T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/654 Esas
KARAR NO: 2023/880 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 13/07/2018
KARAR TARİHİ: 31/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... ... vekili dava dilekçesinde özetle; “21.11.2017 günü sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Erbaa istikametine seyir halinde iken ... kavşağına geldiği esnada, dönel kavşakta sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile çarpışması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza neticesinde ... plakalı araçta yolcu konumunda bulunan müvekkilin ... ...’in yaralandığını, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... ...’nın ve ... plakalı araç sürücüsü ... ...’ün kaza sonrası düzenlenen tutanakta kusurlu bulunduklarını, müvekkili ... ...’in araçta yolcu konumunda olduğunu, herhangi bir kusurunun bulamadığını” belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500 TL daimi iş göremezlik ve 500 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 1.000 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; “ Davayı kabul manasında olmamak üzere kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin ancak sigortasının kusuru oranında sorumlu olduğunu maliyet oranının belirlenmesi gerektiğini, 25.02.2011 tarihinden itibaren geçerli olan mevzuat değişikliği sebebiyle, müvekkili şirketin tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik tazminatı taleplerine ilişkin sorumluluğunun ortadan kalktığını” belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; “Davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde. ... numaralı Karayolları Trafik Kanunu zorunlu mali sorumluluk, sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararın nispetinde olduğunu, öncelikle kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik talebinin sigorta teminatı kapsamında olmadığını” belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulaması gereğince kişinin vücut bütünlüğünün ihlâli nedeniyle ortaya çıkan beden gücü kayıplarının gelirinde veya malvarlığında bir azalma meydana gelmese dahi tazminat gerektiği kabul edilmekte ve bu husus güç kaybı tazminatı olarak ifade edilmektedir. Bu durum ilk bakışta sorumluluk hukukundaki zarar kavramına aykırı gibi görünse de burada vücut bütünlüğü ihlâl edilen kişinin aynı işi zarardan önceki durumu ve diğer kişilere göre daha fazla güç sarf ederek yaptığı gerçeğinden hareket edilmekte ve zararı, fazladan sarf edilen bu gücün oluşturduğu kabul edilmektedir. Bunun gibi çalışma yaşına gelmemiş küçükler yönünden de bedensel zarar sonucu oluşan maluliyet nedeni ile evde ya da dışarıda aileye yardımcı olma, eğitim alma, yeme, içme vb gibi tüm yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinde emsallerine göre sarfetmesi gereken fazla çaba veya güç (efor) bir ekonomik değer olarak gürülmeli ve bu nedenle bir zarar oluştuğunun kabulü gerekmektedir. (Yargıtay 17. H.D. 2016/... Esas 2019/... Karar sayılı emsal ilamı)
Sigorta şirketi kazaya karışan sigortalı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla, bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olacaktır.
Trafik kazası neticesinde meydana gelen zararlardan; zarara sebebiyet veren sürücüler, işleten ve işletenin sorumluluğunu ZMMS ile üstlenen sigorta şirketi KTK'nın 85, 91 ve 88. maddeleri gereğince müteselsilen sorumludur. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri TBK'nın 162/2. ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur.
Müteselsil borçlularda borcun sona ermesini düzenleyen TBK'nın 166. maddesinde; "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiş, bu doğrultuda müteselsil borç nedeniyle alacaklıya halef olmayı düzenleyen TBK'nın 168/2 maddesinde de; "Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." denilerek, bir borçlu lehine yapılacak olan iyileştirmenin, diğer borçluların aleyhine olması halinde, iyileştirmenin aleyhine olduğu, diğer borçluların da bundan istifade edeceği kabul edilmiştir.
Davadan feragat borcu sona erdiren bir irade beyanı olup, kural olarak feragat edilen borçlu yönünden hüküm ifade etmekle birlikte, borçluların müteselsil sorumluluğunun bulunduğu hallerde, müteselsil borçlular ancak durumun ve borcun niteliği elverdiği ölçüde veya feragat ile borçlulardan birinin durumunu diğerlerinin zararına iyileştirmiş ise feragatten istifade edebilirler. Aksi takdirde, feragat ancak yapılan kişi lehine sonuç doğurur.
Mahkememizce yapılması gereken dava konusu trafik kazası nedeniyle yapılan tedavilere ilişkin tüm evraklar toplanarak, Adli Tıp Kurumu'ndan maluliyet raporu almak, tarafların kusur oranları hususunda bilirkişi raporu almak ve tüm belgeler toplandıktan sonra aktüerya raporu almaktır.
Adli Tıp Kurumunun 02/06/2022 tarihli dilekçesini özetle; ... kızı 12/06/1991 doğumlu ... ...'in 21/11/2017 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle 30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlana Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğine göre, kişinin tüm vücut engellili oranını %0 (yüzdesıfır) olduğu, iyileşme süresini olay tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği oy birliğiyle mütalaa olunmuştur.
Bilirkişinin düzenlediği 23/06/2023 tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; Trafik kazasına karışan ... plakalı araç sürücüsü ... ...’ün olayda % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusuru olduğu, davalı ... ... Sigorta A.Ş.’nin ... plakalı aracın sigorta edeni olduğu, trafik kazasına karışan ... plakalı araç sürücüsü ... ...’nın olayda % 25 (yüzde yirmi beş) oranında kusuru olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin ... plakalı aracın sigorta edeni olduğu, davalı ... Sigortanın %75 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre belirlenen zarardan %20 hatır taşıması indirimi sonucu davacı ... ...’in; 3 aylık geçici iş göremezlik dönemindeki maddi zararının 3.640,46 TL olduğu, davalı ... Sigortanın %25 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre davacı ... ...’in; 3 aylık geçici iş göremezlik dönemindeki maddi zararının 1.137,64 TL olduğu, dava devam ederken davalı ... Sigorta ile davacı arasında imzalanan ibraname sözleşmesi kapsamında davacıya 25.000,00 TL ana para ödemesi yapıldığı, buna mukabil davacı tarafından davalı ... Sigorta Hakkındaki davadan feragat edildiği, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2010/... E, 2011/20148 K, 08.03.2011 tarihli kararında özetle; “...davacılar, davalı ...Sigorta A.Ş. nin durumunu iyileştirirken diğer müteselsil borçluların iç ve dış ilişkideki durumlarını ağırlaştırmıştır. Bu sebeple eyleminin sorumluluğuna katlanması gereken davacı olup, feragatten diğer davalıların yararlanması gerekmektedir. O halde, mahkemece kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olan davalı ... Sigorta A.Ş. den %25 kusur oranına isabet eden miktarı alarak bu davalı hakkında açtığı davadan feragat ettiğine göre bu feragatten müteselsil sorumlu diğer davalılarda yaralanacağından B.K. 147/2. maddesi tartışılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir. ..” demektedir. Bu durumda; Davalı ... Sigorta tarafından ödenen tutar davacının ... Sigortanın sorumluluğuna isabet eden zararı dahi karşılıyor olması, yapılan ödemenin davacının %100 kusura isabet eden zararının üzerinde olduğu, Sayın Mahkemece davacı tarafından maddi tazminat yönünden davalı ... Sigorta hakkındaki feragatten, anılan davalı ile birlikte müteselsil olarak sorumlu olan diğer davalıların da yararlanacağının kabulü halinde; yapılan ödeme davacının müteselsil sorumluların %100 kusuruna isabet eden zararının üzerinde olması nedeniyle davacının işbu dava kapsamında talep edilebilir maddi tazminat alacağının söz konusu olmayacağı, Sayın Mahkemece söz konusu feragatin sadece davalı ... Sigorta hakkında hüküm ifade edeceğinin kabulü halinde ise yukarıda %75 kusura göre belirlenen 3.640,46 TL.lık geçici iş göremezlik zarar tutarından sadece davalı ... Sigortanın sorumlu olacağı, feragat ve ödeme nedeniyle davalı ... Sigortanın iş bu dava kapsamında sorumluluğunun bulunmayacağı, ATK tarafından davacının maluliyet oranı %0 olarak belirlendiğinden davacının sürekli iş göremezlik dönemi için zararının söz konusu olmayacağı, temerrüt tarihinin başvuru tarihine göre davalı ... bakımından 18.01.2018 ve ... Sigorta bakımından 19.01.2018 olarak belirlendiği, ... tarafından sigortalanan ... plakalı aracın kullanım şekli hususi gözükmekte olup, ... Sigorta tarafından sigortalanan aracın kullanım şeklinin ticari olduğuna dair dosyada bir belge bulunmadığı, buna göre de avans faizi talebine ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait bulunduğu, görüş ve kanaatinde raporu sunmuştur.
Davacı vekilinin 05/01/2022 tarihli dilekçesini özetle; Davalılardan ... Sigorta A.Ş. ile dava sırasında sulh protokolü yapıldığını, ... Sigorta A.Ş: tarafından maddi tazminat taleplerine yönelik ödeme yapıldığını, maddi tazminata ve ferilerine yönelik taleplerinde feragat ettiklerini, davalı ... Sigorta A.Ş ile karşılıklı şekilde vekalet ücreti ve yargılama giderleri hükmedilmemesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin 04/01/2022 tarihli dilekçesi ile davacının maddi tazminat davasınında feragat etmesi sebebiyle davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama gideri talebinin olmadığını bildirmiştir.
Davadan feragat HMK'nın 307. ve 309. maddeleri hükümleri gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı sona erdiren, davalı tarafın kabulünü gerektirmeyen ve kesin mahkeme hükmünün hukuksal sonuçlarını doğuran bir taraf işlemidir.
HMK'nın 309. maddesi hükmüne uygun olarak davacının davadan feragatinin mahkemece saptanması halinde feragat sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekir. Bu yasal nedenlerle davanın feragat sebebiyle reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafından 21/11/2017 tarihinde meydana gelen ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazasında davacının ... plakalı araçta yolcu konumunda olduğu, mahkememizce tarafların tüm delilleri toplandığı, Adli Tıp Kurumundan maluliyete ilişkin rapor alındığı, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağılık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğine göre davacının tüm vücut engellilik oranının %0 olduğu, iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceğinin tespit edildiği, belirlenen maluliyet oranına göre dosyanın kusur tespiti ve aktüerya hesabı yapılması amacıyla alanında uzman bilirkişilere tevdi edildiği, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile davacının kusursuz olduğu, geçici iş göremezliğe ilişkin zararının 4.550 TL olduğunun bildirildiği, yargılama devam ederken ... plakalı aracın ZMMS davalı ... Sigorta tarafından davacıya 25.000 TL asıl alacak, 5.000 TL faiz ödemesi yaptığı, buna karşılık davacının Davalı ... Sigorta aleyhine açılan davadan feragat ettiği anlaşıldığından ... sigorta yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... Sigorta yönünden davaya konu kaza nedeniyle diğer davalı ... Sigorta ile müteselsil sorumlu olduğu, davacının zararının giderildiği anlaşıldığından feragatin sirayeti nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden; davacı ile davalı ... sigortanın karşılıklı talepleri bulunmadığından bu hususta karar verilmemiştir. Davacı davayı 500 TL sürekli iş göremezlik ve bedel arttırım neticesinde 3.640,46 TL geçici iş göremezlik talebi ile açtığı, sürekli iş göremezlik zararının bulunmadığı, geçici iş göremezlik zararının bulunduğu anlaşıldığından haklılık oranına göre yargılama giderinden sorumluluğa ve vekalet ücretine hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Sigorta aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine,
2-Davanın davalı ... ... Sigorta aleyhine açılan davanın feragatin sirayeti nedeniyle reddine,
3-Alınması gereken 269,85-TL harcın, peşin alınan 45,90-TL'den mahsubu ile eksik yatan 223,95-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalı ... Sigorta A.Ş ile davacı ... ...'nın karşılıklı olarak yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri bulunmadığı beyan edilmekle, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT 13/2 gereğince davada haklılık oranına göre hesap ve taktir olunan 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT 13/2 gereğince, davada haklılık oranına göre hesap ve takdir olunan 3.640,46-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.097,15-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 1.843,81-TL'nin davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı karar kesinleştiğinde talep halinde tarafara iadesine,
Dair, parasal miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır