T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/219 Esas
KARAR NO:2025/935
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:12/03/2018
KARAR TARİHİ:24/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; davacı emekli olup: 15.06.2017 tarihinde evinden alışveriş yapmak maksadı ile evden “...dat Cad.N.:349 /D ..../...” adresinde bulunan cafe önüne geldiği sırada , o anda ...'de vale / güvenlik olarak görev yapan ...' ın kullandığı ve mülkiyeti ... adına olan ... plaka sayılı aracın cadde üzerinde hızlı bir şekilde geri geri gitmesi sebebi ile kendisine çarpması neticesinde ağır yaralandığını, davacının kaza sonrası beyin kanaması geçirmiş , günlerce yoğun bakımda kalarak hayat mücadelesi vermiş ve geçirdiği birkaç ameliyat neticesinde kısmen kendisine gelebildiğini, davacının halen fizyoterapi eşliğinde tedavisi devam ettiğini, davacı ..., kaza tarihinden bu yana 8 ay geçmesine rağmen vücut fonksiyonlarını tam olarak kullanmadığını, kaza sebebi ile davacıda kalıcı hasarlar doğduğunu, bu nedenle davacının Adli Tıp Kurumu marifeti ile kaza sonrası maluliyetinin de tespit edilmesine karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile trafik kazası sonrası , davacının ağır yaralanması sebebi ile tedavi giderleri v.s zararlar işin 100.000,00-TL maddi (her üç davalı yönünden ) ve 50.000,00-TL manevi tazminat (Sigorta şirketi dışında kalan diğer davalılar yönünden )kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 15.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; söz konusu yaralanma olayı davacı zarar görenin ağır kusuru ile meydana gelmiş olup, sorumluluğuna gidilmesi söz konusu olmadığını, sorumluluk hukuku bakımından davalının eylemlerinin aksine davacı tarafın yukarıda belirttiği şekildeki trafik ışıklarını, yaya geçidini kullanmaması ve sağına soluna bakmaması gibi davranışları kazadaki nedensellik bağını, zarar görenin (davacının) ağır kusuru hareketleri neticesinde kestiğinden herhangi bir maddi ve manevi tazminat talep etmesi söz konusu olamayacağını, kazanın meydana geldiği yer, meydana geliş şekli, zarar görenin konumu ve kusurlu hareketleri de incelendiğinde 50.000,00-TL’lik manevi tazminat miktarı somut olaya göre sakat kalmamış, 72 yaşındaki bir kişi için afakî ve sebepsiz zenginleşme amacı güden saikler neticesinde hakkaniyet kurallarına açıkça aykırı olduğunu, davacının ağır kusurlu hareketleri ile kazadaki nedensellik bağının kesilmesine sebep olması nedeniyle haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; huzurdaki davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekmektedir. davacının maddi tazminata ilişkin talepleri ile rakamsal karşılıklarını tek tek belirterek talebini somutlaştırması gerektiğini, dava şartı itirazının kabul görmemesi halinde, dosyanın kusur incelemesi için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas dairesi'ne gönderilmesini talep ettiklerini, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddin, mahkeme aksi kanaatte ise, davacının tedavi gideri talebinin davalı şirket yönünden reddi ile davanın sosyal güvenlik kurumu'na ihbarı ve kurum'un davaya yasal hasım/dahili davalı olarak dahil edilmesini, dosyanın kusur tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini, davacının kalıcı maluliyeti bulunup bulunmadığının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini, davacının kalıcı maluliyeti bulunması halinde hekim bilirkişiden bakıcı ihtiyacına ilişkin rapor alınmasını, davacının dolaylı zarar niteliğindeki taleplerinin sigorta teminatı kapsamı dışında olması nedeni ile müvekkil şirket yönünden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; öncelikle davalıya dava dilekçesi ve ekleri ile tensip zaptının tebliğinde usulsüzlük bulunduğunu, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının belirttiği masraf kalemleri ile talep edilen tutar orantısız olduğunu, dava konusu olay için kusur incelemesi yapılması gerektiğini, davalıya atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davalının her türlü talep ve dava hakkı saklı olmak üzere; davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde ikame ettiği davada iddia ve taleplerinin bütünüyle reddini, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2.İhtisas Kurulu'nun 31/12/2020 tarihli raporunda özetle; Mevcut belgelere göre; ... oğlu, 1945 doğumlu ...’in 15.06.2017 tarihli trafik kazası sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak: Gr 1 I (12a….30) %34, E cetveline göre: %43.0 (yüzdekırküçnoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği, bildirilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp 2. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 12/04/2023 tarihli raporunda özetle; Mevcut belgelere göre ... oğlu 1945 doğumlu ...’in 15.06.2017 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre; Kas İskelet Sistemi; Tablo 4.1 ayakta durabilme, yürüme ve hareket bozuklukları-Hafif %20, Tablo 4.2a Üst ekstremite bozuklukları, 1-Hafif, nondominant %5, Balthazard formülüne göre; %24 olarak tespit edildiğine göre; Kişinin tüm vücut engellilik oranının %24 (yüzdeyirmidört) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 12(oniki) aya kadar uzayabileceği, Sürekli bakıcı ihtiyacının bulunmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 3 (üç) ay bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceği, bildirilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu'nun 14/11/2024 tarihli raporunda özetle; Mevcut belgelere göre ... oğlu 1945 doğumlu ...’in 15.06.2017 tarihli trafik kazası sebebiyle 03.08.2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri yönetmeliği ile bu yönetmenlik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak:Gr 1 I (12a….30) %34, E cetveline göre: % 43 (yüzdekırküç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği, Sürekli bakıcı ihtiyacının bulunmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 3 (üç) ay bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceği, bildirilmiştir.
Bilirkişiler tarafından sunulan 27.09.2022 tarihli raporunda özetle; 15/06/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında; Davalı sürücü (... plaka sayılı ... ... marka-tip, otomobil sürücüsü) ...
Solmaz’ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...’in kusursuz olduğu, davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına ilişkin bilgi ve belge
bulunmadığından davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin tespit edilemediği, davalı araç maliki-işleten ... ve sürücü ...’ın kaza
tarihinde (15.06.2017) temerrüde düştüğü, ...’ın davalı işletmede
çalıştığı yönünde dosya kapsamında belge ve başkaca bilgi bulunmadığı, davalı
... Turizm ve Servis Hizmetleri Sanayi ve Tic. Ltd.Şti.’nin
sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalı sigorta şirketinin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğu, Yargıtay kararları uyarınca kaza tarihi dikkate alınarak Özürlülük Ölçütü,
Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında
Yönetmeliğe göre düzenlenen maluliyet raporu esas alınması gerekmekte ise
de dosya kapsamında maluliyete ilişkin Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma
Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre verilmiş rapor
olduğundan hesaplamada işbu raporun esas alındığı
hususlarının sayın mahkemenin takdirinde olduğu, uzmanlık alanımız itibariyle tıbbi giderlerin hesaplanması mümkün
olmadığından tedavi giderlerine ilişkin zararın, TBK md 50/2 gereğince Sayın
Mahkemenin takdirinde olduğu, 15.06.2017 günlü trafik kazasında yaralanarak Çalışma Gücü ve Meslekte
Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre maluliyet oranı
%43 ve geçici iş göremezlik süresi 9 ay olan davacı ...’in
kusurunun bulunmamasına göre geçici ve sürekli güç kaybı tazminatının
geçici iş göremezlik yönünden :11.887,15 TL, Sürekli iş göremezlik yönünden 191.118,64 TL olarak hesaplandığı, bildirilmiştir.
Bilirkişiler tarafından sunulan 15.01.2024 tarihli ek raporunda özetle; 15/06/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında;
Davalı sürücü (... plaka sayılı ... ... marka-tip, otomobil sürücüsü) ...
Solmaz’ın kazanın oluşumunda %100 oranında (Asli ve
tamamen) kusurlu olduğu, Davacı yaya ...’in kusursuz olduğu, davalı sürücü yönetimindeki ... plaka sayılı aracın, tek yönlü
... Caddesi üzerinde araçların gidiş istikametine göre yolun sağında
park halinde iken harekete geçerek yol üzerinde ters istikamette geri
manevra yaptığı, aracın geri manevra yaptığı şeridin ters yön olduğu,
yayanın geçerken solunda kaldığı, yayanın geçiş yaparken sağından gelebilecek
araçları kontrol ettiği ve bellibir mesafe katettiği sırada ters istikamette geriye
doğru hareket eden aracın çarpmasına maruz kaldığı hususu ve olay anı
görüntülerindeki olayın oluş şekli de dikkate alındığında Anadolu Cumhuriyet
Başsavcılığına hitaben hazırlanan 18/05/2018 tarihli Bilirkişi Raporunun kusur dağılımının isabetli olduğu (Bu raporda sürücü ...
Solmaz’ın asli ve tam kusurlu, yaya ...’in kusursuz olduğu belirtilmiştir)
iş bu raporda kök rapordan farklı olarak Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul
Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen maluliyet raporunun ve
2024 asgari ücretin esas alındığı davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına ilişkin bilgi ve belge
bulunmadığından davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin tespit edilemediği, davalı araç maliki-işleten ... ve sürücü ...’ın kaza
tarihinde (15.06.2017) temerrüde düştüğü, ...’ın davalı işletmede
çalıştığı yönünde dosya kapsamında belge ve başkaca bilgi bulunmadığı, davalı
... Turizm ve Servis Hizmetleri Sanayi ve Tic. Ltd.Şti.’nin
sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalı sigorta şirketinin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğu, Yargıtay kararları uyarınca kaza tarihi dikkate alınarak Özürlülük Ölçütü,
Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında
Yönetmeliğe göre düzenlenen maluliyet raporu esas alınması gerektiğinden iş
bu raporda Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmeliğe
göre düzenlenen raporun esas alındığı
hususlarının sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Uzmanlık alanımız itibariyle tıbbi giderlerin hesaplanması mümkün
olmadığından tedavi giderlerine ilişkin zararın, TBK md 50/2 gereğince Sayın
Mahkemenin takdirinde olduğu, 15.06.2017 günlü trafik kazasında yaralanarak Özürlülük Ölçütü,
Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında
yönetmeliğe göre maluliyet oranı %24 ve geçici iş göremezlik süresi 12 ay olan
davacı ...’in kusurunun bulunmamasına göre geçici ve sürekli güç
kaybı tazminatının
Geçici iş göremezlik yönünden :16.239,88 TL, Sürekli iş göremezlik yönünden :233.011,97 TL olarak hesaplandığı, bildirilmiştir.
Bilirkişiler tarafından sunulan 02.05.2025 tarihli ek raporunda özetle; ...’in 15.06.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasına bağlı yaralanması sonucu
... ... Hastanesi ile ... Hastanesinde yapılan tedavileri kaza ile illiyetli
olup,
... ... Hastanesinde verilen acil sağlık giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumunca
karşılandığı,
... Hastanesine ait faturalı tedavi giderlerinden 1.716,76-TL'nin SGK sorumluluğunda olduğundan kurumca karşılanması gerekeceği,
SGK dışında bulunan yol, bakıcı giderleri olarak;
yol giderlerinin; 211,50 TL + 1.076,57 Euro tutarında olduğu,
12.03.2018 dava tarihi itibariyle 1 Euro=4,7152 (Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınmıştır
https://tcmb.gov.tr/kurlar/kurlar_tr.html) olduğundan
1.076,57 Euro*4,7152=5.076,24 TL olarak hesaplanmış olup,
Toplam yol giderlerinin 211,50 TL +5.076,24 TL=5.287,74 TL tutarında olduğu,
Bakıcı giderinin; 5.332,50 TL olduğu,
İş bu raporda kök ve ek rapordan farklı olarak Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı
Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre düzenlenen maluliyet raporunun ve 2025 asgari
ücretin esas alındığı,
Davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına ilişkin bilgi ve belge
bulunmadığından davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin tespit edilemediği, davalı araç maliki-işleten ... ve sürücü ...’ın kaza tarihinde (15.06.2017)
temerrüde düştüğü, ...’ın davalı işletmede çalıştığı yönünde dosya kapsamında belge
ve başkaca bilgi bulunmadığı, davalı ... Turizm ve Servis Hizmetleri Sanayi ve Tic.
Ltd.Şti.’nin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı,
Davalı sigorta şirketinin geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olduğu, Sayın mahkemenin ara kararı uyarınca ATK Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu’nun 08.11.2024 tarihli
raporu esas alınarak hesaplama yapıldığı, ayrıca Yargıtay kararları uyarınca kaza tarihi dikkate
alınarak Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında
Yönetmeliğe göre düzenlenen maluliyet raporuna göre ATK Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu’nun
31.03.2023 tarih ve 5217 sayılı raporu da dikkate alınarak ihtimalli hesaplama yapıldığı,
hususlarının sayın mahkemenin takdirinde olduğu, 1.İhtimal ATK Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu’nun 08.11.2024 tarihli raporuna göre; 15.06.2017 günlü trafik kazasında yaralanarak Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü
Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre maluliyet oranı %43 ve geçici iş göremezlik
süresi 9 ay olan davacı ...’in kusurunun bulunmamasına göre geçici ve sürekli güç
kaybı tazminatının Geçici iş göremezlik yönünden :11.887,15 TL , Sürekli iş göremezlik yönünden :484.077,29 TL,
İhtimal ATK Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu’nun 31.03.2023 tarihli raporuna göre; 15.06.2017 günlü trafik kazasında yaralanarak Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve
Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre maluliyet oranı %24 ve
geçici iş göremezlik süresi 12 ay olan davacı ...’in kusurunun bulunmamasına göre
geçici ve sürekli güç kaybı tazminatının
Geçici iş göremezlik yönünden :16.239,88 TL, sürekli iş göremezlik yönünden :269.138,02 TL
olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Davacı vekilinin 28.03.2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı Islah talebimiz doğrultusunda; 233.011,97-T.L. sürekli iş göremezlik tazminatını , 16.299,88-T.L. geçici iş göremezlik zarar tazminatı ile 90.000,00-T.L. müvekkilimin tedavi, bakıcı ve kaza sebebi ile uğradığı maddi tazminat tutarları olmak üzere 100.000,00-T.L. tazminat taleplerimizi 339,311,85-T.L.ye yükselterek ıslah ettiklerini, ıslah ile 339,311,85-TL'nin tüm davalılar yönünden kaza tarihind olan 15.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yine 50.000,00-TL. manevi tazminat tutarının dava tarihi itibari ile davalı sigorta şirketi dışında kalan diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Adli Tıp Raporları.
-Bilirkişi Raporları.
-Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiile dayalı trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
15.06.2017 tarihinde davalı ...'in yönetimindeki ... plakalı aracın ... Caddesi üzerinde park halinde iken harekete geçerek tek yönlü yolda ters yönde geriye hareket ettiği sırada, karşıya geçen ve geri manevra istikametinde yaya konumunda bulunan davacıya çarpması sonucu yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği,
Davalı; ...'ın aracın maliki, ...'in sürücü, ... Sigorta'nın ise ZMM sigortacısı olduğu, davacının, davalı ... Tur. ve Ser. Hiz. San ve Tic. Ltd.Şti 'nin araç sürücüsü ...'in işvereni olduğundan bahisle bu şirketi de davalı konumuna getirdiği,
Olay anı görüntüleri incelenerek hazırlanan bilirkişi raporunda; davalı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı araç ile yerleşim yerinde gündüz vakti tek yönlü yolda ... Caddesi No:165 önünde park halinde iken harekete geçerek yeterli ve gerekli kontrolü yapmadan-kontrolsüz şekilde geriye hareket ettiği, karşıya geçen ve geri manevra istikametinde bulunan davacı yayaya tedbirsizce çarparak olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği kazada; davalı ...'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/d, 67 maddelerini ihlal ettiği, dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğunun, davacı yayanın tek yönlü yol konumundaki ... Caddesin'de karşıya geçerken geçiş istikametine göre sağından gelen trafiği kontrol ederek geçişini yaptığı ve belli bir mesafe kat ettiği sırada, park halinden hareketle tek yönlü yolda ters yönde geriye manevra yapan aracın darbesine maruz kalarak yere düşüp yaralandığı kazada ise kusursuz olduğunun tespit edildiği, kusur oranlarının hem dosyamız kapsamında, hem de ceza dava dosyasında alınan bilirkişi raporlarıyla benzer şekilde tespit edildiği, olayın meydana geliş şekline göre uygun şekilde tespit edilen bu oranların mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı ... Sigorta'ya yönelik açılan davada sorumluluğun incelenmesinde;
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türüdür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde 6704 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle değişiklik yapılarak, zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği düzenlenmiş, aynı değişiklikle Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği belirtilmiştir. 6704 sayılı Kanun'un 26.04.2016 tarih, 29695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması ile yayım tarihi olan 26.04.2016 tarihinden itibaren KTK'nın 97. maddesinde yapılan değişiklik yürürlüğe girmiştir.
Yasal değişiklikle birlikte, artık mahkemede dava açılmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapılması zorunlu hale getirilmiştir. KTK'nın 97. maddesi ile getirilen bu başvuru koşulu HMK’nın “dava şartlarını” düzenleyen 114/2. maddesinde yer alan "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmü kapsamında özel bir dava şartıdır.
Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. KTK'nın 97. maddesi ile getirilen başvuru koşulu da tamamlanabilir bir dava şartı niteliğindedir.
Yasal dayanak ve usule ilişkin açıklamalar kapsamında iş bu dava dosyasında; davalı ... Sigorta'nın kazaya sebep olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde ZMM sigortacısı olduğu, kaza tarihinin 15.06.2017 olduğu dikkate alındığında yukarıda açıklanan yasal düzenleme gereği zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması zorunluluğu bulunduğu, bu başvuru koşulunun giderilebilir bir dava şartı olduğu dikkate alınarak mahkememizce 04/11/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında, davacı vekiline KTK'nın 97. maddesi uyarınca sigorta şirketine başvurmak ve başvurmaya ilişkin belgeleri sunmak üzere usulüne uygun ihtaratlı kesin süre verildiği, davacı vekilince dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, yine mahkememizin 24/09/2025 tarihli duruşmasında davacı vekiline ön inceleme duruşmasında KTK'nın 97. maddesi uayrınca davalı sigorta şirketine başvuru hususunda verilen süre kapsamında işlem yapılıp yapılmadığının sorulduğu, davacı vekilinin 02/10/2025 tarihli beyan dilekçesi ile tarafına verilen süre kapsamında sigorta şirketine başvuru yapmadığını beyan ettiği dikkate alınarak davacının davalı ... Sigorta şirketine yönelik açtığı davanın KTK'nın 97. maddesi ile getirilen başvuru koşulu sağlanmadığı nedenle usulden reddine dair karar verilmiştir.
Davalı ... ve ...'a yönelik açılan davada sorumluluğun incelenmesinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 85. maddesi gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir.
Zarara sebebiyet veren aracın maliki-işleten sıfatıyla, araç sürücüsü-haksız fiil faili olarak, sigorta şirketi-trafik sigortası poliçesi nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, müteselsil sorumluluk ilkeleri uyarınca zarar gören tarafça sorumluların tamamından talep edebilecektir.
Somut olayda; davaya konu kazaya sebep olan ... plakalı aracın malikinin davalı ... olduğu, kaza tarihinde davalı ...'ın müşteri olarak gittiği davalı ... Tur. ve Ser. Hiz. San ve Tic. Ltd.Şti'nin işlettiği ... isimli cafe-restorantta otopark bulunmaması nedeniyle işletmenin çalışanı olan ve vale olarak orada bulunan davalı ...'e aracını teslim ettiği, ...'in park halinde iken harekete geçerek tek yönlü yolda yeterli ve gerekli kontrolü yapmadan-kontrolsüz şekilde ters yönde geriye hareket ettiği bu şekilde ilerlerken davacı yayaya çarpttığı,
Yasal dayanak ve usule ilişkin açıklamalar kapsamında; hükme esas alınan bilirkişi raporunda %100 kusuru nedeniyle kazaya sebebiyet veren aracın maliki davalı ...'ın işleten sıfatıyla, araç sürücüsü ...'in ise haksız fiil faili olarak davacının kaza sonucu yaralanması nedeniyle uğradığı zarardan sorumlu olduğu,
Sürücü davalı ...'in ne emniyette alınan ifadesine ne de iş bu davada sunmuş olduğu cevap dilekçesinde; kaza tarihinde aracın vale hizmeti nedeniyle kendi kullanımında olduğu yönünde bir beyanda bulunmadığı, davalı araç maliki ...'ın cevap dilekçesinde müşteri olarak gittiği cafe-restorantta vale hizmeti nedeniyle aracını davalı ...'e verdiğini beyan ettiği, davalı ... Tur. ve Ser. Hiz. San ve Tic. Ltd.Şti yönünden organik bağ, işleten ve adam çalıştıran sıfatının irdelenerek neticede meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespitinin gerektiği anlaşılmıştır.
... Tur. ve Ser. Hiz. San ve Tic. Ltd.Şti'ne yönelik açılan davada sorumluluğun incelenmesinde;
Türk Borçlar Kanunu'nun araç maliki ve işletenine sorumluluğuna ilişkin adam çalıştıranın sorumluluğuna dair TBK 66. maddesindeki düzenlemelerde, gerek araç maliki ve işletinin, gerekse istihdam edenin sorumluluğunun kusura dayalı sorumluluk olmadığı, işletenin sürücüsünün, istihdam edenin de çalıştırdığı kişinin zarar doğurucu eylemlerinden sorumlu olacakları belirlenmiştir. Burada istihdam edenin sorumluluğu için kendisinin veya çalıştırdığı kişinin kusuru şart değildir. Buradaki sorumluluk özen ve gözetim ödevinin objektif olarak yerine getirilmemesinden kaynaklanan kusura dayanmayan bir sorumluluktur.
Celp edilen bilgi ve belgeler uyarınca, davalı ...'in davalı şirketin cafe işletmesinde çalıştığı yönünde dosya kapsamında belge bulunmadığı, yine davalı şirketin, kazaya sebebiyet veren sürücü ...'in kendi çalışanı olmadığını ve zarardan sorumlu olmadığını ileri sürmüş ise de, TBK 66. madde madde kapsamında sorumluluğun doğması için; yazılı bir iş sözleşmesinin, SGK kaydının, Ücret ilişkisinin bulunmasının şart olmadığı, öğreti ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere, adam çalıştıran sıfatının tespiti bakımından fiilî çalıştırma ve işin, çalıştıranın menfaatine görülmesinin yeterli olduğu,
Somut olayda, davalı ...'ın beyanlarıyla; davalı ...'in, davalı ...'a ait aracı, ... isimli işletmeye müşteri olarak gelen davalı müşteri ...'a hizmet kapsamında teslim alarak kullandığı, aracın işletme önünde ve işletmeye yönelik bir hizmetin ifası sırasında sevk ve idare edildiği, kazanın da bu esnada meydana geldiğinin sabit olduğu, bu durumun, ...'in işletmenin organizasyonu içinde, işletme menfaatine ve işletme faaliyetinin bir parçası olarak hareket ettiğini açıkça ortaya koyduğu, nitekim vale hizmetinin, ... işletmesinin müşteri çekmeye ve hizmet kalitesini artırmaya yönelik ticari faaliyeti kapsamında sunulan bir hizmet olup, bu hizmetten doğrudan doğruya işletmenin ekonomik menfaat sağladığı, bu sebeple, vale olarak hareket eden kişinin hukuki statüsünün, işletme tarafından "çalışan" olarak nitelendirilip nitelendirilmediğinin, SGK kaydının bulunmamasının önem taşımadığı; fiilen işletme yararına hizmet sunulmasının yeterli kabul edildiği, bu kapsamda davalı şirketin, davalı ...'in çalışanı olmadığı, ...'in sebebiyet verdiği kazada sorumluluğunun bulunmadığı yönündeki savunmasına, TBK'nın 66. maddesinde düzenlenen kusursuz sorumluluk ilkesi gereği mahkememizce itibar edilmediği, ayrıca, TBK 66 madde kapsamında adam çalıştıranın sorumluluğu, özen yükümlülüğünün yerine getirildiğinin ispatı ile dahi ortadan kalkmayan, objektif nitelikte bir sorumluluk türü olduğundan davalı şirket, gerekli özeni gösterdiğini ispat etmiş olsa dahi, somut olayda meydana gelen zarardan sorumludur.
Öte yandan, TBK m. 49 uyarınca: "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde düzenlenmiştir. ... işletmecisi şirketin; vale hizmetini hukuki ve fiilî altyapısı belirsiz şekilde yürütmesi, bu hizmeti sunan kişilerin nitelik ve yeterliliğini denetlememesi, otopark ve araç güvenliğine ilişkin organizasyonu sağlamaması, işletmenin kendi kusurunu da oluşturmakta olup, bu yönüyle de sorumluluğunun bulunduğu,
Sonuç olarak; davalı ...'in, ... işletmesinin faaliyet alanı kapsamında ve işletme yararına hizmet ifa ettiği sırada davacıya zarar vermesi nedeniyle, davalı ... işletmecisi şirketin TBK m. 66 ve TBK m. 49 hükümleri uyarınca doğan zarardan müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmıştır.
Maddi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede;
Davacının 15.06.2017 günlü trafik kazasındaki yaralanmasının niteliğinin Özürlülük Ölçütü,
Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında
yönetmeliğe göre tespit edilmesi gerektiği, bu yönetmeliğe göre hazırlanan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp 2. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 12/04/2023 tarihli raporunda özetle; davacının maluliyet oranının %24 ve geçici iş göremezlik süresinin 12 ay olduğu, sürekli bakıcı ihtiyacının bulunmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 3 ay bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceği şeklinde tespit edildiği,
ATK tarafından sunulan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun ve denetime elverişli şekilde hazırlandığı dikkate alınarak mahkememizce hükme esas alındığı, maluliyet kapsamında alınan 15/01/2024 tarihli ek aktüer raporunda davacının 2024 yılı asgari ücret miktarınca kazancının tespit edildiği, yapılan hesaplamada TRH 2010 yaşam tablosunun kıstas alındığı, usulünce artırım ve indirimlere dayalı hesaplama yapıldığı, sürekli iş göremezlik yönünden 233.011,97-TL, geçici iş göremezlik yönünden ise 16.239,88 TL olarak hesaplanan gerçek zararın hükme esas alındığı,
Davacının trafik kazasına bağlı yaralanması sonucu ilgili sağlık kuruluşlarında yapılan acil sağlık giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumunca
karşılandığı,
SGK ödemesi kapsamı dışında bulunan ve 02.05.2025 tarihli ek raporda hesaplanan yol ve bakıcı giderlerinden;
yol giderlerinin; 211,50 TL + 1.076,57 Euro tutarında olduğu,
12.03.2018 dava tarihi itibariyle 1 Euro=4,7152-TL (Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınarak ) olduğundan
1.076,57 Euro*4,7152=5.076,24 TL olarak hesaplandığı,
toplam yol giderlerinin 211,50 TL +5.076,24 TL=5.287,74 TL tutarında hesaplandığı, bakıcı giderinin ise; 5.332,50 TL olarak hesaplandığı,
Kaza tarihine göre tespit edilen, SGK tarafından karşılanmayan yol ve bakıcı giderlerinden davacının yaralanması nedeniyle davalıların sorumlu olduğu anlaşılmış, mahkemeizce hükmedilen bu bedele, kaza tarihinden itibaren; yasal faiz işletilmiştir.
Manevi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede;
Davacı yaralanmasının derecesi, iyileşme süresi, kazadaki kusur durumları, yaşı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, paranın alım gücü gözetildiğinde cismani zarardan dolayı yaşadığı acı, elem ve üzüntü karşılığı, davalılar işleten, sürücü ve sürücüyü çalıştıran işletme sahibi davalı şirket aleyhine 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş, fazlaya dair talep reddedilmiş, kısmen red yönünden iptal edilen AAÜT 10/2 maddesi ile bu yöndeki AYM iptal kararı gözetilerek davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE
A)Davacının maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE;
- 5.332,50-TL bakıcı gideri, 5.287,74-TL tedaviye bağlı yol gideri, 16.239,88- TL geçici iş göremezlik ve 233.011,97-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 259.872,09-TL maddi tazminatının kaza tarihi olan 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin tedavi giderleri talebinin reddine,
-Davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden davanın dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 17.751,86-TL harçtan, peşin alınan 512,33-TL peşin harç ve 205,00-TL ıslah harcı toplamı 717,33-TL'nin mahsup edilerek kalan 17.034,53-TL'nin davalılar ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 512,33-TL peşin harç, 35,90-TL başvuru harcı ve 205,00-TL ıslah harcının davalılar ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalılar ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalılardan ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'tan kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL (red miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılardan ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'a verilmesine,
6-Davalı ... Sigorta kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL (maktu) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile iş bu davalı tarafa verilmesine,
7-Davalı ... tarafından yapılan 50,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta'ya verilmesine
8-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.568,95-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 13.455,70-TL'lik kısmının davalılar ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'tan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı ... tarafından yapılan 100,00-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 23,40-TL'lik kısmının davacıdan alınarak Davalı ...'a verilmesine; arda kalan kısmın davalı ... üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
11-Davacı tarafından yatırılan 4.650,00-TL ATK fatura giderinin 3.561,30-TL'nin davalılar ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'tan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
B)Davacının Manevi Tazminat Davasının KISMEN KABULÜ İLE;
-30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... Ve Ser, Hiz. San Ve Tic. Ltd.Şti ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,
-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 2.049,30-TL harçtan, peşin alınan 512,33-TL peşin harç ve 205,00-TL ıslah harcı toplamı 717,33-TL'nin mahsup edilerek kalan 1.331,97-TL'nin davalılar ..., ... Tur. Ve Ser, Hiz. San Tic. Ltd.Şti ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalı .... ve Ser. Hiz. San Ve Tic. Ltd.Şti ve ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı 24/12/2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır