T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/707 Esas
KARAR NO:2021/567
DAVA:İtirazın İptali (TTK 762. maddesi uyarınca Sebepsiz Zenginleşme)
DAVA TARİHİ:30/07/2018
KARAR TARİHİ:23/06/2021
Mahkememizde görülen itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
İDDİA:
Davacı vekili, müvekkili bankanın ... ... Şubesinden kredi müşterisi olan dava dışı ... Den. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. lehine krediler kullandırıldığını, kredi borçlusu tarafından tahsil edildiğinde bedeli kredi borçlarına mahsup edilmek üzere davalı ...San. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 16/08/2013 tarihli 62.500,00-TL bedelli ... nolu çekin müvekkil bankaya ciro ve teslim edildiğini, ciro edilen takibe konu çekten kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili, davacının ileri sürdüğü mal varlığındaki eksilmenin sebebinin müvekkili değil çeki süresinde ibraz ederek tahsil etmeyen, icra takibi için de 4 yıl bekleyen davacının bizzat kendisi olduğunu, davacının çeki bankaya ibraz etmemesi ile illiyet bağının kesildiğini, kusur ya da ihmallerinin olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava hukuksal niteliği itibariyle, TTK 818/1.maddesi delaletiyle, aynı Yasanın 732. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşmeden doğan alacağın tahsili için başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafından .... İcra Müdürülüğünün ... sayılı icra takip dosyası ile davalı keşideci şirket aleyhine 62.500,00-TL asıl alacak ile 27.213,61-TL işlemiş avans faizi ile birlikte takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile beraber ilamsız takip yoluyla tahsili için takip başlatıldığı, takibe dayanak olan çekteki keşideci davalı olup, dava dışı ... Den. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Lehine düzenlendiği, bu lehtar ciranta tarafından davalıya beyaz ciro yoluyla devredildiği, davacı banka tarafından çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
Davacı, takip ve dava konusu çeki süresinde bankaya ibraz etmemiştir. Bu doğrultuda, kambiyo hukukundan doğan haklarını yitirmiştir. Ancak keşideci ile aralarında temel ilişki bulunmadığından, keşideciye yönelik TTK 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince talepte bulunma hakkına sahiptir. Yerleşik Yargıtay içtihadı uyarınca davalı, sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür. (Yargıtay 11. HD E: 2008/8894, K: 2010/83, T: 11.01.2010; Yargıtay 19. HD E:2015/11565, K:2016/1789, T:08.02.2016; Yargıtay 19. HD, E: 2015/2120, K:2015/14537, T:11.11.2015 ;Yargıtay 19. HD E: 2014/17607, K: 2015/4544, T:31.03.2015; Yargıtay 19. HD E: 2014/10797, K: 2014/16116, T: 12.11.2014)
Somut uyuşmazlıkta davacı bankanın kayıtlarında söz konusu çeke ilişkin herhangi bir ödeme ya da mahsup olmadığı gibi çekin banka kayıtlarına ödeme kaydı bulunmaksızın alındığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda dava dışı banka müşterisi ile davacı banka arasındaki şahsi def'i ve argümana ilişkiye tamamen yabancı olan davalı keşideci dayanamaz. Kaldı ki, davalı şirket defterlerindeki ödeme kayıtları tek taraflı olarak düzenlenen kayıtlar olup teyide muhtaçtır. Bu kayıtlar davacı banka kayıtları ile örtüşmemektedir. Davacı banka bu çeki alacağına mahsup etmemiştir. Çek üzerinde herhangi bir kısmi ödeme kaydı da söz konusu değildir. Dolayısıyla alacağın halen mevcut olduğu ve sebepsiz zenginleşmenin devam ettiği sabittir. Asıl alacak yönünden dava bu gerekçelerle sübut kesbetmiştir.
Alacağın sebebi çeke dayandığından ayrıca tarafların da tacir olması gözetildiğinde avans faizi istenmesinde herhangi bir isabetsizlik söz konusu değildir. Ancak işlemiş faiz yönünden takip talebinde temerrütün keşide tarihi 16/08/2013 tarihinden itibaren oluştuğu belirtilmişse de iş bu sebepsiz zenginleşme davasında temerrüt olgusu 10 günlük yasal ibraz süresinin bitim tarihi itibariyle vuku bulacağı izahtan varestedir. Dolayısıyla işlemiş temerrüt faizi ibraz süresinin bitimine müteakip takip tarihine kadar olan kısmı avans faiz oranı üzerinden mahkememizce re'sen hesap olunarak aşağıdaki şekilde hüküm altına alınmıştır. Takip talebindeki işlemiş faiz tutarı ile mahkememizce hükmedilen tutar arasındaki farklılık bu nedenden ileri gelmektedir. Bir miktar işlemiş faiz yönünden davanın kısmen reddi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından vaki olmuş itirazın İİK'nın 67/1 maddesi uyarınca kısmen iptali ile; 62.500,00-TL asıl alacak, 26.384,85-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 88.884,85-TL alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 2/2 maddesi uyarınca avans faizi işletilmek suretiyle tahsili için takibin devamına, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alacak niteliği itibariyle takipten evvel tespit edilebilir olduğundan %20 inkar tazminatı 17.776,97-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 6.071,72-TL harçtan peşin alınan 1.083,52-TL harcın mahsubu ile, bakiye 4.988,20-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından sarfedilen, 1.083,52-TL peşin harç, 35,90-TL başvuru harcı, 5,20-TL vekalet harcı olmak üzere cem'an 1.124,62-TL'den ibaret harcın davalı alınarak davacı ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 12.355,03-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesap edilen 828,76-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Bu dava kapsamında davacı tarafından sarfedilen, 127,00-TL posta ve tebligat masrafı, 750,00-TL bilirkişi masrafı olmak üzere cem'an 877,00-TL'den ibaret yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak 868,90-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından sarf edilmiş olan 38,50-TL mahkeme giderinin haklılık durumu nazara alınarak 2,00-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, fazlasının davalı üzerinde bırakılmasına,
9-HMK'nın 333. maddesi gereğince, mahkeme veznesine depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesi ile birlikte yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 23/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır