T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/242 Esas
KARAR NO:2021/828
DAVA:İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/03/2018
KARAR TARİHİ:04/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Davalı bankaya, yazılı olarak 03.02.2017 tarihinde çek yaprak bedelinin ödenmesi için başvuru yapıldığını, davalı bankanın 03.02.2017 tarihinde verdiği cevap ile başvurularını reddettiğini, bu nedenle davalı banka aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu alacağın Çek Kanunu uyarınca davalı bankanın ödemek zorunda olduğu icra dosyasında fotokopisi bulunan çekin yasal sorumluluk tutarı olduğunu, dosya borçlusu bankanın haksız olarak icra takibine itiraz ettiğini, davalı bankadan çek sahibi ... Müh. İnş. Dan. Müş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin daha önceki ibraz edilen ve ödenen çekleri celp edilmesi gerektiğini, bu çeklerin banka tarafından dava dosyasına ibraz edildiğinde, davalı bankanın itiraz etmeden çek bedellerini muhataplara ödediği çekler üzerindeki imzaların, iş bu davaya konu çek üzerinde imzası bulunan aynı kişi tarafından atıldığı açıkça görüleceğini, bu nedenle davanın kabulü ile itirazın iptalini, takibin aynı şartlarla devamını, davalı banka aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu edilen keşidecisi ... Müh. İnş. Dan. Müş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. olan 10.000,00-TL tutarlı, ... seri numaralı, çek üzerindeki imza ile müvekkili banka sistemlerindeki imza örtüşmediğinden işleme alınmadığını, bunun üzerine davacının çeke ilişkin sorumluluk tutarının ödenmesi için talepte bulunduğunu ancak çeklerdeki keşide imzası tutmadığından davacıya ödeme yapılmadığını, davacı tarafça müvekkili banka hakkında ilamsız takip başlatılmış olup takibe müvekkili bankaca süresi içinde cevap verildiğini, müvekkili bankanın çekteki keşideci imzasını araştırma yükümlülüğü bulunduğunu, müvekkili bankanın çek bedelini ödeme yükümlülüğü olmadığından asgari sorumluluk tutarından sorumluluğunun da olmayacağını, bu nedenle aleyhte takip ve dava açılmasının açıkça yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın icra inkar tazminatı talep edemeyeceğini, bu nedenlerle davanın reddi ile vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası
2-... ... yazı cevabı
3-... C.Başsavcılığı'nın ... soruşturma nolu dosyası
4-Bilirkişi raporu
5-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava; çekin davalı banka tarafından keşideci imzasının tutmaması nedeni ile karşılıksız işlemine tabi tutulmayıp, bankanın yasal sorumluluk tutarının da ödenmemesi nedeni ile çek hamili davacı tarafından banka yasal sorumluluk tutarının tahsiline yönelik olarak yapılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali davasıdır.
5941 sayılı Çek Kanunun 3.maddesinde; “ (1) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.
(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.
(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;
a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,
1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,
2) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,
b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,
1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,
2) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını,ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır. şeklinde düzenlenmiştir.
Çek kanunun 3/3.maddesine muhatap bankanın her çek yaprağı için belirli bir miktarı ödeme yükümlülüğü bulunduğu, bankanın verdiği çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya ibraz edilmesi gerektiği, somut olayda çekin bilahare davacı tarafından çekin davalı bankaya ibraz edilmesine rağmen davalı bankanın çek yaprağı başına güvence bedel tutarını ödemekle yükümlüdür.
Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında yasal sorumluluk bedelinden kaynaklanan 1.290,00-TL asıl alacak takip yapıldığı, ödeme emrinin 20/03/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 27/03/2017 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
... ... yazı cevabının incelenmesinde; ... Müh. İnş. Dan. Müş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 3103759 no.lu hesabına tanımlı ... seri numaralı çekin 30.11.2015 tarihinde ... tarafından elektronik takas ortamında ibraz edildiği, ibraz anındaki hesap bakiyesi yetersiz olduğundan çek tutarının ödenmemiş karşılıksız işlemlerine tabi tutulduğunun bildirildiği görülmüştür.
... C.Başsavcılığı'nın ... soruşturma nolu dosyasının incelenmesinde; özel evrakta sahtecilik suçu kapsamında ... ve Tic Ltd Şti vekilniin 08.03.2018 tarihli dilekçesi ile müvekkili şirkete sahte imzalı çek verilmek suretiyle ... ve ... hakkında şikayetçi olunmuş ise de suç ihbarına konu çekin ... ... Şubesi'ne ibraz edildiği, suç yeri itibari ile Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizliğine karar verildiği görülmüştür.
Grafolog bilirkişinin 20/08/2021 tarihli 4 sayfadan ibaret raporunda özetle; yazı ve imza incelemelerinde geçerli tüm grafolojik tanı yöntemleri dikkate alınarak; Iup, stereomikroskop, ... document dedector ve bilgisayar/scan kullanılarak yapılan incelemelerde; İnceleme konusu; ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... çek nolu, keşide yeri ..., keşide tarihi 30.1 1.2015, miktarı 10.000-TL olan çekinde ... Müh. İnş. Dan. Müş. Taah San, Tic. Ltd. Şti'ne atfen atılmış keşideci imzasının, ...'in eli ürünü olduğu kanaatine varıldığını belirtmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davalı banka tarafından keşideci imzası uyuşmadığı iddiası ile yasal sorumluluk bedelini ödemediği, davacı tarafından yasal sorumluluk bedeline ilişkin takip yapıldığı, davalının itirazı sonucu takip durduğu, eldeki itirazın iptali davasının açıldığı görülmektedir. Bu bağlamda mahkememizce dava konusu çeke ilişkin olarak imza incelemesi yapılması için davalı bankadan dava dışı keşideciye ait 5 adet çek celp edilmiş, dava konusu çekte ki imzanın dava dışı keşideciye ait olup olmadığı hususunda, dosyasının Adli Tıp ve Belge İnceleme Uzmanı'na gönderilmek suretiyle bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli olup rapor da dava konusu çekte imzanın keşideciye ait olduğu tespit edilmiştir. Bu halde davacının davasını ispatladığı kanaatiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/14145 Esas 2016/3468 Karar sayılı emsal ilamı; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2017/1646 Esas 2018/1403 Karar sayılı emsal ilamı, 2017/2633 Esas 2019/1805Karar sayılı emsal ilamı)
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatı 258,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
3-Alınması gereken 88,11-TL harcın, peşin alınan 35,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye 52,21-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90-TL başvurma harcının ve 35,90-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 677,60-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 1.290,00-TL (dava değeri nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı parasal miktar itibariyle kesin karar açıkca okunup usulen anlatıldı.04/10/2021
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdıre-imzalıdır