T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/31
KARAR NO: 2019/719
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/01/2018
KARAR TARİHİ: 08/07/2019
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2018/181 ESAS -2018/253 KARAR SAYILI DAVASINDA;
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/01/2018
KARAR TARİHİ: 28/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve İstirdat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkememiz dosyası ile birleşen Mahkememizin 2018/181 Esas - 2018/253 Karar Sayılı davasında;
İDDİA
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 29/09/2017 tarihinde camide abdest aldığı sırada ceketinin cebinde yer alan cüzdanını çaldırdığını, ... Polis Merkezi Amirliği'ne ait 29/09/2017 tarihinli kolluk tutanağı ile ifade verdiğini, bu konuda soruşturma ... Anadolu CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyası ile devam edildiğini, çalınan cüzdanının içerisinde ...'nın... Şubesi'ne ait İstanbul keşide yeri, 15/12/2017 tarihli, 20.000,00-TL miktarlı, keşideci ... A.Ş. Olan, ... Vergi Kimlik numaralı çekide elinden kaybettiğini, davacı müvekkilinin elinde çıkan çalıntı çek nedeniyle davalı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak gerçekleştilen işlemler neticesinde tahsil edilen 28.184,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, dosyanın dava konusu ve tarafları bağlantılı bulunan ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Birleşen dava dosyasında davalılardan (... - ... - ...) savunma dilekçelerinin bulunmadığı, asıl dava dosyasında sunulu bulunan davalı ... Faktoringi vekilinin cevap dilekçesindeki beyanlarına uygun beyanlarda bulunmuştur.
Asıl Davada;
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin tacir olarak ambalaj işi yaptığını, müvekkilinin ticaret alış verişi yaptığı ... isimli kişiye olan borcuna karşılık ...'nın ... Şubesi'ne ait İstanbul keşide yeri, 15/12/2017 tarihli, 20.000,00-TL miktarlı, keşideci ...A.Ş. Olan, ...Vergi Kimlik numaralı çeki ciro ederek borcuna karşılık verdiğini, ...' ın çeki kaybettiğini, bu durum sonucunda ... tarafından İstanbul Anadolu... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ilgili çek için ödemeden men kararı alınarak çekin iptal edildiğini, müvekkilinin 20.000 TL bedelli ikinci bir çek ile ödeme yaptığını, bu gelişmelerden sonra da davalı tarafça müvekkilinin iş yerinde haciz başlatılarak müvekkilinden haksız şekilde 20.734,20 TL tahsil yapıldığını, davalı tarafın davaya konu çeki tanımadığı 3.kişilerden hiçbir ticari faaliyete dayanmaksızın makbuz, fatura vb hiçbir belge olmaksızın teslim alarak icraya koyduğunu beyan ederek icra dosyasına yatan 20.734,20 TL nin davalıya ödenmemesi kararı verilmesini, icra işleminin durdurulması ve iptali ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, ayrıca davalı hakkında %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ...vekilinin Mahkememize vermiş olduğu yanıt dilekçesinden özetle; müvekkilinin dava dışı ... (...) ile arasında faktoring ilişkisi bulunduğundan hukuka aykırı bir durum olmadığını beyan ederek haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın esastan reddine, davacının kötü niyet tazminatının reddi ile müvekkilini zarara uğratma kastı ile hareket eden davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ...(...) davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER
1-İstanbul.... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası,
2-Bilirkişi raporu,
3-İstanbul ... ATM'nin ... d.iş sayılı dosyası,
4-Faktoring Sözleşmesi sureti,
5-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava: dava konusu çekin istirdatı ile davacı tarafından ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Mahkememizin 28/02/2018 tarih 2018/181E ve 2018/253K sayılı kararı ile yine Mahkememizin 2018/31 esas sayılı dosyası ile birleştirme kararı verildiği görülmüştür.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesine göre; "faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulaca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz ve tahsilini üstlenemez."
04.02.2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik" 8/1 madesinde ise; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında davacının sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.
İstanbul...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davalının asıl dosya davacısı aleyhine 20.000,00-TL asıl alacak 113,75-TL işlemiş faiz, 2.000,00-TL çek tazminatı, 440,00-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 88,30-TL ihtiyati haciz gideri olmak üzere toplam 22,642,05-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
Mali bilirkişinin 29/05/2019 tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle, asıl dava yönünden çekin meşru hamilinin davalı ...davacı ...'ün ise çekin ilk hamili ve cirantası olduğu, dolayısıyla çekten dolayı davacı ...'ün meşru son hamile karşı sorumluluğunun bulunduğu, ancak çek bedelinin davalı ...tarafından İstanbul... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından yapılan takip sonucunda takip konusu borcun 15/01/2018 tarihinden yapılan ödemelerle tamamen tahsil ve tasfiye edildiği ve dosya borcunun infazının gerçekleştiği dolayısıyla asıl davanın da bu aşamada bir hükmünün kalmadığı, birleşen davada davacı ...'ın çekin meşru hamili davalı ...ne yönelik bir hak iddiasında bulunamayacağı ancak çeki minden nasıl ve en zaman teslim aldığı yönünde dosyada hiçbir belge ve bilgi bulunmayan yanı sıra davaya cevap dilekçesi de olmayan davalı ... tarafından anılan konuların izaha muhtaç bulunduğu ve sonucuna göre bu kişinin birleşen davadan sorumluluğunun olabileceği kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konulduktan yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğe, dava konusu çeki davalı ... şirketine sunulan faturada alacaklı olarak görülen ... (faktoring sözleşmesinin tarafı olan müşteri) ondan bir önceki cirantanın ise faturada borçlu olarak görünen...olup, fatura ile çek bedelinin de uyumlu bulunduğu dosya içeriğinden anlaşılmış ve böylece dava konusu çekin 6361 sayılı Yasanın 9/2 ve yukarıda sözü edilen yönetmeliğin 8. maddesi hükmüne uygun şekilde faktoring şirketine devredilmiş olduğu görülmüştür.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı T.T.K.'nun 790. maddesine göre; "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır". Somut olayda dava konusu çekte lehtardan hamile ciro silsilenin tam olduğu, herhangi bir kopukluk bulunmadığı anlaşıldığından davalı ...Ş.'nin yetkili hamil olduğunun kabulü gerekir.
6102 sayılı T.T.K.'nun 792. maddesine göre; "çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çek geri vermekle hükümlüdür." 6361 sayılı Yasa'nın 9/2 maddesi hükmü ve yukarıda sözü edilen yönetmeliğin 8. maddesi, faktoring şirketlerine, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile temlike konu alacağın bir mal veya hizmet satışından doğduğunu fatura ile tevsik etme ve kambiyo senedi ile faturanın uyumlu olduğunu araştırma yükümlülüğünü yüklemiş, 6102 sayılı T.T.K.'nun 790. maddesi ise ciro silsilinde dış görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğünü yüklemiştir. Faktoring şirketlerine bunların dışında daha fazla yükümlülük yükleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Davalı ... şirketinin temlik aldığı çek ile ilgili banka nezdinde araştırma ve inceleme yükümlülüğünden söz edilemez.(Y.19.H.D. 2016/10538E-2017/4836K)
Somut olay bakımından 6102. sayılı T.T.K.'nun 792. maddesi gereğince asıl dava da davalı ...Ş.'nin dava konusu çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu hususunda davacı tarafça yeterli ve inandırıcı delil sunulamadığından asıl davanın reddine; birleşen dava yönünden davacının her ne kadar bedel iadesi talebi olsa da, çek de cirosu bulunmadığı, meşru hamil olduğunu ispatlayamadığı kaldı ki asıl ve birleşen davada davacıların açıkca belirttiği üzere dava konusu bedelin davacı tarafından ödenmediği anlaşıldığından birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
Asıl ve birleşen davanın REDDİNE,
1-Asıl Davada;
a-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 44,40 TL harcın, peşin alınan 354,09 TL harçtan mahsubu ile bakiye 309,69 TL harcın karar kesinleştikten sonra istem halinde davacıya iadesine,
b-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
2-Birleşen Mahkememizin 2018/181 Esas- 2018/253 Karar sayılı davasında;
a-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 44,40 TL harçtan peşin alınan 35,90 TL mahsup edilerek kalan 8,50 TL nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-Davalılardan ... AŞ kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... AŞ' ye verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza