T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/708 Esas
KARAR NO: 2019/1314
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 30/07/2018
KARAR TARİHİ: 23/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinden özetle; davacı şirketin davalı şirketle, ...nin 05/06/2017 tarih, ... tescil numaralı, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 06/06/2017 tescil tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye konu " 1 ADET ... MODEL, 2017 YILI ÜRETİMİ, ... SERİ NUMARALI, ... MAKİNASI" nın kullanımı için finansal kiracıya teslim edildiği, davalının sözleşme gereği hazırlanıp kesinleşen ödeme planına aykırı hareket edip temerrüde düştüğünü, bu sebeple ... Noterliğinin 01/12/2017 tarih ve ... sayılı ihtarnamenin keşide edildiğini, ve davalıya tebliğ edildiği ancak bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını ihtarname ile sözleşmenin sona erdiğini, ancak davalı tarafın Finansal kiralamaya konu malları teslim etmediğini, davalıya 60 günlük süre verildiğini verilen süre sonuna kadar doavalının borcunu ödemediğini iade ve teslim davası için bu davadan önce ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... d.iş sayılı kararıyla ihtiyati tedbir kararı alındığnı, Finansal Kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti davacıya ait tüm ekipman ve aksesuarların davacıya aynen teslim edilmesini dava sonuçlanıncaya kadar tedbir kararının devam edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretini karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER
1-Finansal Kiralama Sözleşmesi,
2-... ATM'nin ... d.iş sayılı dosyası,
3-... Noterliği yazı cevabı,
4-Bilirkişi raporu,
5-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, ...nin 05/06/2017 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiştir.
Davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile ... Noterliğinin 01/12/2017 tarih ve ... sayılı ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 30.maddesi uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; sözleşmenin 33.maddesi ile de kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.
Bilirkişi heyetinin 28/10/2019 tarihli 5 sayfalık raporundan özetle; " Davacıya ait incelenen 2017 ve 2018 yıllarına ait yasal defterlerinin e-deftere tabi: olduğu, e-defter sisteminin bir gereği olarak yevmiye ve defteri kebir defterinin edefter beratlarının kanuni sürelerinde Maliye İdaresine beyan edildiği, envanter defterinin ise Noter tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırıldığı, Taraflar arasında düzenlenen fınansal kiralama sözleşmesi ekindeki ödeme tablosunda; toplam kiralama bedelinin KDV dahil 136,094,65.- USD olarak belirlendiği, bu kira bedelinin 36 taksitte ödeneceği, Davacı tarafça davalıya ve kefile Beyoğlu 38. Noterliğinin 01.12.20)7 tarih ve 14190 yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek Ödenmemiş 2 aylık kira ve sigorta poliçe prim bedellerinin 60 gün içinde ödenmesi, ihtarname konusu borcun ödenmemesi durumunda da 60 günü takıp eden 3 gün içinde fınansal kiralama konusu malın; iadesinin talep edildiğinin anlaşıldığı, ihtarnamenin davalıya ve kefile adreste; tanınmadığı gerekçesiyle tebliğ edilemediği ancak taraflar arasında akdedilen fınansal kiralama sözleşmesinin 33. Maddesine göre sözleşmede yer alan adreslere yapılan tebligatların davalıya yapılmış sayılacağı hükmünün yer aldığı, ihtarnamenin keşide edildiği tarih {01J 2.2017) itibariyle davalının ödemediği kira bedeli tutarının 2017 yılı ekim ve kasım aylan kira bedelleri olarak toplam 6.805,53,-USD olduğu, davalının aynca ödemesi gereken sigorta poliçe prim bedelinin ise 1.648,18.-USD olduğunu, 5* ihtarname keşide edildiği tarihten önce veya sonrasında ihtarname konusu borcun ödendiğine dair davacının yasal defterlerinde herhangi bir kayda ve belgeye rastlanılmadığı ve davacının yasal defterlerinde ihtarname konusu borcun Ödenmemiş olarak göründüğü, bu nedenle davacının sözleşmeyi haklı olarak feshedebileceği yönünde bir değerlendirme yapılabileceği, Finansal kiralama sözleşmesi konusu malın davalı tarafça davacıya iade edildiğine dair de hem dosyada ve hem de davacı yasal defterlerinde herhangi bir belge ve kayda rastlanılmadığı, Dava konusu fınansal kiralama konusu malın dava tarihi (30,07.2018) itibariyle değerinin 105.000.- USD (1 USD = 4,8728 TCMB Efektif Satış Kurundan 511.644.TL) olacağının öngörüldüğü " kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Davacı tarafından, yükümlülüklerin yerine getirilmesi Noter kanalı ile ihtar edilmesine rağmen, davalı tarafça, yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair herhangi bir beyan veya delil sunulmamıştır. Davacının ticari defterlerinin incelenmesinde defterlerinin lehine delil teşkil edeceğinin kabulü ile davacının yükümlülüklerini yerine getirmediği sabit hale gelmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirilmekle, sözleşmenin feshinin geçerli olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1- Davanın kabulü ile, Davaya konu;
1 ADET ... MODEL, 2017 YILI ÜRETİMİ, ... SERİ NUMARALI, ... MAKİNASI malın davalıdan alınarak davacıya iadesine
2-Alınması gereken maktu 17.760,60-TL harçtan, peşin alınan 4.440,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.320,45-TL harcın, davacıdan tahsili ile hazine irat kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 21.550,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.403,40-TL yargılama giderinin olmak üzere toplam davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/12/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza