T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/530
KARAR NO: 2019/68
DAVA:Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/02/2013
KARAR TARİHİ: 28/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; müvekkili şirketin LPG dağıtım firması olup ,davalının 12.04.2010 tarihli "otogaz lpg bayi sözleşmesi gereğince ... kasabasında lpg otogaz bayiliğini üstlendiğini, davalıdan sözleşmenin teminatı olarak 12.000-TL nakit teminat aldığını, bayilik sözleşmesinin 11.maddesi gereğince sözleşmenin 12.4.2015 tarihinde sona ereceğini, davalının sözleşmenin ekindeki satış taahhütnamesi ile müvekkilinden aylık 10 ton lpg yi almayı taahhüt ettiği , ancak davalının sözleşmeye uygun lpg almadığı gibi 29.03.2012 tarihli ihtar ile süresinden önce sonlandırdığını, sözleşmenin 12.5 maddesinin sözleşmenin hitam tarihinden evvel feshedilemeyeceği edilidiği takdirde teminat tutarının 5 katı kadar tazminat ödeneceğini, satış taahhütnamesinin 2.maddesinin bayinin 1.maddede taahhüt ettiği lpg ihtiyacının tümünü ...tan almak zorundadır. Eksik aldığı lpg nedeniyle ... verdiği teminat tutarının 5 katı kadar tazminat ödemeyi kabul eder şeklinde olduğunu, sözleşmenin süresinden evvel haklı sebeb olmaksızın feshedildiğini satış taahhüdüne uygun lpg almadığını , sözleşmenin 12.5.maddesi gereği teminatının 5 katı olan 60 bin TL den teminatı düşüldükten sonra bakiye kalan 48.000-TL tazminatı ödemek zorunda olduğu, 48.000-TL tazminat alaacağının temerrüdün oluştuğu 8.6.2012 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile sözleşmenin başından bu yana satış taahhüdüne uyulmadığını, bayilik sözleşmesinin müvekkilinin kusuru dışındaki nedenlerle sona erdiğini ,taraflar arasındaki ilişkinin 2003 yılında başladığı, ... ile yaptığı akaryakıt bayilik sözleşmesi ile ... bayliğini yaptığını, gayrımenkul üzerinde ... 'ün 2001 yılından başlamak üzere 20 yıl süreli intifa hakkı bulunduğunu ,... ile davacı arasında 2.8.2001 tarihinde bir sözleşme yapılarak ... akaryakıt istasyonlarına ... tarafından otogaz bayiliği verilmesi kararlaştırıldığı, 2003 yılında davacının otogaz bayisi olduğunu intifa hakkı nedeniyele başka bir şirketin bayiliğini alamayaacağını, bayi seçimi başlıklı 2.maddede ...'in yazılı muvafakatı temin edilmemiş olduğu istasyonlarda ...'ın bu yada benzeri bir faaliyette bulunması mümkün değildir şeklinde olduğu, bu sözleşme devam ederken ...'in otogaz dağıtımına başladığı, ...'in otogaz faaliyetine son vermesi gerektiğini bildirdiğini, kendi kusuru dşında esebeblerle sözleşmeyi sonlandırmak durumunda kaldığını ,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen 10/11/2014 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı Yargıtay, ... Hukuk Dairesi'nin 11/04/2016 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla bozularak, Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce usulüne uygun duruşma açılarak bozma ilamına karşı duruşmada hazır bulunan taraf vekillerine diyecekleri sorulduktan sonra bozmaya uyulmasına karar verilmiş, yargılamaya devam edilmiştir.
Somut olay da akaryakıt istasyonuna ait tapu kaydı getirtilmiş, incelenmesinde taşınmaz üzerinde 18.10.2001 tarihinde tesis edilmiş 20 yıl müddetle ... AŞ lehine intifa hakkı bulunduğu görülmüştür.
Davanın tarafları arasında 12.04.2010 tarihli ve 12.04.2015 tarihine kadar geçerli olmak üzere lpg otogaz bayilik sözleşmesi imzalandığı ,sözleşme ekinde imzalanan satış taahhütnamesinde bayinin ...'tan başka bir kaynaktan lpg alamayacağı, eksik alınan veya başkasından temin olunan lpg nedeniyle ...'a verdiği teminat tutarının beş katı kadar tazminat ödeneceği yazılıdır.
Sözleşmenin 12.5 maddesinde ise işbu anlaşma sözleşmenin hitam tarihinden evvel bayii tarafından tek taraflı olarak fesih edilemez. Edildiği veya feshine sebebiyet verilidği takdirde bayii ...'a verdiği teminatın 5 katı kadar tazminat ödemeyi kabul eder."şeklindedir.
Dosya da bilirkişi incelemesi yaptırılmış, eksik alımdan dolayı cezai şart istemi yerinde değil ise de sözleşmenin süresinden evvel feshi nedeniyle sözleşmenin 12.5 maddesi uyarınca cezai şart isteme koşullarının mevcut olduğu , 12.000-Tl tutarında teminatın mahsubu neticesinde bakiye 48.000-Tl cezai şartın talep edilebileceği yolunda kanaat belirtmişlerdir.
Taraflar arasında ki ticari ilişkinin bağımsız olmadığı anlaşılmakla davadışı ... ile olan ilişkiyi gösterir belgelerin ibrazı taraf vekillerinden istenilmiş ,ibraz olunan ... Asliye Ticaret Mahkemesini ... esas sayılı dosyasında davacı ... AŞ tarafından davalı ... aleyhine davacı şirketin intifa hakkı bulunan ,intifa hakkı bulunmasa bile bayilik ilişkisi devam eden akaryakıt istasyonlarında lpg satışı yapılması amacıyla ,davacı şirketin bayisi olan akaryakıt istasyonlarında ... markalı otogaz satışının yapılması ve davacı şirkete yapmış olduğu satışlar üzerinden belli oranda komisyon ödenmesi için akdedilen 02.08.2001 tarihli sözleşmenin davalı tarafça eksik ödenen komisyon bedellerinin tahsili için açılan davanın kısmen kabulune karar verildiği ,temyiz incelemesi neticesinde,Yargıtay ... HD.nin ... esas ... karar sayılı karar ile taraflar arasındaki ilişkinin sözleşmenin feshedildiği 30.12.2008 tarihine kadar devam ettiği ticari ilişkinin devam ettiği müddetde komisyon oranın değişmediği gözetilerek bir karar verilmesi gerekçesiyle bozulduğu ve netice de bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
... ile davacı ... arasında ki ilişki ... AŞ nin 31 Aralık 2008 tarihli ihtarname ile feshedilerek son bulmuş, taraflar ise 12.4.2010 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalamışlar ,...'ün akaryakıt bayisi bulunan davalının ve davacının da ... ile olan sözleşmesinin feshinden sonra bu sözleşmeyi imzaladıkları her ikisinin davadışı şirketin intifa hakkını bilerek sözleşme imzaladıkları kabul edilmiştir.
Sözleşmenin 12.5 maddesinde düzenlenen ve bayinin süresinden önce sözleşmeyi feshetmesine bağlanan cezai şartın şartlarının oluştuğu, bu nedenle davacının davalıdan 12.000,00 TL'nin mahsubu ile 48.000,00 TL cezai şartı talep edebileceği, davacının davalıya 9 Nisan 2012 tarihli ihtarı keşide ettiği ihtarnamede 48.000-TL nin 7 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği ihtarnamenin 31.5.2012 tarihinde davalıya tebiğ edildiği verilen süre sonu itibariyle davalının 08.06.2012 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü anlaşılmakla talep olunan cezai şart alacağına bu tarihten itibaren temmerrüt faizi işletilmesine karar verilmiştir.
Bu nedenlerle bozma ilamı da nazara alınarak davanın kabulüne, karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile cezai şart bedeli 48.000,00TL’nin temerrüt tarihi olan 08/06/2012 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 3.278,88 TL ilam harcından peşin alınan 819,75 TL ' nin mahsubu ile bakiye 2.459,13 TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 819,75 TL peşin harç ve 24,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 844,05 TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.630,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.072,70 TL yargılama gideri davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süresi içerisinde Yargıtay yasa yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.28/01/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza