. ek rapor alınması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 22/11/2021 tarihli 3 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; Davacı tarafın açmış olduğu, davalı tarafından oluşturulan memzuç kayıtlarının haksızlığına ilişkin davanın kesinleşmemiş olduğu da göz önünde tutulduğunda Kurulumuzun davalı tarafın memzuç kayıtlarının haksız olup olmadığı noktasında belirleme yapmasının yerinde olmayacağı, Davacı firmanın, davalı bankanın kendisi ile ilgili bir başka mahkemede görülen dava masraflarının şüpheli alacak olarak TCMB'ye bildirmesi üzerine, söz konusu olumsuz kayıt nedeniyle diğer bankalardan kullandığı kredilerin maliyetinin arttığı, maliyet artışından oluşan maddi zararların tazmini için belirlendiğinde arttırılmak üzere şimdilik 5.000,-TL maddi tazminat talebinde bulunması üzerine tarafımızca tanzim edilen 07.02.2020 tarihli kök raporumuzla, davalı tarafça yapıldığı belirtilen söz konusu kayıt nedeniyle kredi notunun/derecesinin olumsuz etkilendiği, bu nedenle de yüksek montanlı kredi kullandığı bankalarca uygulanan faiz oranlarının riskli firmalara uygulanan faiz oranları mertebesine yükseltildiği yönünde dosyaya sunulu bir kanıt olmadığı, Diğer bir değişle davalı bankanın şüpheli alacak bildirimi öncesi davacının ... Bankasından alınan 30.12.2015 tarihli ve 2.000.000,00 € bedelli, T.C. ... Bankası A.Ş'den alınan 22.06.2016 tarihli ve 4.500.000,00 € bedelli ve ... AŞ'den alınan 21.12.2015 tarihli ve 1.400.000,00 € bedelli kredilere uygulanan akdi faiz oranları - ödediği faiz tutarları ile bildirim sonrası dönemde aynı kredilere bildirim sonrası uygulanan akdi faiz oranları ödenen faiz tutarlarının bir dökümü yapılarak ekine bankanın ilgili dönem kredi ekstresi, ilgili dönem uygulanan akdi faiz oranları ve faiz tahsilat dekontları dava dosyasına sunulmadığından davacı firmanın davalı bankadan tazmini mümkün bir zararının olmadığı,” Sonuç ve kanaati 2.ek raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen kredi dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, ek rapor, 2. Ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki davada davalı bankanın davacı şirkete açtığı ... ATM'de devam eden davalar için harcadığını iddia ettiği masrafları memzuç kayıtlarında davacı şirket adına tahsili şüpheli alacak olarak göstererek davacının ticari hayatını olumsuz etkilediği. Diğer bankalar tarafından yapılan bildirimler üzerine davalı bankaya şifahen sorulduğunda durumun öğrenildiği, davacı şirketin diğer bankalar nezdinde hem itibar kaybına uğradığı hem de kullandığı kredilerin maliyetlerini yükseldiğini iddia etmiştir. Bu itibarsızlık nedeniyle verdiği çeklerin kabul edilmediği, davacı şirketin 21.12.2015 tarihinde ...'tan kredi çekmek istediğinde memzuç kayıtları nedeniyle TCMB kaynaklı düşük faizli reeskont kredisi yerine ...'ın kendi kaynağından pahalı kredi kullanmak zorunda kaldığını iddia ettiği görülmektedir.
Mahkemece, dava dışı bankalar tarafından davacıya kullandırılan kredi tutarları ve tarihleri belirtilerek 18.02.2019 tarihli yazı Ile talep edilen kredilere İlişkin olarak; Dava dışı ... Bankasının 29.03.2019 tarihli cevabi yazısında davacıya 2.000.000 EUR tutarında (DEK) kredinin 30,12.2015 tarihinde açıldığı ve 30.12.2016 tarihinde ise geri ödenmek suretiyle kapandığı bildirilmiştir.
Dava dışı ... Bankasının 05.04.2019 tarihli cevabi yazısında davacıya 4.500.000 EUR tutarında kredinin 22.06.2016 tarihinde açıldığı ve 29.06.2017 tarihinde ise geri ödenmek suretiyle kapandığı bildirilmiştir.
Dava dışı ...'ın 17.05.2019 tarihli cevabi yazısında davacıya 1.400.000 EUR tutarında reeskont kredisinin 24.12.2015 tarihinde açıldığı ve 19.06.2017 tarihinde ise geri ödenmek suretiyle kapandığı bildirilmiştir.
TCMB Memzuç kayıtları şirketlerin bankalar nezdindeki her türlü kredi ve istihbarat değerlendirmelerinde dikkate alındığı bir gerçektir. T.C. Merkez Bankası, her ay finans kurumlarından ( mevduat bankaları, katılım bankaları, leasing ve faktöring şirketleri) kredi limit ve kullandırışlarına ilişkin rapor temin etmektedir. Her bir finans kurumu, bu raporu şirketler bazında hazırlayıp Merkez Bankası'na raporlamaktadır. Merkez Bankası da, tarafına ulaşan bu raporları derleyip, birleştirip yeniden finans kurumlarının kullanımına ve bilgilenmelerine sunmaktadır. Böylelikle herhangi bir şirketin tüm finans kurumlarından o ay için kullandığı krediler, tahsis edilen yeni kredi limitleri, temerrüde düşen unsurları kısaca kredi özeti belirlenmektedir. Memzuç kayıtları olarak tanımlanan bu rapor sadece finans kurumlarının ulaşabileceği ortak bir portal - bilgi sistemleri üzerinden takip edilebilmektedir. Finans kurumları memzuç kayıtlarını takip ederek ilgili şirketin sadece kendi nezdindeki durumunu değil, tüm kurumlardaki kredibilitesini görmektedir. Son tahlilde memzuç, resmi bir kurum olan Merkez Bankası aracılığı ile istihbarat bilgi paylaşımı olarak nitelendirilebilir. Memzuç kayıtları cari dönemin yaklaşık 1,5-2 ay öncesini yansıtmaktadır. Tarih aralığı verilerek de alınabilen bu tablo şirketlerin geçmiş dönemleri İle de kredibilite karşılaştırması yapılabilme imkânı sunmaktadır.
Resmi Gazete'nin 25 Şubat 2011 tarih, 27857(mükerrer) sayılı nüshasında yayımlanan 6111 sayılı Kanun ile 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'na Ek Madde 1 ve Geçici Madde 28 ilave edilmiştir. Ek Madde 1 ile Türkiye Bankalar Birliği nezdinde, kredi kuruluşları ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nca uygun görülecek finansal kuruluşların müşterilerinin risk bilgilerini toplamak ve söz konusu bilgileri bu kuruluşlar ile gerçek veya tüzel kişilerin kendileriyle ya da onay vermeleri koşuluyla özel hukuk tüzel kişileri ve üçüncü gerçek kişileriile de paylaşılmasını sağlamak üzere ... kurulmuştur. ... 28 Haziran 2013 tarihinde faaliyete geçmiştir.
Davacının TCMB nezdinde tutulan memzuç kayıtlarındaki Şüpheli Alacak kaydı nedeniyle zarar gördüğü hususundaki iddianın kanıtlanabilmesi için öncelikle finansal kuruluş müşterilerine ait bilgilerin birleştirildiği memzuçların (Birleştirilmiş kayıtların) dava konusu Şüpheli Alacak bildiriminden önce ... ne devredildiği dikkate alınarak, ... nden davacı ... firmasına ait 28.06.2013 tarihinden 28.12.2018 dava tarihine kadar bildirimlerin birleştiği ... Detay Raporunun incelenmesi gerekir.
Buna göre, Mahkememizce “davacı yanın davalı memzuç kayıtlarında borçlu gözüktüğü için kredi kullanması olup olmadığı, kullandı ise yüksek faizle kullanıp kullanmadığı, kullandı ise zararın tespiti” hususlarında rapor hazırlanması istenmiştir. Söz konusu zarar hesabının ortaya konulabilmesi için ise davacı tarafından memzuç kayıtları sebebiyle çekildiği iddia edilen kredilerin, söz konusu kayıtlar olmadığı dönem olan 2013-2014 tarihleri ile karşılaştırılması gerekmektedir. Bu gerekçe ile söz konusu tarihlere ilişkin veriler talep edilmiştir.
Davacı tarafından memzuç kayıtlarının haksızlığına ilişkin tespit davası açılmış olup, bu dava ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/... E. 2017/... K. sayılı kararının üzerine ... BAM ... HD'nin 2017/ ... E. 2017/... K. sayılı kararı ile onanmıştır. Bununla birlikte dosya kapsamından anlaşıldığı üzere davalı taraf söz konusu dosyayı temyizen incelenmek üzere Yargıtay'a taşımıştır. Söz konusu Yargıtay'da olan dosyanın akıbetine ilişkin bir bilgi ve belge hâlihazırda dosyaya sunulmamıştır.
Söz konusu bankalara yeniden müzekkere yazılmış olup, müzekkere kapsamında bankalardan davacının kullandığı kredilerin faiz oranlarının diğer kullanılan krediler ile aynı olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda her üç banka da müzekkerelere ilişkin cevaplarında davacının kredi kullandığı tarihlerdeki faiz oranlarının diğer kredi kullanımları ile orantılı olduğunu belirtmişlerdir.
Ancak ... tarafından E- ... sayılı müzekkere cevabında, Reeskont Kredisinin TCMB kaynaklarından veya bankanın kendi kaynaklarından kullandırılmak suretiyle iki şekilde kullandırılabildiği, 21.12.2015 tarihli davacı tarafın kredi kullanımında TCMB yerine bankanın kendi kaynaklarından kredi kullandırmasının söz konusu olduğu, faizler bakımından ise kullanılan kaynağa göre bir fark olduğu ifade edilmiştir.
Davacı tarafın açmış olduğu, davalı tarafından oluşturulan memzuç kayıtlarının haksızlığına ilişkin davanın kesinleşmemiş olduğu da göz önünde tutulduğunda Kurulumuzun davalı tarafın memzuç kayıtlarının haksız olup olmadığı noktasında belirleme yapmasının yerinde olmayacağı, Davacı firmanın, davalı bankanın kendisi ile ilgili bir başka mahkemede görülen dava masraflarının şüpheli alacak olarak TCMB'ye bildirmesi üzerine, söz konusu olumsuz kayıt nedeniyle diğer bankalardan kullandığı kredilerin maliyetinin arttığı, kredi notunun/derecesinin olumsuz etkilendiği, bu nedenle de yüksek montanlı kredi kullandığı bankalarca uygulanan faiz oranlarının riskli firmalara uygulanan faiz oranları mertebesine yükseltildiği yönünde dosyaya sunulu bir kanıt olmadığı, Diğer bir değişle davalı bankanın şüpheli alacak bildirimi öncesi davacının ... Bankasından alınan 30.12.2015 tarihli ve 2.000.000,00 £ bedelli, T.C. ... Bankası AŞ'den alınan 22.06.2016 tarihli ve 4.500.000,00 € bedelli ve ... AŞ'den alınan 21.12.2015 tarihli ve 1.400.000,00 € bedelli kredilere uygulanan akdi faiz oranları - ödediği faiz tutarları ile bildirim sonrası dönemde aynı kredilere bildirim sonrası uygulanan akdi faiz oranları ödenen faiz tutarlarının bir dökümü yapılarak ekine bankanın ilgili dönem kredi ekstresi, ilgili dönem uygulanan akdi faiz oranları ve faiz tahsilat dekontları dava dosyasına sunulmadığından davacı firmanın davalı bankadan tazmini mümkün bir zararının olmadığı, kanaatine varılış olmakla kanıtlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-İş bu davanın reddine,
2-80,70-TL karar harcının peşin alınan 85,39-TL den mahsubu ile kalan 4,69-TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3- Davalı tarafından yapılan 1.000,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince dava değeri üzerinden hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır