T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/494 ESAS
KARAR NO: 2020/821 KARAR
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/05/2018
KARAR TARİHİ: 08/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin vermiş olduğu 30.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; “Davacının LPG sektöründe 350 bayisi bulunan muteber bir üyesi olduğunu, bu sektörde davacı, davalı ile 27.10.2015 tarihli sözleşme imzalandığını, 27.10.2020 tarihine kadar geçerli olduğunu, sözleşmenin 21. maddesinde erken fesih halinde cezai şart kararlaştırıldığını, davalı kendi kusuru ile sözleşmeyi tek taraflı fesh ettiğini, bu sebeple erken fesihten kaynaklanan alacak olduğunu bundan kaynaklanan alacağın ödenmemesi üzerine, alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosya ile takip yapıldığını, davalının haksız itiraz ettiğini, itirazın iptali ile % 20 icra inkar tazminatına, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davalıya yüklenmesini karar verilmesini." talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından dava dosyasına sunulan 22/06/2018 tarihli cevap dilekçesine özetle; Davacı davalı ile 27.10.2015 tarihli sözleşme imzalandığını, bayilik ilişkisi 30.06.2017 tarihinde sona ermiş olduğunu bu tarihten itibaren bayilik ... Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, müvekkilleri bu sözleşmeyi 08.02.2018 tarihinde haklı nedenlerle fesh ettiğini, davacıda bu ilişkinin ... Ltd. Şti. tarafından yürütülmesini kabul ettiğini, bu nedenle cezai şart ve tazminat istemi haksız olduğunu, davanın reddi ile mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası dosyamız içerisine getirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde 39.866,22-TL asıl alacağa % 9,75 Avans faizi ile birlikte tahsili için takip yapıldığı, ödeme emrinin 13.05.2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 16.05.2018 tarihinde borca itiraz dilekçesinde; "..Davalının dosya alacaklısına müvekkillerinin mal alımı yahut başkaca bir sebebe dayalı böyle bir borçlarının bulunmadığını..." talep ettiği anlaşılmıştır.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Dosyaya sunulu ve talimat yolu ile alınmış olan Bilirkişi Raporunda özetle Dava dosyasına sunulan 29.08.2019 tarihli bilirkişi raporunda davalı yanın ticari defterleri incelenmiş olup, bu raporda özetle; “30.06.2017 tarihinde tüplü bayilik mukavelesi sona erdiği, 01.07.2017 tarihinden itibaren bayilik faaliyeti ... TİC.LTD.ŞTİ. vasıtasıyla yapıldığı, 08.02.2018 tarihinde de sözleşme fesh edildiği, ... Noterliğine gönderilen ... nolu ihtarname ile fesh edildiği, verilen ipotek ve teminatlar iade edildiği, davacı 2018 yılına devredilen borcunun kapatılmadığı, ticari defterinin 646.sh.de 120.001 Alıcılar Hs.da 31.12.2018 tarihli yevmiye kaydında 158.686.68 TL + 159.004 Verilen Sipariş Avansları hs.da 47.930.88 TL ... A.Ş.den toplam 206.617.56 TL alacaklı kayıtlıdır. Davacı c/hs. Bakiyesi için takibat yaptığı bu bakiyenin nelerden ibaret olduğu belirtilmediği, cezai şart ve tazminat talebine ait bir ihtara ve tutanağa dosyada rastlanmadığı görülmüştür. Davalının ticari defterler ile muavin kayıtları birbirini teyit ettiği, davalının ticari defterler tek düzen hesap planına göre düzgün tutulduğu, davalının ticari defterlerin H.M.K 222 ve T.T.K 82/83 md. 6102 sayılı T.T.K/6335 yasanın 8.md. değişen 64.md. göre açılış kapanış tasdikleri süresinde yapıldığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu tespit edilmiştir." denmiştir.
Dosya davalı defterlerinin incelenmesi sonrası düzenlenen raporla birlikte mahkememizce atanan bilirkişiye verilerek davacı defterlerinin incelenmesi talep edilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 13.01.2020 tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Dava konusunun davacı yanın, 20.03.2018 tarihinde davalı borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... esas sayılı dosyasında 39.866,22 TL tutarlı alacağı için İcra takibi başlatması karşısında, davalı yanın takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu, rapor içinde arz edildiği üzere, sözleşmenin haklı olarak feshedilip edilmediği değerlendirmesini yapmak ve takyit etmeyecek kanaat sunmak için dosyada yeterli veri olmadığı, dava yanlarının ... Ltd Şti.- ... Ltd. Şti ile ilgili anlatımların kayıt ve varsa sözleşmesel olarak Mahkeme huzuruna getirmeleri gerektiği. davacı yanın 2017 - 2018 yılına ait e-ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı yanın incelenen ticari defterlerinde, kendi kayıt durumuna göre, davalı yandan 20.03.2018 takip tarihi itibariyle 39.866,22 TL alacaklı olduğu” sonuç ve kanaati ile raporunu sunmuştur.
Bu raporda saptanan eksikliklerin tamamlanarak tarafların itiraz ve beyanları dikkate alınarak bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verilerek dosya bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 20.07.2020 tarihli 8 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; “Davacı yanın 2017 - 2018 yılına ait e-ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı yanın incelenen ticari defterlerinde, kendi kayıt durumuna göre, davalı yandan 20.03.2018 takip tarihi itibariyle 39.866,22 TL alacaklı olduğu, sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Bu safhada davacı talebinin "cezai şart" mı, "cari işlem alacağı" esaslı mı olduğunun davacı yanca tavzih edilmesi gerektiği, talimat yolu ile hem davalının, hem de dava dışı Demirhan... Ltd. Şti'nin kayıtlarının, davacı ile olan ilişki kapsamında tafsilatlı değerlendirilmesi gerektiği, davalının fesih bildiriminin okunaklı bir suretini sunmasının gerekli olduğunu düşünmeye devam etmekteyiz. Dava yanlarının kök rapor sonrası sundukları, bunları tavzihe salih görülmemiştir. Keyfiyet mezkur kapsamda muhterem Mahkemenin değerlendirmesine takdim edilmektedir.” kanaati ile ek raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; Huzurdaki davada davacı ...Ş.'nin LPG sektöründe iş yapan ticari bir şirket olduğu, bu sektörde yaygın bir bayi ağı ile hizmet verdiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında 27.10.2015 tarihli ... A.Ş. SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG) TÜPLÜ YETKİLİ SATICI ANLAŞMASI VE GENEL ŞARTNAMESİ akdedilmiş olduğu görülmüştür. Bu sektörde davacı davalı ile 27.10.2015 tarihli sözleşme imzalanmış olup, 27.10.2020 tarihine kadar geçerli olduğunu, sözleşmenin 21. maddesinde erken fesih halinde cezai şart kararlaştırıldığını, davalı kendi kusuru ile sözleşmeyi tek taraflı fesh ettiği, bu sebeple erken fesihten kaynaklanan alacak olduğu iddiası ile icra takibi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki ihtilaf davacı yanın, 20.03.2018 tarihinde davalı borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... esas sayılı dosyasında 39.866,22 TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanın takibe itiraz etmesi kapsamında çıkmış bulunmaktadır.
Taraflar arasında akkdedilen sözleşme incelendiğinde; "Akdedilen sözleşmenin 21. maddesinde Bayi'nin süresinden önce haksız olarak bayilik sözleşmesini feshetmesi veya ...'ın sözleşmeyi feshine sebebiyet vermesi halinde,
a) ... Bayi'den, sözleşmenin süresinde önce feshi sebebiyle maruz kalacağı zarar, ziyan ve sözleşme süresinin sonuna kadar hesap edilmek üzere, mahrum kalacağı kar karşılığı tazminat talep edebileceğini Bayi peşinen kabul ve taahhüt eder.
b) 21/a maddesinden ayrı olarak, Bayi, son bir yıl içinde ...'dan aldığı LPG'nin en yüksek aya ait ton miktarının, sözleşmesinin fesih tarihindeki 12kg.hk tüplü LPG 'nin perakende satış fiyatı baz alınarak bulunacak LPG Perakende satış fiyatı ile çarpımı sonucu bulunan bedeli, ...'a cezai şart olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder.
Taraflar ayrıca 19. maddede ...'a fesih hakkı veren durumlarda ...'ın sözleşmeyi feshetmeksizin 21/b maddesindeki cezai şartı talep etme hakkı olduğu hususunda mutabık kalmışlardır.
Bu sözleşmenin talimatla aldırılan davalı defterleri üzerindeki inceleme sonucu düzenlenen raporda 30.06.2017 tarihinde tüplü bayilik mukavelesi sona erdiği belirlenmiştir. 01.07.2017 tarihinden itibaren bayilik faaliyeti ... SAN. TİC. LTD. ŞTİ. vasıtasıyla yapıldığı, 08.02.2018 tarihinde de sözleşme fesh edildiği, ... Noterliğine gönderilen ... nolu ihtarname ile fesh edildiği, verilen ipotek ve teminatlar iade edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı yanın incelenen mali müşavir tarafından bilirkişi tarafından ayrıntılı biçimde mübrez haliyle mahdut tetkik edilen ticari defterlerinde, onun, davalı yandan 20.03.2018 takip tarihi itibariyle 39.866,22-TL alacaklı olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.
Tüm bu nedenlerle bu davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında davalının itirazının talep gibi 39.866,22 üzerinden iptali ile takibin devamına takipten sonra asıl alacak olan bu miktarlara avans faiz uygulanmasına, karar vermek gerekmiştir.
Davalı likit bir borcunun varlığını bildiği halde sadece alacağın tahsilini geciktirmek için itirazda bulunduğu anlaşıldığından İİY 67/2 maddesi uyarınca alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminat tutarı olan 7.973,00-TL nin davalıdan alınarak davacıya vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-İş bu davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında davalının itirazının talep gibi 39.866,22 TL üzerinden iptali ile takibin devamına takipten sonra asıl alacak olan bu miktarlara avans faiz uygulanmasına,
% 20 icra inkar tazminatı 7.973,00-TL nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Karar ve ilam harcı 2.723,26-TL nin peşin alınan 680,82-TL den düşümü ile kalan 2.042,44-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 721,92-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 4.259,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 5.979,93-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır